|
მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები |
 |
საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი |
|
|
1 ბათუმის ეკლესიები |
▲ზევით დაბრუნება |
საქართველოს ისტორიულ ძეგლთა ბიბლიოგრაფიული ლექსიკონი
მომხმარებლის რჩეული
|
ბათუმის ეკლესიები
ბათუმის ილია ჭავჭავაძის მუზეუმი
ნობელების მუზეუმი |
ბათუმის ეკლესიები 1. ბათუმის ეკლესიის ირგვლივ //ომეგა.-2001.-N10.-გვ.124-125. საქართველოს საპატრიარქოსა და დასავლეთის კათოლიკური ეკლესიის მიერ მოწოდებული მასალები ეკლესიის მიმართულების (მართლმადიდებლური თუ კათოლიკური)სადავოდ მიჩნეულ საკითხებზე. 2. კომახიძე თ. ლუკა ასათიანი.-ბათუმი.-2003.-გვ.112-116. ბათუმის კათოლიკური ეკლესიის მშენებლობასთან დაკავშირებული საკითხები. 3. ლეკვეიშვილი ა. მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძრები აჭარაში.[ადგ.აღნ.ა.ა].-2001.-გვ.46-61. წმ.ნიკოლოზის სახ. ტაძრის (XIX სა-ის 6-იანი წწ.), ღვთისმშობლის სახ. საკათედრო ტაძრის (კათოლიკური, მშენებლობა დაიწყო 1898წ.), ყოვლადწმინდა სამების სახ. ტაძრის (აგებულია მე-19 საუკუნის II ნახ.-ში), წმ. ნინოს სახ. ეკლესიის (გაიხსნა 1994 წელს წმ.ანდრია პირველწოდებულის სახ. სასულიერო სემინარიის შენობაში), წმ. გიორგის სახ. ტაძრის (აშენდა 1994 წელს), წმ. ბარბარეს სახ. ტაძრის (საფუძველი ჩაეყარა 1888 წელს), წმ. იოაკიმ და ანას სახ. ტაძრის (მშენებლობა დამთავრდა1999 წელს), მთავარანგელოზთა სახ. ტაძრის (აშენდა ნაეკლესიარზე 1995 წელს), წმ. მოწამე ეკატერინეს სახ. ტაძრის (გაიხსნა 1997 წელს), წმ. ილია წინასწარმეტყველის სახ. ეკლესიის (გაიხსნა 2000 წელს) მშენებლობათა მოკლე ისტორია. 4. ჩხიკვაძე მ. შემომწირველთა საყურადღებოდ //ივერია.-1898.-N134(25 ივნ.).-გვ.4. ბათუმის მახლობლად მდებარე სამების ეკლესიის აღწერილობა. 5. ჩოხატაურელი ლ. ბათომი. თამარის დროის ეკლესია //ცნობის ფურცელი.-1898.-N526(6 მაისი).-გვ.3. 6. ჭიჭინაძე ზ. კათოლიკური ეკლესია //ჭიჭინაძე ზ. სამცხე-საათაბაგო.-ტფ.,1905.-გვ.122,130-157. ცნობები კათოლიკური ეკლესიის ხუროთმოძღვრების, მხატვრული ფორმებისა და კურთხევის შესახებ. 7. ღვთისმშობლის ტაძარი //ნაკაშიძე ლ. საქართველოს საქმიანი და გამოჩენილი ადამიანები.-თბ.,2003.-გვ.23. ცნობები ბათუმის კათოლიკური ეკლესიის შესახებ. 8. სამების ეკლესია //ბაქრაძე დ. არქეოლოგიური მოგზაურობა გურიასა და აჭარაში.-ბათუმი.-1987.-გვ.27-28. მოკლე ცნობა ნანგრევების სახით შემორჩენილი ეკლესიაზე. 9. ძიძიშვილი მ. გაიხსნა წმიდა ბარბარეს სახელობის ეკლესია //ოქრო აჭარის ლაჟვარდში.-1997.-N6.-გვ.1-4. 10. ვაშაყმაძე მ., ვადაჭკორია ბ. ვის უხმობს ბათუმის სამრეკლოს ზარი //გაზ. "სამშობლო".-1989.-ივნისი.-N15.-გვ.8. ღვთისმშობლის სახ. ეკლესიის ბათუმში გახსნისა და ამოქმედების თაობაზე. 11. ტაბიძე ნ. ბათუმის მატერიალური კულტურის ძეგლების გამოყენება საქართველოს ისტორიის სწავლებისას //საზრისი.-2001.-N5.-გვ.127-133. რეზ. ინგლ. ენაზე. ბათუმის ანუ თამარის ციხის, კათოლიკური ეკლესიისა და წმ. ნიკოლოზის სახ. ტაძრის მოკლე ისტორია. 12. ბათუმი //გაზ. "ივერია".-1895(6 იანვ.).-N4.-გვ.2. ქალაქის განაპირას მდებარე ეკლესიის ნანგრევების აღდგენის შესახებ. 13. ბათუმი //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100 ღირსშესანიშნაობა.-თბ.,2011.-გვ.103. ძმები ზუბალაშვილების დაფინანსებით, 1898-1902 წლებში აგებული ღვთისმშობლის სახ. ეკლესიის (ყოფილი კათოლიკური) მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის ღვთისმშობლის სახ. საკათედრო ტაძრის ფოტო. 14. Москвич Г. Путеводитель по Кавакзу.-П.,1915.-с.448. 15. წმ.ნიკოლოზის სახ. ტაძარი //პონტოელი ბერძნები აჭარაში წარსული და თანამედროვეობა.-ბათუმი.,2017.-გვ.105-112. ცნობები ბათუმის ბერძნული ეკლესიის დაგეგმარებისა და სამშენებლო არქიტექტურის შესახებ. იხ. სრულად |
|
|
2 ბახტრიონი |
▲ზევით დაბრუნება |
|
ბახტრიონი (ახმეტის რ-ნი) ლიტერატურა
|
