Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 23-го июня 1843 года, N1271 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 23 ივნისით დათარიღებული, N1271 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VII. Кавказская Линия : Закубанцы / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N731. - С. 888[MFN: 15065]
ანოტაცია: აცნობებს, რომ ყუბანსგაღმელ ყაჩაღთა 800-კაციანმა რაზმმა მდინარე ლაბა გადალახა, ხოლო მოწინააღმდეგეთა მეორე პარტია უკვე ყუბანს მიუახლოვდა, აღწერს ყუბანსგაღმელებთან კაზაკების შეტაკებებს
Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 28-го апреля 1844 года, N8& - Ст. Червлённая / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1844 წლის 28 აპრილით დათარიღებული, N8 - сსტანიცა ჩერვლიონაია / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VII. Кавказская Линия : Закубанцы / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N732. - С. 890[MFN: 15066]
ანოტაცია: ეხება აბაძეხთა დაპირისპირებას შამილის თანამზრახველ ჰაჯი-მამედთან, რადგან იგი მათი თემის სიმშვიდეს და მათ წეს-ჩვეულებებს არღვევს, აბაძეხებს ამ დაპირისპირებაში მათი თავკაცი მამედ-ედიღე ხელმძღვანელობს, რომელმაც შაფსუღთა თავკაცები მიიმხრო და გენერალ ზავადოვსკისაც მიმართა დახმარებისთვის
Журнал военных происшествий на правом фланге Кавказской Линии с 5-го по 12-е июня 1844 года = 1844 წლის 5-დან 12 ივნისამდე კავკასიის ხაზის მარჯვენა ფლანგზე საომარ მოქმედებათა ჟურნალი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VII. Кавказская Линия : Закубанцы / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N733. - С. 890[MFN: 15067]
ანოტაცია: ეხება რუსეთის ერთგულ ბესლენელთა თავკაცების შეკრებას და მოთხოვნებს, ასევე აღნიშნულია, რომ ისინი იმპერატორისადმი ერთგულებას ინარჩუნებენ, რადგან კმაყოფილნი არიან იმ სიმშვიდით, რომელიც რუსეტისადმი მორჩილების გამოცხადების შემდეგ დამყარდა, აღწერილია ყაჩაღთა რაზმთან კაზაკთა შეტაკებები
Журнал военных происшествий на правом фланге Кавказской Линии, от 27-го июня 1844 года, N82 = კავკასიის ხაზის მარჯვენა ფლანგზე საომარ მოქმედებათა ჟურნალი, 1844 წლის 27 ივნისით დათარიღებული, N82 // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VII. Кавказская Линия : Закубанцы / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N734. - С. 892. - ერთვის ჩერქეზთა საპასუხო წერილი გენერალ ნეიდგარდტს, 1844 წლით დათარიღებული[MFN: 15068]
ანოტაცია: ეხება მთიელი ხალხებისადმი გენერალ ნეიდგარდტის მოწოდებას შამილთან დაპირისპირების ტაობაზე და ნათუხაელთა პასუხს ამ მოწოდებაზე, სადაც ისინი აცხადებენ, რომ შამილის ხელისუფლებას არ ცნობენ, თუმცა თავი დერ ისევ ოსმალეთის ქვეშევრდომებად მიაჩნიათ
მოხსენიებული პირები:შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); uehrj (utythfk-ktbntyfynb).
Извещение Сефер-бея к князьям, дворянам и всем независимым, свободным и вольным обществам Шапсугскаго народа, представленное при рапорте ген.-л. Завадовскаго ген. Нейдгардту, от 9-го января 1845 года, N57 / Сефер-бей = სეფეო-ბეის შეტყობინება შაფსუღი ხალხის თავადებს, აზნაურებს და ყველა დამოუკიდებელ, თავისუფალ და უბატონო თემს, წარდგენილი გენერალ ნეიდგარდტისადმი გენერალ-ლეიტენანტ ზავადოვსკის პატაკთან ერთად, 1845 წლის 9 იანვრით დათარიღებული, N57 / სეფერ-ბეი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VII. Кавказская Линия : Закубанцы / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N735. - С. 892. - თარგმანი თურქულიდან[MFN: 15069]
ანოტაცია: შაფსუღებს აცნობებს, რომ თურქეთის სულთანთან მაჰმუდ-ხანთან მისი შუამდგომლობამ, რომ რუსების წინააღმდეგ ბრძოლაში დახმარებოდათ, შედეგი არ გამოიღო, ამიტომ მოუწოდებს მათ შეწყვიტონ ბრძოლა და მშვიდობიანად იცხოვრონ რუსებთან, სანამ სიტუაცია სასიკეთოდ არ შეიცვლება
პერსონალია:ნეიდგარდტი ალექსანდრ ივანოვიჩ (ინფანტერიის გენერალი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის მთავარმართებელი, 1784-1845).
