The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა საქართველოს რეგიონული მედია-რუკა
დოკუმენტის ნახვა კვლევის მიზანი და მეთოდოლოგია
დოკუმენტის ნახვა სამცხე-ჯავახეთი1
დოკუმენტის ნახვა გაზეთი სამხრეთის კარიბჭე1
დოკუმენტის ნახვა ქვემო ქართლი1
დოკუმენტის ნახვა კახეთი1
დოკუმენტის ნახვა სამეგრელო და ზემო სვანეთი1
დოკუმენტის ნახვა გურია1
დოკუმენტის ნახვა აჭარა1
დოკუმენტის ნახვა რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი1
დოკუმენტის ნახვა მცხეთა-მთიანეთი1
დოკუმენტის ნახვა შიდა ქართლი1
დოკუმენტის ნახვა იმერეთი1

სამეგრელო და ზემო სვანეთი1

 

სამეგრელო და ზემო სვანეთის ფართობი საქართველოს ტერიტორიის 10,7%25 შეადგენს, ხოლო მოსახლეობა საქართველოს მოსახლეობის 10,6%25-ს.2 მისი მაკროეკონომიკური მაჩვენებლები საერთო შიდა პროდუქტის ინდექსის მიხედვით (0,52) მესამე ადგილზეა საქართველოს თერთმეტ რეგიონს შორის.

რეგიონის სპეციფიკა და მისი გავლენა მედიის განვითარებაზე

სამეგრელო და ზემო სვანეთის რეგიონი საქართველოს ერთ-ერთ უმსხვილეს რეგიონს წარმოადგენს არამარტო გეოგრაფიულად და დემოგრაფიულად, არამედ თავისი ეკონომიკური პოტენციალითაც. ამ აზრით, რეგიონში საკმაოდ კონტრასტული სურათი გვაქვს: ერთი მხრივ, მჭიდროდ დასახლებული და ეკონომიკურად განვითარებული კოლხეთის დაბლობი - სამეგრელო, მეორე მხრივ კი - უკიდურესად რთული რელიეფი, დემოგრაფიულად და ეკონომიკურად ნაკლები პოტენციალის მქონე კავკასიონის ქედის სამხრეთი კალთები - ზემო სვანეთი.

საბჭოთა პერიოდში დღევანდელი სამეგრელო და ზემო სვანეთის რეგიონის ქალაქებსა და რაიონებში აგრარული, სამრეწველო-ენერგეტიკული, საკომუნიკაციო-სატრანსპორტო და ტურიზმის ინფრასტრუქტურა იყო განვითარებული. აქ იყო საკავშირო მნიშვნელობის ეკონომიკური ცენტრები: ფოთი თავისი ნავსადგურით, ზუგდიდი მსუბუქი მრეწველობის ისეთი ობიექტებით, როგორიც ქაღალდის, ფაიფურის და ხალიჩების ფაბრიკები იყო, დაბა ჯვარი ენგურჰესით, მესტია ტურისტული ობიექტებით. მარტვილის, აბაშის, სენაკის, ჩხოროწყუს, ხობის, წალენჯიხას ზუგდიდის რაიონები აგარარულ მეურნეობას ეწოდა, ძირითადად, ჩაისა და ციტრუსოვანი კულტურების მოყვანა-დამუშავებას. რეგიონის შრომისუნარიანი მოსახლეობა თითქმის მთლიანად ამ სფეროში იყო დაკავებული.

საბჭოთა პოლიტიკური და ეკონომიკური სისტემების მოშლამ, ისევე როგორც საერთოდ საქართველოში, სტაბილური დასაქმების სტრუქტურისა და ჩვეული ცხოვრების რიტმი დაარღვია. რეგიონის მდგომარეობას 1990-იანი წლების სამოქალაქო და აფხაზეთის ომების გამოცდილებაც ამძიმებს, რომლის პირობებშიც აქაურობა სამხედრო მოქმედებების და მწვავე პოლიტიკური კატაკლიზმების პოლიგონი გახდა. ასეთ ფონზე საზოგადოებას სახელმწიფოს და მასთან ასოცირებული პოლიტიკური ინსტიტუტებისა და ძალების მიმართ უკიდურესი უნდობლობა და სკეპტიკური დამოკიდებულება გამოუმუშავდა.

საინფორმაციო სივრცის შექმნას საზოგადოებაში არსებული განწყობები ნაყოფიერ ნიადაგს უქმნის, მაგრამ არის მთელი სპექტრი ფაქტორებისა, რომლებიც ამ პროცესს აბრკოლებენ. ამ თვალსაზრისით, განსაკუთრებული მნიშვნელობის ფაქტორებს განეკუთვნება:

● რეგიონის ეკონომიკური პოტენციალი: საერთაშორისო მნიშვნელობის სატრანსპორტო-საკომუნიკაციო ობიექტების არსებობა (ფოთის პორტი), საბჭოთა პერიოდიდან დარჩენილი სამრეწველო ობიექტების ინფრასტრუქტურა, რომლის უტილიზაციაც საკმაოდ მომგებიან ბიზნესს წარმოადგენს, საერთაშორისო (რუსეთის და დასავლეთის ქვეყნების) ბაზარზე მაღალი მოთხოვნილება რეგიონში წარმოებულ სოფლის მეურნეობის პროდუქციაზე (თხილი და ციტრუსები), ხე-ტყის დიდი რესურსი რეგიონის მთიან ნაწილში - ზოგიერთ ბიზნეს-ჯგუფს განაწყობს საიმისოდ, რომ ადგილობრივი თუ ცენტრალური ხელისუფლების წარმომადგენლებთან კრიმინალური თუ ნახევრად კრიმინალური გარიგებების საფუძველზე გაუმჭვირვალე და არაკონკურენტულ გარემოში ეკონომიკური საქმიანობები აწარმოონ;

● სახელმწიფო და პოლიტიკური ინსტიტუტების ჩარევა ზემოთ აღნიშნული ხასიათის ეკონომიკურ საქმიანობაში, მათი მჭიდრო კავშირი ეკონომიკურ ინტერესჯგუფებთან ინფორმაციაზე მონოპოლიისა და გაუმჭვირვალობის მოთხოვნილებას ბადებს;

● სახელმწიფო ჩარევას საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და, განსაკუთრებით, თავისუფალი საინფორმაციო და საჯარო განხილვის სივრცეში ისიც განაპირობებს, რომ რეგიონი დღემდე კონფლიქტურ ზონას წარმოადგენს. იგი აფხაზეთის არაღიარრებულ რესპუბლიკას ესაზღვრება და პოტენციური სამხედრო მოქმედებების ზონაა. ასე რომ, სახელმწიფო ინსტიტუტების მხრიდან საინფორმაციო საშუალებებზე კონტროლი, გარკვეულწილად, მოუგვარებელი ტერიტორიული კონფლიქტითაც არის განპირობებული.

სამეგრელო და ზემო სვანეთი საქართველოში მაღალი სამოქალაქო აქტივობით გამოირჩევა. აქ საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარებისა და საკუთარი ინიციატივის საფუძველზე შექმნილი არასამთავრობო ორგანიზაციები და საზოგადოებრივი ჯგუფები თავიანთი აქტივობებით სოციალურ, პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ეკოლოგიურ პრობლემათა მთელ სპეტრს მოიცავენ და დამოუკიდებელი საინფორმაციო სივრცის შესაქმნელად მდგრად საფუძველს ქმნიან. თუმცა, დარწმუნებით იმის თქმა, რომ ეს კანონზომიერი წინაპირობაა დამოუკიდებელი მედიის ჩამოსაყალიბებლად, ძნელია. ფორმალურად, დამოუკიდებელი მედია-ორგანიზაციების დიდი ნაწილი ხელისუფლებასთან და ეკონომიკურ ჯგუფებთან მჭიდროდ თანამშრომლობენ და ხშირად მათ საინფორმაციო საშუალებებად მოიაზრებიან. უფრო იმის თქმა შეიძლება, რომ სამოქალაქო თუ საზოგადოებრივი ფონის არსებობამ ხელი შეუწყო თავისუფალი მედია-სივრცის „კუნძულების“ შექმნას, რომლის ირგვლივაც სამოქალაქო სექტორი ერთიანდება და საჯარო განხილვის რაღაც სივრცე იქმნება.

აღნიშნული უფრო რეგიონის ერთ ნაწილს, სამეგრელოს, ეხება. რაც შეეხება სვანეთს, აქ არათუ დამოუკიდებელი მედიის, არამედ მისი განვითარებისთვის საჭირო პირობებიც არ არსებობს. რეგიონის ეს ნაწილი რთული, მთიანი რელიეფით ხასიათდება, რაც მწირ საკომუნიკაციო და ეკონომიკურ პირობებთან ერთად აბრკოლებს როგორც ბეჭდვითი, ისე ელექტრონული მედიის განვითარებას. მაგრამ უფრო მნიშვნელოვანი ინფორმაციაზე საზოგადოების დაბალი მოთხოვნილებაა, რასაც, ერთი მხრივ, საზოგადოების ტრადიციული ლოკალიზმი და ჩაკეტილობა და, მეორე მხრივ, ტრადიციული ეკონომიკური საქმიანობები (გეოგრაფიული და კლიმატური პირობებიდან გამომდინარე თვითკმარი აგრარული მეურნეობები) განსაზღვრავს. ამიტომ, აქ არსებული ერთადერთი გაზეთი ლალხორი (მესტია)3 ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ გამოიცემა.

განსხვავებები რეგიონის შიგნით ქალაქების მიხედვით

სამეგრელო და ზემო სვანეთის რეგიონში 9 ქალაქი და რაიონული ცენტრია, სადაც 30 მედია-ორგანიზაცია ფუნქციობს.

მედია-ორგანიზაციების სიმრავლით ქალაქი ფოთი გამოირჩევა. აქ 11 ბეჭდვითი და ელექტრონული მედია-ორგანიზაციაა. შემდეგ მოდის ზუგდიდი, სადაც 7 მედია-ორგანიზაციაა. სენაკში სამია; წალენჯიხაში, ხობში, ჩხოროწყუში - ორ-ორი; მესტიაში, აბაშასა და მარტვილში - თითო-თითო.

საკუთრების ფორმის მიხედვით რეგიონში 13 კერძო, 9 სახელმწიფო, 1 ნაწილობრივ კერძო და ნაწილობრივ სახელმწიფო და 7 არასამთავრობო ორგანიზაციის მიერ დაარსებული მედია-ორგანიზაციაა. ამათგან, ზუგდიდში 4 კერძო, 1 სახელმწიფო და 2 არასამთავრობო ორგანიზაციაა; ფოთში4 - 6 კერძო, 2 სახელმწიფო და 3 არასამთავრობოა; წალენჯიხაში - 1 სახელმწიფო და 1 არასამთავრობოა; მესტიაში - 1 სახელმწიფო; ჩხოროწყუში - 2 კერძო; ხობში - 2 სახელმწიფო; სენაკში - 1 კერძო, 1 ნაწილობრივ კერძო და ნაწილობრივ სახელმწიფო, და 1 არასამთავრობო; აბაშაში - 1 სახელმწიფო; მარტვილში - 1 სახელმწიფო.

ეს რაოდენობა და მათი წილობრივი განაწილება რეგიონში კვლევის ჩატარების მომენტში არსებულ სურათს ასახავს. თუ გავითვალისწინებთ სამოქალაქო აქტივობის რიტმს, არაა გამორიცხული, რომ კვლევიდან დღემდე რეგიონში ახალი ორგანიზაციები ჩამოყალიბებულიყო, ან რომელიმეს ფუნქციობა შეეწყვიტა. ამ დასკვნის საფუძველს მანამ არსებული სურათის სწრაფი და ხშირი ცვლილება იძლევა. ასე მაგალითად, 1990-იან წლებში მარტო მარტვილის რაიონში ამჟამად გამომავალი გაზეთ მარტვილის მოამბის გარდა, სხვადასხვა დროს გამოდიოდა გაზეთები: მარტვილის სპექტრი, მარტვილი, ჭყონდიდის ზარი, ცოდნა. ანალოგიური სიტუაცია კანონზომიერია ზუგდიდისთვისაც, სადაც ფუნქციობდა რეგიონული ტელეკომპანია სამეგრელო და გამოდიოდა გაზეთი ახალი ზუგდიდი.

ბეჭდვით და ელექტრონულ მედია-ორგანიზაციებს შორის ასეთი შეფარდებაა: სამეგრელო-ზემო სვანეთში არსებული 30 მედია-ორგანიზაციიდან 20 ბეჭდვითი და 10 ელექტრონულია. მედიის ამ ორ სახეობას შორის რეგიონში დიდი დისპროპორცია არ შეიმჩნევა და ელექტრონული მედია არსებული მედია-ორგანიზაციების საერთო რაოდენობის მესამედს შეადგენს. ქალაქების მიხედვით ბეჭდვით და ელექტრონულ მედიას შორის პროპორცია შემდეგნაირად გამოიხატება: ზუგდიდში 3 ბეჭდვითი და 4 ელექტრონული მედია-ორგანიზაციაა; ფოთში - 9 ბეჭდური და 2 ელექტრონული; წალენჯიხაში - 1 ბეჭდვითი და 1 ელექტრონული; მესტიაში - 1 ბეჭდვითი; ჩხოროწყუში - 2 ელექტრონული; ხობში - 2 ბეჭდვითი; სენაკში - 2 ბეჭდვითი და 1 ელექტრონული; აბაშაში - 1 ბეჭდვითი; მარტვილში - 1 ბეჭდვითი.

მედიის თავისუფლების ხარისხი ყველაზე მაღალია რეგიონის დიდ ქალაქ ფოთში და ადმინისტრაციულ ცენტრ ზუგდიდში. ეს არცაა გასაკვირვი, რადგან აქ სამოქალაქო სექტორი უკეთ არის განვითარებული და საზოგადოებრივი დაკვეთა მიუკერძოებელ ინფორმაციაზე მაღალია.