ბახტრიონი (ახმეტის რ-ნი) 1.ბახტრიონის ციხე //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია. ტ.II.-თბ.,1977.-გვ.256. ცნობები კახეთის ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრის შესახებ. 2.ბახტრიონის ციხე //საქართველო:ენციკლოპედია.-თბ.,1997.-გვ.384. მოკლე ცნობები ბახტრიონის ციხეზე. 3.ციხესიმაგრეები: ბახტრიონი //ზაქარაია პ. ქართული ციხე-ქალაქები, ციხესიმაგრეები, ციხე-დარბაზები, ციხე-გალავნები, კოშკები.-თბ.,2001.-გვ.120-121. ციხის ტერიტორიაზე არსებული ნაშთების აღწერილობა, მათი მოკლე ისტორია. 4.ბოჭორიძე გ. თუშეთი.-თბ.,1993.-გვ.67-68. ბახტრიონის ციხის მოკლე აღწერილობა. სოფ. ფარსმის მკვიდრის მონათხრობი ბახტრიონის ციხის აღებაზე. 5.ციხეები და ციხესიმაგრეები:ბახტრიონი //ზაქარაია პ. კახეთის საფორტიფიკაციო ნაგებობანი.-თბ.,1968.-გვ.48-49. ციხის ისტორია, შემორჩენილი ნაშთების ხუროთმოძღვრული დახასიათება. 6.ციხეები და ციხე-დარბაზები: ბახტრიონი //ზაქარაია პ. სამშობლოს გუშაგები.-თბ.,1965.-გვ.158-160. ციხის ნაშთების აღწერილობა. 7.სიდამონიძე ვ. ბახტრიონი //სოფლის ცხოვრება.-1970.-27 მარტი. ძეგლის სახელწოდების კვლევა. 8.იამბე, ციხის ნაშალო....-თბ.,2007.-გვ.27. ციხის შესახებ არსებული ლეგენდა. 9.სიმაგრეები. ბახტრიონი //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ქალაქები და ციხეები.-თბ.,1973.-გვ.123-124. მდ. ალაზნის მარცხენა ნაპირზე მდებარე ციხის ნაშთების მოკლე აღწერილობა და ისტორია. 10.სიმაგრეები: ბახტრიონი //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ციხესიმაგრეები.-თბ.,1988.-გვ.130-131. უმნიშვნელო ფრაგმენტებით შემორჩენილი ბახტრიონის ციხის შესახებ. 11.ბახტრიონის ციხე და ეკლესია //საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა.ტ.2.-თბ.,2004.-გვ.68-69. ბახტრიონის ციხის მოკლე ისტორია, ციხის აღმ.-ით მდგარი, გვიანდელი შუა საუკუნის, გეგმით სწორკუთხა, უაფსიდო ეკლესიის აღწერილობა. ძეგლის სანახევროდ დანგრეულია. იხ. სრულად |
|
|
3 ზემო სობისი |
▲ზევით დაბრუნება |
| ზემო სობისი |
ზემო სობისი //საქართველოს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა აღწერილობა.ტ.5.-თბ.,1990.-გვ.69-70. გვიანი ფეოდალური ხანის კვირაცხოვლის სახელობისა და ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიების აღწერილობა. იხ. სრულად |
|
|
4 თიღვის ეკლესია |
▲ზევით დაბრუნება |
| თიღვის ეკლესია |
თიღვის ეკლესია (ზნაურის რ-ნი) 1.სოფ. თიღვა, სასაფლაოზე წმ.მარიამის ეკლესია //შიდა ქართლი ზნაურის (ყორნისი) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა.ტ.II.-თბ.,2004.-გვ.50-52.
ადრე შუა საუკუნეების ძეგლის ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტი
ქართულ და რუსულ ენებზე. ერთვის ეკლესიის გეგმა და საერთო ხედის ფოტო. 2.გვასალია ჯ. ფრონის ხეობათა ისტორიული გეოგრაფიის საკითხები
//საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებული .VII.-თბ.,1989.-გვ.21-22.
თიღვის მონასტრის მოკლე აღწერილობა. 3.თიღვა //ზაქარაია პ. XI-XVIII საუკუნეების ქართული
ცენტრალურ-გუმბათოვანი არქიტექტურა XI-XII სს.-თბ.,1975.-110 გვ. 4.ზედგინიძე ა. წერილი რედაქციის მიმართ //ივერია .-1891(20
ოქტ.).-N223.-გვ.3.
თიღვის მონასტრის განახლებაზე. 5.თიღვა //ქართული
საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.IV.-თბ.,1979.-გვ.685-686.
სოფ. თიღვის ისტორია, სამონასტრო კომპლექსში შემავალი ღვთისმშობლის
მიძინების ტაძრის არქიტექტურა და ფასადთა გაფორმების განხილვა. 6.თიღვის ტაძრის აღმაშენებელი //თემი.-1913.-N120.-გვ.3.
თიღვის ტაძრის აღმშენებლად დავით აღმაშენებლის ასულის-თამარის მიჩნევის
გამო. 7.მატერიალური კულტურის ძეგლები //მაკალათია ს. ფრონის
ხეობა.-თბ.,1963.-გვ.55-57.
თიღვის ჯვრის (ამჟამად უწოდებენ ღვთისმშობელს)არქიტექტურული
აღწერილობა. მოხსენიებულნი არიან: ლ.რჩეულიშვილი, ვახუშტი ბაგრატიონი,
დავით აღმაშენებლის ასული, თამარი. 8.მეფისაშვილი რ. ზოგიერთი ისტორიული ძეგლი სამხრეთ ოსეთის ტერიტორიაზე
//ძეგლის მეგობარი.-1968.-N4.-გვ.9-13.
თიღვის მონასტრის აღწერილობა. 9.რჩეულიშვილი ლ. თიღვა.-თბ.,1960.-110 გვ.
განხილულია თიღვის სამონასტრო კომპლექსის საამშენებლო კონსტრუქციების
ფორმების, არქიტექტურულ-მხატვრული თავისებურებანი. ტექსტს ერთვის
ილუსტრაციები. 10.სანდრო. სოფ. თიღვა (ზემო ქართლი) //გაზ. "ივერია".-1890(5
ივნ.).-გვ.2.
ძეგლის განახლების შესახებ. 11.სოფ. თიღვა (გორის მაზრა) //ივერია.-1890(19 დეკ.).-N270.-გვ.2.
XIII საუკუნის ძეგლის შეკეთების თაობაზე. 12.თიღვა //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.151.
დავით აღმაშენებლის ასულის, თამარის მიერ აგებული სამონასტრო
კომპლექსის მთავარი ტაძრის ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. მოცემულია
ძეგლის ზომები. ტექსტს ახლავს ტაძრის სარკმლის ფოტო (ტაბ.147). 13.ბოცვაძე გ. ქვის მატიანე შველას ითხოვს //"კავკასიონი".-1994(23
მარტი).-გვ,.12.
