Записка, составленная из рассказов и показаний Хаджи-Мурада гв.-ротм. Лорис-Меликовым / Хаджи-Мурад ; Лорис-Меликов = გვარდიის როტმისტრის ლორის-მელიქოვის მიერ ჩაწერილი ჰაჯი-მურატის მონათხრობი და ჩვენებები / ჰაჯი-მურატი ; ლორის-მელიქოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N476. - С. 525[MFN: 5097]

სრული ტექსტი (გვ. 170)

• ლორის-მელიქოვი, მიხეილ ტარიელის ძე (გვარდიის როტმისტრი, გვარდიის პოლკოვნიკი); 

ანოტაცია:  აღწერილია, თუ როგორ აღმოჩნდა შამილის მხარეს, რუსების წინააღმდეგ რა ბრძოლებში მიიღო მონაწილეობა, რა სამხედრო ძალა აქვს შამილს და რომელი ნაიბები უჭერენ მხარს

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ღაზი-მოლა (დაღესტნისა და ჩეჩნეთის პირველი იმამი, ღაზი-მაჰომედი); ომარ-ხანი (ჩეჩენი თავკაცი); გამზად-ბეგი (დაღესტნელი მმართველი); როზენი (ბარონი, გენერალ-ადიუტანტი, ინფანტერიის გენერალი); ოსმანი (ჰაჯი-მურატის ძმა); კლიუგენაუ კლიუკი-ფონ- ფრანც კარლოვიჩ (გენერალ-ლეიტენანტი, ჩრდილოეთ დაღესტნის ჯარების სარდალი); აჰმედ-ხანი (ჩეჩენთა მეთაური); ქიბით-მაგომა (შამილის თანამებრძოლი); აბაქარ-დებირი (ნაიბი); კაირ-ბეგი (ნაიბი); აბაქარ-ჰაჯი (ნაიბი); ალი-სულთანი (ნაიბი); ნიკო-ჰაჯი (ნაიბი); მურთუზალი (ნაიბი); ორბელიანი ილია (თავადი, გენერალ-მაიორი); დანიელ-ბეგი (ელისუს სულთანი); მელერ-ზაკომელსკი (ბარონი, პოლკოვნიკი, გენერალ-მაიორი); შაჰ-ვალი (თარღუს შამხლის აბუ-მუსლიმ-ხანის ძმა); გრამოტოვი (გენერალ-მაიორი, პოლკოვნიკი, პოდპოლკოვნიკი); არგუტინსკი-დოლგორუკი მოისეი ზახარევიჩ (თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, გენერალ-ლეიტენანტი); პასეკი (გენერალ-მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  ავარია; ხუნძახი; თბილისი; საქართველო; თემირ-ხან-შურა; ანდი; თილითლი; ვედენო; დაღესტანი; გერგებილი; ჩოხი; ყაბარდო; ახთი; ბუინაკი; თაბასარანი; შალი; ვოზდვიჟენსკი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Отношение кн. Воронцова к кн. Чернышеву, от 12-го января 1852 года, N2 / Воронцов = თავად ვორონცოვის მიმართვა თავად ჩერნიშევს, 1852 წლის 12 იანვრით დათარიღებული, N2 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N477. - С. 530[MFN: 5098]

სრული ტექსტი (გვ. 175)

ანოტაცია:  ეხება ჩეჩენთა ძლიერი სოფლების - ავთურისა და გელდიგენის აღებას გენერალ ბარიატინსკის მეთაურობით, რომელმაც დიდი მხედრული გამჭრიახობა და ხელოვნება გამოავლინა

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  ნიკოლოზ I (სრულიად რუსეთის იმპერატორი); ბარიატინსკი ალექსეი ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი); ციმერმანი (გენერალური შტაბის კაპიტანი); ვორონცოვი სიმონ მიხაილოვიჩ (თავადი, პოლკოვნიკი, ფლიგელ-ადიუტანტი, თავად ვორონცოვის ვაჟი).

