გეგეშიძე არჩილ

წინასიტყვაობა

საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ფორმალური ურთიერთობები ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 90-იანი წლებიდან დაიწყო, როდესაც ხელი მოეწერა პარტნიორობისა და თანამშრომლობის შეთანხმებას. მას შემდეგ ეს ურთიერთობები თანმიმდევრულად ვითარდებოდა და ევროპულ ინსტიტუტებში ქვეყნის ინტეგრაცია სულ უფრო ინტენსიური ხდებოდა. 2014 წელს ასოცირების შეთანხმებისა და ღრმა და ყოვლისმომცველი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების ხელმოწერის კონტექსტში ევროკავშირთან ინტეგრაციის პერსპექტივა არსებითად გაფართოვდა. ხსენებული პერსპექტივის ერთი მკაფიო გამოხატულება 2017 წლის მარტიდან საქართველოს მოქალაქეებისთვის “შენგენის სივრცეში” უვიზო მოგზაურობის უფლების მინიჭება გახლდათ. თუმცა, ნატოსგან განსხვავებით, ევროკავშირში წევრობის დაპირება საქართველოს დღემდე მიღებული არა აქვს.

ცხადია, საქართველოსთვის ევროკავშირის წევრობა, პირველ რიგში, საკუთარი ეკონომიკისა და ინსტიტუტების მზაობას გულისხმობს. თუმცა, არანაკლებ მნიშვნელოვანია თავად ევროკავშირის მზაობა საქართველოს თავის კლუბში მისაწვევად. ეს თითქოს მარტივი ფორმულაა, თუმცა მისი რეალიზაცია რთული ამოცანაა და ახლო მომავლის საქმე არ არის. ამგვარი ურთიერთმზაობის მდგომარეობის მომწიფებისთვის მთელი რიგი პოლიტიკური და ეკონომიკური პირობების შექმნაა საჭირო. თუმცა, აქვე იბადება კითხვა: მაშინ, როდესაც მხარეები არ არიან მზად საქართველოს ევროკავშირში წევრობისთვის, არის თუ არა შესაძლებელი განვიხილოთ წევრობის პერსპექტივა, თუნდაც შორეულ მომავალში? ეს ხომ ორივე მხრიდან მზაობის ისეთ მაღალ დონეს არ მოითხოვს?არჩილ გეგეშიძე ხსენებულ კითხვაზე პასუხის მოსაძებნად დიდი მნიშვნელობა ენიჭება იმ ქვეყნების გამოცდილების ცოდნას, რომლებიც ბოლო პერიოდში შევიდნენ ევროკავშირში ან ეხლა არიან გაწევრიანების პროცესში. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველ ინდივიდუალურ შემთხვევაში საქართველოსგან განსხვავებულ კონტექსტთან გვაქვს საქმე, უაღრესად საინტერესოა თითოეული მათგანის მიერ განვლილი გზის შესწავლა. სხვადასხვა ქვეყნის მაგალითზე ეს განვლილი გზა ბევრ საერთო ნიშანს შეიცავს, თუმცა ადგილი აქვს უნიკალურ გარემოებებსაც, რომლებმაც საბოლოოდ სასურველი შედეგი გამოიღო. აღნიშნული გამოცდილების გაცნობის შედეგად ბევრი ფასეული რჩევის მიღება შეიძლება საქართველოსთვის “ევროპული პერსპექტივის გახსნაზე” ეფექტური ზემოქმედების მიზნით ქმედითი სტრატეგიისა და ტაქტიკის შემუშავების შესახებ.

ამ მიზნით ლევან მიქელაძის სახელობის ფონდმა “ვიშეგრადის საერთაშორისო ფონდისა” და “ღია საზოგადოების ფონდის” ფინანსური მხარდაჭერით, აგრეთვე “ფრიდრიხ ებერტის ფონდთან” პარტნიორობით განახორციელა პროექტი “საქართველოს ევროპული პერსპექტივის გახსნა”, რომლის ფარგლებშიც შესწავლილ იქნა “ვიშეგრადის ქვეყნების”, ასევე დასავლეთ ბალკანეთიდან სერბეთისა და მონტენეგროს გამოცდილება. ამ ქვეყნებიდან მოწვეულ იქნენ ექსპერტები, რომლებმაც წინასწარ შემუშავებული საპროექტო დავალების თანახმად წარმოადგინეს კვლევა. კვლევის შედეგები სამ სხვადასხვა სადისკუსიო შეხვედრაზე იქნა განხილული, სადაც მონაწილეობა სამოქალქო სექტორის, პარლამენტის, მთავრობის, საერთაშორისო დიპლომატიური მისიებისა და ორგანიზაციების წარმომადგენლებმა მიიღეს. ხსენებული დისკუსიების შედეგები გათვალისწინებულ იქნა პოლიტიკის დოკუმენტში, რომელიც წინამდებარე კრებულშია მოცემული. კრებულში ასევე შეგიძლიათ იხილოთ “ვიშეგრადის ოთხეულის” – სლოვაკეთის, ჩეხეთის, პოლონეთისა და უნგრეთის - ასევე სერბეთისა და მონტენეგროს ევროკავშირში ინტეგრირების ტრაექტორიის ანალიზი, რომელიც პროექტში მოწვეულმა ექსპერტებმა შეასრულეს.