ბეჭდვითი მედია

სამეგრელო და ზემო სვანეთის რეგიონში 30 მედია-ორგანიზაციიდან 20 ბეჭდვითია. ამათგან 6 გაზეთი კერძო საკუთრებაშია, 9 სახელმწიფოს, 4 არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერაა დაფუძნებული და 1 ნაწილობრივ სახელმწიფო და ნაწილობრივ კერძო საკუთრებაშია. როგორც მონაცემები აჩვენებს, სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი გაზეთების ხვედრითი წილი უფრო დიდია. ამასთან გასათვალისწინებელია, რომ ძნელია ფორმალურად დამოუკიდებელი და იურიდიულად კერძო საკუთრებაში მყოფი გამოცემა რეალური დამოუკიდებლობის ხარისხით გამოირჩეოდეს. ასეთები რეგიონში ცოტაა. ამას მრავალი ფაქტორი განაპირობებს, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შემდეგია:

● ბეჭდვით მედიას არ აქვს დამოუკიდებელად არსებობის ეკონომიკური საშუალებები. რეგიონში სუსტადაა განვითარებული სარეკლამო ბაზარი. გაზეთისთვის დამოუკიდებლობის შენარჩუნების ერთადერთი გზა საერთაშორისო დონორების დახმარებაა, მაგრამ ფინანსური მდგრადობის პრობლემა ვერც ამგვარი დახმარებით გადაიჭრება. თავი რომ გადაირჩინონ, გაზეთებს ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ან ბიზნეს-ჯგუფებთან შეკვრა უწევთ.

● საზოგადოების მხრიდან დაბალი დაინტერესება გაზეთს ტირაჟის გაზრდის და, შესაბამისად, რეალიზაციიდან შემოსული თანხით არსებობის საშუალებას არ აძლევს.

● რეგიონში სამოქალაქო საზოგადოების აქტიურ წარმომადგენლებს ორიენტაცია შედარებით ფართო აუდიტორიის მქონე ელექტრონულ მედიასთან თანამშრომლობაზე აქვთ აღებული; კოალიციური პროექტების მონაწილეებად ან საკუთარი საქმიანობების გასაშუქებლად ისინი ტელევიზიებს ან რადიოებს მიმართავენ; ხშირად საკუთარ სამაუწყებლო საშუალებებსაც ფლობენ.

● სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი ბეჭდვითი მედიის უმეტესობა (6 გაზეთი) რეგიონის 5 რაიონში არსებულ ერთადერთ საინფორმაციო წყაროს წარმოადგენს. ისინი, როგორც წესი, საბჭოთა პერიოდის რედაქციების მემკვიდრეები არიან და, მათი აზრით, ადგილობრივი ხელისუფლების დახმარების გარეშე ამ რაიონებში გაზეთები საერთოდ ვერ იარსებებდა.

რეგიონში გამომავალი გაზეთების პერიოდულობა საშუალოდ კვირაში ერთია, ზოგი გაზეთის შემთხვევაში - ორ კვირაში ერთი, ზოგისაში - თვეში ერთი. ტირაჟის რაოდენობაც დაბალია და საშუალოდ 500-იდან 1000 ეგზემპლარამდე მერყეობს. ტირაჟი წინასაარჩევნო პერიოდებში იზრდება და ამ პერიოდის რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავალი აჩვენებს, რომ დიდი ტირაჟის რეალიზაციის შემთხვევაში გაზეთს დამოუკიდებელი არსებობის საფუძველი ექნებოდა. ამჟამად ბეჭდვით მედიაში შემოსავლის ერთადერთ წყაროს ფასიანი განცხადებები (ნეკროლოგები და მილოცვები) წარმოადგენს. რეკლამა დიდ ქალაქებში - ფოთსა და ზუგდიდშიც კი იშვიათად არის სერიოზული შემოსავლის წყარო. შემოსავლის ორივე ამ წყაროზე ბეჭდვით მედიას ელექტრონული მედია უწევს კონკურენციას, ვინაიდან ის უფრო ოპერატიული და ფართო აუდიტორიის მომცველია.

რაც შეეხება მატერიალურ-ტექნიკურ ბაზას, ბეჭდვით მედიას სერიოზული პრობლემები აქვს. რეგიონის გაზეთების უმეტესობის ტექნიკური ბაზა ერთობ მწირია. ვისაც ამ მხრივ შედარებით უკეთესი მდგომარეობა აქვს, მხოლოდ საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარების წყალობით. რეგიონის გაზეთების ნაწილს ტექნიკური ბაზა საერთოდ არ გააჩნია. დიდი პრობლემაა ისიც, რომ რეგიონში არაა თანამედროვე პოლიგრაფიის სტანდარტების დამაკმაყოფილებელი სტამბა. სტამბა არის ფოთში, რომლის სერვისს მხოლოდ ერთი ადგილობრივი გაზეთი იყენებს. სამეგრელო და ზემო სვანეთის გაზეთები თბილისში იბეჭდება.

ელექტრონული მედია

სამეგრელო და ზემო სვანეთის რეგიონში 5 ტელეკომპანია და 5 რადიო მაუწყებლობს. ამასთან უნდა აღინიშნოს, რომ ფოთსა და ზუგდიდში არსებული 2 რადიო იქაური ტელეკომპანიების დამფუძნებლების მიერ არის დაარსებული. მიუხედავად იმისა, რომ ორივე რადიო ცალკე იურიდიულ პირს წარმოადგენს, აღნიშნულ ტელეკომპანიებთან არიან ასოცირებულნი. ზუგდიდში 3 რადიოა. 2 მათგანი არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ არის დაარსებული და ამ უკანასკნელთა საქმიანობათა მიმართულებებს წარმოადგენს.

ელექტრონულ მედიას ბეჭდვითთან შედარებით უკეთესი პირობები გააჩნია განვითარებისათვის. მას მეტი აუდიტორიის ათვისების და მისთვის თავისი პროდუქციის მიწოდების უფრო ხელსაყრელი საშუალებები აქვს. კომერციული რეკლამა და ფასიანი განცხადებები ელექტრონული მედიით უფრო მეტად გადაიცემა. ასე რომ, დამოუკიდებელი არსებობისათვის მას უფრო აქვს ეკონომიკური საფუძველი. სხვა საკითხია, რა მოცულობისაა ამ გზით მიღებული შემოსავლები და რამდენად საკმარისია ელექტრონული მედიის სრულყოფილი ფუნქციობისთვის. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ელექტრონულ მედიას მეტ ყურადღებას აქცევენ საერთაშორისო და ადგილობრივი არასამთავრობო ორგანიზაციები როგორც თავისუფალი სიტყვის დაცვისა და გამჭვირვალობის უზრუნველმყოფ მექანიზმს. ამ თანამშრომლობისა და დახმარების შედეგად სამეგრელო და ზემო სვანეთის ელექტრონული მედია ბეჭდვითთან შედარებით უფრო ლიბერალური ღირებულებების და პრინციპების მატარებელია.

მედია და ხელისუფლება

მედიასა და ხელისუფლებას შორის ურთიერთობები კონსტრუქციულობის ფარგლებში თავსდება, თუმცა, არის შემთხვევები, როდესაც ეს ბალანსი ირღვევა და ხელისუფლება მედიაზე ზეწოლას ახორციელებს. ასეთი სცენარით ურთიერთობების განვითარება უფრო დამოუკიდებელ მედიასთან ხდება, უფრო ხშირად კი მედია-საშუალებები ადგილობრივ ხელისუფლებასთან გარიგებებზე იოლად მიდიან ეკონომიკური სიმყარის მოპოვების მიზნით. ურთიერთობების ეს ვარიანტი დიდ ქალაქებში, მაგალითად, ფოთში ან ზუგდიდში, არის შესაძლებელი, ვინაიდან რეგიონის სხვა რაიონულ ცენტრებში მედია ფორმალურადაც მეტწილად ადგილობრივი ხელისუფლების ხელშია. ბეჭდვითი მედიის უმეტესობა რეგიონში სახელმწიფო საკუთრებაშია, ხოლო ელექტრონული მედია ან კერძო საკუთრებაშია ან არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერაა დაფუძნებული. შესაბამისად, ზეწოლას ადგილი სწორედ ამ უკანასკნელზე აქვს. ტელეკომპანიებსა და რადიოებზე ზეწოლა, თუ მათთან „მომგებიანი“ თანამშრომლობის აწყობა ხელისუფლებას თუ კონკრეტულ პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ჯგუფებს საზოგადოებრივ აზრზე ზემოქმედების ეფექტურ იარაღს აძლევს.

მედია და საზოგადოება

წლების მანძილზე ადგილობრივი და ცენტრალური ხელისუფლებების გაუმჭვირვალე და კორუმპირებული მართვის სტილის მიმართ უარყოფითი საზოგადოებრივი განწყობები კარგ საფუძველს ქმნიდა დამოუკიდებელი მედია-სივრცის შესაქმნელად. რეგიონის საზოგადოება პოლიტიკურად ძალიან აქტიურია, რაც იმაშიც გამოიხატა, რომ 2003 წლის ნოემბრის ვარდების რევოლუციაში მისმა პოზიციამ და პროცესებში მონაწილეობამ დიდი როლი ითამაშა. მიუხედავად ამისა, ეს საკმარისი არ აღმოჩნდა კარგად სტრუქტურირებული თავისუფალი მედია-სივრცის ჩამოსაყალიბებლად, რომლის მიზეზების შესახებ ზემოთ ვილაპარაკეთ. საზოგადოებრივი ჯგუფების ინტერესების კონცენტრაცია უფრო კონკრეტულ მედია-ორგანიზაციებში მოხდა.

მედიის დაინტერესება საზოგადოებრივი პრობლემებით, გამომდინარე იმიდან, თუ რამდენად მუშაობს ესა თუ ის ორგანიზაცია საზოგადოებრივ დაკვეთაზე, სხვადასხვა ხარისხით ხდება. ადგილობრივი ხელისუფლების საკუთრებაში მყოფი მედია-ორგანიზაციები გარდა იმისა, რომ ოფიციალური ხასიათის ინფორმაციას ავრცელებენ და ადგილობრივი ქრონიკის ფუნქციას ასრულებენ, ძირითადად, ესეისტურ-პუბლიცისტური ხაზს ატარებენ და საზოგადოებაში რეალურად არსებულ პრობლემებს არ ასახავენ. დამოუკიდებელი მედია რეგიონში არსებული პრობლემების სრული სპექტრის მოცვას ცდილობს. იგი დაინტერესებულია პოლიტიკის და ეკონომიკის, მათთან დაკავშირებული კორუფციის და დანაშაულებრივი ეკონომიკური საქმიანობების საკითხებით, ყოფითი კრიმინალით, სოციალური და ჯანდაცვის სფეროების პრობლემებით და არსებული სიტუაციის გამომწვევი მიზეზებით, აფხაზეთის კონფლიქტის დარეგულირების პროცესის და ლტოლვილთა მდგომარეობის პრობლემებით. დამოუკიდებელი მედიის მუშაობა სამოქალაქო სექტორთან მჭიდრო თანამშრომლობის პირობებში ხორციელდება. დამოუკიდებელ მედიას ინფორმაციის მოპოვების და ზეწოლის მიმართ, მდგრადობის თვალსაზრისით, მომგებიანი პოზიცია უკავია.

ზუგდიდი

გაზეთი ზუგდიდი

გაზეთი 1930 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის ზუგდიდის რაიონის აღმასრულებელი კომიტეტის საგამომცემლო ორგანოს მემკვიდრეა. თავიდან მას ყაზაყიში გაზეთი ერქვა, შემდეგ კომუნარი, მოგვიანებით მებრძოლი, 1990-იანი წლების დასაწყისში ოდიში და მოგვიანებით ზუგდიდი ეწოდა. გაზეთი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების სტატუსითაა დარეგისტრირებული და დამოუკიდებელ გამოცემას წარმოადგენს.

სახელმწიფო დაფინანსების გარეშე გაზეთის მუშაობა გარკვეული ხნით შეჩერებული იყო. რეკლამისა და ფასიანი განცხადებების დაკვეთა გაზეთს ცოტა აქვს, ზუგდიდში არსებული ორი ტელეკომპანია5 ამ მხრივ მას დიდ კონკურენციას უწევს. გაზეთის რედაქციამ შეძლო კარგი ურთიერთობები აეწყო ადგილობრივ გამგეობასთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, რომლებთანაც ხელშეკრულება გააფორმა მათი საქმიანობის გაშუქების თაობაზე. მსგავსი სახის თანამშრომლობა ზუგდიდს არამარტო ფინანსურ მოგებას, არამედ შინაარსობრივად გაზეთის შევსების საშუალებასაც აძლევს.

გაზეთ ზუგდიდში ქვეყნდება რაიონის გამგეობისა და ქალაქის მერიის მიერ მიღებული ოფიციალური ხასიათის დოკუმენტები, განკარგულებები და დადგენილებები. რეგულარულად ქვეყნდება ამა თუ იმ აქტუალური პრობლემის ირგვლივ ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლებთან ინტერვიუები. გაზეთის რედაქცია განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს რაიონში არსებულ სოციალურ ვითარებას; ბეჭდავს როგორც პენსიების და სოციალური შემწეობების გაცემის გრაფიკებს და ამასთან დაკავშირებულ ოფიციალურ დოკუმენტებს, ისე ხელისუფლების მიერ ამ მიმართულებით შესრულებული სამუშაოების ამსახველ მასალას. ზუგდიდი განსაკუთრებულ ყურადღებას აფხაზეთიდან დევნილთა მდგომარეობას უთმობს. ის მხოლოდ ლტოლვილთა მდგომარეობის აღწერით არ შემოიფარგლება; ადგილობრივი ხელისუფლებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების მონაწილეობით ხშირად მართავს საინფორმაციო კამპანიას კონკრეტული ოჯახების დასახმარებლად. ერთი ასეთი აქციათაგანი მიზნად ისახავდა ქალაქის ერთ-ერთ სკვერში ღია ცის ქვეშ მცხოვრები ხანდაზმული ლტოლვილი ცოლ-ქმრის საცხოვრებელი ფართით უზრუნველყოფას. ამ აქციამ წარმატებით ჩაიარა და საკითხი დადებითად გადაწყდა.

