გაი თუმანიანი

დაბადების ადგილი: ქ. ტფილისი.

დაამთავრა ტფილისის ვაჟთა გიმნაზიის 5 კლასი 1917 წელს; მოსკოვის სვერდლოვის სახელობის კომუნისტური უნივერსიტეტი 1920 წელს; ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიის აღმოსავლეთმაცოდნეობის ფაკულტეტი 1929 წელს.

1924 წლიდან მსახურობდა წითელ არმიაში. ეკავა სხვადასხვა თანამდებობები, მათ შორის, იყო სამხედრო კომისრის თანაშემწე, მთიელთა კავალერიის ეროვნული სკოლის სამხედრო კომისარი, 61-ე კავალერიის პოლკის მეთაურის თანაშემწე პოლიტნაწილში, წყნარი ოკეანის დივიზიის მე-3 პოლკის ბატალიონის მეთაური. მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში, ჩინეთის აღმოსავლეთ რკინიგზაზე. 1930-1935წწ. იმყოფებოდა წითელი არმიის შტაბის, სადაზვერვო სამმართველოს განკარგულებაში. 1935-1936წწ. მუშაობდა საბჭოთა საკონსულოში ქ. ხარბინში (ჩინეთი), იყო საკონსულოს 1-ი მდივანი, 1935 წლიდან განსაკუთრებულ დავალებათა თანამშრომელი, 1936 წლის თებერვლიდან წითელი არმიის სადაზვერვო სამმართველოს სპეცგანყოფილება "A"-ს უფროსი. 1935 წელს მიენიჭა ბრიგადის კომისრის სამხედრო წოდება. ესპანეთში ომის დროს იყო რესპუბლიკური არმიის სამხედრო მრჩეველი. 1940 წელს დაინიშნა სამხედრო-საინჟინრო აკადემიის კომისრად. 1940 წელს მიენიჭა დივიზიის კომისრის სამხედრო წოდება. მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირ-ფინეთის ომში. 1942 წელს მიენიჭა გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება. 1941-1945წწ. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე, დაინიშნა ჩრდილო-დასავლეთის მიმართულების წარმომადგენლის რანგში, პარტიზანულ მოძრაობას ხელმძღვანელობდა და იყო მე-2 გვარდიული მსროლელი კორპუსის სამხედრო კომისრი. 1943 წლიდან იყო მე-2 სატანკო კორპუსის სამხედრო კომისარი. მე-5 სატანკო არმიასთან ერთად მონაწილეობდა სტალინგრადთან გენერალ პაულიუსის მეთაურობით გერმანული არმიის დამარცხებაში. 1944 წლის 24 იანვარს დაინიშნა მე-6 სატანკო არმიის სამხედრო საბჭოს წევრად. ომის შემდეგ, მე-6 სატანკო არმიასთან ერთად გააგზავნეს შორეულ აღმოსავლეთში, სადაც მონაწილეობდა ბრძოლებში იაპონიის არმიასთან. მოსკოვში დაბრუნების შემდეგ, მსახურობდა საბჭოთა არმიის, სტალინის სახელობის ჯავშანსატანკო ჯარების სამხედრო აკადემიის, პოლიტგანყოფილების უფროსად, შემდეგ კი თავდაცვის სამინისტროს სამხედრო-საჰაერო ძალების მთავარი სამმართველოს პოლიტგანყოფილების უფროსად. 1956 წელს მიენიჭა ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. 1969 წელს წლოვანების გამო გადადგა სამხედრო სამსახურიდან. 1969-1971წწ. მოღვაწეობდა მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტში. საბრძოლო დამსახურებისათვის და სამსახურში წარჩინებისათვის დაჯილდოებული იყო ორდენებით და მედლებით. სატანკო ჯარების გენერალ-ლეიტენანტი (1945).

წყარო: სომხეთის სამხედრო ელიტა: (სომეხი გენერლები საქართველოდან): ბიოგრაფიული ცნობარი, გოგიტიძე, მამუკა. -თბ., 2014.-გვ.143-145

• 1945 - ლენინის ორდენი (2 ორდენი)
• 1945 - კუტუზოვის I ხარისხის ორდენი
• 1944 - ბოგდან ხმელნიცკის I ხარისხის ორდენი
• 1943 - სუვოროვის II ხარისხის ორდენი
• 1941 - წითელი ვარსკვლავის ორდენი
• 1937 - წითელი დროშის ორდენი (1942, 1943, 1944, 1944)
• შრომის წითელი დროშის ორდენი