გეოგ.დასახელება:  ჩეჩნეთი; ავთური; გელდიგენი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Приказ кн. Воронцова по Отдельному Кавказскому Корпусу, от 15-го января 1852 года, N7 / Воронцов = თავად ვორონცოვის ბრძანება კავკასიის კორპუსის შესახებ, 1852 წლის 15 იანვრით დათარიღებული, N7 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N478. - С. 530[MFN: 5099]

სრული ტექსტი (გვ. 175)

ანოტაცია:  ეხება დიდი ჩეჩნეთის დამორჩილებისათის წარმოებულ ბრძოლებს გენერალ ბარიატინსკის მეთაურობით

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ბარიატინსკი ალექსეი ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი); ვორონცოვი სიმონ მიხაილოვიჩ (თავადი, პოლკოვნიკი, ფლიგელ-ადიუტანტი, თავად ვორონცოვის ვაჟი); ნიკოლაი (ბარონი, პოლკოვნიკი); კრიუკოვსკი (გენერალ-მაიორი); კარევი (პოლკოვნიკი).

გეოგ.დასახელება:  ვოზდვიჟენსკი; არღუნი; ბანი-იურტი; ჩეჩნეთი; შალი; ბასა; გელდიგენი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Приказ кн. Воронцова по Отдельному Кавказскому Корпусу, от 31-го января 1852 года, N24 / Воронцов = თავად ვორონცოვის ბრძანება კავკასიის კორპუსის შესახებ, 1852 წლის 31 იანვრით დათარიღებული, N24 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N479. - С. 532[MFN: 5100]

სრული ტექსტი (გვ. 177)

ანოტაცია:  ეხება რუსების სამხედრო ექსპედიციებს ჩეჩნეთის ურჩი სოფლების წინააღმდეგ, აღნიშნულია მსხვერპლის ოდენობა და ჩამოთვლილია ის სამხედრო პირები, რომლებმაც განსაკუთრებული მხედრული სიმამაცე გამოიჩინეს

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ნიკოლაი (ბარონი, პოლკოვნიკი, ფლიუგელ-ადიუტანტი); ვრევსკი (ბარონი, გენერალ-მაიორი); ბარიატინსკი ალექსანდრ ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი); არგუტინსკი-დოლგორუკი მოისეი ზახარევიჩ (თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, გენერალ-ლეიტენანტი); მელერ-ზაკომელსკი (ბარონი, პოლკოვნიკი, გენერალ-მაიორი); პრედემიროვი (ზემდეგი); ხაპცოვი ელ-მურზა (ნაიბი); ბულგაკოვი (პოლკოვნიკი); კრიუკოვსკი (გენერალ-მაიორი); ბუკ-მუჰამედი (ნაიბი); სუსლოვი (გენერალ-მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  არღუნი; შაუხალი; ხაიდაყი; დაღესტანი; შელიაგი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Приказ кн. Воронцова по Отдельному Кавказскому Корпусу, от 8-го февраля 1852 года, N27 / Воронцов = თავად ვორონცოვის ბრძანება კავკასიის კორპუსის შესახებ, 1852 წლის 8 თებერვლით დათარიღებული, N27 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N480. - С. 534[MFN: 5101]

სრული ტექსტი (გვ. 179)

ანოტაცია:  შამილი მიურიდების დიდ ნაწილთან ერთად და ავარიელთა ცხენოსანი ჯარი სეიდ-იურტში გამაგრდნენ, მათ წინააღმდეგ დაიძრა გენერალი ბარიატინსკი, მტერი გაიქცა, მაგრამ გაქცეულებს გზა გადაუკეტეს; დიდი ჩეჩნეთის სიღრმისაკენ გზის გასაყვანად რუსების ჯარი გზას კაფავს

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ვორონცოვი სიმონ მიხაილოვიჩ (თავადი, პოლკოვნიკი, ფლიგელ-ადიუტანტი, თავად ვორონცოვის ვაჟი); მელერ-ზაკომელსკი (ბარონი, პოლკოვნიკი, გენერალ-მაიორი); ბარიატინსკი ალექსეი ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი).

