ანალგეზიური პრეპარატები

ტკივილგამაყუჩებელი სამკურნალო ნივთიერებათა ჯგუფი, იყოფა ნარკოტიკულ და არანარკოტიკულ ანალგეზიური პრეპარატებად. ნარკოტიკულია ის პრეპარატები, რომლებიც რაიმე სახით მოქმედებს ოპიატურ რეცეპტორებზე. მოქმედების მიხედვით არჩევენ: აგონისტებს – მორფინი, კოდეინი, პრომედოლი, ჰიდრომორფინი, ლევომეტადონი, პეთჰიდინი, დექსტროპროქსიფენი, ფენტანილი, MST, დეჰიდროკოდეინი და სხვ. აგონისტ-ანტაგონისტებს – პენტეზოცინი, ტალიდინი, ბუტორფენოლი, ნალბუფინი, ნალორფინი, სტადოლი; ანტაგონისტებს – ნალოქსონი, ნარკანი, ბუპრენორფინი და ტრამადოლი (ტრამუნდინი) (ეს უკანასკნელი წარმოადგენს აგონისტს მოქმედების შერეული მექანიზმით), ანალგეზიური პრეპარატების მეორე (არანარკოტიკული) ჯგუფი წარმოდგენილია შემდეგი ძირითადი ქვეჯგუფებით: სალიცილატები (აცეტილსალიცილის მჟავა, სალიცილამიდი, დიფლუნიზალი); P-ამინოფენოლის წარმოებულები (პარაცეტამოლი); პირაზოლის წარმოებულები (ფენაზონი, მეტამიზოლი); ანტრანილის მჟავას წარმოებულები (მეფენამის მჟავა, ფლუფენამინის მჟავა, ნიფლუმის მჟავა); პროპიონის მჟავას წარმოებულები (იბუპროფენი). ნარკოტიკული ანალგეზიური პრეპარატებითვის დამახასიათებელია ძლიერი ტკივილგამაყუჩებელი მოქმედება და ე.წ. მიჩვევის ეფექტის წარმოშობა. ისინი დამთრგუნველად მოქმედებს ცნს-ზე. გარდა ანალგეზიური თვისებებისა, ატარებს საძილე და ხველების საწინააღმდეგო თვისებას (თრგუნავს სუნთქვის ცენტრს), ცვლის გუნება-განწყობას. არანარკოტიკული ა.შ. ატარებს ძირითადად სამი სახის თვისებას: ანალგეზიურს, ანთებისაწინაადმდეგოს და სიცხისდამწევს. მათი ანალგეზიური მოქმედება განპირობებულია უპირატესად პერიფერიულ ნერვულ სისტემაზე მოქმედებით, ვიდრე ცენტრალურზე