The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა 0007უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ო–რ)
ფოლდერის დახურვა
დოკუმენტის ნახვა პა
დოკუმენტის ნახვა პე
დოკუმენტის ნახვა პი
დოკუმენტის ნახვა პკ
დოკუმენტის ნახვა პლ
დოკუმენტის ნახვა პმ
დოკუმენტის ნახვა პნ
დოკუმენტის ნახვა პო
დოკუმენტის ნახვა პრ
დოკუმენტის ნახვა პს
დოკუმენტის ნახვა პტ
დოკუმენტის ნახვა პუ
დოკუმენტის ნახვა პფ
დოკუმენტის ნახვა პყ
დოკუმენტის ნახვა პშ
დოკუმენტის ნახვა პჩ
დოკუმენტის ნახვა პწ

პა

 

პა (ფრანგ.) - ცეკვაში - ცალკეული რიტმული მოძრაობა, ნაბიჯის გადადგმა.

პაალი ლასლო - უნგრელი ფერმწერი (1846-1879 წწ).

პაასიკივი იუჰო კუსტი - ფინეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის პრეზიდენტი 1946 წლიდან (1870-1956 წწ).

პაასიო კუსტაა რაფაელ - ფინეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე (1903-1990 წწ).

პაატა - ქართველი მამაკაცების სახელი.

პაატა ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) - ქართლის მეფის ვახტანგ VI-ის უკანონო ვაჟი; ერეკლე II-ის წინააღმდეგ შეთქმულების ხელმძღვანელი 1765 წელს (1720-1765 წწ).

პაატაშვილი ლევან - კინოოპერატორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (დაიბადა 1926 წელს).

პაბი (ინგლ.) - ინგლისში - ლუდხანა.

პაბიანიცე - ქალაქი პოლონეთის ლოძის სავოევოდოში (75 ათასი).

პაბლისიტი (ინგლ.)

  1. საჯაროობა, პოპულარობა.

  2. რეკლამის სახელწოდება აშშ-ში.

პაბრადე - ქალაქი ლიტვაში.

პაბსტი გეორგ ვილჰელმ - გერმანელი და ავსტრიელი კინორეჟისორი (1885-1967 წწ).

პაგანი

  1. ქალაქი მიანმას მანდალაის ოლქში, ბუდიზმის რელიგიური ცენტრი.

  2. მიანმას ტერიტორიაზე არსებული პირველი სახელმწიფო XI-XII საუკუნეებში.

პაგანიზმი (ლათ.) - წარმართობა, კერპთაყვანისლმცემლობა.

პაგანინი ნიკოლო - იტალიელი მევიოლინე და კომპოზიტორი (1782-1840 წწ).

პაგანო ფრანჩესკო მარიო - იტალიელი იურისტი, ფილოსოფოსი და პოლიტიკური მოღვაწე (1748-1799 წწ).

პაგასიტიკოსი - ეგეოსის ზღვის ყურე (საბერძნეთი).

პაგეგიაი - ქალაქი ლიტვაში.

პაგერი ანტალ - უნგრელი კინომსახიობი (1899-1986 წწ).

პაგი - კუნძული ადრიატიკის ზღვაში, ეკუთვნის ხორვატიას.

პაგინაცია (ლათ.) - წიგნის ან ხელნაწერის გვერდების ნუმერაცია.

პაგოდა - ბუდისტური საკულტო და მემორიალური ნაგებობა შორეული აღმოსავლეთის ქვეყნებში (ჩინეთი, იაპონია, ინდოეთი); წარმოადგენს კოშკს, ხშირად მრავლიარუსიანს.

პაგო-პაგო - აღმოსავლეთ სამოის ადმინისტრაციული ცენტრი კუნძულ ტუტუიალაზე.

პაგონი (რუს.) - იხილე სამხრე (მნიშვნელობა 1).

პაგუოშის კონფერენცია - მეცნიერთა საერთაშორისო კონფერენცია, რომელიც განიხილავს განიარაღებისა და მშვიდობის საკითხებს (კანადის ქალაქ პაგუოშის სახელის მიხედვით, სადაც პირველად 1957 წელს გაიმართა ასეთი კონფერენცია).

პადანგი - ქალაქი-პორტი ინდონეზიაში, დასავლეთ სუმატრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (730 ათასი).

პადან-ვენეციის ვაკე - იხილე პადანის ვაკე.

პადანის ვაკე (პადან-ვენეციის ვაკე) - მდებარეობს ჩრდილოეთ იტალიაში.

პა-დე-დე (ფრანგ.) - ბალეტში - წყვილის ცეკვა; მუსიკა ამგვარი ცეკვისთვის.

