Письмо ген. Аргутинскаго ген. Нейдгардту, от 27-го ноября 1843 года. - Укр. Кумух / Аргутинский = გენერალ არგუტინსკის წერილი გენერალ ნეიდგარდტს, 1843 წლის 27 ნოემბრით დათარიღებული - კუმუხის სიამგრე / არგუტინსკი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N670. - С. 789[MFN: 15004]

სრული ტექსტი (გვ. 245)

ანოტაცია:  მოახსენებს თავის მოსაზრებებს იმის თაობაზე, თუ როგორ უნდა იმოქმედონ ისეთ პირობებში, როცა შამილი სულ უფრო მეტ წარმატებებს აღწევს და დაღესტნის მოსახლეობაც, ზოგი შიშის, ზოგი იძულების გამო, ზოგიც თავისი ნებით მის მხარეს გადადის

პერსონალია:  ნეიდგარდტი ალექსანდრ ივანოვიჩ (ინფანტერიის გენერალი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის მთავარმართებელი, 1784-1845).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ტარაკანოვი (გენერალ-მაიორი, დერბენტის სამხედრო ოლქის უფროსი); აბდურ-რახმან-ბეგი (პრაპორშჩიკი).

გეოგ.დასახელება:  დერბენტი; თემირ-ხან-შურა; ჯენგუთაი; გერგებილი; ყარახაიდაყი; თაბასარანი; ყუბა; ყაზიყუმუხი; ყოისუ.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 1-го декабря 1843 года, N7. - Екатериноград / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 1 დეკემბრით დათარიღებული, N7 - ეკატერინოგრადი / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N671. - С. 790[MFN: 15005]

სრული ტექსტი (გვ. 246)

ანოტაცია:  მოახსენებს, თუ რა მიზეზების გამო ვერ ხერხდება შამილის წინააღმდეგ გადამჭრელ მოქმედებათა დაწყება ჩრდილოეთ დაღესტანში, ასევე აცნობებს, რომ გენერალ ფრეიტაგს ნება მისცა 100-100 რუბლი გადაეხადა იმ შვიდი მზვერავისთვის, რომლებიც მოწინააღმდეგემ გამოააშკარავა და ისინი იძულებული გახდნენ ოჯახებით აყრილიყვნენ თავისანთი საცხოვრებელი ადგილებიდან

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ფრეიტაგი (გენერალ-მაიორი); პასეკი (პოლკოვნიკი); ევდოკიმოვი (პოდპოლკოვნიკი); გურკო (გენერალ-ლეიტენანტი); კოზლოვსკი (პოლკოვნიკი).

გეოგ.დასახელება:  ეკატერინოგრადი; თემირ-ხან-შურა; ყიზლარი; ყაზიყუმუხი; შურა; თარღუ.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 6-го декабря 1843 года, N25 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 6 დეკემბრით დათარიღებული, N25 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N672. - С. 792[MFN: 15006]

სრული ტექსტი (გვ. 248)

ანოტაცია:  მოახსენებს, რომ თემირ-ხან-შურაში სიმშვიდეა, შამილის ბლოკადის მიუხედავად, შამილი იერიშისთვის ემზადება, ჰაჯი-მურატი დამატებით ძალებს ელოდება, რათა პოლკოვნიკ პასეკის წინააღმდეგ დაიწყოს მოქმედება, უუბასა და დერბენტში სიმშვიდეა, თარღუს საშამხლოსა და დერბენტში ხომალდები გაგზავნა

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  ტიმერმანი (პოლკოვნიკი, უიზლარის კომენდანტი); სულთან-ახმედ-ბეგი; შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ჰაჯი-მურატი (მეამბოხე ავარი ნაიბი); პასეკი (პოლკოვნიკი); შუაიბ-მოლა; ულუ-ბეი; არგუტინსკი (თავადი, გენერალ-მაიორი); ულუ-ბეი; შვარცი (გენერალ-მაიორი); ივანოვი (გენერალ-მაიორი, კასპიის ოლქის უფროსი); აბდურ-რაჰმან-ბეგი (პრაპორშჩიკი); რენენკამფი (გენერალ-ლეიტენანტი); ზელენოი (კაპიტან-ლეიტენანტი).

გეოგ.დასახელება:  დერბენტი; თემირ-ხან-შურა; ხუნძახი; თარღუ; ყარახაიდაყი; წუდახარი; ბელაქანი; კახეთი; ყუბა; დერბენტი; სამური.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 6-го декабря 1843 года, N26 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 6 დეკემბრით დათარიღებული, N26 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N673. - С. 793[MFN: 15007]

სრული ტექსტი (გვ. 249)