გეოგ.დასახელება:  სეიდ-იურტი; ჩეჩნეთი; ბასი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Приказ кн. Воронцова по Отдельному Кавказскому Корпусу, от 26-го февраля 1852 года, N36 / Воронцов = თავად ვორონცოვის ბრძანება კავკასიის კორპუსის შესახებ, 1852 წლის 26 თებერვლით დათარიღებული, N36 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N481. - С. 534[MFN: 5102]

სრული ტექსტი (გვ. 179)

ანოტაცია:  ეხება დიდი ჩეჩნეთის სიღრმეში გზის გასაყვანად ტყის კაფვას, ამ სამუშაოთა შესრულებისას მთიელთა თავდასხმებს, მათ მოგერიებას და შეტაკებებს, შამილი გზების გაფუჭებას და ჩახერგვას ცდილობს

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ვორონცოვი სიმონ მიხაილოვიჩ (თავადი, პოლკოვნიკი, ფლიგელ-ადიუტანტი, თავად ვორონცოვის ვაჟი); ბარიატინსკი ალექსეი ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი); ვერიოვკინი (პოლკოვნიკი); ლორის-მელიქოვი (გვარდიის როტმისტრი); ღაზი-მუჰამადი (შამილის ვაჟი); ნიკოლაი (ბარონი, პოლკოვნიკი, ფლიგელ-ადიუტანტი); კონოკოვი (ჩეჩენი თავადი).

გეოგ.დასახელება:  ბასი; შალი; არღუნი; გროზნო; ჩეჩნეთი; მისკირ-იურტი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Журнал кн. Аргутинскаго о военных происшествиях в при-Каспийском крае с 24-го февраля по 2-е марта 1852 года / Аргутинский = თავად არგუტინსკის ჟურნალი 1852 წლის 24 თებერვლიდან 2 მარტამდე კასპიისპირეთის მხარეში მომხდარი საომარი მოქმედებების შესახებ / არგუტინსკი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N482. - С. 536[MFN: 5103]

სრული ტექსტი (გვ. 181)

ანოტაცია:  აგაჩ-კალეს მაღლობზე მთიელთა 200-კაციანი ცხენოსანთა რაზმი გამოჩნდა და მათ წინააღმდეგ მაიორი ვასილევი დაიძრა, ატყდა სროლა, მოწინააღმდეგემ მთებს შეაფარა თავი, სოფელ წუდახართან შტაბის კაპიტან სემიონოვის დაუფიქრებელი მოქმედებების შედეგად რუსებმა სერიოზული დანაკარგები განიცადეს, რის გამოც გამოძიება მიმდინარეობს

მოხსენიებული პირები:  სემიონოვი (შტაბის კაპიტანი); ვასილევი (მაიორი, ბატალიონის მეთაური).

გეოგ.დასახელება:  თემირ-ხან-შურა; წუდახარი; აგაჩ-კალე.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Приказ кн. Воронцова по Отдельному Кавказскому Корпусу, от 15-го марта 1852 года, N54 / Воронцов = თავად ვორონცოვის ბრძანება კავკასიის კორპუსის შესახებ, 1852 წლის 15 მარტით დათარიღებული, N54 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N483. - С. 536[MFN: 5104]

სრული ტექსტი (გვ. 181)

ანოტაცია:  წარმატებებით დასრულდა რუსების მომხრე ჩეჩენთა რაზმის ზამთრის ორთვიანი ექსპედიცია და რაზმი დასასვენებლად დაიშალა, მიმდინარეობს ტყის კაფვა გზების მშენებლობის მიზნით, შეტაკებები ხდება მოწინააღმდეგეთა ცალკეულ რაზმებთან

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); ბაკლანოვი (პოლკოვნიკი); მარგანი კაცო (გენერალ-მაიორი); სერებრიაკოვი (ვიცე-ადმირალი); ბიბიკოვი (მაიორი).