თიღვის ჯვრის მონასტერის შესახებ. 14.ევგენიძე ს. თიღვის ტაძარი //"გაზ. "საკოლმეურნეო ცხოვრება"
(ზნაური).-1968(29 თებ.). 15.ვაშაკიძე გ. ვის უხმობს თიღვის ზარი? //გაზ. "საქართველოს
რესპუბლიკა".-1997(18 მაისი).-გვ.6.
თიღვის ეკლესიის დედოზარის ეკლესიაში დაბრუნება. 16.თუხარელი გ. თიღვის ღვთისმშობლის ტაძარი //"ლიტერატურული
ცხინვალი".-1999(ივნ.).-გვ.10.
17.ნადირაძე ნ. თიღვის ტაძარი გადაუდებელი აღდგენითი სამუშაოებისათვსი
გამოარჩიეს, მაგრამ... //"დილის გაზეთი".-2002(16 აგვ.).-გვ.7.
XII საუკუნის ძეგლის შესახებ. 18.ოთინაშვილი ნ. თიღვა //"ცხინვალი".-1996(მაისი).-გვ.4.
სოფ. თიღვის ეკლესიისა და მონასტრის მოკლე ისტორია. 19.ოთინაშვილი ნ. მზის საათები იკორთასა და თიღვაში //გაზ. "საბჭოთა
ოსეთი".-1979(20 ივნ.).-გვ.4.
20.თიღვის განთქმული ტაძარი ... //გაზ. "ივერია".-1890(19
აგვ.).-N185.-გვ.1-2. 21.თიღვის ეკლესია //ბოჭორიძე გ. ქართლის ეკლესია-მონასტრები და
სიძველეები.-თბ.,2011.-გვ.196-198. 22.თიღვის მონასტერი//შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და
ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.37. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ
ენებზე.
თიღვის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრის აგების მოკლე ისტორია.
მოხსენიებულია დავით აღმაშენებლის ასული თამარი. 23.თიღვის წმ. ჯვრის ეკლესია //თუმანიშვილი დ. ქართული ხუროთმოძღვრების
საკითხები უძველესი დროიდან XX საუკუნის
ბოლომდე.-თბ.,2022.-გვ.192-201.
თიღვის ეკლესიის ისტორია და ხუროთმოძღვრული აღწერილობა.
იხ. სრულად |
|
|
5 თიღვის სამონასტრო კომპლექსი |
▲ზევით დაბრუნება |
| თიღვის სამონასტრო კომპლექსი |
თიღვის სამონასტრო კომპლექსი (ზნაურის რ-ნი) 1.თიღვა //ზაქარაია პ. XI-XVIII საუკუნეების ქართული ცენტრალურ-გუმბათოვანი არქიტექტურა XI-XII სს..-თბ.,1975; ზაქარაია პ. შიდა ქართლის საეკლესიო ხუროთმოძღვრება //ჯვარი ვაზისა.-1997.-N1.-გვ.40. ცნობები დავით აღმაშენებლის ასულის, თამარის მიერ თიღვის მონასტრის აგებისა და იქ მონაზვნად აღკვეცის შესახებ. ძეგლის ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული ანალიზი. 2.რჩეულიშვილი ლ. თიღვა. შარვანის დედოფლის თამარის აღმშენებლობა (ნარკვევი XII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრებიდან).-თბ.,1960. დავით აღმაშენებლის ასულის, თამარის მიერ აგებული ტაძრის დახასიათება, მხატვრულ-ხუროთმოძღვეული ანალიზი, ძეგლის ზოგადი კომპოზიცია, საქტიტორო წარწერა, ფასადები, დეკორაციული მორთულობა. 3.სოფ. თიღვა. თიღვის ტაძარი //შიდა ქართლი ზნაურის (ყორნისის) რაიონის არქიტექტურული მემკვიდრეობა.-თბ.,2004.-გვ.53-55. ძეგლის ვრცელი არქიტექტურული დახასიათება, დათარიღება, წარწერები. მოხსენიებულნი არიან: თ. ჟორდანია, ვახუშტი ბატონიშვილი, დავით აღმაშენებლის ასული თამარი. ტექსტი ქართულ და რუსულ ენებზე. ტექსტს ერთვის ტაძრის გეგმა და ჩრდილოეთი ფასადის ფრაგმენტის ფოტო. 4.თიღვას სამონასტრო კომპლექსი //ზანგურაშვილი ვლ. ნიქოზისა და ცხინვალის ეპარქიების ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2007.-გვ.31-32. სამონასტრო კომპლექსის მოკლე დახასიათება, ისტორია და დათარიღება.მოხსენიებულნი არიან:ვახუშტი ბატონიშვილი, დავით აღმაშენებლის ასული თამარი და ვაჟი - დემეტრე I. ტექსტს ერთვის მონასტრის ფოტო. 5.თიღვა //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.226-227. ისტორიული წყაროები ძეგლის-ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძრისა და მისის აგების შესახებ, მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტი ქართულ და ინგლ. ენებზე. დართულია ტაძრის საერთო ხედის ფოტო. 5.თიღვის მონასტერი //ხარაძე კ. შიდა ქართლის ჩრდილოეთი მხარის ბუნებისა და ხუროთმოძღვრების ძეგლები.-თბ.,2020.-გვ.261-264. |
|
|
6 მღვიმევის მონასტერი |
▲ზევით დაბრუნება |
მღვიმევის მონასტერი
(ჭიათაურის რ-ნი)
1.გომელაური ი. მღვიმევი.-თბ.,1962.
XIII საუკუნის ხუროთმოძღვრული ძეგლის დახასიათება.
2.გომელაური ი. მღვიმევი:XIII საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების
ძეგლი.-თბ.,1982.
მღვიმევის მონასტრის არქიტექტურული დახასიათება.
3.ვაშაძე ბ. მღვიმევის დედათა მონასტერი (იმერეთში)
//მწყემსი.-1898.-N2.-გვ.13-14;N11.-გვ.14.
აღწერილია მღვიმევის დედათა მონასტერში დაცული თლილი ქვის ეკლესიია და
"ბნელეთის" სახელით ცნობილი ბუნებრივი გამოქვაბული.
4.მღვიმევი //ქართული საბჭოთა
ენციკლოპედია.ტ.VII.-თბ.,1984.-გვ.236-237.
სოფ.მღვიმევის სამონასტრო კომპლექის მოკლე აღწეროლობა.
5.მღვიმევი //ხუსკივაძე ი. ქართული ეკლესიათა გვიანი შუა საუკუნეების
"ხალხური" მოხატულობანი.-თბ.,2003.-გვ.199-224.