გაზეთი მუდმივად წერს ზუგდიდის რაიონში ყველაზე აქტუალური პრობლემის, კრიმინალის, განსაკუთრებით, აფხაზეთის უკონტროლო ტერიტორიიდან კონტრაბანდისა და ადამიანთა გატაცებების შესახებ. მაგრამ ამ მიმართულებით დამოუკიდებელი ძიების განხორციელების მცდელობა არასდროს ჰქონია და გაზეთი პოლიციის და პროკურატურის წარმომადგენლების ოფიციალური განცხადებებით შემოიფარგლება.

გაზეთის გვერდებზე ხშირად ხვდება ელექტრომომარაგების, სასმელი წყლის, რელიგიური (მართლმადიდებლური), ეკოლოგიური პრობლემების ამსახველი მასალები.

გაზეთის ტექნიკური აღჭურვილობა სულ ერთი კომპიუტერი (ისიც თანამშრომლების პირად საკუთრებაში მყოფი) და ოთხი დიქტოფონია. აწყობა-დაკაბდონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. ზუგდიდი A3 ფორმატის ქაღალდზე იბეჭდება, რვაგვერდიანია, გამოდის კვირაში ერთხელ ტირაჟით - 500 ეგზემპლარი. აქედან 200 ხელმომწერებზე ვრცელდება, დანარჩენი საცალო გაყიდვაშია. ცალი 30 თეთრი ღირს.

გაზეთს 8 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, პასუხისმგებელი მდივანი, კორექტორი, ბუხჰალტერი და 3 ჟურნალისტი.

გაზეთი საფარველი

გაზეთი დაარსდა 2000 წელს ზუგდიდის მაცხოვრის კარის ეკლესიის მოძღვრის მიერ საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიის პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით. გაზეთი ადგილობრივი მრევლის რელიგიური აღზრდის და მათთვის ეკლესიური ქადაგებების გადაცემის საშუალებას წარმოადგენს.

საფარველის დამფუძნებლის განცხადებით, გაზეთს ფართო საღვთისმეტყველო ფუნქცია არ აქვს და შიდაეპარქიულ საინფორმაციო ბიულეტენს უფრო წარმოადგენს. მასში განსათავსებელი მასალის შერჩევა კალენდარული პრინციპით ხდება. იწერება მოახლოებული რელიგიური დღესასწაულების, წმინდანთა ცხოვრების და საქართველოს ეკელესიის ისტორიაში გამორჩეული მოვლენების შესახებ. გაზეთი ყურადღებას უთმობს ლიტერატურასაც. იბეჭდება როგორც რელიგიური, ისე საერო ხასიათის მოთხრობები და პიესები. რელიგიური ხასიათის ნაწარმოებებს ჩარჩოში ბეჭდავენ, არარელიგიურს - ჩარჩოს გარეშე. საფარველი ასევე ყურადღებას უთმობს საბჭოთა პერიოდის ძალადობას მართლმადიდებელ მორწმუნეთა წინააღმდეგ. ამ მიზნით კეთდება ინტერვიუები იმ პირებთან, რომლებმაც რწმენის ერთგულების გამო ხელისუფლებისგან შევიწროვება განიცადეს. სხვა ქრისტიანული კონფესიების შესახებ გაზეთი არაფერს წერს.

გაზეთის დაფინანსება სამრევლო შემოწირულობებით და გაყიდვიდან შემოსული თანხებით ხდება. დახმარებას საქართველოს მართლმადიდებლური ეკლესიისგან ან ეპარქიის საეპისკოპოსო კათედრიდან გაზეთი არ იღებს.

გაზეთ საფარველის ტექნიკური ბაზაა: 3 კომპიუტერი, პრინტერი და სკანერი. აწყობა-დაკაბადონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. A4 ფორმატის ქაღალდზე იბეჭდება. მოცულობა 16-იდან 32 გვერდამდე მერყეობს. გამოდის თვეში ერთხელ 700-იდან 1000-მდე ეგზემპლარი (ხშირად ფინანსური პრობლემების გამო პერიოდულობა ირღვევა). გაზეთის საცალო ფასი 1 ლარი და 50 თეთრია.

საფარველის გამოცემაზე ზუგიდიდის მაცხოვრის კარის ეკლესიის მოძღვარი და მისი მრევლის რამდენიმე წარმომადგენელი მუშაობს.

გაზეთი კოლხეთის ფარი

გაზეთი 1999 წელს დაარსდა როგორც სამეგრელო და ზემო სვანეთის სამხარეო პოლიციის საგამომცემლო ორგანო. მას კომერციული დანიშნულება არ აქვს, სამხარეო პოლიციის პრესცენტრის მიერ გამოიცემა და ცალკე იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს.

კოლხეთის ფარის მომხმარებლები პოლიციელები არიან. შესაბამისად, შინაარსობრივ მხარეს, მათი ინტერესები განსაზღვრავს. გაზეთის ფურცლებზე იბეჭდება სამმართველოში მომხდარი რეორგანიზაციის, სტრუქტურული, საკადრო ცვლილებების და სამუშაო თათბირების ამსახველი მასალები, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ მიღებული ოფიციალური დოკუმენტები და წესდებები, დოკუმენტები ადამიანის უფლებების შესახებ და ამ მიმართულებით საქართველოს პარლამენტის მიერ მიღებული კანონები. გარდა ოფიციალური ხასიათის მასალისა, გაზეთი ყურადღებას უთმობს პოლიციის რიგებში გამოჩენილ პიროვნებებს. კოლხეთის ფარში იბეჭდება მიმდინარე კრიმინალური მოვლენების ქრონიკა, დოსიეები ძებნაში მყოფ კრიმინალებზე და გახსნილი საქმეების მასალები. კოლხეთის ფარს აქვს გასართობი გვერდებიც: კროსვორდები, ანეკდოტები და კურიოზული ამბები.

გაზეთს საკუთარი ტექნიკური აღჭურვილობა არ გააჩნია და სამხარეო პოლიციის პრესცენტრის ტექნიკური ბაზით სარგებლობს. აწყობა-დაკაბადონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. კოლხეთის ფარი A3 ფორმატისაა, რვაგვერდიანია, ტირაჟი 800 ცალია, გამოდის ყოველთვიურად. იგი სამხარეო პოლიციის თანამშრომლებს უფასოდ ურიგდებათ.

კოლხეთის ფარის გამოცემაზე პრესცენტრის ორი თანამშრომელი მუშაობს.

ტელეკომპანია ოდიში / რადიო ოდიში პლუს

ტელეკომპანია ოდიში 1994 წელს დაარსდა კერძო პირის მიერ და შეზღუდული პასუხისმგებლობის სტატუსითაა დარეგისტრირებული. მოგვიანებით ტელეკომპანიის ბაზაზე რადიო ოდიში პლუსიც ამოქმედდა, რომელიც ცალკე იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს, თუმცა ორგანიზაციულად ტელეკომპანიისგან გამიჯნულია.

საწყის ეტაპზე ტელეკომპანიას არსებობის საშუალება საერთაშორისო დონორებისგან მიღებულმა შემწეობამ და მათ პროექტებში მონაწილეობამ მისცა. საკუთარი შემოსავალი, რასაც რეკლამა და ფასიანი განცხადებები იძლევა, თავდაპირველად ოდიშის ტექნიკურ ხარჯებსაც ვერ ანაზღაურებდა. არსებობის მანძილზე ოდიშს მიღებული აქვს ევრაზიის ფონდის და ამერიკის შეერთებული შტატების საელჩოს გრანტები, რომელთა საშუალებითაც მოხდა ტექნიკური საშუალებების და სტუდიების აღჭურვილობის გადახალისება, ასევე პირდაპირი ჩართვის საშუალებების შეძენა.

ტელეკომპანია გაწევრიანებულია საქართველოს დამოუკიდებელი ტელე-რადიომაუწყებლების ასოციაციაში, რომლის ფარგლებშიც სხვადასხვა სამაუწყებლო კომპანიას შორის ხდება ინფორმაციის გაცვლა და ერთობლივი პროექტების განხორციელება. ამავე ასოციაციის ფარგლებში ტელეკომპანია ოდიში თანამშრომლობს დედაქალაქის სამაუწყებლო კომპანია რუსთავი2-თან, რომელთან შეთანხმების საფუძველზეც მისი გადაცემების რეტრანსლაციას ახდენს.

ტელეკომპანია საეთერო ბადეს საკუთარი გადაცემებით მთლიანად ვერ ავსებს და დღის განმავლობაში სულ 2-3 საათს იჭერს. ოდიში ამზადებს საინფორმაციო გამოშვებას, რომლის ხანგრძლივობაც 10-15 წუთია, აკეთებს პირდაპირ ჩართვებს მოწვეულ სტუმრებთან და ყოველკვირეულ ანალიტიკურ გადაცემას კვირის თემა. საეთერო დროის უდიდესი ნაწილი თავად ოდიშის მიერ დამზადებულ კომერციულ და სოციალურ რეკლამას და ფასიან განცხადებებს ეთმობა.

ტელეკომპანიის მუშაობის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური მიმართულების განვითარება ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემაა ოდიშის მესვეურებისთვის. ტექნიკური და კვალიფიციური კადრების უკმარისობის გამო იგი ვერ ახერხებს ანალიტიკური და დამოუკიდებელი ჟურნალისტური გამოძიების მიმართულების განვითარებას, რაც მას საშუალებას მისცემდა რეგიონში არსებული პრობლემების სრული სპექტრი გაეშუქებინა და თავისი აუდიტორიის ინფორმაციაზე არსებული მოთხოვნილება დაეკმაყოფილებინა. დღევანდელი სახით იგი მხოლოდ მომხდარი მოვლენების კონსტატაციას და მშრალი ინფორმაციის მიწოდებას ახერხებს. ამიტომ, ძნელია ვიმსჯელოთ მის პოლიტიკურ მიკერძოებულებაზე თუ პირიქით, დაბალანსებულობაზე. ეს შესაძლოა მხოლოდ არჩევნების პერიოდში გამოჩნდეს. თუმცა, ის ფაქტი, რომ ოდიშის დამფუძნებელი და მესაკუთრე ვარდების რევოლუციის შემდეგ ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის სიით საქართველოს პარლამენტის წევრი გახდა, შეიძლება ტელეკომპანიის პოლიტიკურ სიმპათიებზე გავლენას ახდენდეს.

რადიო ოდიში პლუს აქტიურ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ხასიათს არ ამჟღავნებს და, ძირითადად, რადიო ამერიკის ხმის გადაცემების რეტრანსლაციას ეწევა. საკუთრივ ოდიში პლუსის გადაცემებია: ყოველ დღე ოცდაათწუთიანი საინფორმაციო გამოშვება, მუსიკალური ჰიტ-პარადი და ფასიანი განცხადებები.

ტელე-რადიო კომპანიის ტექნიკური ბაზა ასე გამოიყურება: 3 ციფრული სამონტაჟო, 3 კომპიუტერი, 3 ციფრული კამერა, პრინტერი, 5 ვიდეო-მაგნიტოფონი, მონიტორი, მიკროფონები და სუფლიორი წამყვანისთვის. რადიოსთვის მას გააჩნია მიქსერი და სატელეფონო ჩართვის უზრუნველმყოფი აპარატურა. ტელე-რადიოკომპანიის მაუწყებლობა ვრცელდება ზუგდიდის რაიონზე, ნაწილობრივ, წალენჯიხის და აფხაზეთის გალისა და ოჩამჩირის რაიონებზე.

ტელე-რადიოკომპანიას 25 თანამშრომელი ჰყავს.

რადიო ათინათი

რადიო არასამთავრობო ორგანიზაცია ასოციაცია ათინათის მიერაა დაფუძნებული. თავად ასოციაცია 1995 წელს დაარსდა. მუშაობს სამი ძირითადი მიმართულებით: განათლება, სოციალურად შეჭირვებული ფენების დახმარება და არასამთავრობო ორგანიზაციებისთვის ხელშეწყობა. რადიო ათინათი 1998 წელს დაარსდა ასოციაციის მუშაობის გაშუქების მიზნით და ასოციაციის ერთ-ერთ მიმართულებად ჩამოყალიბდა. ამჟამად რადიო ათინათი რადიო თავისუფლების ეგიდით შექმნილ რადიო ქსელშია ჩართული (ამ ქსელში ჩართულია ასევე რადიო ჰარმონია - ფოთი, რადიო ძველი ქალაქი - ქუთაისი, რადიო ჰერეთი - ლაგოდეხი, რადიო მაწვანე ტალღა - მესხეთი- ახალციხე) და საქართველოს დამოუკიდებელ მაუწყებელთა ასოციაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და წევრია. რადიო ათინათი საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციების სხვადასხვა პროექტში მონაწილეობს და არაერთხელ ყოფილა მათი გრანტების რეციპიენტი. რადიოს მიღებული აქვს ევრაზიის ფონდის, IREX-ის, ფონდ ღია საზოგადოება - საქართველოს გრანტები, რამაც ტექნიკური ბაზის შექმნის, გადაცემებით საეთერო დროის სტრუქტურირების და კადრების კვალიფიკაციის ამაღლების საშუალება მისცა.

