|
|  |
 |
საქართველოს ხორბლის ენდემური სახეობა კოლხური ასლის (T. georgicum Dekapr.) საფუძველზე ხორბლის ახალი სასელექციო საწყისი მასალის შექმნა | ავტორები: | მერაბიშვილი, ნოდარი | | თემატიკა: | სელექცია და მეთესლეობა; | | დუის თემატიკა: | სოფლის მეურნეობა & მონათესავე ტექნოლოგიები | | სარჩევი: | შესავალი;
1. საქართველოს ხორბლის ენდემური სახეობების გამოვლენის ისტორია, გენეტიკური და სელექციური ღირებულება და მათ საფუძველზე ახალი სასელექციო საწყისი მასალის მიღების პრობლემა;
1.1. საქართველოში ხორბლის ენდემური სახეობების გამოვლენისა და სელექციის მოკლე ისტორია;
1.2. ხორბლის სელექციაში გამოყენებული ძირითადი მეთოდები და ამ კულტურის სელექციის მიმართულებები;
2. ცდის ჩატარების პირობები, კვლევის მეთოდიკა და საწყისი მასალა;
2.1. მუხრან-საგურამოს ვაკის კლიმატური და ნიადაგობრივი პირობების მოკლე მიმოხილვა;
2.2. თეთრი წყაროს რაიონის ასურეთის სელექციური მიღწევების გამოცდის სადგურის კლიმატი და ნიადაგები;
2.3. კვლევის მეთოდიკა;
3. ხორბლის ენდემური სახეობა გეორგიკუმის (T.georgicum Dek. – T.palaeo-colchicum Men)) რბილ ხორბალთან (T. aestivum L.). და დიკასთან (T.carthlicum Nevskii) შეჯვარებადობის უნარიანობა, დამტვერვის წესის და ვადის გავლენა ჰიბრიდული მარცვლების რაოდენობაზე და შეჯვარებაში მონაწილე ფორმების სელექციურობის პროცესის აქტიურობის დონეზე;
3.1. დამტვერვის სხვადასხვა წესის გავლენა განაყოფიერების აქტიურობაზე და ჰიბრიდული მარცვლების მასაზე;
3.2. სახეობათაშორისი ჰიბრიდიზაციისას დამტვერვის ვადის გავლენა განაყოფიერების აქტიურობაზე;
3.3. რეციპროკული შეჯვარების გავლენა ჰიბრიდული მარცვლის გამონასკვაზე;
3.4. ჰიბრიდული მარცვლების გამონასკვა რთული შეჯვარებისას;
4. ხორბალ გეორგიკუმის რბილ ხორბალთან და ხორბალ დიკასთან შეჯვარებით მიღებულ ჰიბრიდებში რაოდენობრივი და თვისობრივი ნიშან-თვისებების მემკვიდრეობა;
4.1. ჰიბრიდული მარცვლების (F0) მინდვრად აღმოცენების
უნარიანობა;
4.2. პირველი თაობის (F1) ჰიბრიდული მცენარეების გადარჩენის უნარიანობა;
4.3. ხორბალ გეორგიკუმის რბილ ხორბალთან და ხორბალ დიკასთან შეჯვარებით მიღებულ F1-F2 თაობის ჰიბრიდებში რაოდენობრივი ნიშნების მემკვიდრეობა;
4.3.1. მცენარის სიმაღლის მემკვიდრეობა;
4.3.2. პროდუქტიული ბარტყობის მემკვიდრეობა;
4.3.3. მთავარი თავთავის სიგრძის მემკვიდრეობა;
4.3.4. მთავარ თავთავზე განვითარებული თავთუნების რაოდენობის მემკვიდრეობა;
4.3.5. მთავარ თავთავზე მარცვლების რიცხვის მემკვიდრეობა;
4.3.6. მთავარი თავთავის მარცვლის მასის მემკვიდრეობა;
4.3.7. 1000 მარცვლის მასის მემკვიდრეობა;
4.3.8. ერთი მცენარის მარცვლის მასის მემკვიდრეობა;
5. ხორბალ გეორგიკუმის რბილ ხორბალთან და ხორბალ ქართლიკუმთან შეჯვარებით მიღებული ჰიბრიდების მეორე და შემდგომ თაობებში ფორმათწარმოქმნის თავისებურებანი და სელექციისათვის საინტერესო მცენარეთა გამორჩევა;
5.1. ხორბალ გეოგიკუმის რბილი ხორბლის აბორიგენულ და სელექციურ ჯიშებთან შეჯვარებით მიღებული ჰიბრიდების მეორე და შემდგომ თაობებში ფორმათწარმოქმნის პროცესის თავისებურებანი და გამოთიშული ფორმებიდან სელექციურად საინტერესო საგვარტომო მცენარეთა გამორჩევა;
5.2. ხორბალ გეოგიკუმის ხორბალ ქართლიკუმის სახესხვაობებთან შეჯვარებით მიღებულ რეციპროკული ჰიბრიდების მეორე და შემდგომ თაო-ბებში ფორმათწარმოქმნის პროცესის თავისებურებანი და გამოთიშული ფო-რმებიდან სელექციურად საინტერესო საგვარტომო მცენარეთა გამორჩევა;
6. ხორბალ გეორგიკუმის მონაწილეობით მიღებულ მარტივ ჰიბრი-დებში ბეკკროსული შეჯვარების გამოყენების ეფექტურობის დადგენა;
7. ხორბალ გეორგიკუმის, ხორბალ ქართლიკუმის და რბილი ხორბლის აბორიგენული და სელექციური ჯიშების საფუძველზე მიღებული პერსპექტიული ხაზების შესწავლის შედეგები;
7.1. გამორჩეული ხაზების სელექციური შეფასების შედეგები;
7.2. პერსპექტიული ხაზების პროდუქტიულობის განმაპირობებელი ელემენტების შესწავლის შედეგები;
7.3. ინტენსიური ტიპის ჯიშებისათვის დამახასიათებელი ნიშნების მქონე ფორმები;
7.4. გეორგიკუმის ახალი ფორმები;
7.5. სპელტიფორმეს მსგავსი ახალი ფორმები;
7.6. ხორბალ კომპაქტუმის მსგავსი ახალი ფორმები;
დასკვნები;
პრაქტიკული რეკომენდაციები.
გამოყენებული ლიტერატურა;
დანართი. | | გამოცემის თარიღი: | 2006 | | წყარო: | საქართველოს ხორბლის ენდემური სახეობა კოლხური ასლის (T. georgicum Dekapr.) საფუძველზე ხორბლის ახალი სასელექციო საწყისი მასალის შექმნა / ნ. მერაბიშვილი: დის... სოფლ. მეურ. მეცნ. დოქტ. 06.01.05 / სამეცნ. კონსულ: პეტრე ნასყიდაშვილი; საქ. სახ. სასოფლო-სამეურნეო უნივერსიტეტი., 2006-378.--ბიბლიოგრ: გვ. 289-315. UDC: 633.11:631.527.5+633.11:631.52/53+633.11(479.22) | | ძირითადი ენა: | ქართული | | მოცულობა: | 378 გვ. | | შეიქმნა: | 2007-09-07 | | შესწორდა: | 2007-12-05 |
|
|