მონასტრის ორაფსიდიანი ეკლესიის მოხატულობის სტილისტურ-იკონოგრაფიული
ანალიზი.
6.ჩუბინაშვილი ნ. XI საუკუნის მოჩუქურთმებული კარი მღვიმის მონასტრიდან
იმერეთში //საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ქართული ხელოვნების
ისტორიის ინსტიტუტის XV სამეცნიერო სესია 1959 წლის 27 მაისი. მუშაობის
გეგმა და მოხსენებათა თეზისები.-თბ.,1959.-გვ.6-9.
7.სიხარულიძე ფ. ჭიათურა.-თბ.,1977.-გვ.10.
მღვიმევის XIII საუკუნის სამონასტრო კომპლექსის თაობაზე.
8.უზნაძე ი. XI საუკუნის დეკორატიული ძეგლი
ლაშედან.-თბ.,1962.-გვ.57-59.
მღვიმევის მონასტრის კარების აღწერილობა და მხატვრული ანალიზი.
9.ყენია რ. მღვიმევის მონასტრის საკურთხევლის მოჭედილობა //ძეგლის
მეგობარი.-1969.-N18.-გვ.22-27.
მღვიმევის მონასტრის მორთულობის ერთი დეტალის აღწერილობა.
10.ბოჭორიძე გ. იმერეთის ისტორიული ძეგლები.-თბ.,1995.-გვ.208-213.
მაცხოვრის ეკლესიის მოკლე ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული დახასიათება,
წარწერებისა და სიძველეთა აღწერილობა. ტექსტს ერთვის ძეგლის ფოტოები
(სურ.31-34).
11.წერეთელი ი. მღვიმევის დედათა მონასტერი(შორაპნის მაზრა)
//მწყემსი.-1886.-N6.-გვ.3-5.
მონასტრის მდებარეობა, ხუროთმოძღვრება, მხატვრობისა და საეკლესიო
ნივთების აღწერილობა.
12.ჭელიძე რ., ჭელიძე შ. რაჭა.-თბ.,1971.-გვ.22.
მოკლე ცნობები მღვიმევის მონასტრის მოჩუქურთმებული კარების შესახებ.
13.ჭიათურის ეპარქია: მღვიმევის ღვთისმშობლის შობის მონასტერი: დედათა
//გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური
ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.152.
XIII საუკუნეში დაარსებული მონასტრის მოკლე ისტორია, სამონასტრო
ცხოვრების აღდგენა. მოხსენიებულნი არიან: მონაზონი პარასკევა
(ფაჩუაშვილი), მიტროპოლიტი კონსტანტინე (მელიქიძე).
14.ასანიძე ალ. მღვიმის მონასტერი და მისის მნიშვნელობა // გაზ.
"ჭიათურის მაღაროელი".-1967(28 მაისი).
15.ვართაგავა ა. წარსულის ფერები // გაზ. "ახალგაზრდა
კომუნისტი".-1972(11 მაისი).-გვ.3.
მოკლე ცნობა მღვიმევის მონასტრის შესახებ.
16.სივსივაძე ნ. ვინც ააშენა, მანვე დაამშვენოს! // გაზ. "ახალგაზრდა
კომუნისტი".-1982(13 მარტი).-გვ.4.
ჭიათურის რაიონში მდებარე ეკლესიების მოვლა-პატრონობის თაობაზე.
17.მღვიმევის დედათა მონასტერი //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის
ძეგლები.-თბ.,2010.-გვ.285-287. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
ძეგლის მდებარეობა, ღვთისმშობლის სახ. ეკლესიისა და წმ. ეკატერინეს
სახ. სამლოცველოს მოკლე ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. ტექსტს ერთვის
ძეგლის ფპტპები.
18.ბერი. ხმა მონასტრიდამ. ტფილისი, 9 თებერვალს //დროება.-1883(10
თებერვალი).-N29.-გვ.1-2.
საქართველოს მონასტრების უმოქმედობა; მღვიმევის დედათა მონასტრის
მოღვაწეობა.
18.ხუსკივაძე თეოფ. საისტორიო და საარხეოლოგიო აღწერა ყვირილის ხეობისა
//გაზ. "ივერია".-1889(9 აგვ.).-N168.-გვ.2-3; N170.-გვ.2-3;
N171.-გვ.3. N172.-გვ.3.
19.მღვიმევის სამონასტრო კომპლექსი //შუბითიძე ვ. ქართული
ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.170. ტექსტი ქართ.
და ინგლ. ენებზე.
20.მღვიმევის დედათა მონასტერი//დვალიშვილი გ.საჩხერე და
ჭიათურა.-თბ.,2013.-გვ.257. ტექსტს ახლავს ფოტო.
იხ. სრულად
მღვიმევის მონასტერი
|
|
7 ნებოძირის ეკლესია |
▲ზევით დაბრუნება |
2.ნებოძირის ”ვაკიჯვრის” წმინდა
გიორგის სახელობის ეკლესია //ვეფხვაძე ი.
ხარაგაული.-ქუთაისი.-2010.-გვ.96-97. XVIII საუკუნეში აგებული წმ.
გიორგის სახ. ეკლესიის მოკლე ისტორია (ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს
”ვაკიჯვრის” წმ. გიორგის ეკლესიას). მოცემულია ძეგლის ფოტო და აქ
მოღვაწე საეკლესიო პირების ნუსხა. ეკლესია აღდგენილი და მოქმედია.
მოხსენიებულია დეკანოზი მირიანი (რამიშვილი).
ნებოძირის ეკლესია (ხარაგაულის რ-ნი)
1.ღონღაძე ბ. მაღალი სამრეკლოდან // გაზ. "კომუნისტი".-1990(25
აპრ.).-გვ.4. სოფ. ნებოძირის წმინდა გიორგის სახ. ეკლესიის
მსენებლობისა და დამთავრების თაობაზე.
|
|
8 პატარძეული (საგარეჯოს რ-ნი) |
▲ზევით დაბრუნება |
პატარძეული
(საგარეჯოს რ-ნი)
1.ბერიძე ვ. XV-XVIII საუკუნეების ქართული
ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1983.-გვ.191.
სოფ.პატარძეულში მდებარე ბილანიშვილებისა და ფიცხელაურების კოშკების
აღწერილობა.
2.კოშკები: პატარძეული //ზაქარაია პ. სამშობლოს
გუშაგები.-თბ.,1965.-გვ.201-203.