მოხსენიებული პირები:ნიკოლოზ I (სრულიად რუსეთის იმპერატორი); ზავადოვსკი (გენერალ-მაიორი, გენერალ-ლეიტენანტი, შავიზღვისპირეთის ხაზის უფროსი); ნეიდგარდტი (ინფანტერიის გენერალი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის მთავარმართებელი).
Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 25-го января 1843 года, N246 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 25 იანვრით დათარიღებული, N246 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VIII. Северо-восточный берег Чернаго моря / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N736. - С. 895[MFN: 15070]
ანოტაცია: ეხება დალის ხეობაში რუსული სამხედრო დასახლების შექმნის შეუძლებლობას, თუმცა გენერალ ანრეპს დაავალა გამონახოს ამგვარი დასახლების შექმნის ადგილი და განსაზღვროს საამისოდ საჭირო სამუშაოთა მოცულობა, დრო და საჭირო სახსრები
Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 27-го июня 1843 года, N1273 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 27 ივნისით დათარიღებული, N1273 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VIII. Северо-восточный берег Чернаго моря / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N737. - С. 8896[MFN: 15071]
ანოტაცია: აცნობებს, რომ მიღებული ინფორმაციის თანახმად ვლადიკავკაზის ოლქში მცხოვრებ რუსების მორჩილ თემებს საფრთხე ემუქრებათ, კერძოდ, შამილის ბრძანებით ახვერდი-მაგომა მნიშვნელოვანი ძალებით აპირებს მათზე თავდასხმას, და შესაბამისად იმ ზომებს, რომლებსაც უნდა მიმართონ ასეტი თავდასხმის შემთხვევაში, გარდა ამისა ატყობინებს, რომ შატილზე თავდასხმისას, როცა შატილელებმა მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს, ახვერდი-მაგომა სასიკვდილოდ დაიჭრა და ხევსურეთზე მისი თავდასხმა მარცხით დასრულდა
Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 8-го июля 1843 года, N1307 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 8 ივლისით დათარიღებული, N1307 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VIII. Северо-восточный берег Чернаго моря / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N738. - С. 897[MFN: 15072]
ანოტაცია: აცნობებს შავი ზღვის სანაპირო ხაზის 7-დღიანი შემოწმების შედეგებს, კერძოდ დარებისა და სიმაგრეების მდგომარეობას, მთიელ ხალხებთან ურთიერთობაში არსებულ ვითარებას, თავის მოსაზრებებს სანაპირო ხაზზე რუსეთის ჯარის განლაგების თაობაზე
Отношение кн. Чернышева к ген. Нейдгардту, от 25-го июля 1843 года, N6496 / Чернышев = თავად ჩერნიშევის მიმართვა გენერალ ნეიდგარდტს, 1843 წლის 25 ივლისით დათარიღებული, N6496 / ჩერნიშევი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VIII. Северо-восточный берег Чернаго моря / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N739. - С. 901[MFN: 15073]
ანოტაცია: აცნობებს, რომ იმპერატორმა მოიწონა მისი მოსაზრებანი შავი ზღვის სანაპირო ხაზზე ჯარების განლაგების თაობაზე, აგრეთვე აცნობს იმპერატორის სურვილებს და მოსაზრებებს აღნიშნულ საკითხებთან დაკავშირებით, კერძოდ, ეხება ბიჭვინთის ტაძრის განახლებას და ახალი ეკლესიების მშენებლობას
პერსონალია:ნეიდგარდტი ალექსანდრ ივანოვიჩ (ინფანტერიის გენერალი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის მთავარმართებელი, 1784-1845).
მოხსენიებული პირები:ნიკოლოზ I (სრულიად რუსეთის იმპერატორი); ანრეპი (გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, ჭარ-ბელაქნის ოლქის მმართველი, შავი ზღვის სანაპირო ზოლის უფროსი); გოლოვინი (ინფანტერიის გენერალი, კავკასიის მთავარმართებელი).
Рапорт ген. Нейдгардта кн. Чернышеву, от 8-го августа 1843 года, N1441 / Нейдгардт = გენერალ ნეიდგარდტის პატაკი თავად ჩერნიშევს, 1843 წლის 8 აგვისტოთი დათარიღებული, N1441 / ნეიდგარდტი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою Коммиссиею : Ч. II. Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии Александра Ивановича Нейдгардта. 1842-1844. : VIII. Северо-восточный берег Чернаго моря / Ад. Берже [председатель коммиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1884. - Т. 9, Ч. II. N740. - С. 902[MFN: 15074]
ანოტაცია: ეხება იმპერატორის მითითებას დალის ხეობაში რუსების სამხედრო დასახლების შექმნის, შავი ზღვის სანაპირო ხაზის გამაგრების აუცილებლობის შნსსახებ და რიგ სხვა საკითხებს
მოხსენიებული პირები:ნიკოლოზ I (სრულიად რუსეთის იმპერატორი); ბუდბერგი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, შავი ზღვის სანაპირო ზოლის უფროსი).