რადიოს მაუწყებლობა ოცდაოთხსაათიანია და თითქმის მთლიანად საკუთარი გადაცემებითაა შევსებული. ასოციაცია ათინათისთვის რადიოს ერთ-ერთი უპირველესი დანიშნულება ასოციაციის საქმიანობისა და, ზოგადად, რეგიონის არასამთვრობო სექტორის მუშაობის გაშუქებაა. რადიოს აქვს გადაცემა მესამე სექტორის მაცნე, რომელშიც მსმენელს ინფორმაციას აწვდიან არასამთავრობო ორგანიზაციების შესახებ, რომელთა წარმომადგენლებიც განხორციელებული პროექტების და მიმდინარე სამუშაოების შესახებ პირდაპირ ეთერში საუბრობენ. გადაცემაში განმარტავენ, რა არის არასამთავრობო ორგანიზაცია, როგორ ხდება მისი მუშაობა მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე, როგორ შეიძლება საერთაშორისო ორგანიზაციის დახმარების მიღება, რას ნიშნავს გრანტი და ასე შემდეგ. წლების მანძილზე ამ გადაცემის ფარგლებში გაწეულმა კონსულტაციებმა საინიციატივო ჯგუფებს საშუალება მისცა არასამთავრობო ორგანიზაციებად ჩამოყალიბებულიყვნენ, დღეს მარტო ზუგდიდში 300-მდე არასამთავრობო ორგანიზაცია ფუნქციობს.

ათინათი განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს დევნილთა პრობლემებს. ამ საკითხებზე საგანგებო გადაცემას ამზადებს, რომელშიც შემოსული ზარების საფუძველზე ასოციაციის იურისტი და ფსიქოლოგი პირდაპირ ეთერში კონსულტაციას უწევენ მსმენელებს. მზადდება ერთობლივი გადაცემები აფხაზ ჟურნალისტთა მონაწილეობით, მათ შორის აღსანიშნავია გადაცემათა ციკლი რადიოდღიურები, რომლის ფარგლებშიც აფხაზი და ქართველი ჟურნალისტების ჩანახატები და ომის შემდგომი ურთიერთობების თემაზე დაწერილი ნარკვევები გადაიცემა. რადიოს აქვს ორი რუსულენოვანი გადაცემა руский час და час французской музыки. ცალკე გადაცემათა ციკლი ეძღვნება ადამიანის უფლებებს და მის სოციალურ ასპექტებს. ათინათს რელიგიური გადაცემაც ჰქონდა, დიალოგი მოძღვართან, რომელშიც მოწვეული მართლმადიდებლური ეკლესიის მოძღვარი რელიგიის სხვადასხვა ასპექტზე საუბრობდა და ეთერში შემოსულ კითხვებს პირდაპირ პასუხობდა. სხვა რელიგიურ კონფესიებს საკუთარი გადაცემის მომზადების ინიციატივა არ გამოუჩენიათ, მაგრამ ადამიანის უფლებებისადმი მიძღვნილ გადაცემებში რადიო რელიგიურ უმცირესობათა პრობლემებს, კერძოდ, მათი უფლებების დარღვევის შემთხვევებს ჯეროვან ყურადღებას უთმობს.

ათინათი ამზადებს საკუთარ საინფორმაციო გადაცემასაც, რომელიც დღეში ათჯერ გადის და ადგილობრივ, ქვეყნის და საერთაშორისო ამბების მიმოხილვას ეთმობა. გარდა ამისა, ათინათის ეთერში რადიო თავისუფლების ქსელში ჩართული რადიოების მიერ ერთობლივად მომზადებული გადაცემა საქართველოს ტრიბუნაც გადის.

რადიოს ფუნქციობაში ასოციაცია საკუთარ რესურსებს იყნებს, იქნება ეს ტექნიკა თუ ჟურნალისტური კადრები. რადიოს კადრების მომზადების საქმეში ასოციაციას დახმარებას ინტერნიუსი და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციები უწევენ, რომლებიც თავიანთ ჟურნალისტურ სემინარებზე და ტრენინგებზე ყოველთვის იწვევენ ათინათის თანამშრომლებს.

რადიო ათინათის ტექნიკური აღჭურვილობაა: 4 კომპიუტერი, 3 დიქტოფონი, აუდიო მიკჩერი და სრულად აღჭურვილი სტუდიაა. მისი მაუწყებლობა ზუგდიდის, ხობის და წალენჯიხის რაიონებზე, ნაწილობრივ, ფოთსა და აფხაზეთის გალისა და ოჩამჩირის რაიონებზე ვრცელდება. გადაცემების მომზადებაზე ასოციაცია ათინათის თითქმის ყველა თანამშრომელი მონაწილეობს.

რადიო ერანი

რადიო 1999 წელს ჩამოყალიბებული თემის განვითარების რესურს-ცენტრ - ფონდ ერანის მიერაა დაფუძნებული; ცალკე იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს და ორგანიზაციის მუშაობის სხვადასხვა მიმართულების გაშუქებაზეა ორიენტირებული.

ფონდ ერანს, რომელიც თავიდან ამერიკული ორგანიზაცია IRC-ის ეგიდით VTJC-ის სახელით ფუნქციობდა, სამი ძირითადი მიმართულება გააჩნია: სოფლის მეურნეობის, პროფესიული გადამზადების და მას-მედიის განვითარების პროგრამა. ეს უკანასკნელი 2001 წელს შემუშავდა და ორგანიზაციის ბაზაზე ტელესტუდიის დაფუძნებით დაიწყო, 2003 წელს კი რადიოც ამოქმედდა. რადიო ერანის დაფუძნებამ ზუგდიდში არსებული რადიო ევრაზიის ბაზაზე მოხდა. ფონდმა იჯარით აიღო ამ რადიოს სიხშირე და საკუთარი გადაცემებით მაუწყებლობა დაიწყო. რადიო ერანის სახელით 2004 წლიდან მაუწყებლობს.

რადიო ერანის აუდიტორია 18-25 წლის ასაკის მსმენელებია. რადიო აშუქებს ფონდის საქმიანობას, ამავე დროს მუსიკალურ-გასართობ არხსაც წარმოადგენს; არჩევნების პერიოდში პოლიტიკით დაინტერესებასაც არ გაურბის. 2003 და 2004 წლების წინასაარჩევნო პერიოდში რადიოეთერი პოლიტიკური პარტიების წარმომადგენელთათვის და არჩევნების დამკვირვებელი არასამთავრობო ორგანიზაციებისათვის ღია იყო.

რადიოს საკუთარი შემოსავლის წყარო არ გააჩნია; მთლიანად ფონდ ერანის სხვადასხვა პროექტის მიმდინარეობის გასაშუქებლად გამოყოფილი თანხით არსებობს.

ერანის ტექნიკური აღჭურვილობა მწირია: რამდენიმე კომპიუტერი, დიქტოფონი, აუდიომიკჩერი, სატელეფონო ჩართვების სინქრონიზატორი და გადამცემი. მისი მაუწყებლობა ზუგდიდის გარდა სამეგრელოს რეგიონის დაბლობ ნაწილს და აფხაზეთის ზღვისპირა ზოლს მოიცავს.

რადიოში მუდმივად ხუთი წამყვანი და ერთი ტექნიკური ინჟინერი მუშაობს; გადაცემების მომზადებაში ფონდის თანამშრომლები საჭიროებისდა მიხედვით იღებენ მონაწილეობას.

წალენჯიხა

გაზეთი ეგრისი

გაზეთი 1932 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის წალენჯიხის რაიონის აღმასრულებელი კომიტეტის საგამომცემლო ორგანოს მემკვიდრეა. თავიდან მას მოხანდეში ხონარი (მშრომელის ხმა), მოგვიანებით სტალინელი, კომუნიზმის დროშით და 1990-იანი წლებიდან ეგრისი ჰქვია. გაზეთი ცალკე იურიდიულ პირად რეგისტრირებული არაა და ადგილობრივი გამგეობის ორგანოს წარმოადგენს. ეს 90-იანი წლების დასაწყისის დამოუკიდებელი არსებობის „მწარე“ გამოცდილებით არის განპირობებული. მაშინ გაზეთმა საკუთარი თავის შენახვა ვერ შეძლო და გამგეობას დაექვემდებარა.

გაზეთის მუშაობის ძირითადი მიმართულება ადგილობრივი გამგეობის მუშაობის გაშუქებაა და მისი გვერდებიც თითქმის მთლიანად გამგეობის სხდომებისა და გადაწყვეტილებების ამსახველ მასალას ეთმობა. მიუხედავად ამისა, ადგილობრივ გამგეობასთან და მის წარმომადგენლებთან დაპირისპირებასაც ხშირად აქვს ადგილი. ასე მაგალითად, საქართველოს პარლამენტის წევრების რაიონში ვიზიტის ამსახველ სტატიაში საუბარი იყო იმის შესახებ, რომ მათ ადგილობრივი საზოგადოების მხოლოდ ის ნაწილი შეახვედრეს, რომლისგანაც კრიტიკას და უკმაყოფილო გამოსვლებს არ მოელოდნენ. ამ პუბლიკაციას წყრომა მოჰყვა ადგილობრივი ხელისუფლებისა და ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის ადგილობრივი წარმომადგენლობისაგან. იგივე რეაქცია მოჰყვა გაზეთის მიერ გამოქვეყნებულ სტატიას რაიონში არსებული სოციალური მდგომარეობისა და სოციალური შემწეობების გაცემის გაუმჭვირვალე ხასიათის შესახებ. ასეთი შემთხვევები ერთეულია და კანონზომიერებას არ წარმოადგენს.

გაზეთის შემოსავლები მთლიანად ადგილობრივი ბიუჯეტიდან ივსება და წლიურად 3000 ლარს შეადგენს. დაკვეთა რეკლამაზე ეგრისს არ აქვს, ვინაიდან წალენჯიხის რაიონი აგრარულია და სარეკლამო ბაზარი არ არსებობს. მცირე შემოსავალს ფასიანი განცხადებები იძლევა, მაგრამ გაზეთის დამოუკიდებელი ფუნქციობისთვის ეს თანხა არასაკმარისია.

ეგრისს ტექნიკური ბაზა არ აქვს და მისი აწყობა-დაკაბადონება ზუგდიდში ხდება, ხოლო ბეჭდვა - თბილისში. გაზეთი A3 ფორმატის ქაღალდზე იბეჭდება, ოთხგვერდიანია და ორ კვირაში ერთხელ გამოდის. ტირაჟი 500-იდან 600-მდე მერყეობს, 400 ხელმომწერზე ვრცელდება, დანარჩენი 50 თეთრის ფასად საცალო გაყიდვაშია.

გაზეთს 7 თანამშრომელი ჰყავს: მთავარი რედაქტორი, რედატორის მოადგილე, პასუხისმგებელი მდივანი, კორექტორი და 3 ჟურნალისტი.

ტელეკომპანია ჯიხა

ტელეკომპანია 1999 წელს დაარსებული ახალგაზრდულ ასოციაცია ჯიხას მიერაა დაფუძნებული და ცალკე იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს.

ტელეკომპანიის საეთერო დრო თბილისური კომპანია რუსთავი2-ის გადაცემებით ივსება და საკუთრივ ჯიხას მაუწყებლობა დღეში 2 საათია საღამოს 20-იდან 21 საათამდე და 22-იდან 23 საათამდე. დროის ამ მონაკვეთს ჯიხა საინფორმაციო გამოშვებით, საკუთარი ძალებით მომზადებული საბავშვო გადაცემითა და მუსიკალურ-გასართობი პროგრამით ავსებს. ეთერის საკმაოდ დიდი ნაწილი ფასიან განცხადებებს უკავია, რაც ტელეკომპანიის შემოსავლის ძირითად წყაროს წარმოადგენს. გარდა ამისა, ტელეკომპანია ახორციელებს გამგეობის სხდომების და მოწვეულ სტუმრებთან შეხვედრების პირდაპირ ჩართვებს. კვირაში ერთხელ ანალიტიკურ გადაცემასაც ამზადებს, რომლის თემატიკას კვირის მანძილზე რაიონში მომხდარი მნიშვნელოვანი ამბები განსაზღვრავს.

ტელეკომპანიის ტექნიკური აღჭურვილობა მეტად მწირია: კომპიუტერი, კამერა და 2 ვიდეომაგნიტოფონი. ჯიხას აქვს საკუთარი გადამცემი, რომლითაც თავის მაუწყებლობას წალენჯიხის რაიონზე ავრცელებს.

ტელეკომპანიას 5 თანამშრომელი ჰყავს: დირექტორი, ტექნიკური დირექტორი, ჟურნალისტი, ტელეწამყვანი და ოპერატორი.

ჩხოროწყუ

ტელეკომპანია კოლხეთი 89

ტელეკომპანია დაარსდა 1989 წელს 4 კერძო პირის მიერ თანაბარი წილოვანი მონაწილეობით. კოლხეთი 89 შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაა. 1993 წლამდე შეუფერხებლად მუშაობდა, ხოლო 1993-1995 წლებში მაუწყებლობა დროებით შეაჩერა. შემდგომმა პოლიტიკურმა სტაბილურობამ ტელეკომპანიას მაუწყებლობის განახლების საშუალება მისცა.

ტელეკომპანია საქართველოს დამოუკიდებელ ტელე-რადიომაუწყებელთა ასოციაციის წევრია და ამ ორგანიზაციის ფარგლებში მჭიდროდ თანამშრომლობს დედაქალაქის კომპანია რუსთავი2-თან, რომლის გადაცემების რეტრანსლირებაც საშუალებას აძლევს, სატელევიზიო ეთერი შეავსოს. საკუთრივ კოლხეთი 89-ს გადაცემები დილის 8-იდან 9 საათამდე და საღამოს 22-იდან 23 საათამდე გადაიცემა, დანარჩენი დრო პარტნიორი ტელეკომპანიის გადაცემებს ეთმობა.