სოფელ პატარძეულის ოთხსართულიანი, ქონგურებიანი კოშკის აღწერილობა.
3.კოშკები: პატარძეული //ზაქარაია პ. კახეთის საფორტიფიკაციო
ნაგებობანი.-თბ.,1962.-გვ.163-169. რეზ. რუს. ენაზე.
სოფ.პატარძეულის ორი კოშკის (ბილანიშვილებისა და ფიცხელაურების)
ხუროთმოძღვრული ანალიზი. ტექსტს ერთვის საილუსტრაციო მასალა
(სურ.55-56; ტაბ.XXXIX/1,2).
4.ქართული ციხე-ქალაქები და ციხესიმაგრეები XVI-XVIII საუკუნეებში
კოშკები: პატარძეული //ზაქარაია პ.
ქართულ ციხესიმაგრეთა ისტორია
უძველესი დროიდან XVIII ს. ბოლომდე.-თბ.,2002.-გვ.462-463; ცილინდრული
კოშკები:ბილანიშვილების კოშკი; ფიცხელაურების კოშკი.
ისტორიული ცნობები ნანგრევების სახით შემორჩენილი ცილინდრული კოშკების
(ბილანიშვილების, ფიცხელაურების) შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: ომან
ხერხეულიძე, ი.გიულდენშტედტი. ტექსტებს ახლავს ფოტომასალა
(სურ.215;216; ტაბ.167;168,169).
5.კოშკები: პატარძეული //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი
ციხესიმაგრეები.-თბ.,1988.-გვ.175-176.
ბილანიშვილების უბანში მდგარ ოთხსართულიანი კოშკის აღწერილობა და
აგების სავარაუდო დათარიღება.
6.პატარძეული //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.VII.-თბ.,1984.-გვ.710.
მოკლე ცნობები პატარძეულიში შემორჩენილი კოშკისა და ციხის ნანგრევების
შესახებ.
7.სიმაგრეები. პატარძეული //ზაქარაია პ. საქართველოს ძველი ქალაქები და
ციხეები.-თბ.,1973.-გვ.160-161.
ერთი ციხის ნანგრევისა და ორი კოშკის მოკლე ხუროთმოძღვრული
დახასიათება.
8.პატარძეულის კოშკები //რჩეულიშვილი ლ. ქართული ხელოვნების
ნარკვევები.-თბ.,1994.-გვ.243-245.
ბილანიანთ (ბილანიშილების)და ბრიზიანთ (ბაზალეთის) ციხეების
ნანგრევების მოკლე აღწერილობა.
9.პატარძეული //ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში .-თბ.,2006.ტექსტი
ქართ. და ინგლ. ენებზე.
XVIII საუკუნით დათარიღებული კვირაცხოვლის სახ. ეკლესიის
სარეაბილიტაციო სამუშაოების სედეგებზე. ტექსტს ერთვის ფოტომასალა.
10.საგარეჯო-ნინოწმინდის ეპარქია: პატარძეულის ღვთისმშობლის შობის
მონასტერი: მამათა //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური
ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.106.
ტაძრის აგების თარიღისა და სამონასტრო ცხოვრების აღდგენის თაობაზე.
მოხსენიებულნი არიან: ეპისკოპოსი ლუკა(ლომიძე), იოანე (მაისურაძე),
გიორგი (მხეიძე).
11.პატარძეული8ს ეკლესია და კოშკები /შუბითიძე ვ. ქართული
ციხესიმაგრეები და ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.121. ტექსტი ქართ.
და ინგლ. ენებზე.
იხ. სრულად
პატარძეული (საგარეჯოს რ-ნი)
|
|
9 უბისის ტაძარი |
▲ზევით დაბრუნება |
1.აბაშიძე ქ. უბისის ტაძარი //გაზ. "ლენინის
დროშით" (ორჯონიკიძე).-1966.-28 მაისი.
სოფელ უბისის წმ. გიორგის სახ. ტაძრისა და სამსართულიანი კოშკის
აღწერილობა.
2.ამირანაშვილი შ. უბისი. მასალები ქართული კედლის მხატვრობის
ისტორიისათვის.-თბ.,1930.
ტაძრის მხატვრობის ალბომი. ერთვის განმარტებითი ტექსტი - მოხატულობის
ვრცელი აღწერილობა ისტორიულ-მხატვრული და იკონოგრაფიული ანალიზით.
3.ამირანაშვილი შ. ქართველი მხატვარი დამიანე.- თბ.,1974.
ზემო იმერეთის სოფელ უბისის ძველი დარბაზული ეკლესიის მოხატულობის
თავისებურება. წარმოდგენილია 64 ფერადი ილუსტრაცია და ტექსტი ქართულ,
რუსულ და ინგლისურ ენებზე. აღნიშნულია, რომ მხატვარი ეროვნულ
ტრადიციებს ეყრდნობა და შორს დგას ბიზანტიური სკოლისაგან.
4.ბერიძე ვ. გერასიმე და არა დამიანე. აუცილებელი შესწორება //გაზ.
"ლიტერატურული საქართველო".-1979.-14 სექტემბერი.
ავტორის მოსაზრება თაღზე მოთავსებული წარწერის არასწორი წაკითხვის
გამო.
5.ლორთქიფანიძე ი. უბისი //ჟ. "ფრესკა".-1976.-N8.-გვ.16-20.
უბისის წმინდა გიორგის ტაძრის აღწერილობა და მხატვრობის განსაკუთრებული
ეროვნული ხასიათის წარმოჩენა.
6.სახვაძე ბ. გარდასულ დღეთა უტყვი მოწმე //გაზ. "ლენინის დროშით"
(ორჯონიკიძე, ახლ. ხარაგაული).-1968.- 28 სექტემბერი.
6.
უბისის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძრისა და მის პირდაპირ, მდინარე
ძირულასთან, გორაკზე აღმართულ ციხის ნანგრევების აღწერილობა.
7.შმერლინგი რ. უბისის ტაძრის დათარიღების საკითხისათვის //საქართველოს
მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე.ტ.XVI.-N2.-გვ.169-174.
უბისის ტაძრის არქიტექტურის თავისებურებათა და დეპოზიტარული
ელემენტების ანალიზი. წარმოდგენილია შ.ამირანაშვილის მოსაზრება ამასთან
დაკავშირებით.
8.ჩხეიძე გ. უბისს ავაგე საყდარი //დროშა.-1970.-N8.-გვ.6.