ანოტაცია:  მოახსენებს, რომ თემირ-ხან-შურაში მყოფი პოლკოვნიკი პასეკი მტრის გარემოცვაშია და სურსატი უთავდება, ამიტომ გენერალი ფრეიტაგი სასწრაფოდ მისკენ მიემართება, პოლკოვნიკებს ვიტორტსა და ნესტეროვს ჩკჩნეთში გენერალ ფრეიტაგის დასახმარებლად გზავნის, ხოლო გენერალ რენენკამფს თარღუს საშამხლოში, რათა ლეკების უურადღება დაღესტნისკენ გადაიტანონ და გენერალ ფრეიტაგს მოქმედება გაუადვილონ

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); გურკო (გენერალ-ლეიტენანტი); ფრეიტაგი (გენერალ-მაიორი); პასეკი (პოლკოვნიკი); ვიტორტი (პოლკოვნიკი); ნესტეროვი (პოლკოვნიკი, ვლადიკავკაზის კომენდანტი); რენენკამფი (გენერალ-ლეიტენანტი); არგუტინსკი (თავადი, გენერალ-მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; ჩეჩნეთი; გროზნო; ყაზიყუმუხი; ნაზრანი; ყიზლარი; ყოისუ; ყუბა; დერბენტი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 16-го декабря 1843 года, N75 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 16 დეკემბრით დათარიღებული, N75 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N674. - С. 794[MFN: 15008]

სრული ტექსტი (გვ. 250)

ანოტაცია:  აცნობებს, რომ პოლკოვნიკი ნესტეროვი ჩეჩნეთში გაგზავნა, რათა ჩეჩნები შამილს ჩამოაშორონ, იქ მან ალყაში მოაქცია ყაზახ-ქიჩუს, სადაც მიურიდებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს, ამიტომ სისხლისღვრის თავიდან ასაცილებლად უკან დაიხია და დადევნებულ მოწინააღმდეგეს ველზე გაუმართა ბრძოლა, ყაზანიშჩიში შამილის ძალები 20 ათას კაცამდე აღწევს, ყარახაიდაყის ყველა სოფელი შამილს მიემხრო

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ფრეიტაგი (გენერალ-მაიორი); ნესტეროვი (პოლკოვნიკი, ვლადიკავკაზის კომენდანტი); არგუტინსკი (თავადი, გენერალ-მაიორი); ომარ-ბეგი (ნაიბი).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; ჩეჩნეთი; დერბენტი; თაბასარანი; ყაზანიშჩი; ყარახაიდაყი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген.-л. Гурко к ген. Нейдгардту, от 19-го декабря 1843 года, N272 / Гурко = გენერალ-ლეიტენანტ გურკოს პატაკი გენერალ ნეიდგარდტს, 1843 წლის 19 დეკემბრით დათარიღებული, N272 / გურკო // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N675. - С. 795[MFN: 15009]

სრული ტექსტი (გვ. 251)

ანოტაცია:  აღწერს თავის სამხედრო ოპერაციას ყოისუბნის ქედთან, რომლის დროსაც პოლკოვნიკ პასეკს შეუერთდა, ამის შემდეგ მოხდა შეტაკება ჰაჯი-მურატთან და მიურიდებმა დიდი დანაკარგი განიცადეს, ამჟამად ემზადება გადამწყვეტი ბრძოლისთვის, რათა შამილი განდევნონ თარღუს საშამხლოდან

პერსონალია:  ნეიდგარდტი ალექსანდრ ივანოვიჩ (ინფანტერიის გენერალი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის მთავარმართებელი, 1784-1845).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ჰაჯი-მურატი (მეამბოხე ავარი ნაიბი); პასეკი (პოლკოვნიკი); ფრეიტაგი (გენერალ-მაიორი); კლუგენაუ (გენერალ-მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; ყოისუ; სულაკი; ჩირკეი; ერპელი; გიმრი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 20-го декабря 1843 года, N96 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 20 დეკემბრით დათარიღებული, N96 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N676. - С. 796[MFN: 15010]

სრული ტექსტი (გვ. 252)

ანოტაცია:  ეხება სამხრეთ დაღესტანში არსებულ ვითარებას, აღნიშნავს, რომ დიდთოვლობის გამო გართულებულია მოძრაობაც და საბრძოლო მოქმედებაც, გენერალ არგუტინსკი ყარაყუმუხიდან სამურში გადავიდა და იქ გამაგრდა, რადგან საჭიროების შემთხვევაში ჩრდილოეთ დაღესტანში მოქმედება დერბენტის მხრიდან უფრო ადვილი იქნება

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  რენენკამფი (გენერალ-ლეიტენანტი); ზუვანი (აკუშელი ყადი); არგუტინსკი (თავადი, გენერალ-მაიორი); გურკო (გენერალ-ლეიტენანტი); პასეკი (პოლკოვნიკი).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; აკუშა; ყაზიყუმუხი; დერბენტი; სამური.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Отзыв ген. Нейдгардта к ген.-л. Гурко, от 22-го декабря 1843 года, N106 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის გამოხმაურება გენერალ-ლეიტენანტ გურკოს, 1843 წლის 22 დეკემბრით დათარიღებული, N106 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N677. - С. 797[MFN: 15011]