კოლხეთი 89-ის ორსაათიან ეთერს საინფორმაციო გამოშვება (30 წუთი), თავად ტელეკომპანიის მიერ მომზადებული სარეკლამო რგოლები, ფასიანი განცხადებები და ანალიტიკური და გასართობი გადაცემები იკავებს. საინფორმაციო გამოშვება მთლიანად ადგილობრივ ამბებს აშუქებს და ოპერატიულობითა და დაბალანსებულობით გამოირჩევა. 2003 და 2004 წლების არჩევნების პერიოდში ინტერნიუსის დახმარებით ტელეკომპანია სტუდიიდან პირდაპირ ჩართვებსაც ახორციელებდა.

ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ურთიერთობა კოლხეთი 89-ს ტრადიციულად დაძაბული ჰქონდა. მისი ეთერით გასულ სიუჟეტებს გამგეობის საქმიანობის გაუმჭვირვალე საქმიანობისა და სოციალურ პროგრამებზე გამოყოფილი თანხების არამიზნობრივი ხარჯვის შესახებ სიტყვიერი მუქარები და ხშირად ელექტროენერგიის გამორთვით ტელეკომპანიის მაუწყებლობის შეწყვეტა მოჰყვებოდა ხოლმე. რევოლუციის შემდეგ ურთიერთობების ხასიათი შეიცვალა და ადგილობრივ ხელისუფლებაში ოპოზიციური, შესაბამისად, რევოლუციამდელ პერიოდში ტელეკომპანიის მიმართ კეთილგანწყობილი პირები მოვიდნენ. ამან ტელეკომპანიის კრიტიკული პათოსი შეასუსტა.

ტელეკომპანია კოლხეთი 89-ს თავისი არსებობის მანძილზე გადაღებული მასალა არქივის სახით აქვს შენახული და სამოქალაქო ომის პერიოდის მნიშვნელოვანი მოვლენების ამსახველი შთამბეჭდავი და ღირებული ფონდი გააჩნია.

ტელეკომპანიის ტექნიკური აღჭურვილობა საკუთარ ანძას და გადამცემს, სამონტაჟო მაგიდას, 2 კომპიუტერს, 1 ციფრულ და 2 Super VHS კამერას და გენერატორს მოიცავს. მისი მაუწყებლობა ჩხოროწყუს რაიონის გარდა, წალენჯიხის, მარტვილის, სენაკის და ხობის რაიონების მიმდებარე ტერიტორიებსაც ფარავს. მაუწყებლობაზე ლიცენზია კოლხეთი 89-ს 2009 წლამდე აქვს.

ტელეკომპანიას 20 თანამშრომელი ჰყავს: გენერალური დირექტორი, დირექტორი, ბუხჰალტერი, პროგრამისტი, მთავარი ტექნიკური ინჟინერი და სადგურის 4 მორიგე, საინფორმაციო განყოფილების გამგე, 4 ჟურნალისტი, 3 ოპერატორი, სარეკლამო სამსახურის უფროსი და 2 სარეკლამო აგენტი.

რადიო A+

რადიო 2004 წლიდან ფუნქციობს და იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს. მისი დამფუძნებელი ადგილობრივი მოზარდების ჯგუფია, რომლებმაც კუსტარულ პირობებში შეძლეს გადამცემის შექმნა და საპატრიარქოს რადიო ივერიას გადაცემების რეტრანსლირება. საეთერო დროის 2 საათის განმავლობაში A+ საკუთარი ძალებით მომზადებულ გადაცემებს გადასცემს, რომელთა თემატიკა რელიგიის, მეცნიერების, მედიცინის და სხვა შემეცნებითი ხასიათის საკითხებს მოიცავს.

რადიოს ფუნქციობას სამი ახალგაზრდა ენთუზიასტი გადამცემის, ერთი კომპიუტერის და მუსიკალური ცენტრის საშუალებით უზრუნველყოფს. მაუწყებლობაზე ლიცენზია A+-ს არ გააჩნია და მხოლოდ ჩხოროწყუს ტერიტორიაზე მაუწყებლობს.

ხობი

გაზეთი ხობის მოამბე

გაზეთი 1932 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის ხობის რაიონის აღმასრულებელი კომიტეტის საგამომცემლო ორგანოს მემკვიდრეა. თავიდან სოციალიზმის მშენებელი ერქვა, 1990-იან წლებში სამეგრელო დაერქვა. ხობის მოამბე გაზეთს 2003 წლიდან ჰქვია. გაზეთი ხობის რაიონული გამგეობის გამოცემაა და მის შინაარსობრივ მხარესაც ამ უკანასკნელის ინტერესები განსაზღვრავს.

გაზეთს საკუთარი შემოსავლები არ გააჩნია და რაიონული ბიუჯეტის დაფინანსებით არსებობს. ადგილობრივი გამგეობა ყოველთვიურად 230 ლარს გამოყოფს გაზეთის ხარჯებისთვის. მცირე შემოსავალს გაზეთს ფასიანი განცხადებებიდან შემოსული თანხაც აძლევს.

ხობის მოამბე-ს ფურცლები მეტწილად ადგილობრივი ხელისუფლების მუშაობის გაშუქებას ეთმობა. აქ იბეჭდება გამგეობის განცხადებები, გადაწყვეტილებები და დადგენილებები. რაიონში არსებული პრობლემების შესახებ მასალები გამგეობის პოზიციის გათვალისწინებით იბეჭდება. ხელისუფლების კომენტარები ელექტრო მომარაგების, პენსიების და სოციალური შემწეობების, სასმელი წყლის საკითხებს ეხება და პრობლემის დაფიქსირების ფარგლებს არ სცილდება.

გაზეთს ტექნიკური აღჭურვილობაა 3 დიქტოფონი და 1 ფოტოაპარატი. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა ქუთაისში ხდება. გაზეთი A3 ფორმატისაა, ოთხგვერდიანია და ორ კვირაში ერთხელ იბეჭდება. გაზეთის ტირაჟი 500 ცალია, რომლის 400 ეგზემპლარიც ხელმომწერებზე ვრცელდება, ხოლო დანარჩენი 25 თეთრის ფასად საცალო გაყიდვაში ეშვება.

გაზეთ ხობის მოამბეს 8 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, პასუხისმგებელი მდივანი, კორექტორი, ბუხჰალტერი და 3 კორესპონდენტი.

გაზეთი ქალაქი ხობი

გაზეთი ადგილობრივი გამგეობისა და საკრებულოს მიერაა დაფუძნებული და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას წარმოადგენს 100%25-იანი სახელმწიფო წილით.

ქალაქი ხობის პირველი ნომერი 2003 წლის იანვარში გამოვიდა. მისი სარედაქციო პოლიტიკა ადგილობრივ გამგეობასთან და საკრებულოსთან შეთანხმებით მუშავდება, რის შედეგადაც გაზეთის ანალიტიკური მხარე დამოუკიდებლობის თვალსაზრისით არ გამოირჩევა, თუმცა, იგი არ ერიდება სოციალურად აქტუალური პრობლემების, მაგალითად, წყლის და ელექტრომომარაგების სფეროში არსებული სირთულეების გახმოვანებას. ქალაქ ხობს უფრო ესეისტური მიმართულება აქვს განვითარებული, რაც მის რუბრიკებშიც ცხადად ჩანს. გაზეთის ტრადიციული რუბრიკებია: ხობელი თბილისელები, რომელშიც გაზეთი მკითხველს აცნობს ხობიდან წასულ თბილისში მოღვაწე ექიმებს, ბიზნესმენებს, მეცნიერებსა და კულტურის მოღვაწეებს; გვარიშვილობა, რომელშიც ხობის წარსულში თუ დღეს გამოჩენილი მოქალაქეების ისტორიებია მოთხრობილი; თვითმმართველობა, რომელშიც თვითმმართველობის ზოგადი საკითხების გარდა, ხობის რაიონის სოფლის საკრებულოების ცხოვრებისა და ამ სოფლების ისტორიის მიმოხილვაა; ღვაწლმოსილი ადამიანები, რომელშიც საქართველოს გამოჩენილ საზოგადო მოღვაწეებზე იწერება; მესამე საქტორი, რომელშიც ხობის რაიონში და, ზოგადად, სამეგრელოს რეგიონის არასამთავრობო ორგანიზაციების მუშაობა შუქდება. ყოველ მეორე ნომერში ჩართულია რელიგიური გვერდი, რომელიც შეიცავს მოძღვრის და მრევლის კითხვა-პასუხს, ნარკვევებს ხობის რაიონში არსებული რელიგიური სიწმინდეების შესახებ და ინფორმაციას მოახლოებული დღესასწაულებისა და წმინდანთა ცხოვრების შესახებ.

გაზეთის დაფინანსების საკითხს გამგეობა და საკრებულო ერთობლივად წყვეტს. ბიუჯეტში კონკრეტული თანხა ჩასმული არაა და ყოველი ნომრის დაფინანსება ინდივიდუალურად ხდება. დაფინანსების ასეთი სისტემის გამო ხშირად ნომერი აგვიანებს, ან საერთოდ ვერ გამოდის. შემოსავლის სხვა წყაროები გაზეთს ქალაქი ხობი არ გააჩნია, თუმცა მის გვერდებზე მცირე რაოდენობით რეკლამა და უფრო მეტად ფასიანი განცხადებები (ნეკროლოგები და მილოცვები) იბეჭდება.

ფინანსური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად გაზეთი ხელმომწერების მოზიდვაზე მუშაობს, თუმცა პროგრესი მაინცდამაინც არ შეიმჩნევა. გაზეთის ხელმომწერები ჯერჯერობით მხოლოდ რაიონულ ადმინისტრაციაში და სოფლის საკრებულოებში დასაქმებული პირები არიან.

გაზეთის მთელი ტექნიკური აღჭურვილობა 3 დიქტოფონი და 1 ფოტოაპარატია. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა თბილისში ხდება. გაზეთი A3 ფორმატისაა, ათგვერდიანია, გამოდის კვირაში ერთხელ, ტირაჟი 1000 ცალია. აქედან 500 ხელმომწერებზე ვრცელდება. საცალო ღირებულება 20 თეთრია, რაც ბეჭდვის ხარჯებსაც კი ვერ ანაზღაურებს.

გაზეთ ქალაქ ხობს 6 თანამშრომელი ჰყავს: დირექტორი, რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, ბუხჰალტერი, სპეციალური კორესპონდენტი და ფოტოკორესპონდენტი.

სენაკი

გაზეთი კოლხეთი

გაზეთი 1923 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის სენაკის (საბჭოთა პერიოდში ცხაკაიას) რაიონული აღმასრულებელი კომიტეტის ყოველკვირეული ორგანოს კომუნას სამართალმემკვიდრეა. მოგვიანებით მას მთლიანი კოლექტივიზაცია, შემდეგ ავანგარდი, ბოლოს კოლხეთი დაერქვა. მისი დამფუძნებლები ჟურნალისტთა კოლექტივი და ადგილობრივი გამგეობაა თანაბარი წილობრივი მონაწილეობით. კოლხეთი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაა.

გაზეთის შემოსავლები გამგეობის მიერ წლიურად გამოყოფილი 6000 ლარია. მართალია, მასში მცირე რაოდენობით რეკლამა და ფასიანი განცხადებებიც იბეჭდება, მაგრამ აქედან, გაყიდვიდან და ხელმოწერებიდან შემოსული თანხა იმდენად მცირეა, რომ გაზეთის თანამშრომელთა სახელფასო ფონდსაც ვერ ავსებს.

გაზეთ კოლხეთის შინაარსობრივი მხარე მთლიანად ადგილობრივი გამგეობის მოთხოვნილებებსა და ინტერესებს გამოხატავს. იგი, ძირითადად, გამგეობის მუშაობის გაშუქებას და მისი დოკუმენტების გამოქვეყნებას ეთმობა. გაზეთში ქვეყნდება ესეისტური ხასიათის სტატიები მხარის წარსულზე, რელიგიის საკითხების და რაიონის კულტურული ცხოვრების შესახებ, გამოჩენილ სენაკელებზე, ინტერვიუები რაიონის ინტელიგენციისა და ხელისუფლების ორგანოების წარმომადგენლებთან.

კოლხეთის ტექნიკური ბაზაა: კომპიუტერი, საბეჭდი მანქანა და დიქტოფონი. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა ქუთაისში ხდება. გაზეთი A3 ფორმატისაა, ოთხგვერდიანია და არარეგულარული პერიოდულობით, საშუალოდ თვეში სამჯერ, გამოდის. კოლხეთის ტირაჟი 500 ეგზემპლარია. აქედან 300 ცალი ხელმომწერებზე ვრცელდება. საცალო ფასი 25 თეთრია.

კოლხეთს 4 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, კორესპონდენტი, კომპიუტერის სპეციალისტი და ბუხჰალტერი.

გაზეთი მრწამსი

გაზეთი 1995 წელს დაარსებული არასამთავრობო ორგანიზაცია სრულიად საქართველოს ადამიანთა უფლებების დაცვის და პატიმართა სოციალური უზრუნველყოფის საზოგადოების საგამომცემლო ორგანოა. იგი თავდაპირველად თბილისში გამოდიოდა და ხელისუფლების მხრიდან თავისი პოლიტიკური პოზიციის გამო შევიწროებას განიცდიდა. მრწამსი ისევე როგორც მისი დამფუძნებელი ორგანიზაცია საქართველოს პირველი და სამოქალაქო ომის შედეგად დამხობილი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას მომხრე რადიკალურ ჯგუფად მოიაზრებოდა. 2001 წლიდან გაზეთის გამოცემა სენაკში დაიწყო.

