ხაჩატურ ყარა–მურზა

დაბადების ადგილი: ქ. ყარასუ–ბაზარ, ყირიმი.

ბავშვობაში უკრავდა ფორტეპიანოსა და ფლეიტაზე, შეისწავლიდა მუსიკის თეორიას; 1882–1885წწ. ცხოვრობდა თბილისსა და ბაქოში, სადაც კრებდა და ამუშავებდა სომხურ ხალხურ სიმღერებს(300–ზე მეტი); 1885 წლიდან ეწეოდა აქტიურ საკონცერტო მოღვაწეობას, როგორც გუნდის დირიჟორი; სომხურ მსმენელ აუდიტორიას აცნობდა მრავალხმიან მუსიკას, ხალხურ სიმღერებს; ამიერკავკასიაში ჩამოაყალიბა 90–მდე სახალხო გუნდი, ეწეოდა აქტიურ საგანმანათლებლო მოღვაწეობას; მისი გუნდის ცალკეული წევრი ცნობილი პროფესიული მომღერალი დადგა; 1984 წელს თბილისში გამართა კონცერტი, სადაც გუნდი მისი ლოტბარობით ასრულებდა სომხურ ხალხურ სიმღერებს; 1899 წელს კიდევ გამართა კონცერტები თბილისში; თხზულებები: ოპერა "შუშან", სიმღერები, გუნდები, რომანსები, ინსტრუმენტული პიესები, მუსიკა დრამატული სპექტაკლებისათვის; მუსიკაზე დაწერილი აქვს მრავალრიცხოვანი საგაზეთო და საჟურნალე კრიტიკული წერილები; სომეხი საგუნდო დირიჟორი, ხალხური სიმღერების შემკრები.

წყარო: ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი. – თბ., 2015. – გვ. 504