The National Library of Georgia Home - About Library - E-Resources 
  Login
Georgians Abroad
Home  
Search
Person Name:

Georgian outstanding men's (kings, politicans, writers, art workers, scientists, eclesiastics, members of royal and nobiliary families, public figures, philantropists) activities and biographies.
Texts are given in Georgian and English languages.


გიორგი კვინიტაძე

გიორგი კვინიტაძე
Date of birth:21 August, 1874
Date of death:7 August, 1970  (at 95 years)
Burial location:შატუს სასაფლაო, საფრანგეთი
Category:Military Person

Biography

გიორგი კვინიტაძე დაიბადა დაღესტანში პოლკოვნიკ ივანე კვინიტაძისა და პელაგია სულაძის ოჯახში. მამამისი 13 წლამდე ჩიქოვანის გვარს ატარებდა, რომელიც შემდეგ, ჩვენთვის უცნობი მიზეზის გამო, კვინიტაძედ გადაუკეთებია.

10 წლის გიორგი სასწავლებლად ტფილისის კადეტთა კორპუსში მიაბარეს, შემდეგ სწავლა პეტერბურგის ფეხოსანთა სასწავლებელში განაგრძო, რომელიც 1894 წელს ოფიცრის ჩინით დაამთავრა. სამხედრო სამსახური ვლადიკავკაზის 153-ე პოლკში დაიწყო. ერთხანს პოლონეთში მსახურობდა. 1904 წელს, რუსეთ–იაპონიის ომის დაწყებისთანავე, პატაკი დაწერა და შორეულ აღმოსავლეთში საბრძოლველად საკუთარი ნებით წავიდა. 1907-1909 წლებში სწავლობდა რუსეთის გენერალური შტაბის აკადემიაში, რომელიც 1910 წელს კაპიტნის წოდებით დაამთავრა და სამსახური კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბში დაიწყო. I მსოფლიო ომის დროს, 1914-1917 წლებში, გიორგი კვინიტაძე კავკასიის ფრონტზე დივიზიის შტაბის უფროსია. 1916 წელს მას პოლკოვნიკის წოდება მიანიჭეს და მე–4 მსროლელი დივიზიის მეთაურობა ჩააბარეს.  წარმატებული ოპერაციისათვის, არზრუმისთვის გამართულ ბრძოლაში, გიორგი კვინიტაძე წმ. გიორგის მე-4 ხარისხის ორდენით დააჯილდოვეს, ოქროს ხმალი და გენერალ–მაიორის წოდებაც უბოძეს. სწორედ ამ რანგში შეხვდა ის რუსეთის 1917 წლის რევოლუციას.

1918 წელს, როდესაც საქართველომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, გიორგი კვინიტაძემ უარი თქვა რუსულ ჯარში სამსახურზე, სამშობლოში დაბრუნდა და ქართული არმიის შექმნაში აქტიური მონაწილების მიღება გადაწყვიტა.

1918 წელს, ამიერკავკასიის რესპუბლიკის სამხედრო მინისტრ გრიგოლ გიორგაძის ბრძანებით, გიორგი კვინიტაძე საქართველოს რესპუბლიკის ჯარების მთავარსარდლად და სამხედრო მინისტრის თანაშემწედ დაინიშნა. იგი მეთაურობდა ქართულ ჯარს სომხეთის (1918 წ.), თურქეთის (1919 წ.) და წითელი არმიის (1921 წ.) წინააღმდეგ გამართულ ბრძოლებში. ამავე პერიოდში საქართველოს თავდაცვის მინისტრმა გრიგოლ ლორთქიფანიძემ კვინიტაძეს სამხედრო სკოლის ჩამოყალიბება სთხოვა. 1919 წელს თბილისში იუნკერთა სამხედრო სკოლა გაიხსნა, რომლის პირველი ხელმძღვანელიც სწორედ გიორგი კვინიტაძე იყო. სამხედრო სასწავლებელში ახალგაზრდა ინტელიგენციის წარმომადგენლებთან ერთად სწავლობდნენ უძველესი და გამოჩენილი გვარის შვილებიც, ამის მაგალითად შეიძლება დასახელდეს სამეგრელოს მთავართა შთამომავალი მიხეილ დადიანი.

გენერალი გიორგი კვინიტაძე ძალღონეს არ იშურებდა იმისათვის, რომ ქართული ჯარი გამხდარიყო თანამედროვე არმიების დარი, თუმცა სამწუხაროდ მის ძალისხმევას გაგებით არ ხვდებოდა იმდროინდელი ხელისუფლება. სოციალ–დემოკრატები თვლიდნენ, რომ ოფიცრებს მთავრობის წინააღმდეგ შეიარაღებული გამოსვლა შეეძლოთ და ეჭვის თვალით უყურებდნენ ჯარის გაძლიერებას. ამ უნდობლობისა და უთანხმოების გამო გიორგი კვინიტაძე რამდენჯერმე გადადგა თანამდებობიდან, მაგრამ გაჭირვების ჟამს მას მაშინვე უხმობდნენ და გენერალს არასდროს უთქვამს უარი სამშობლოს სამსახურზე.

