იოსებ ორბელი

დაბადების ადგილი: ქ. ქუთაისი.

1904 წელს დაამთავრა თბილისის ვაჟთა მე-3 გიმნაზია და იმავე წელს სწავლა განაგრძო პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე კლასიკური ფილოლოგიის განხრით. პარალელურად გაიარა აღმოსავლური ენების სრული კურსი (ქართული, სომხური, ირანული).

1920 წლიდან ი. ორბელი მოღვაწეობდა სახელმწიფო ერმიტაჟში, სადაც შექმნა აღმოსავლეთის განყოფილება. 1934-1951 წლებში იყო ერმიტაჟის დირექტორი. 1955–1960წწ.  იყო ლენინგრადის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტის დეკანი; 1956‑1961წწ. წლებში სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აზიის ხალხთა ინსტიტუტის ლენინგრადის ფილიალის დირექტორი. არჩეული იყო ლონდონის არქეოლოგიური საზოგადოების საპატიო წევრად. სომხური წარმოშობის ცნობილი აღმოსავლეთმცოდნე, სამხრეთ კავკასიის შუა საუკუნეების ისტორიის მკვლევარი.  1943–1947წწ. სომხეთის მეცნიერებათა აკადემიის დამაარსებელი და მისი პირველი პრეზიდენტი. თეირანის უნივერსიტეტის პროფესორი. იოსებ ორბელის ცხოვრება-მოღვაწეობის ამსახველი მასალა დაცულია კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. დაინტერესებული იყო რუსთველოლოგიით და რუსთაველის შემოქმედებას აღმოსავლეთისა და კავკასიის ხალხთა კულტურის ისტორიასთან მჭიდრო კავშირში განიხილავდა. 

წყარო: კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი: manuscript.ge; უცნობი ქუთაისი: hi-in.facebook.com; საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული  აკადემია: ქართული ენციკლოპედიის ი. აბაშიძის სახელობის მთავარი სამეცნიერო რედაქცია: georgianencyclopedia.ge

• ირანის მეცნიერებათა აკადემია, საპატიო წევრი
• სსრკ მეცნიერებათა აკადემია, აკადემიკოსი (1935-)

• სსრკ მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე

• Армянский героический эпос (ავტორი). - Ереван, АН Арм.ССР, Тип. АН Арм. ССР, 1956. - 143ст.
• Висрамиани грузинский роман XII века и персидская поэма XI века Вис и Рамин (რედაქტორი). - Ленинград, Изд-во АН СССР;Типогр. АН СССР , 1938