ალექსანდრე მაყაშვილი

დაბადების ადგილი: სოფელი იყალთო, თელავის რაიონი.

სწავლობდა თბილისის პირველ გიმნაზიასა და პეტერბურგის უნივერსიტეტში იურიდიულ ფაკულტეტზე. რუსეთში დაუახლოვდა რევოლუციურ-ხალხოსნურ მოძრაობის ხელმძღვანელებს და მათი იდეის გამარჯვებას ხელს უწყობდა. 1876 წელს, რუსეთიდან საქართველოში წამოსვლის დროს, სამხედრო გზის სადგურებზე გაავრცელა აკრძალული ლიტერატურა:1."4 стражника", 2."Правда-кривда", 3."Народные чтения о смутном времени на Руси", რის გამოც შეიპყრეს (ჩხრეკის დროს აღმოაჩნდა: "Умственное развитие Европы", :"Анархизм по Прудону" და "Общая идея революциив XIX в."). თელავიდან თბილისს ჩამოიყვანეს, ჯერ კომენდატურაში, შემდეგ მეტეხის ციხეში ჩასვეს. ალექსანდრე მაყაშვილი რევოლუციურ მუშაობას არ ჩამოშორებია: კავშირი ჰქონდა რუსეთის რევოლუციონერებთან ჰქონდა, რისთვისაც კავკავში (ვლადიკავკაზი, ძაუგი, ძაუჯიყაუ, ორჯონიკიძე) დადიოდა ხოლმე, გლეხებს წიგნებსა და გაზეთებს უკითხავდა და სხვ. საზოგადოებრივ საქმიანობაშიც აქტიურად მონაწილეობდა: სოფელ ყვარელში სკოლა და საავადმყოფო ააშენებინა, პირველმა ჩაიტანა და გლეხებს გააცნო ვენახების შესაწამლი მანქანა და, საერთოდ, გლეხების განვითარებას ყოველმხრივ ხელს უწყობდა და ეხმარებოდა. წერდა ლექსებს გლეხთა ყოფა-ცხოვრებიდან "სანდროს" ფსევდონიმით. მისივე თანამოაზრე იყო იოსებ (სოსო) რამაზის ძე მაყაშვილი, იყალთოელი, რომელიც სოფელ-სოფელ მასწავლებელთა შორის ხალხოსნურ პროპაგანდას ეწეოდა. რევოლუციურ-ხალხოსნური მოძრაობის აქტიური მონაწილე საქართველოში, რევოლუციონერი, ერთ-ერთი პირველი ხალხოსანთაგანი, პროპაგანდისტი, ილია ჭავჭავაძის ბიძაშვილი.

წყარო: ქართველ მოღვაწეთა ლექსიკონი, 1801-1952: ტ. III მ-რ / იოსებ იმედაშვილი.-თბ.,2021.-გვ.86