უბისის ტაძრის მხატვრული აღწერა და ცნობები ძეგლის რესტავრაციის
შესახებ.
9.ცინცაძე ვ. უბისის სვეტი //ძეგლის მეგობარი.-1969.-N18.-გვ.34-37.
ოთხსართულიანი ნაგებობა - უბისის "სვეტის" ხუროთმოძღვრულ-ისტორიული
დახასიათება და შენობის დანიშნულების განსაზღვრა.
10.დასავლეთი საქართველო //ბერიძე ვ. XVI-XVIII საუკუნეების ქართული
საეკლესიო ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1994.-გვ.167-178.
უბისის ძველ ეკლესიაზე, აბაშიძეთა მიერ აგებული-ევსტრატი აბაშიძისა და
მისის მეუღლის, ნარიობის - საძვალის აღწერილობა. ტექსტს ერთვის
ფოტომასალა (ტაბ.241-242.
11.უბისი //საქართველოს სულიერი საგანძური.წ.I.-თბ.,2005.-გვ.89-95.
წმ. გიორგის სახ. ეკლესიის (IX ს.) მხატვრობის განსაკუთრებული მანერის
შესახებ. მოხსენიებულია მხატვარი დამიანე,მისი მოწაფე გერასიმე. ტექსტი
ქართ. და ინგლ. ენებზე. დართულია ფრესკული ფერწერის ნიმუშების ფოტოები.
12.უბისის ეკლესია //საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო
პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.76-79.
ეკლესიის მოხატულობის ტექნიკური კვლევა, საკონსერვაციო პროექტის
შემუშავება და ჩატარებული სამუშაოების შედეგები. ტექსტი ქართ. და ინგლ.
ენებზე. ახლავს უბისის საერთო ხედისა და მოხატულობის ფრაგმენტების
ფოტოები.
13.უბისი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.X.-თბ.,1986.-გვ.97.
სამონასტრო კომპლექსის ნაშთის: წმ.გიორგის სახელობის ეკლესიის,
ოთხსართულიანი კოშკის, გალავნისა და სამრეკლოს მოკლე
ხუროთმოძღვრულ-მხატვრული აღწერილობა.
14.მარგვეთისა და უბისის ეპარქია: უბისის წმ.გიორგის მონასტერი
(მამათა) //გუნია ირ. საქართველოს მონასტრები:ენციკლოპედიური
ცნობარი.-თბ.,2005.-გვ.55-56.
ტაძრის აგების ისტორია, ამგებთა ვინაობა, სამონასტრო ცხოვრების აღდგენა
- ზოგადი მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან; აფხაზეთის მეფე დემეტრე (IX
ს.), ევსტაფი აბაშიძე და მისი მეუღლე ნარიობი, ტაძრის მომხატავი
დამიანე (XIV ს.); მარგველი მიტროპოლიტი კონსტანტინე (მელიქიძე),
დეკანოზი ვახტანგ ქსეულიძე, მღვდელმონაზონი მათე (ბუაჩიძე).
15.გვიანფეოდალური ხანის ხელოვნება: უბისის ტაძარი //ციციშვილი ირ.
ქართული ხელოვნების ისტორია.-თბ.,1995.-გვ.134.
ტაძრის კედლის მხატვრობის ანალიზი. მოხსენიებულია მხატვარი დამიანე.
16.რჩეულიშვილი ლ., ცინცაძე ვ. სვეტი უბისსა და მარტვილში. უბისის
სვეტი //რჩეულიშვილი ლ. ქართული ხელოვნების
ნარკვევები.-თბ.,1994.-გვ.176-192.
უბისის სამონასტრო კომპლექსის აღმოსავლეთ ნაწილში აღმართული სვეტის
ვრცელი არქიტექტურული აღწერილობა.
17.უბისი //ბერიძე ვ. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება.-თბ.,1974.-გვ.167.
მშენებლობის მოკლე ისტორია, კომპლექსში შემავალ საკულტო და საერო
ნაგებობათა ჩამონათვალი. უბისა, როგორც მონუმენტური მხატვრობის ნიმუში.
ტექსტს ახლავს ფოტო (ტაბ.187).
18.უბისა, წმ. გიორგის ეკლესია //ქართული ლაპიდარული წარწერების
კორპუსი.II.: დასავლეთ საქართველოს წარწერები.ნაკვ.I
(IX-XIII).-თბ.,1980.-გვ.28-30; გვ.140-141; გვ.148-149; გვ.172-173.
წმ.გიორგის სახ. ეკლესიის სტეფანეს სააღაპე წარწერის (სურ.1), მავრიკის
(სურ.2) და სამოელის წარწერების(სურ.3) აღწერილობა, მათი შესრულების
თარიღის განსაზღვრა ეკლესიის ხუროთმოძღვრული ფორმების
მხატვრულ-სტილისტური ანალიზის საფუძველზე. მოხსენიებულნი არიან:
შ.ამირანაშვილი, რ.შმერლინგი.
19.უბისა //ვეფხვაძე ი. ხარაგაული.-ქუთაისი, 2002.-გვ.119-121.
სამონასტრო კომპლექსის შესახებ არსებული სამეცნიერო ლიტერატურის
მიმოხილვა. მოხსენიებულნი არიან: გრიგოლ ხანძთელი; ს.გორგაძე,
ექვ.თაყაიშვილი, შ.ამირანაშვილი, ვ.ბერიძე. ტექსტს დართული აქვს ძეგლის
ფოტო.
20.საოცარი ტაძარი //დონ კრისტოფორო დე კასტელი ცნობები და ალბომი
საქართველოს შესახებ.-თბ.,1976.-გვ.177.
მოკლე ცნობა ტაძრის შესახებ.
21.უბისა //ძეგლთა რეაბილიტაცია საქართველოში.-თბ.,2006. ტექსტი ქართ
და ინგლ. ენებზე.
IX საუკუნეში გრიგოლ ხანძთელის მოწაფეთა მიერ დაარსებული უბისის
სამონასტრო კომპლექსზე ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოების შედეგების
შესახებ. ტექსტს ერთვის ფოტომასალა.
22.სახვაძე ქ. უბისის ტაძარი //გაზ. "ლენინელი"(ზესტაფონი).-1962(18
დეკ.).
23.სოხაშვილი გ., ვაჩეიშვილი კ. უბისის ტაძარი //გაზ."ლენინის
დროშით"(ორჟონიკიძე).-1961(23 ივლ.).-გვ.2.
