საქართველოს ისტორიის ახალი პერსონაჟები / ნათელა ვაჩნაძე ; გიორგი ჭეიშვილი // Dedicatio : ისტორიულ-ფილოლოგიური ძიებანი : ეძღვნება მარიამ ლორთქიფანიძის დაბადების 75-ე წლისთავს / თსუ. - თბილისი, 2001. - ISBN 99928-838-2-0. - გვ. 497-499. - რეზიუმე ინგლისურ ენაზე[MFN: 60329]
ანოტაცია: ზოგიერთი საკითხის დადგენა-გაგებისათვის "მატიანე ქართლისას" ტექსტში, რომელიც ეხება რუსების იდენტობას და ვარანგების გამოჩენას საქართველოს პოლიტიკურ ასპარეზზე მეთერთმეტე საუკუნის 40-იან წლებში
თურქ-სელჩუკთა ახალი აგრესია და "დიდი თურქობა" // მეფეთ-მეფე გიორგი II : (XI საუკუნის 70-80-იანი წლების საქართველოს პოლიტიკური ისტორია) / როინ მეტრეველი, ჯაბა სამუშია. - თბილისი, 2003. - ISBN 99940-13-65-3. - გვ. 97-117[MFN: 60330]
თურქ-სელჩუკთა შემოსევა და ფარცხისის ომი (1075 წ.) // მეფეთ-მეფე გიორგი II : (XI საუკუნის 70-80-იანი წლების საქართველოს პოლიტიკური ისტორია) / როინ მეტრეველი, ჯაბა სამუშია. - თბილისი, 2003. - ISBN 99940-13-65-3. - გვ. 72-82[MFN: 60331]
ხალიბები, ლაზები, ქალდები და სხვა ქართული ტომები ბერძნულ და ლათინურ წყაროებში : (ხალიბთა "ქალდუს ქვეყანა" არიან-ქართლის საფუძველი) // ქალდეა : (ქალდეა-ლაზიკის სამიტროპოლიტო) / ანანია მანგლელი. - თბილისი, 2013. - ISBN 978-9941-20-324-4. - გვ.289-330[MFN: 60332]
მტკვრის სანაპიროს გაყოლებით // საქართველო : ომისა და პოლიტიკური ქაოსის ქრონიკა პოსტსაბჭოთა კავკასიაში / თომას გოლცი. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-9941-445-69-9. - გვ. 110-134[MFN: 60333]
(მუსლიმანური) საქართველო ჩემს ფიქრებში // საქართველო : ომისა და პოლიტიკური ქაოსის ქრონიკა პოსტსაბჭოთა კავკასიაში / თომას გოლცი. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-9941-445-69-9. - გვ. 135-161[MFN: 60334]
შინაარსი: იუსტინიანეს რეფორმები აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთში - ისტორიულ ლაზიკაში; ლაზიკისა და მისი მიმდებარე მხარეების ადმინისტრაციული მდგომარელბა იუსტინიანემდე; საქართველოს მომიჯნავე ბიზანტიური მხარეების სამხედრო-ადმინისტრაციული დაყოფა (ნ. ადონცი); ეკლესიური ლაზიკა და პოლიტიკური ლაზიკა სხვადასხვა ტერიტორიებზე მდებარენი; საისინი და ფასიანი ადონცის მიხედვით; ქვრივის მმართველობა; ეკლესიის ორგანიზება; არმენიელი სატრაპები და ლაზიკის მეფეები ბიზანტიურ სამოხელეო სისტემაში; რომანული სამხედრო ნაგებობების ნაშთები ზიგანასა, როდოპოლისსა, პიტია-პიტიუნტსა და სებასტოპოლისში
შავი ღრუბელი სოხუმის ცაზე // საქართველო : ომისა და პოლიტიკური ქაოსის ქრონიკა პოსტსაბჭოთა კავკასიაში / თომას გოლცი. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-9941-445-69-9. - გვ. 162-170[MFN: 60336]
შინაარსი: შესავალი; საეკლესიო გეოგრაფია; ლაზიკის სამიტროპოლიტოს გეოგრაფიული არეალი; მიწა-წყალი ლაზიკის ეპარქიისა; ლაზიკის სამიტროპოლიტოს ტერიტორიების ზრდა; ტრაპეზუნტის სამიტროპოლიტოს საეპისკოპოსო კათედრები გეორგიკის მიხედვით (გეორგიკა, ნაკვეთი II, 1952, გვ. 185); ტრაპეზუნტის სამიტროპოლიტოს საეპისკოპოსოები ПЭ-ს მიხედვით ("პრავოსლავნაია ენციკლოპედია" ტ.III, 2001, გვ. 328); ტრაპეზუნტის მიტროპოლია ლაზიკეში და ე.წ. სომეხ-ქალკედონიტთა კათედრები; I-V სს-ში ლაზიკა ერქვა ტრაპეზუნტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მთიანეთს; რატომ ეწოდა ტრაპეზუნტის ეპარქიას "სამიტროპოლიტლ ლაზიკაში"; ტრაპეზუნტის სამიტროპოლიტო ლაზიკაში და ანტიოქიის იურისდიქცია ისტორიულ იბერიაში; ლაზიკის საეპისკოპოსოები; ეკლესიური ლაზიკა ვანის ტბამდე; "დიდი ლაზია"; აფხაზეთის საკათალიკოსოს შექმნის გამოცანა; "არიან-ქართლი" - ლაზიკის სამიტროპოლიტოს ისტორიული საფუძველი; სამხრეთის იბერია და სამხრეთის დაზიკა; ლაზიკის სამიტროპოლიტოს მიწა-წყალი სომხური გეოგრაფიის მიხედვით; ლაზი ეპისკოპოსები
მოსალოდნელი ომი და მეგობრის სიკვდილი // საქართველო : ომისა და პოლიტიკური ქაოსის ქრონიკა პოსტსაბჭოთა კავკასიაში / თომას გოლცი. - თბილისი, 2014. - ISBN 978-9941-445-69-9. - გვ. 171-188[MFN: 60338]