პა-დე-კალე (დუვრის სრუტე) - სრუტე ევროპის კონტინენტურ ნაწილსა (საფრანგეთი) და კუნძულ დიდ ბრიტანეთს შორის.

პა-დე-კატრი (ფრანგ.) - ბალეტში - ოთხი შემსრულებლის ცეკვა; მუსიკა ამგვარი ცეკვისთვის.

პა-დე-ტრუა - ბალეტში - სამი შემსრულებლის ცეკვა; მუსიკა ამგვარი ცეკვისთვის.

პადერბორნი - ქალაქი გერმანიის ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში.

პადერევსკი იგნაცი იან - პოლონელი პაინისტი, კომპოზიტორი, პოლიტიკური მოღვაწე (1748-1799 წწ).

პადილია

  1. პედრო - XVI საუკუნის ესპანელი პოეტი.

  2. ხუან დე - ესპანელი პოეტი (დაახლოებით 1468-1522 წწ).

პადიუკა - ქალაქი აშშ-ს კენტუკის შტატში (30 ათასი).

პადლევსკი ზიგმუნტ - პოლონელი რევოლუციონერ-დემოკრატი (1836-1863 წწ).

პადლუ ჟიულ ეტიენ - ფრანგი დირიჟორი (1819-1887 წწ).

პადრე (იტალ.-ესპან.) -კათოლიკეებში - მღვდელი.

პადუა - ქალაქი იტალიაში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (220 ათასი).

პაეგლე ლეონს - ლატვიელი მწერალი და პედაგოგი (1890-1926 წწ).

პაემანი (სპარს. „ფაიმან“) - წინასწარ შეთანხმებული შეხვედრა სატრფოებისა.

პაექრობა (სპარს. „ფაიქარ“)

  1. კამათი, დავა.

  2. ზოგჯერ ხმარობენ სპორტული შეჯიბრების აღსანიშნავად.

პავანა - ევროპაში XVI საუკუნეში გავრცელებული საზეიმო სამეჯლისო ცეკვა.

პავაროტი ლუჩანო - იტალიელი მომღერალი (1935-2007 წწ).

პავეზე ჩეზარე - იტალიელი მწერალი (1908-1950 წწ).

პაველი (ქალიშვილობის გვარი - სირბუ) ელენა - რუმინეთისა და მოლდავეთის ახალაგაზრდული მოძრაობის მოღვაწე (1915-1943 წწ).

პაველიჩი ანტე - ხორვატიის ტერორისტული ფაშისტური ორგანიზაციის ხელმძღვანელი (1889-1959 წწ).

პავია - ქალაქი იტალიის ჩრდილოეთ ნაწილში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (80 ათადი).

პავიანი (გერმ.) - დიდი წაგრძელებულდრუნჩიანი მაიმუნი; რომელსაც ფერადი კოჟრები აქვს საჯდომზე.

პავილიონი (ფრანგ.)

  1. მსუბუქი შენობა სავაჭროდ ან სხვა რამე მიზნებისათვის.

  2. რაიმე გამოფენაზე აგებული დროებითი ან მუდმივი შენობა, რომელშიც ექსპონატებია გამოფენილი. სპეციალურად მოწყობილი ნაგებობა კინო ან ფოტოგადაღებისათვის.

პავლე - ერთ-ერთი მოციქული ქრისტიანულ რელიგიაში

პავლე I

  1. რომის პაპი (700-767 წწ).

  2. რუსეთის იმპერატორი 1796 წლიდან, პეტრე III-ის ვაჟი (1754-1801 წწ).

  3. საბერძნეთის მეფე გლიუქსბურგების დინასტიიდან (1901-1964 წწ).

პავლე II (ერისკაცობაში - პიეტრო ბარბო) - რომის პაპი (1417-1471 წწ).

პავლე III (ერისკაცობაში - ალესანდრო ფარნეზე) - რომის პაპი 1534 წლიდან (1468-1549 წწ).

პავლე IV (ერისკაცობაში ჯამპიეტრო კარაფა) - რომის პაპი 1555 წლიდან (1476-1559 წწ).

პავლე V (ერისკაცობაში - კამილ ბორგეზე) - რომის პაპი (1552-1621 წწ).

პავლე VI (ერისკაცობაში - ჯოვანი ბატისტა მონტინი) - რომის პაპი 1963 წლიდან (1897-1978 წწ).

პავლე ალეპოელი - სირიელი საეკლესიო მოღვაწე (XVII საუკუნის შუა წლები)

პავლე სილენციარიოსი - ბიზანტიელი პოეტი (VI საუკუნე).

პავლეური - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ანანურის თემის საკრებულო), არაგვის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 950 მეტრი, დუშეთიდან - 27 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 191 კაცი.