გეოგ.დასახელება:  ვოზდვიჟენსკი; გროზნო; არღუნი; გუდერმესი; ჩეჩნეთი; ვლადიკავკაზი; დათიხი; ნოვოროსიისკი; გელენჯიკი; სოჭი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Отношение кн. Воронцова к кн. Чернышеву, от 4-го апреля 1852 года, N15 / Воронцов = თავად ვორონცოვის მიმართვა თავად ჩერნიშევს, 1852 წლის 4 აპრილით დათარიღებული, N15 / ვორონცოვი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N484. - С. 537[MFN: 5105]

სრული ტექსტი (გვ. 182)

ანოტაცია:  მოახსენებს ჩეჩნეთში გენერალ მელერის წარმატებული სამხედრო ოპერაციის შესახებ, ასახელებს იმ სამხედროებს, რომლებმაც განსაკუთრებული მხედრული ოსტატობა და სიმამაცე გამოიჩინეს, აგრეთვე აცნობებს, რომ შამილის გავლენა თანდათან იკლებს

პერსონალია:  ჩერნიშევი ალექსანდრ ივანოვიჩ (გრაფი, თავადი, გენერალ-ადიუტანტი, სამხედრო მინისტრი, 1786-1857).

მოხსენიებული პირები:  შამილი (ჩეჩნეთისა და დაღესტნის იმამი); მელერ-ზაკომელსკი (ბარონი, პოლკოვნიკი, გენერალ-მაიორი); ბარიატინსკი ალექსეი ივანოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, გენერალ-ადიუტანტი, კავკასიის ხაზის მარცხენა ფლანგის უფროსი, კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროსი); ლიაშენკო (პოდპოლკოვნიკი); ოკლობჟიო (მაიორი); მაისურაძე (კაპიტანი); თალგიკი (ნაიბი); ლიშენკო (პოდპოლკოვნიკი); პენზულაევი (მაიორი); ბაკლანოვი (პოლკოვნიკი); გიხი (ნაიბი).

გეოგ.დასახელება:  არღუნი; ვოზდვიჟენსკი; ჩეჩნეთი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

Представление управляющаго Шемахинскою губерниею, вице-губернатора Смиттена кн. Бебутову, от 27-го апреля 1852 года, N574 / Смиттен = შემახის გუბერნიის მმართველის, ვიცე-გუბერნატორის სმიტენის წარდგინება თავად ბებუთოვს, 1852 წლის 27 აპრილით დათარიღებული, N574 / სმიტენი // Акты, собранные Кавказскою Археографическою коммиссиею : Кавказ и Закавказье за время управления генерал-адъютанта, генерала-от-инфантерии, князя Михаила Семеновича Воронцова. 1844-1854 : IX. Чечня и Дагестан / Ад. Берже [председатель комиссии и автор предисловия]. - Тифлис, 1885. - Т. 10, N485. - С. 538[MFN: 5106]

სრული ტექსტი (გვ. 183)

ანოტაცია:  აცნობებს, რომ ჰაჯი-მურატი ნუხიდან გაიქცა, პოდპოლკოვნიკმა კურგანოვმა მაშინვე დაადევნა ხალხი, ბელიაჯიკთან ის ალყაში მოაქციეს, ჰაჯი-მურატი და მისი ორი ნუკერი მოკლეს, 9 ნუკერი დაჭრილია

პერსონალია:  ბებუთოვი ვასილ ოსიპოვიჩ (თავადი, გენერალ-ლეიტენანტი, ამიერკავკასიის სამოქალაქო სამმართველოს უფროსი, 1791-1858, ბებუთაშვილი).

მოხსენიებული პირები:  არგუტინსკი-დოლგორუკი (თავადი, შტაბის კაპიტანი, ნუხის კორდონის ხაზის უფროსი); ჰაჯი-მურატი (ავარიელი ნაიბი); ყორღანოვი (პოდპოლკოვნიკი); ბუჩკიევი (კაპიტანი); ხანეფი (ხუნძების თავკაცი); გამზალო (ნუკერი); ჰალილ-ბეგი (ზედამხედველი); თუმანოვი (თავადი, თბილისის ეგერთა პოლკის მაიორი, თუმანიშვილი); ჰაჯი-აღა-ბეგი (პორუჩიკი, ელისუს ბოქაული); აჰმედ-ხანი (კორნეტი, ჰაჯი-აღა-ბეგის ვაჟი).

გეოგ.დასახელება:  ნუხა; თბილისი; ზაქათალა; დაღესტანი; ბელიაჯიკი.

თემატიკა:  რუსეთის მმართველობა კავკასიაში; ჩეჩნეთი და დაღესტანი.

საკვანძო სიტყვები:  ჰაჯი-მურატის სიკვდილი.