სოლომონ აზმაიფარაშვილი

დაბადების ადგილი: სოფელი მეტეხი, (მაშინდელი გორის მაზრა), კასპის რაიონი.

XIX საუკუნის 70-იანი წლების მიწურულს მუშაობა დაიწყო თბილისის რკინიგზის სახელოსნოში, მაშინ თბილისში ჩამოყალიბებული სოციალ-დემოკრატიული ჯგუფებიდან ერთ-ერთი მოქმედებდა ამიერკავკასიის რკინიგზის თბილისის მთავარ სახელოსნოში, სადაც სოლომონ აზმაიფარაშვილი მუშაობდა. 1900 წლის აგვისტოდან თბილისში საყოველთაო გაფიცვები დაიწყო, რომლებშიც რკინიგზის 4 ათასზე მეტი მუშა მონაწილეობდა. სწორედ იმ დროს დაისვა იატაკქვეშა სტამბის შექმნის საკითხი. სოლომონ აზმაიფარაშვილს ცოლად ჰყავდა ნუშა (ნუშკა) მირზაშვილი. მათი სახლი რევოლუციურად განწყობილი მუშების შეკრების ერთ-ერთ ძირითად ადგილად იქცა. ხაზინადრად შეარჩიეს ნუშა მირზაშვილი-აზმაიფარაშვილი, რომელიც შემოწირულობებიდან შეგროვილ დანაზოგს ახმარდა საზღვარგარეთ დაგეგმილ არალეგალურ კონფერენციებს და რევოლუციური საქმიანობისთვის საჭირო სხვა ხარჯებს. სოლომონ აზმაიფარაშვილის სახლის სარდაფში პროკლამაციები ერთი წლის განმავლობაში იბეჭდებოდა, 1900-1901 წლებში კი მოქმედებდა პირველი არალეგალური სტამბა ამიერკავკასიაში. სოლომონ აზმაიფარაშვილის სახლში, გარდა რევოლუციონერებისა, სხვადასხვა დროს სტუმრად იმყოფებოდნენ გამოჩენილი ქართველი და რუსი მწერლები, მათ შორის აკაკი წერეთელი, ვაჟა-ფშაველა, მაქსიმ გორკი და სხვ. იგი გამორჩეული ავტორიტეტით სარგებლობდა და დეპოს მუშათა ლიდერად ითვლებოდა. ის იყო განათლებული პიროვნება და ორატორი, უყვარდა შექსპირი და ხშირად ციტირებდა ცალკეულ ფრაზებს. ახლანდელ არტ-ჰოლს მისი ძველი სახელი "პლეხანოვის კლუბი", სწორედ მისი ინიციატივით ეწოდა. 

წყარო: პირველი არალეგალური სტამბა ნაძალადევში ამოქმედდა / ნიკო ჯავახიშვილი // ისტორიანი : ისტორიულ-შემეცნებითი ჟურნალი.-თბილისი,2016.-N 5 (65).-გვ.26–32