პავლიაკი ვოლდემარ - პოლონეთის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1992-93 წლებში (დაიბადა 1959 წელს).

პავლიანი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში .

პავლიკი მიხაილ - უკრაინელი მწერალი (1853-1915 წწ).

პავლიუკი პაველ - სახალხო აჯანყების ხელმძღვანელი უკრაინაში 1637-38 წლებში (გარდაიცვალა 1638 წელს).

პავლიჩკო დიმიტრი - უკრაინელი პოეტი (დაიბადა 1929 წელს).

პავლოგრადი - ქალაქი უკრაინის დნეპროპეტროვსკის ოლქში (135 ათასი).

პავლოდარი - ქალაქი ყაზახეთში, ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (345 ათასი).

პავლოვა ანა - გამოჩენილი რუსი ბალერინა, რომელიც XX საუკუნის კლასიკური ბალეტის დამკანონებლად ითვლება (1881-1931 წწ).

პავლოვა კაროლინა (ქალიშვილობის გვარი იანიში) - რუსი პოეტი ქალი (1807-1893 წწ).

პავლოვა ნადეჟდა - რუსი ბალერინა, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1956 წელს).

პავლოვი ვალენტინ - საბჭოთა ეპოქის მაღალჩინოსანი მოღვაწე, სსრკ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1990-91 წლებში (დაიბადა 1937 წელს).

პავლოვი ივან

  1. რუსი ფიზიოლოგი, თანამედროვეობის უდიდესი ფიზიოლოგიური სკოლის შემქმნელი, 1904 წლის ნობელი პრემიის ლაურეატი (1849-1936 წწ).

  2. საბჭოთა მფრინავი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე (1922-1950 წწ).

პავლოვი ნიკოლაი - რუსი მწერალი (1803-1864 წწ).

პავლოვი (ნამდვილი გვარი - პ.დოსევი) ტოდორ დიმიტროვ - ბულგარელი ფილოსოფოსი, ესთეტიკოსი, ლიტერატურის კრიტიკოსი და სახელმწიფო მოღვაწე (1890-1977 წწ).

პავლოვო - ქალაქი რუსეთის ნიჟნი ნოვგოროდის ოლქში (70 ათასი).

პავლოვსკი

  1. ქალაქი რუსეთის ვორონეჟის ოლქში (25 ათასი).

  2. ქალაქი რუსეთის ლენინგრადის ოლქში (25 ათასი).

პავლოვსკი პოსადი - ქალაქი რუსეთის მოსკოვის ოლქში (70 ათასი).

პავორი - რომაულ მითოლოგიაში - მარსის თანამგზავრი, შიშისა და ძრწოლის განსახიერება, იგივე ბერძნული ფობოსი.

პავსანია - სპარტის მეფე (გარდაიცვალა ძვ.წ.აღ. 385 წელს).

პავსანია - ძველბერძენი მწერალი (II საუკუნე). 3) სპარტელი მხედართმთავარი (გარდაიცვალა დაახლოებით ძვ.წ.აღ. 470 წელს).

პაზარჯიკი (1934 წლამდე ტატარ-პაზარჯიკი) - ქალაქი ბულგარეთში, ამავე სახელწოდების ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი (85 ათასი).

პაზი - მდინარე რუსეთში, ფინეთსა და ნორვეგიაში, ერთვის ბარენცის ზღვას (სიგრძე - 145 კილომეტრი).

პაზიგრაფია (ბერძნ.) - წერის ნიშნები, რომლებიც ერთნაირად გასაგებია ბევრი ხალხისათვის (მაგალითად, ნოტები, ციფრები).

პაზლი (ინგლ. jigsaw puzzle) - ზოგადად თავსატეხი, კონკრეტულად კი ჰქვია თამაშ-თავსატეხს, რაც დანაწევრებული ელემენტებისგან ნაზატის აღდგენას გულისხმობს.

პაზოლინი პიერ პაოლო - იტალიელი მწერალი, სცენარისტი, კინორეჟისორი (1922-1975 წწ).

პაზუზუ - ასირიულ და ბაბილონურ მითოლოგიაში - ქართა დემონების მბრძანებელი, ღმერთ ჰანბის შვილი.

პათეტიკა - პათეტიკური ტონი.

პათეტიკური (ბერძნ.) - პათოსით აღსავსე; ამაღელვებელი, მგზნებარე.

პათეტიკურობა - პათეტიკური თვისება.

პათეტ-ლაო - სახელწოდება, რომელიც ლაოსს მისცა ლაო ისარას ნაციონალისტურმა მოძრაობამ 1945 წლის ანტიკოლონიური აჯანყების შემდეგ.

პათოგენეზი (პათოგენეზისი) - ავადმყოფობის წარმოშობისა და განვითარების თანამიმდევრობა.