24.უბისის წმ. გიორგის მონასტერი //საქართველოს კულტურული
მემკვიდრეობის ძეგლები.-თბ.,2010.-გვ.259-261. ტექსტი ქართ. და ინგლ.
ენებზე.
უბისის მონასტერის მოკლე ხუროთმოძღვრული დახასიათება. ტექსტს ერთვის
ძეგლის ფოტოები.
25.უბისა //ვეფხვაძე ი. ხარაგაული.-ქუთაისი.-2010.-გვ.3-11.
მეცნიერთა მოსაზრებები ძეგლის ისტორიის, ფრესკული მხატვრობის, აქ
მიმდინარე ხატწერისა და ჭედური სკოლების შესახებ. ტექსტის ბოლოს
მოცემულია უბისის წმ. გიორგის სახ. ეკლესიაში მოღვაწე საეკლესიო
პირების ნუსხა. მოხსენიებულნი არიან: მ. ბროსე, ი. ხუსკივაძე, ექვ.
თაყაიშვილი, შ. ამირანაშვილი, ვ. ბერიძე, რ. შმერლინგი, მხატვარი
დამიანე და მისი მოწაფე მხატვარი გერასიმე. დართულია ძეგლის ფოტოები.
26.ბურჭულაძე ნ. უბისის მონასტრის ხატები და კედლის მხატვრობა. უბისის
მონასტრის ისტორიისთვის.-თბ.,2006.-გვ.161-181.
უბისის (უბე) ტაძრის დაარსების ისტორია; უბისა, როგორც სასულიერო
კულტურის მნიშვნელოვანი ძეგლი; ტაძრის ხატებისა და ფრესკული მხატვრობის
ანალიზი. ტექსტს ერტვის მდიდარი ფოტომასალა. მოხსენიებულნი არიან: ექ.
თაყაიშვილი, შ. ამირანაშვილი, რ. შმერლინგი, ვ. ცინცაძე, ვ. ბერიძე.
27.უბისა //ელიზბარაშვილი ნ., კუპატაძე ბ. საქართველოს 100
ღირსშესანიშნაობები.-თბ.,2011.-გვ.25.
მოკლე ინფორმაცია მეთერთმეტე საუკუნეში გრიგოლ ხანძთელის მოწაფეთა -
ქრისტეფორესა და თეოდორეს მიერ აგებული უბისის სამონასტრო კომპლექსის
(წმ. გიორგის სახ. ეკლესია, მესვეტის 4-სართულიანი კოშკი, გალავნის
ნაშთი, მინაშენი)შესახებ. მოხსენიებულნი არიან: ტაძრის მომხატავი
დამიანე, კოშკის ქტიტორი სვიმონ ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი. ტექსტს
ერთვის უბისის მონასტრის, კარიბჭის, საკურთხევლის, სვიმონ
მწიგნობართუხუცესის ქტიტორული წარწერის (1141 წ.) ფოტოები.
28.მაჭავარიანი კ. უბისა (შორაპნის მაზრა). ”კვალის” კორესპონდენციები
//ჟ. ”კვალი”.-1897.-N19.-გვ.366-367.
29.უბისა //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და
ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.174-175. ტექსტი ქართ. და ინგლ.
ენებზე.
30.უბისა//ცქიფურიშვილი ნ. სტუდენტთა მეოთხე საერთ. სამეცნიერო
კონფერენცია.-ქუთაისი.,2014.-გვ.31-36.
უბისის წმ. გიორგის სახელობის მონასტრის ისტორია.
31.უბისა //გედენიძე ი. საქართველო- რასაც არწივები
ხედავენ.-თბ.,2018.-გვ.196-197.ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
32.Убе [უბისის ტაძარი] //თაყაიშვილი ე. თხზულებანი ტ.
5.-თბ.,2018.-გვ.347-377.
იხ. სრულად
უბისის ტაძარი (ხარაგაულის რ-ნი)
|
|
10 ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია |
▲ზევით დაბრუნება |
2.შარაშენიძე ი. ქსნის
საერისთავოს ლამისყანის კომპლექსი //ძეგლის
მეგობარი.-1984.-N65.-გვ.28.
3.ჯამბაკურ-ორბელიანის სასხლე //საქართველოს კულტურული მეკვიდრეობის
სახელმწიფო პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.96. 4.ლამისყანის ციხე
და ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და
ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.42. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია
1.ლამისყანა //საქართველოს ისტორიისა და
კულტურის ძეგლთა აღწერილობა.ტ.5.-თბ.,1990.-გვ.174-176.
სოფ. ლამისყანის ახლოს მდებარე ორბელიანთა XVIII საუკუნის სასახლის
ისტორია, კომპლექსში შემავალი ციხე-გალავნის, წმინდა
გიორგის,
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიების ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. ტექსტს
ერთვის გალავნისა და სასახლის ნახატები.
|
|
11 ხაშმი |
▲ზევით დაბრუნება |
1.ხაშმი //ციციშვილი ირ. ქართული არქიტექტურის ისტორია.-თბ.,
1955.-გვ.41.
ცნობები კახეთის უძველესი ძეგლის-ხაშმის სამების შესახებ.
2.ხაშმი //საქართველოს სასულიერო საგანძური. წიგნი
I.-თბ.,2005.-გვ.36-39.
ბაზილიკის ტიპის, გეგმით წაგრძელებული სწორკუთხა ნაგებობის მოკლე
არქიტექტურული დახასიათება. ტექსტი ქართულ და ინგლისურ ენებზე. დართული
აქვს ტაძრის ფოტოები.
3.ციხე-გალავნები: ხაშმი //ზაქარაია პ. კახეთის საფორტიფიკაციო
ნაგებობანი.-თბ.,1962.-გვ.134-140. რეზ. რუს ენაზე.
XVII-XVIII საუკუნეების ციხე-გალავნის, ერთნავიანი ეკლესიის,
სამრეკლოსა და ოთხკუთხა კოშკის ხუროთმოძღვრული ანალიზი. ტექსტს დართული
აქვს საილუსტრაციო მასალა (სურ.40-42. ტაბ.XXX/2, XXXI/1,2).
4.ხაშმის წმ.იოანე ნათლისმცემლის სახელობის ეკლესია //საქართველოს
კულტურული მემკვიდრეობის სახელმწიფო
პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.43.ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
ეკლესიაზე ჩატარებული სარესტავრაციო სამუშაოების შედეგები. ახლავს
გამაგრებული ძეგლის ფოტოები.
5.ხაშმი //ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია.ტ.XI.-თბ.,1987.-გვ.443.