გაზეთის მიერ გამოქვეყნებულ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მასალებს განსაკუთრებული აქტუალობა ეროვნული შერიგების პროცესში ჰქონდა. აქ ქვეყნდებოდა ინტერვიუები სამეგრელოს ტყეებს შეფარებულ პოლკოვნიკ აკაკი ელიავასთან და მისი რაზმის წევრებთან. გაზეთის რედაქცია ყურადღებით ეკიდებოდა საქართველოს სასჯელაღსრულების ადგილებში პატიმრობაში მყოფ პრეზიდენტ გამსახურდიას მომხრეების მდგომარეობას და მათი უფლებების დარღვევების ფაქტებს. მას შემდეგ, რაც საქართველოს ხელისუფლებამ საკანონმდებლო ბაზის დახვეწითა და კონკრეტული ღონისძიებების გატარებით სამოქალაქო ომის შედეგად დაპირისპირების შემცირება და პრეზიდენტ გამსახურდიას მომხრე მარგინალური ჯგუფების შემორიგება შეძლო, მრწამსის ძირითად თემატიკას აქტუალობა მოაკლდა. ვარდების რევოლუციის შემდეგ გაზეთი ეთნო-ნაციონალისტური რიტორიკის მატარებელ ორგანოდ იქცა. მის რადიკალურ ნაციონალისტურ პათოსს რელიგიური ექსტრემიზმიც დაემატა და დღეს გაზეთში დაბეჭდილი მასალის უმეტესობა რელიგიური უმცირესობების მიმართ შეუწყნარებლობის ქადაგებას ეთმობა.

გაზეთის დაფინანსების წყარო გამომცემლის მეგობრების და ბიზნესით დაკავებული კერძო პირების შენაწირებია. უნდა აღინიშნოს, რომ მრწამსის დაფინანსება სტაბილურად ხდება და მისი პერიოდულობა დაცულია. რეკლამის და ფასიანი განცხადებების გამოქვეყნებაზე გაზეთის გამომცემელი პირადი მოსაზრებებით პრინციპულ უარს ამბობს.

გაზეთს საკუთარი ტექნიკური აღჭურვილობა არ გააჩნია. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა თბილისში ხდება. მრწამსი A3 ფორმატისაა, თორმეტგვერდიანია, გამოდის თვეში ერთხელ ტირაჟით - 500 ცალი. 100 ეგზემპლარი თავისუფლების აღკვეთის ადგილებში დღემდე დარჩენილ გამსახურდიას მომხრე მეომრებს უფასოდ ურიგდებათ. გაზეთის საცალო ფასი 50 თეთრია.

მრწამსის გამოცემაზე სტაბილურად ოთხი ადამიანი მუშაობს, რედაქტორი და სამი კორესპონდენტი, მაგრამ მასალების უმეტესობას რედაქციას სრულიად საქართველოს ადამიანთა უფლებების დაცვის და პატიმართა სოციალური უზრუნველყოფის საზოგადოების აქტივისტები და ამ ჯგუფთან იდეურად დაახლოებული პირები აწვდიან.

ტელეკომპანია ეგრისი

ტელეკომპანია 1995 წელს დაარსდა კერძო პირის მიერ და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას წარმოადგენს.

ტელეკომპანიის შემოსავლის ერთადერთ წყაროს ნეკროლოგები და მილოცვები შეადგენს. რეკლამაზე დაკვეთა თითქმის არ ჰქონია, რაც რაიონში სარეკლამო ბაზრის არარსებობით უნდა აიხსნას. ეგრისს საერთაშორისო ორგანიზაციის არც ერთი დახმარება არ მიუღია, გამონაკლისს სოციალურ რეკლამაზე ინტერნიუსის რეგულარული დაკვეთა წარმოადგენს, რაც მას სერიოზულ ფინანსურ დახმარებას უწევს.

ასეთ ფინანსურ პირობებში ეგრისის ფუნქციობა მეტად პრობლემურია. ტელეკომპანია თავის საეთერო დროს პარტნიორი თბილისური ტელეკომპანიის რუსთავი2-ის გადაცემების რეტრანსლაციით ავსებს. ოცდაოთხსაათიან ეთერში საკუთრივ ეგრისის გადაცემები 2 საათს იკავებს და მხოლოდ თხუთმეტწუთიანი საინფორმაციო გამოშვებითა და ფასიანი განცხადებებით შემოიფარგლება. საინფორმაციო გამოშვების ფორმატი შეზღუდულია და რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრში და მიმდებარე სოფლებში მომხდარი ამბების გაშუქებას ეთმობა. ახალი ამბები უფრო მეტად ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენელთა კომენტარებსა და მათთან ინტერვიუებს წარმოადგენს, ვიდრე ჟურნალისტების მიერ დამოუკიდებლად მოძიებულ და დამზადებულ სიუჟეტებს.

ტელეკომპანიის ტექნიკური აღჭურვილობა 1 კომპიუტერი, 2 ვიდეო კამერა, 6 ვიდეო მაგნიტოფონი და 2 დიქტოფონია. ეგრისს აქვს საკუთარი ანძა და გადამცემი, რომლის საშუალებითაც მისი მაუწყებლობა სენაკის რაიონის ტერიტორიაზე ხორციელდება. ტელეკომპანიას მაუწყებლობაზე ლიცენზია 2014 წლამდე აქვს.

ტელეკომპანია ეგრისს 8 თანამშრომელი ჰყავს: გენერალური დირექტორი, რედაქტორი და 6 ჟურნალისტი.

აბაშა

გაზეთი აბაშის მაცნე

გაზეთი 1931 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის აბაშის რაიონული აღმასრულებელი კომიტეტის საგამომცემლო ორგანოს საბჭოთა სოფელის სამართალმემკვიდრეა. 1990-იან წლებში გაზეთს აბაშა დაერქვა, ხოლო 2000-იანი წლების დასაწყისში აბაშის მაცნე. გაზეთი ადგილობრივი გამგეობის დაფუძნებულია და სახელმწიფოს საკუთრებაში იმყოფება.

აბაშის მაცნეს ფუნქციობას როგორც ფინანსურად, ისე შინაარსობრივად ადგილობრივი გამგეობა განსაზღვრავს. რაღაც პერიოდში გაზეთის გამოცემა შეჩერებული იყო, რადგან გამგეობამ ბიუჯეტიდან მისი დაფინანსების მუხლი ამოიღო. ბოლო სამი წლის მანძილზე აბაშის მაცნემ სტაბილურად იწყო გამოსვლა. ყოველი ნომრის გამოსაცემად ადგილობრივი ხელისუფლება რედაქციას 100 ლარს უყოფს. ასეთი მცირე დაფინანსება ნეგატიურ გავლენას ახდენს გაზეთის პერიოდულობაზე, მოცულობასა და ტირაჟზე.

შინაარსობრივად გაზეთი მთლიანად ადგილობრივი ხელისუფლების მუშაობის გაშუქებას ეთმობა და სხვა სახის ინფორმაციისთვის ცოტა სივრცე რჩება; ამასაც მილოცვები და ნეკროლოგები ავსებს.

აბაშის მაცნეს საკუთარი ტექნიკური ბაზა არ გააჩნია და გამოცემის სრულ ციკლს ქუთაისში გადის. გაზეთი A3 ფორმატისაა, ოთხგვერდიანია და თვეში ორჯერ 200 ეგზემპლარად იბეჭდება. მისი რეალიზაცია პრაქტიკულად არ ხდება და მთლიანად ადგილობრივი ადმინისტრაციის სტრუქტურებში დასაქმებულ პირებს ურიგდებათ.

აბაშის მაცნეს 3 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე და კორექტორი.

მარტვილი

გაზეთი მარტვილის მოამბე

გაზეთის გამოცემა 1999 წლიდან დაიწყო გამგეობის მაცნეს სახელით; იგი იურიდიულ პირად დარეგისტრირებული არ იყო. 2003 წელს, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების სტატუსით გაფორმების შემდეგ, მას მარტვილის მოამბე ეწოდა. დამფუძნებელი რაიონის გამგეობაა და გაზეთი სახელმწიფო საკუთრებაში იმყოფება.

გაზეთის ფუნქციობა ადგილობრივი ხელისუფლების ფინანსურ დახმარებაზეა დამოკიდებული. გაზეთის გამოსაცემად საჭირო თანხის გამოყოფა ყოველთვის ვერ ხერხდება, რის გამოც მარტვილის მოამბეს პერიოდულობა ხშირად ირღვევა. შინაარსობრივად გაზეთი ადგილობრივი ხელისუფლების მოთხოვნებს და ინტერესებს პასუხობს. გაზეთი, ძირითადად, აქვეყნებს ადგილობრივი ხელისუფლების მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებებსა და დადგენილებებს, აშუქებს მის მუშაობას. გაზეთის ფურცლებზე ქვეყნდება რელიგიური ხასიათის მასალა, რაიონის კულტურული და სპორტული ცხოვრების ამსახველი სტატიები, ესეები მის წარსულსა და აწმყოზე, პუბლიკაციები გამოჩენილ მარტვილელებზე და ადგილობრივი ინტელიგენციის წარმომადგენლებზე.

გაზეთი ვრცელდება ადგილობრივი ადმინისტრაციის სტრუქტურებში დასაქმებულ პირებზე, რომელთაგან ხელმოწერის თანხის ამოღებას ადგილობრივი გამგეობა ხელფასებიდან დაქვითვის გზით ახერხებს.

გაზეთს საკუთარი ტექნიკური ბაზა არ გააჩნია. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა ქუთაისში ხდება. გაზეთი A3 ფორმატისაა, რვაგვერდიანია და თვეში ერთხელ გამოდის. ტირაჟი 500 ცალია. 300 ცალი ხელმომწერებზე ვრცელდება. საცალო ფასი 50 თეთრია.

მარტვილის მოამბეს 7 თანამშრომელი ჰყავს: მთავარი რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, 4 კორესპონდენტი და ბუხჰალტერი.

ფოთი

გაზეთი ფოთის დროება

გაზეთი 2003 წელს დაარსდა არასამთავრობო ორგანიზაცია აისის მიერ, იგი ცალკე იურიდიულ პირს არ წარმოადგენს და მის მუშაობას კომერციული მიმართულება არ აქვს.

გაზეთს საკუთარი შემოსავლები არ გააჩნია; არსებობს ადგილობრივი ბიზნესმენებისა და ორგანიზაციების შემოწირულობებით. რაკი გაზეთი კომერციული არ არის, მასში არც რეკლამები და არც ფასიანი განცხადებები არ იბეჭდება. განსაკუთრებით ახლო ურთიერთობა ფოთის დროებას ტვირთების გადამზიდ კომპანია სოფმარისთან ჰქონდა, რომლის ხელმძღვანელიც ქალაქ ფოთის ყოფილი მერის მეუღლე იყო. გაზეთის დაფინანსება აღნიშნული ორგანიზაციის მიერ რეგულარულად ხდებოდა. გაზეთის რედაქციაც კომპანიის ოფისში იყო განთავსებული.

შინაარსობრივად გაზეთი საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ხასიათისაა და ადგილობრივი ხელისუფლების მუშაობის და ადგილობრივი ადმინისტრაციის სტრუქტურებში მიმდინარე მოვლენების გაშუქებაზეა ორიენტირებული. 2003-2004 წლებში ამ კუთხით გამოქვეყნებული მასალები ქალაქის მერის ინტერესებს გამოხატავდა და აქტიურად უპირისპირდებოდა საკრებულოს, რომელიც ქალაქის თავს უფლებამოსილების გადამეტებასა და ეკონომიკური ხასიათის დანაშაულში სდებდა ბრალს. ეს დაპირისპირება მერის დამარცხებით დასრულდა და გაზეთი მალე სერიოზული კრიზისის პირობებში აღმოჩნდა.

გარდა პოლიტიკისა, ფოთის დროების ინტერესების სფეროა ქალაქის სოციალურ და ჯანდაცვის სფეროში არსებული პრობლემები, ეკოლოგია, კრიმინალი, ქალაქის კულტურული და სპორტული სიახლეები. გაზეთს ასევე აქვს საბავშვო ჩანართი პატარების ნობათი.

გაზეთს საერთაშორისო დონორი ორგანიზაციების ტექნიკური და ფინანსური დახმარება არასდროს მიუღია, არც სარედაქციო უნარ-ჩვევების განვითარებაზე მიმართული ტრენინგებისა და ჟურნალისტური კვალიფიკაციის ამაღლების კურსების ქსელშია ჩართული.

ფოთის დროების ტექნიკური აღჭურვილობა სპონსორი ბიზნესმენების შემონაწირია. ესაა ერთი კომპიუტერი, პრინტერი და დიქტოფონი. გაზეთის აწყობა-დაკაბადონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. ფოთის დროება A3 ფორმატისაა, რვაგვერდიანია და 500 ეგზემპლარად თვეში ორჯერ გამოდის. გაზეთი არ იყიდება და ქალაქის საბიუჯეტო ორგანიზაციებს უფასოდ ურიგდებათ.

ფოთის დროებას 4 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, პასუხისმგებელი მდივანი, დამკაბადონებელი და ჟურნალისტი.

გაზეთი ფოთი

გაზეთი 2001 წელს დაარსდა არასამთავრობო ორგანიზაცია თავისუფლებისა და დემოკრატიის საზოგადოებრივი ცენტრის მიერ. ერთი წლის შემდეგ გაზეთი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად დაფუძნდა.

აღნიშნული არასამთავრობო ორგანიზაცია, ძირითადად, ანტიკორუფციულ პროექტებს ახორციელებს. მისი საქმიანობის ერთი მხარეა მედიის მიერ არსებული მდგომარეობის გაშუქება და გაწეული სამუშაოს შესახებ საზოგადოების ინფორმირება. ამ მიზნით დაიწყო გაზეთ ფოთის გამოცემა და ადგილობრივ ტელევიზიაში გადაცემათა ციკლის მომზადება. გაზეთს ამასთან დაკავშირებით გართულებული ურთიერთობები ჰქონდა ადგილობრივ ხელისუფლებასთან, რაც 2002 წელს გაზეთის რედაქციის დარბევითა და მისი ტექნიკის გატაცებით დასრულდა.