1921 წლის თებერვლის თვეში, უაღრესად მძიმე ვითარებაში, ჟორდანიას მთავრობას კიდევ ერთხელ გაახსენდა გიორგი კვინიტაძე. 15 თებერვალს გენერალი კვლავ მთავარსარდლად დაამტკიცეს და თბილისის დაცვა დაავალეს. კვინიტაძემ სრული მობილიზაცია გამოაცხადა და რამდენიმე დღე ქალაქს წარმატებით იცავდა, მაგრამ 24 თებერვალს რუსებმა თბილისის მიმართულებით დამატებითი ძალები გადმოისროლეს და ქალაქის დამცველთა ფლანგებიდან შემოვლა დაიწყეს. დედაქალაქს და მასთან ერთად საქართველოს მთავრობას ალყაში მოქცევის საფრთხე დაემუქრა. ასეთ ვითარებაში გიორგი კვინიტაძემ უკან დახევისა და ქალაქის დაცლის გადაწყვეტილება მიიღო. მოგვიანებით, XI არმიის სარდალი ანატოლი გეკერი კვინიტაძის მიერ შესრულებულ უკანდახევის მანევრს შემდეგ შეფასებას მისცემს: "უკანდახევისთვის, რომ ორდენს იძლეოდნენ, იგი უთუოდ კვინიტაძეს ეკუთვნის. ამ უკანდახევით მან სასწაული მოახდინა". 25 თებერვლის ღამეს თბილისი ქართული ნაწილებისგან დაიცალა. დედაქალაქი დატოვა დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობამაც. გამთენიისას თბილისში უკვე XI არმიის მოწინავე ნაწილები გამოჩნდენენ.

1921 წლის 17 მარტს ბათუმში საქართველოს დამფუძნებელი კრების უკანასკნელ სხდომაზე გადაწყდა, რომ მთავრობა ქვეყანას ტოვებს და პოლიტიკურ ემიგრაციაში მიემგზავრება. დამფუძნებელი კრების დადგენილებით, ემიგრაციაში წამსვლელთა რაოდენობაც განისაზღვრა, მთავრობის წევრთა გარდა, 10 პოლიტიკური მოღვაწე, გვარდიის 15 -წარმომადგენელი, მთავარსარდლის შტაბი და არმიის 50 ოფიცერი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის წევრებთან ერთად, ემიგრაციაში გენერალი გიორგი კვინიტაძეც გაემგზავრა. მას გაჰყვნენ გადარჩენილი იუნკერებიც, რომლებსაც თავი არ დაუზოგავთ სამშობლოს დასაცავად. უცხოეთში ეს ახალგაზრდები მარტონი აღმოჩნდნენ, მთავრობამ თითქოს დაივიწყა მათი არსებობა. მხოლოდ გენერალმა გიორგი კვინიტაძემ და გენერალმა ალექსანდრე ჩხეიძემ – მათმა მასწავლებლებმა არ მიატოვეს ისინი, უპატრონეს და უშუამდგომლეს პოლონეთის მეთაურთან, იოზეფ პილსუდსკისთან, რომელმაც იუნკერთა დიდი ნაწილი თავისი ქვეყნის არმიაში გაიწვია. გიორგი კვინიტაძის აღზრდილი მხედრები, რომელთაგან ზოგმა გენერლობას მიაღწია, ხშირად უგზავნიდნენ მას წერილებს.

ემიგრაციაში ყოფნისას გიორგი კვინიტაძე იყო 1950-იან წლებში დაარსებული რამდენიმე ანტისაბჭოთა ორგანიზაციის ნამდვილი და საპატიო წევრი, კერძოდ: "პარიზის ბლოკის", "ქართველთა დემოკრატიული კავშირის", "ქართველ მხედართა დარაზმულობის" და სხვა.

მთელი დარჩენილი ცხოვრება გიორგი კვინიტაძემ საფრანგეთში გაატარა. ცოლად ჰყავდა (1911 წლიდან) თავადის ასული მარიამ მაყაშვილი (1889-1960 წწ.), რომელთანაც შეეძინა სამი ქალიშვილი: იდა (ივდითი), თამარი და ნინო. ნინოს ქალიშვილია ფრანგული კინოს ვარსკვლავი მარიამ დ'აბო.

გერნერალი გიორგი კვინიტაძე ღრმად მოხუცებული 1970 წლის 7 აგვისტოს პარიზის მახლობლად, დაბა შატუში გარდაიცვალა, დასაფლავებულია იქვე.

1985 წელს პარიზში, გამომცემლობა YMGA-PRESS–ში დაიბეჭდა გიორგი კვინიტაძის მემუარები რუსულ ენაზე "МОИ ВОСПОМИНАНИЯ В ГОДЫ НЕЗАВИСИМОСТИ 1917-1921".

გიორგი კვინიტაძის პირადი არქივი დაცულია ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში. არქივი შემოსწირა მისმა ქალიშვილმა, ნინო დ'აბო–კვინიტაძემ 2007 წლის 22 ოქტომბერს (შემოსულობათა წიგნი N749).