V-VI საუკუნეების მიჯნაზე ნაგები სამების სახელობის (ადრე
კაწრეთის)ეკლესიის ხუროთმოძღვრების მოკლე დახასიათება.
6.ხაშმი კაწარეთის სამება //ბარნაველი თ. კახეთის ისტორიული ძეგლების
წარწერები.-თბ.,1961.-გვ.147148.
1518 წლის წარწერის მოკლე ანალიზი.
7.ქარუმიძე ვ., ქარუმიძე ნ. ხაშმი: ისტორია, თანამედროვეობა. წიგნი
პირველი: ისტორია.-თბ.,1998.
მონოგრაფია.
8.ხაშმი: ღვთისმშობლის ეკლესია,, XIII-XIV სს.; ხაშმი: იოანე
ნათლისმცემლის ეკლესია, XVII-XVIII სს. //ძეგლთა რეაბილიტაცია
საქართველოში.-2006. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
XIII-XIV საუკუნეებში ნაგები ხაშმის კომლექსის, ღვთისმშობლის სახ.
ეკლესიისა და იოანე ნათლისმცემლის სახ. ეკლესიებზე სარეაბილიტაციო
სამუშაოების შედეგების თაობაზე. ტექსტებს ერთვის ფოოტომასალა.
9.რამიშვილი დ. მონასტრის აღორძინება //გაზ. ”საქართველოს
რესპუბლიკა”.-1991(18 დეკ.).-გვ.1
ღვთისმშობლის სახ. ეკლესიის აღდგენის თაობაზე.
10.ბერძენოვი ივ. სოფ. ხაშმი //გაზ. ”დროება”.-1868(18
ოქტომბერი).-N42.-გვ.4.
11.ბაქრაძე დ. ბატონო რედაქტორო! //გაზ. ”დროება”.-1884(22
მარტი).-N64.-გვ.2-3.
ხაშმის ეკლესიის არქეოლოგიური მნიშვნელობის შესახებ.
12.[იმედაშვილი იოსებ] ხაშმელი სოსიკა. სოფ. ხაშმი(ტფ. მაზრა) //გაზ.
”ცნობის ფურცელი”.-1897(5 აპრ.).-N163.-გვ.2.
ყველაწმინდის ეკლესიის შესახებ. 13.მაკარი არქიმანდრიტი სამების ტაძარი აოფ. ხაშმის მახლობლად //გაზ.
”ივერია”.-1889(21 სექტ.).-N199.-გვ.2.
ტექსტის ბოლოს მინაწერია: "გამგე სამების ტაძრის განახლების საქმისა
არქიმანდრიტი მაკარი". 14.სოფ.ხაშმი
//გაზ. "ივერია".-1890(23 სექტ.).-N203.-გვ.2.
ძველი ეკლესიის განახლებისა და იოსებ სამებლის ღვაწლის თაობაზე. 15.ლაფიან ხეველი სოფ. ხაშმი, 17 თებერვალი //გაზ. "ივერია".-(7
მარტი).-N50.-გვ.3.
ძველი ეკლესიის მხატვრობისა და წარწერების შესახებ.
15.მაკარი [არქიმანდრიტი]. სამების ტაძარი სოფელ ხაშმის მახლობლად
//მწყემსი.-1889.-N20.-გვ.9 //გაზ. ძ"ივერია".-1889(21
სექტ.).-N199.-გვ.2.
16.Макарий Архимандрит Катцарский Самебский (Тройцкий) храм
//Прибавления к Духовному вестнику грузинскаго
эгзархата.-Тифл.,1891.-N12.-С.33-34.
17.Материалы по археологии Кавказа.Вып.VII.-М.,1898.-С.38-39 с рис.
18.Чубинашвили Г. Так называемая Кацеретис Самеба //Чубинашвили Г.
Архитектура Кахетии.-Тб.,1959.-С.55-65.
19.ხაშმის ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და
ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.129. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
20.კაწარეთის სამება//ბერიძე ბ. ქართული ხუროთმოძღვრების
ისტორია.–თბ.,2014.–გვ.65.
21.ხაშმის სამების ეკლესია //გედენიძე ი. საქართველო- რასაც არწივები
ხედავენ.-თბ.,2018.-გვ.48-49.ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
22.ხაშმი. კაწარეთის სამება //საქართველოს ისტორიისა და კულტურის
ძეგლთა აღწერილობა 1-IV.-თბ.,2021.-გვ.32-33.
23.კაწრეთის (ხაშმი) სამება //ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორია.
საქართველოს ისტორიის პალიტრა.
თხუთმეტტომეული.-თბ.,2002.-ტ.9.-გვ.88-89.
იხ. სრულად
ხაშმი
ხაშმი (საგარეჯოს რ-ნი)
|
|
12 ჯამბაკურ-ორბელიანის სასხლე |
▲ზევით დაბრუნება |
2.შარაშენიძე ი. ქსნის
საერისთავოს ლამისყანის კომპლექსი //ძეგლის
მეგობარი.-1984.-N65.-გვ.28.
ორბელიანების სასახლესა და ციხე-გალავანზე ჩატარებული კვლევითი და
საპროექტო-სამშენებლო სამუშაოების ანგარიში.
3.ჯამბაკურ-ორბელიანის სასხლე //საქართველოს კულტურული მეკვიდრეობის
სახელმწიფო პროგრამა.-თბ.,2004-2005.-გვ.96.
სარესტავრაციო სამუშაოების შედეგები. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
დართულია ფოტო(სურ.19 4.ლამისყანის ციხე
და ეკლესია //შუბითიძე ვ. ქართული ციხესიმაგრეები და
ეკლესია-მონასტრები.-თბ.,2012.-გვ.42. ტექსტი ქართ. და ინგლ. ენებზე.
მოკლე ცნობა მართკუთხა ციხე-გალავნისა და ”ზედაველის” ტყეში მდებარე
ივლიტას ნიშის შესახებ.)
იხ. სრულად
ჯამბაკურ-ორბელიანის სასხლე
1.ლამისყანა //საქართველოს ისტორიისა და
კულტურის ძეგლთა აღწერილობა.ტ.5.-თბ.,1990.-გვ.174-176.
სოფ. ლამისყანის ახლოს მდებარე ორბელიანთა XVIII საუკუნის სასახლის
ისტორია, კომპლექსში შემავალი ციხე-გალავნის, წმინდა გიორგის,
ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიების ხუროთმოძღვრული აღწერილობა. ტექსტს
ერთვის გალავნისა და სასახლის ნახატები.