მას შემდეგ, რაც გაზეთის დამფუძნებელი ორგანიზაციის ლიდერები ქალაქის საკრებულოში აირჩიეს, ფოთი ადგილობრივ მერთან დაპირისპირების ფონზე საკრებულოს მედია-საშუალებად და მისი პოზიციის გამტარებლად იქცა. ქალაქის მერის თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ, ფოთმაც აქტუალობა და ფუნქცია დაკარგა და მერის მომხრე გაზეთმა ფოთის დროებამაც.

გაზეთ ფოთს რამდენჯერმე აქვს მიღებული დახმარება ევრაზიის ფონდისა და ფონდ ღია საზოგადოება - საქართველოსგან. გაზეთის შემოსავალს ავსებს ადგილობრივი ბიზნესმენების შემოწირულობა და გაყიდვიდან შემოსული თანხები (გაზეთი გაყიდვის მაღალი დონით ხასიათდებოდა).

შინაარსობრივად გაზეთი მხოლოდ პოლიტიკის და ეკონომიკის სფეროში არსებული დარღვევების გაშუქებით არ შემოიფარგლება. გაზეთს აქვს რუბრიკები სოციალური და ქალაქის კომუნალური სამსახურების მუშაობის, კულტურული და სპორტული ცხოვრების გასაშუქებლად, ასევე გასართობი გვერდები ანეკდოტებით, ტესტებითა და კროსვორდებით.

გაზეთის ტექნიკური აღჭურვილობა 4 კომპიუტერს, 2 პრინტერს, 5 დიქტოფონს და 1 ციფრულ ფოტოაპარატს მოიცავს. აწყობა-დაკაბადონება ფოთში ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. ფოთი A3 ფორმატისაა, რვაგვერდიანია და კვირაში ერთხელ გამოდის. ტირაჟი 1000 ცალია. გაზეთს 300 ხელმომწერი ჰყავს. საცალო ფასი 50 თეთრია.

ფოთს 9 თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, 4 ჟურნალისტი, 2 ტექნიკური მუშაკი და ბუხჰალტერი.

გაზეთი ფოთის მოამბე

გაზეთი 1921 წელს დაარსებული კომუნისტური პარტიის ფოთის საქალაქო აღმასრულებელი კომიტეტის საგამომცემლო ორგანოს სამართალმემკვიდრეა. თავდაპირველად მას მუშის ხმა ერქვა. 1992 წელს მიღებული პრესის კანონის საფუძველზე გაზეთი დამოუკიდებელი გახდა და ფოთის მოამბე ეწოდა. ფოთის მოამბე შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაა. თავიდან 5 დამფუძნებელი ჰყავდა. ამჟამად 3 დამფუძნებელი ჰყავს, რომელთაგან ერთ-ერთს, ორი დამფუძნებლის მიერ მისთვის საკუთარი წილების გადაცემის შემდეგ, გაზეთის საკონტროლო პაკეტი ეკუთვნის.

გაზეთის დამოუკიდებელ ორგანიზაციად ჩამოყალიბებაში დიდი როლი საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარებამ ითამაშა. 1995 წელს ფოთის მოამბემ მიიღო ფონდ ღია საზოგადოება - საქართველოს გრანტი ადგილობრივი მმართველობის გამჭვირვალობის უზრუნველსაყოფად. გაზეთმა ევრაზიის ფონდის გრანტიც მიიღო ამავე მიმართულების განსავითარებლად.

2004 წელს ფოთის მოამბის რედაქციას 4 თვით გაზეთის გამოსვლის შეჩერება მოუწია. ფინანსურმა სირთულეებმა გაზეთის რესტრუქტურიზაციის აუცილებლობა მოითხოვა. ამ პერიოდში საერთაშორისო ორგანიზაციების დახმარების მიღება ვერ მოხერხდა და რედაქციამ გამოსავალი საკუთარი სახსრების მობილიზებასა და გაზეთის ფორმატის შეცვლაში ნახა. უარი ითქვა სხვა ქალაქებში გაზეთის ბეჭდვაზე. დაიწყეს ბეჭდვა საკუთარ რიზოგრაფზე. A3 ფორმატიდან A4-ზე გადავიდნენ, ამასთან შეამცირეს გვერდების რაოდენობაც.

ფოთის მოამბის შინაარსობრივი მხარის დაგეგმვას და მართვას მისივე რედაქცია ახორციელებს, რაც ხშირ შემთხვევაში უკმაყოფილების საბაბს აძლევს ადგილობრივ ხელისუფლებას. პოლიტიკის და ადგილობრივი ადმინისტრაციის მუშაობის საკითხების გაშუქებაში ფოთის მოამბე დაბალანსებულია და ჟურნალისტური ეთიკის ფარგლებს არ სცილდება. ამის გამო, მერიასა და საკრებულოს შორის დაპირისპირების პერიოდში გაზეთის პოზიციით ორივე მათგანი უკმაყოფილო იყო და გაზეთს ტენდენციურობას აბრალებდა.

ფოთის მოამბის ანალიტიკური მასალა ადგილობრივი სიტუაციის მიმოხილვით შემოიფარგლება. რაც შეეხება საერთო ეროვნულ და უცხოურ ამბებს, ქვეყნდება ინტერნეტიდან და ცენტრალური გაზეთებიდან გადმობეჭდილი მასალა წყაროების მითითებით. ადგილობრივი თემატიკიდან გაზეთის ყურადღების ცენტრში მოქცეულია გარდა პოლიტიკის და ეკონომიკის საკითხებისა, კრიმინალის, ჯანდაცვის, ეკოლოგიის, მოსახლეობის სოციალურად დაუცველი კატეგორიების, კულტურისა და სპორტის საკითხები. ცალკე გვერდი ეთმობა ადამიანის უფლებებს, მათ შორის რელიგიურსაც. ამ მხრივ გაზეთი ადგილობრივ ქრისტიანულ თემებთან და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან მჭიდროდ თანამშრომლობს.

გაზეთის ფინანსური წყაროა მის ბაზაზე არსებული კომპიუტერული და პოლიგრაფიული ცენტრისა და რეკლამისა და ფასიანი განცხადებებისგან მიღებული შემოსავლები. თანხა ტირაჟის გაყიდვიდანაც შემოდის, თუმცა, ეს გაზეთის სრულფასოვანი არსებობისათვის საკმარისი არაა.

გაზეთის ტექნიკური აღჭურვილობაა: რვა კომპიუტერი, რიზოგრაფი, ექვსი დიქტოფონი, ერთი ციფრული და ერთიც ჩვეულებრივი ფოტოაპარატი. აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა საკუთარი ძალებით რედაქციაში ხდება. გაზეთი A4 ფორმატისაა, თორმეტგვერდიანია, გამოდის კვირაში ორჯერ ტირაჟით - 1000 ცალი. გაზეთი მთლიანად საცალო გაყიდვაში მიდის. ნომრის ფასი 50 თეთრია.

ფოთის მოამბეს 13 თანამშრომელი ჰყავს: მთავარი რედაქტორი, 2 რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, კომპიუტერული ცენტრის უფროსი და მისი მოადგილე, ბუხჰალტერი და 6 შტატგარეშე ჟურნალისტი.

გაზეთი რეზიუმე

გაზეთი 2003 წელს დაარსდა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება ბენეფისის მიერ. იგი ცალკე იურიდიული პირი არაა და ზემოაღნიშნული ორგანიზაციის საქმიანობის ერთ-ერთ მიმართულებას წარმოადგენს.

გაზეთში შინაარსობრივად საზოგადოებრივ-პოლიტიკური საკითხები დომინირებს. ხშირ შემთხვევაში გაზეთს დაბალანსებული პოზიცია არ გააჩნია. მერიასა და საკრებულოს შორის დაპირისპირების ფონზე გაზეთი აშკარად ერთ მხარეს, კერძოდ, საკრებულოს პოზიციას წარმოაჩენდა და კონფლიქტის მეორე მხარის განცხადებებს თავისი ვრცელი კომენტარებით ბეჭდავდა.

გარდა პოლიტიკურ-ეკონომიკური საკითხებისა, გაზეთი ეხება ყველა იმ ასპექტს, რომელიც ქალაქის ყოველდღიურ ცხოვრებაში აქტუალურია. ესენია, ქალაქის სანიტარული და ეკოლოგიური მდგომარეობის, კრიმინალის, სოცუზრუნველყოფისა და ჯანდაცვის სამსახურების მუშაობაში არსებული პრობლემები.

გარდა ადგილობრივი ამბებისა, გაზეთი აქვეყნებს ინფორმაციას ინტერნეტით მოძიებული მასალების საფუძველზე საქართველოში და მსოფლიოში მიმდინარე მოვლენების შესახებ.

რეზიუმეს არსებობა დამოკიდებულია შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება ბენეფისის დაფინანსებაზე. ტირაჟის რეალიზაციიდან და რეკლამიდან შემოსული თანხა გაზეთის ფუნქციობას ვერ უზრუნველყოფს.

რეზიუმეს ტექნიკური ბაზა 2 კომპიუტერს, 3 დიქტოფონს და ფოტოაპარატს მოიცავს. გაზეთის აწყობა-დაკაბადონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - თბილისში. იბეჭდება A3 ფორმატის ქაღალდზე; რვაგვერდიანია. ტირაჟი 500 ეგზემპლარია. გამოდის კვირაში ერთხელ. საცალო ღირებულება 50 თეთრია.

რეზიუმეს 6 თანამშრომელი ჰყავს: მთავარი რედაქტორი, პასუხისმგებელი მდივანი, ბუხჰალტერი და 3 ჟურნალისტი.

გაზეთი ფოთის უწყებანი

გაზეთი არსებობს 1993 წლიდან. მისი დამფუძნებელი თავდაპირველად ფოთის მერია იყო, შემდეგ კი მერიისა და საკრებულოს ერთობლივ ორგანოდ ჩამოყალიბდა და შეზღუდული პასუხიხმგებლობის საზოგადოებად დარეგისტრირდა. 2002 წლიდან გაზეთს დამფუძნებელი შეეცვალა და ქონების მართვის სამმართველოს გადაეცა.

დამფუძნებლის შეცვლას გაზეთის ფინანსური მდგომარეობის გაუარესება მოჰყვა. თუ მერია და საკრებულო ადგილობრივი ბიუჯეტიდან გამოყოფილი თანხით უზრუნველყოფდნენ, ახალი დამფუძნებელი ამას არ აკეთებს. იგი არათუ ფოთის უწყებანის გარანტირებულ დაფინანსებაზე ამბობს უარს, არამედ თავისი ინფორმაციის გამოქვეყნების საფასურსაც არ იხდის იმ მოტივით, რომ გაზეთი მისი საუწყებო გამოცემაა.

ფოთის უწყებანი, ძირითადად, ადგილობრივი ხელისუფლების მუშაობის გაშუქებაზეა კონცენტრირებული და თავის ფურცლებზე ქალაქის ადმინისტრაციის სხვადასხვა ორგანოს ოფიციალურ ინფორმაციას აქვეყნებს, უფრო ხშირად საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხას და ქონების მართვის სამმართველოს სხვა სახის ინფორმაციას.

ამ სახის მშრალი ინფორმაციის გარდა, გაზეთი აქვეყნებს სტატიებს ქალაქის ყოფითი პრობლემების შესახებ, რომლებსაც რუბრიკა „რა გტკივა ქალაქო?“ ეძღვნება. აქ იწერება სტატიები ფოთის ეკოლოგიური, კომუნალური და სანიტარული პრობლემების შესახებ. გაზეთი რელიგიურ საკითხებსაც აშუქებს, ბევრს წერს მართლმადიდებლობისა და სხვა ქრისტიანული კონფესიების შესახებ, თუმცა, ამ უკანასკნელთა მიმართ საკმაოდ არაშემწყნარებლურია.

ფოთის უწყებანის ტექნიკური აღჭურვილობა სულ ერთი კომპიუტერი და რამდენიმე დიქტოფონია. მისი აწყობა-დაკაბადონება და ბეჭდვა ფოთში მდებარე ოფსეტური ბეჭდვის სტამბაში ხდება. გაზეთი A3 ფორმატისაა, ოთხგვერდიანია, გამოდის კვირაში ერთხელ ტირაჟით - 500 ცალი. საცალო ფასი 40 თეთრია.

გაზეთს 10 თანამშრომელი ჰყავს: მთავარი რედაქტორი, რედაქტორის მოადგილე, პასუხისმგებელი მდივანი, საინფორმაციო განყოფილების ხელმძღვანელი და 3 ჟურნალისტი, 2 ტექნიკური მუშაკი და ბუხჰალტერი.

გაზეთი მართალი ტრიბუნა

გაზეთი დაარსდა 2002 წელს კერძო პირის მიერ. იგი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაა.

გაზეთის შინაარსობრივ მხარეს მისი რედაქცია განსაზღვრავს და გეგმავს ადგილობრივი ხელისუფლებისა და სხვადასხვა პოლიტიკური ჯგუფისგან დამოუკიდებლად. გაზეთი ცდილობს ქალაქის პრობლემების სპექტრი შეძლებისდაგვარად სრულად გააშუქოს. ძირითადი აქცენტი არაგამჭვირვალე პოლიტიკურ და ეკონომიკურ გარიგებებს ეთმობა. უნდა აღინიშნოს, რომ მართალმა ტრიბუნამ მერისა და საკრებულოს დაპირიპირების საკითხში დაბალანსებული პოზიციის დაკავება შეძლო. გაზეთი ყურადღებას უთმობს ეკონომიკურ პრობლემატიკასაც, განსაკუთრებით, ფოთის პორტის და სატრანსპორტო კომპანიების ურთიერთობებსა და სხვადასხვა პროფილის საწარმოო ობიექტების პრივატიზაციის საკითხებს. ქალაქის სხვა გაზეთების დარად, მართალი ტრიბუნაც დიდ ადგილს უთმობს სოციალურ თემატიკას.