სრული ტექსტი (გვ. 253)

ანოტაცია:  სწერს, რომ მიიღო მისი პატაკი, ულოცავს დარესტანში რთული მისიის წარმატებით დასრულებას, აცნობებს, რომ გასცა განკარგულება თემირ-ხან-შურას ჰოსპიტალში გაგზავნონ ყველაფერი, რაც საჭიროა, ასევე 3 ათასი წყვილი ჩექმა პოლკოვნიკ პასეკის რაზმისთვის

პერსონალია:  გურკო ვლადიმერ ოსიპოვიჩ (გენერალ-ლეიტენანტი, კავკასიის ხაზისა და შავიზღვისპირეთის ჯარების სარდალი, კავკასიის ოლქის უფროსი, 1795-1852).

მოხსენიებული პირები:  ნიკოლოზ I (სრულიად რუსეთის იმპერატორი); პასეკი (პოლკოვნიკი).

გეოგ.დასახელება:  ეკატერინოგრადი; თემირ-ხან-შურა; თბილისი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 3-го января 1844 года, N4 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1844 წლის 3 იანვრით დათარიღებული, N4 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N678. - С. 797[MFN: 15012]

სრული ტექსტი (გვ. 253)

ანოტაცია:  მოახსენებს დაღესტანის ახალ-ახალ ადგილებში მოსახლეობის ამბოხებისა და ომარ-ბეგის მეთაურობით მიურიდთა დიდძალი ლაშქრის შეგროვების თაობაზე, ასევე აცნობებს, რომ თაბასარანელები შამილს მიემხრნენ და დერბენტ-ყუბის გზის გადაკეტვას აპირებენ, თარღუს საშამხლოში შამილის ძალები განადგურებულია, ომარ-ბეგს განზრახული აქვს გაძარცვოს დაკავებული სოფლები და თავი მთებს შეაფაროს, მაგრამ გენერლები რენენკამფი და არგუტინსკი აპირებენ ამაში ხელი შეუშალონ

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); რენენკამფი (გენერალ-ლეიტენანტი); ომარ-ბეგი (შამილის მომხრე ნაიბი); არგუტინსკი (თავადი, გენერალ-მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  დერბენტი; თემირ-ხან-შურა; თაბასარანი; ყუბა.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.

Рапорт полк. Пассека ген.-м. Клугенау, от 11-го января 1844 года, N1. - Укр. Темир-хан-шура / Пассек = პოლკოვნიკ პასეკის პატაკი გენერალ-მაიორ კლუგენაუს, 1844 წლის 11 იანვრით დათარირებული, N1 - თემირ-ხან-შურას სიმაგრე / პასეკი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VI. Дагестан / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N679. - С. 798. - ერთვის ავარიელთა რაზმის დახოცილ და დაჭრილ ობერ-ოფიცერთა სია[MFN: 15013]

სრული ტექსტი (გვ. 254)

ანოტაცია:  მოახსენება თავის მოსაზრებებს შამილისა და ჰაჯი-მურატის საომარ მოქმედებატა შესახებ, აცნობებს, რომ ხუნძახიდან თემირ-ხან-შურასკენ გაემართა, ხუნძახელებმა ეს მეტად მძიმედ განიცადეს, რადგან იმპერატორისადმი სრული ერთგულებით გამოირჩევიან, მაგრამ ხუნძაჰელთა ნაწილი მაინც დაედევნატ, ალბათ უფრო შამისლის წინაშე თავის გამართლების მიზნით, ამიტომ მათთან შებრძოლება მოუხდა, ბოლოს ბელაქანში ჩააღწია, სადაც ბრძოლა აქაურ მიურიდებთან მოუხდა, ბოლოს კი ჰაჯი-მურატის ძალებზე მიიტანა იერიში და სასტიკად დაამარცხა, დეტალურად აღწერს ბრძოლების მიმდინარეობას, დასასრულ კი რუსეთის გამარჯვებული ჯარი თემირ-ხან-შურაში შევიდა

პერსონალია:  კლუგენაუ, კლიუკი-ფონ- (პოდპოლკოვნიკი, 1791-1851, ფრანს კარლოვიჩ კლუგენაუ).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ქიბით-მაგომა (ჩეჩენი ნაიბი, შამილის თანამზრახველი); ჰაჯი-მურატი (მეამბოხე ავარი ნაიბი); ეგერი (შტაბის კაპიტანი, ინჟინერი); მასლოვსკი (მაიორი); ორბელიანი (თავადი, მაიორი, პოდპოლკოვნიკი); იასინსკი (პოლკოვნიკი); დუროვი (პორუჩიკი); გუნინი (შტაბის კაპიტანი); ანანოვი (პოდპორუჩიკი).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; ხუნძახი; ზირიანი; ირგანაი; გერგებილი; აკუშა; წუდახარი; მეხთული; თარღუ; ჯენგუთაი; ყაზანიშჩი; ყოისუ.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; დაღესტანი.