ადგილობრივ ხელისუფლებასთან გამწვავებული ურთიერთობები არ აქვს, თუმცა, ზოგიერთ პუბლიკაციას ამ უკანასკნელის წყრომა და მუქარაც კი გამოუწვევია. ასეთი იყო, მაგალითად, პორტის და მის საქმიანობასთან დაკავშირებული სახელისუფლებო ჯგუფების შესახებ საგამოძიებო ხასიათის სტატიები.

გაზეთის რედაქციას არც ერთი საერთაშორისო ორგანიზაციის გრანტი არ მიუღია. თუმცა, მისი რედაქტორი და ჟურნალისტები სისტემატურად გადიან ევრაზიის ფონდისა და IREX-ის მიერ ორგანიზებულ ჟურნალისტური კვალიფიკაციის ამაღლების მიზნით მოწყობილ ტრენინგებს. მათ მონაწილეობა აქვთ მიღებული რუსთავი2-ის საგამოძიებო ჟურნალისტიკის ჯგუფის სემინარებში (აკაკი გოგიჩაიშვილი, გადაცემა 60 წუთი). ამ სახის ღონისძიებებში მონაწილეობა მართალ ტრიბუნას დიდ დახმარებას უწევს გაზეთის შინაარსობრივი მხარის დახვეწაში, თუმცა ის, რომ მენეჯმენტსა და ორგანიზაციულ განვითარებაზე მიმართულ პროგრამებში მონაწილეობა არ მიუღიათ, გაზეთზე გარკვეულად აისახება.

გაზეთის შემოსავალს ტირაჟის რეალიზაციიდან, რეკლამიდან და ფასიანი განცხადებებიდან შემოსული თანხები შეადგენს.

მართალი ტრიბუნას ტექნიკური აღჭურვილობა ორ კომპიუტერს, ფოტოაპარატს და ორ დიქტოფონს მოიცავს. აწყობა-დაკაბადონება ადგილზე ხდება, ბეჭდვა - ქუთაისში. გაზეთი A3 ფორმატისაა, რვაგვერდიანია და კვირაში ერთხელ 1000 ეგზემპლარად გამოდის. საცალო ფასი 50 თეთრია.

მართალ ტრიბუნას 6 თანამშრომელი ჰყავს: დირექტორი, კომერციული დირექტორი, რედაქტორი, ტექნიკური მუშაკი, ბუხჰალტერი და ჟურნალისტი.

გაზეთი ფოთის ნავსადგურელი

გაზეთი 1931 წელს დაარსებული საქართველოს წყალოსანთა კავშირის და კომუნისტური პარტიის ფოთის საქალაქო კომიტეტის ორგანოს ფოთის მუშის სამართალმემკვიდრეა. ფოთის ნავსადგურელი მას 1995 წლიდან დაერქვა. გაზეთი ფოთის პორტის პერიოდული გამოცემაა.

ფოთის ნავსადგურელის ფუნქცია მისი წესდების მიხედვით ფოთის პორტის ინფრასტრუქტურაში დასაქმებულთა ინტერესებისა და შრომითი უფლებების დაცვაა, თუმცა გაზეთი პროფკავშირებს არ ეკუთვნის და მათ კონტროლს არ ექვემდებარება. გაზეთის შინაარსობრივი მხარე პორტის საზოგადოებასთან ურთიერთობების სამსახურის ხელმძღვანელობასთან შეთანხმების საფუძველზე იგეგმება და მუშების სოციალური და შრომითი პირობების რეალური ასახვისაგან შორს დგას. ასე მაგალითად, ფოთის პორტის მერვე გემთსადგომში ალუმინის დიოქსიდის გადმოტვირთვის პროცესში შრომითი კანონმდებლობით განსაზღვრული უსაფრთხოების წესების უგულებელყოფის და დარღვევის შესახებ ფოთის და დედაქალაქის დამოუკიდებელი მედია ერთად ალაპარაკდა, ფოთის ნავსადგურელი კი მათ საპირისპიროდ ალუმინის დიოქსიდის უვნებლობას ამტკიცებდა. აღსანიშნავია, რომ ამ საკითხების შესახებ არავითარი განცხადება არ გაუკეთებია პროფკავშირს.

გარდა იმისა, რომ გაზეთი პორტის ადმინისტრაციის განცხადებებს და მის ოფიციალურ პოზიციას ახმოვანებს, აქვეყნებს წერილებს წარმატებული მუშების და წარსულში სოციალისტური შრომის გმირების შესახებ. გაზეთი თავის გვერდებზე ადგილს უთმობს თავად პორტის მუშების წერილებს, რომლებშიც პორტის ცხოვრებაში განხორციელებული თუ მომავალში განსახორციელებელი ცვლილებები დადებითად ფასდება. მაგრამ არც ერთი წერილი არ შეხებია შტატების შემცირებას,

ფოთის ნავსადგურელს ფოთის პორტის ადმინისტრაცია აფინანსებს და სხვა შემოსავალი მას პრაქტიკულად არ სჭირდება.

გაზეთს საკუთარი ტექნიკური აღჭურვილობა არ გააჩნია. იგი პორტის ადმინისტრაციის ტექნიკური ბაზაზე იბეჭდება. ფოთის ნავსადგურელი A4 ფორმატისაა, ოთხგვერდიანია, გამოდის კვირაში ერთხელ 120 ეგზემპლარად. გაზეთი პორტის თანამშრომლებზე უფასოდ ვრცელდება.

ფოთის ნავსადგურელს ოთხი თანამშრომელი ჰყავს: რედაქტორი, პასუხისმგებელი მდივანი და ორი კორესპონდენტი.

ტელეკომპანია მეცხრე ტალღა / რადიო ჰარმონია

ტელეკომპანია მეცხრე ტალღა 2000 წელს დაფუძნდა და მაუწყებლობა 2001 წელს დაიწყო. იგი ორი კერძო პირის მიერ 67%25-იანი და 33%25-იანი წილოვანი მონაწილეობით არის დაარსებული და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას წარმოადგენს.

ტელეკომპანია საქართველოს დამოუკიდებელ მაუწყებელთა ასოციაციაში არის გაერთიანებული, რომლის ფარგლებშიც მჭიდრო თანამშრომლობა აკავშირებს დედაქალაქის ტელეკომპანია რუსთავი2-თან. მასთან თანამშრომლობა ტელეკომპანიას ოცდაოთხსაათიანი საეთერო დროის შევსებაში ეხმარება. საკუთრივ მეცხრე ტალღის გადაცემები საერთო საეთერო დროის 2 საათს იკავებს. ყოველდღიურად ორჯერ გადის ტელეკომპანიის ორი თხუთმეტწუთიანი საინფორმაციო გამოშვება, კვირის ბოლოს კი - კვირის შემაჯამებელი ანალიტიკური გადაცემა. დღის საეთერო დროის დანარჩენ ნაწილს 5-10წუთიანი პირდაპირი ჩართვები მოწვეულ სტუმრებთან, რეკლამა და ფასიანი განცხადებები იკავებს.

მეცხრე ტალღას რამდენჯერმე აქვს მიღებული საერთაშორისო დონორების დახმარება. 2001 წელს ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების არჩევნების პერიოდში მიიღო ევრაზიის ფონდის გრანტი, რომლითაც პირდაპირი ჩართვებისთვის საჭირო აპარატურა იქნა შეძენილი. ამან შესაძლებელი გახადა სატელევიზიო დებატების მოწყობა. აჭარის 2004 წლის მაისის რევოლუციის წინ რუსთავი2-ისა და IREX-ის დახმარებით შეიძინეს ახალი გადამცემები, რამაც განაპირობა გაცილებით ფართო არეალზე მაუწყებლობა, კერძოდ, შესაძლებელი გახდა აჭარის ტერიტორიაზე ავტონომიაში აკრძალული რუსთავი2-ის მაუწყებლობა. ტელეკომპანიას მიღებული აქვს გრანტი IREX-ისგან, რომლის ფარგლებშიც მომზადდა ტოკ-შოუები სამეგრელოს რეგიონში არსებული ეკოლოგიური მდგომარეობის შესახებ. გარდა პირდაპირი დახმარებებისა, ტელეკომპანიის განვითარებისთვის მეტად მნიშვნელოვანია საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ჟურნალისტური კოლექტივის კვალიფიკაციის ამაღლებაზე მიმართული პროგრამების ფარგლებში თანამშრომლობა. მეცხრე ტალღა აქტიურად თანამშრომლობს IREX-თან და ინტერნიუსთან, რომლებიც თავიანთ სემინარებსა და ტრენინგებზე რეგულარულად იწვევენ ტელეკომპანიის წარმომადგენლებს.

ადგილობრივ ხელისუფლებასთან ურთიერთობები ვარდების რევოლუციამდე და გარკვეულ პერიოდში მას შემდეგაც მეცხრე ტალღას დაძაბული ჰქონდა. რევოლუციამდელ პერიოდში ურთიერთობების დაძაბვის მიზეზი ის იყო, რომ ტელეკომპანია ოპოზიციური პარტიების მნიშვნელოვან ტრიბუნას წარმოადგენდა რეგიონში. რევოლუციის შემდეგ კი კონფლიქტის საფუძველი ფოთის მერის საწინააღმდეგო კამპანიაში შეტანილი წვლილი იყო. მეცხრე ტალღამ არაერთი სიუჟეტი მიუძღვნა საბიუჯეტო თანხების არამიზნობრივ ხარჯვას და გაუმჭვირვალე ურთიერთობებს მერიასა და ბიზნესმენებს შორის. ამ დაპირისპირების შედეგი ის იყო, რომ დაუდგენელმა შეიარაღებულმა პირებმა ფოთის ანძის დაცული ტერიტორიიდან ტელეკომპანიის კუთვნილი გადამცემები, გენერატორი და აკუმულატორები გაიტაცეს. ამჟამად მეცხრე ტალღასა და ხელისუფლებას შორის ნორმალური ურთიერთობები დამყარდა, რაც განაპირობა, ერთი მხრივ, ფოთის მერიაში მომხდარმა ცვლილებებმა, მეორე მხრივ, ტელეკომპანიის ერთ-ერთი დამფუძნებლის გადასვლამ სამეგრელო და ზემო სვანეთის სამხარეო ადმინისტრაციაში.

რადიო ჰარმონია ტელეკომპანია მეცხრე არხის მედია საქმიანობის ერთ-ერთი მიმართულებაა. იგი 1998 წელს დაარსებული რადიო ფოთი პლუსის ბაზაზე 2002 წელს ტელეკომპანია მეცხრე არხის მიერ მისი საკონტროლო პაკეტის 68%25-ის შესყიდვით ჩამოყალიბდა.

ჰარმონია დილის 8 საათიდან ღამის 2 საათამდე მაუწყებლობს. იგი რადიო თავისუფლების ეგიდით შექმნილ საქართველოს რადიო ქსელშია ჩართული, რომელშიც მის გარდა რადიო ათინათი - ზუგდიდი, რადიო ძველი ქალაქი - ქუთაისი, რადიო მწვანე ტალღა - მესხეთი - ახალციხე და რადიო ჰერეთი - ლაგოდეხი, არიან ჩართული. ამ ქსელის ფარგლებში მომზადებული საინფორმაციო გადაცემა და დებატები საქართველოს ტრიბუნა პარტნიორი რადიოების ჩართვით კვირაში ერთხელ გადაიცემა. ჰარმონია საკუთარ საინფორმაციო გადაცემას დღეში სამჯერ გადასცემს. საეთერო დროის დანარჩენი ნაწილი მუსიკასა და რეკლამას უჭირავს.

რადიო ჰარმონიას ძირითადი შემოსავალი მეცხრე ტალღიდან გადმონაწილებული დაფინანსება და საერთაშორისო დონორების დახმარებაა. ადგილობრივი სარეკლამო ბაზრის სიმწირის გამო მას დამოუკიდებელი არსებობა ჯერჯერობით არ შეუძლია.

რადიოსა და ტელეკომპანიასა კარგი თანამედროვე აპარატურა აქვს. საქართველოს რეგიონული ელექტრონული მედიის კვალობაზე მათ კარგ პირობებში უწევთ ფუნქციობა. მეცხრე ტალღისა და ჰარმონიას დაფარვის ზონა სამეგრელოს დიდ ნაწილს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ნაწილს მოიცავს.

მეცხრე ტალღას 20 თანამშრომელი ჰყავს. ამათგან 12 ადმინისტრაციაშია ჩართული, დანარჩენები ჟურნალისტები და ოპერატორები არიან. რადიო ჰარმონიას რვა თანამშრომელი ჰყავს: დირექტორი, ხუთი მუსიკალური წამყვანი და სამი საინფორმაციო განყოფილების ჟურნალისტი.

0x01 graphic

0x01 graphic

0x01 graphic

0x01 graphic

0x01 graphic

_____________________

1 სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში კვლევა 2004 წლის 15-21 აგვსიტოს ჩატარდა.

2 2002 წლის აღწერის შედეგები. სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტი. თბილისი, 2002.

3 გაზეთ ლალხორის აღწერა აღნიშნულ თავში მოცემული არაა მესტიაში მკვლევართა ჯგუფის ჩასვლის შეუძლებლობის გამო.

4 ფოთში გამომავალი ადგილობრივი ეპარქიისა და ქალთა საკონსულტაციო ცენტრის გაზეთები ეპარქიის მაცნე და ესკულაპი, მოცემულ სტატისტიკაში იგულისხმება, მაგრამ მათი მუშაობის მიმართულებების სპეციფიკიდან გამომდინარე მათი აღწერილობები მოცემულ თავში მოცემული არაა.

5 დღეისათვის ზუგდიდში მხოლოდ ერთი ტელეკომპანია ოდიში მოქმედებს.