პათოგენური (ბერძნ.) - დაავადების გამომწვევი.

პათოლოგია (ბერძნ.)

  1. მეცნიერება, რომელიც სწავლობს ავადმყოფობის პროცესებს ადამიანისა და ცხოველის ორგანიზმში.

  2. (გადატანით) ავადმყოფური გადახრა ნორმისაგან.

პათოლოგიური

  1. პათოლოგიასთან დაკავშირებული.

  2. (გადატანით) მკვეთრი, ავადმყოფური გადახრა ნორმისაგან; მახინჯი.

პათოსი (ბერძნ.) - აღფრთოვანება, აღმაფრენა, მგზნებარება.

პათოფსიქოლოგია - ფსიქოლოგიის დარგი, რომელიც სწავლობს ფსიქიკური მოქმედების ცვლილებებს ადამიანის ტვინის ავადმყოფური მდგომარეობის დროს.

პაი (თურქ.) - რაიმე საერთო საქმეში თითოეული წევრის მიერ შეტანილი წილი.

პაიანი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად: 1) მკურნალობის ღმერთი, ოლიმპიელი ღმერთების მკურნალი. 2) ლოცვით წარმოთქმული სიმღერა, ღვთაებისადმი მიძღვნილი გალობა.

პაიდე - ქალაქი ესტონეთში.

პაიერი იულიუს - ავსტრიელი არქტიკის მკვლევარი (1842-1915 წწ).

პაიერლე ჰანს გეორგ - გერმანელი ვაჭარი, მოგზაური (XVI-XVII სს).

პაიერლზი რუდოლფ ერნსტ - ინგლისელი ფიზიკოსი (1907-1995 წწ).

პაიეტა კარლო - იტალიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე, ჟურნალისტი (1911-1995 წწ).

პაიზიელო (პაეზიელო) ჯოვანი - იტალიელი საოპერო კომპოზიტორი (1740-1816 წწ).

პაიკი (სპარს. „ფაიიქ“) - უმცირესი ღირებულების პატარა ფიგურა ჭადრაკში.

პაიკი კენეტ ლი - ამერიკელი ენათმეცნიერი (დაიბადა 1912 წელს).

პაინ-ბლაფი - ქალაქი აშშ-ს არკანზასის შტატში.

პაიოლი (ფრანგ.) - ხის ფენილი საზღვაო გემის ტრიუმში.

პაიპერი ალბრეხტ - გერმანელი პედიატრი (1889-1968 წწ).

პაირო რობერტო ხორხე - არგენტინელი მწერალი (1867-1928 წწ).

პაისანდუ - ქალაქი ურუგვაიში, დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (75 ათასი).

პაისი ეტორე - იტალიელი ისტორიკოსი (1856-1939 წწ).

პაისი ხილენდარელი - ბულგარეთის XVIII საუკუნის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის იდეოლოგი, ისტორიკოსი (1722-1798 წწ).

პაისიოსი - იერუსალიმის პატრიარქი 1645-61 წლებში; 1658 წელს იმოგზაურა საქართველოში.

პაიჭაძე ბორის - გამოჩენილი ქართველი ფეხბურთელი (თავდამსხმელი) და მწვრთნელი, სპორტის დამსახურებული ოსტატი, თამაშობდა ფოთის გემთმშენებელი ქარხნის გუნდში (1933-34), თბილისის ზიი-სა (1934-35) და თბილისის „დინამოში“ (1936-51). სსრკ უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 180 მატჩი (99 გოლი). სსრკ ჩემპიონატის ორგზის მეორე (1939, 40) და ოთხგზის მესამე (1936 შემოდგომა, 46, 47, 50) პრიზიორი (1915-1990 წწ).

პაიჭი - წვივზე წამოსაცმელი ტყავისა (ან შალისა), რომელშიც, ჩვეულებრივ, შარვლის ტოტია ჩატანებული.

პაკალა ტეუვო ტაუსტან კალე (თავდაპირველი სახელი თეოდორ ოსკარ ფროსტერუსი) - ფინელი მწერალი (1862-1925 წწ).

პაკანბარუ - ქალაქი-პორტი ინდონეზიის კუნძულ სუმატრაზე, რიასუს პროვინციის ადმინსიტრაციული ცენტრი (340 ათასი).

პაკარდი დევიდ - ამერიკელი ინჟინერი და მეწარმე, კომპანია ”Hewlett-Packard”-ის ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი (1912-1996 წწ).

პაკ დენ აი - ჩრდილოეთ კორეის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე ქალი (1907-1990 წწ).

პაკეტბოტი (ინგლ.) - საზღვაო საფოსტო-სამგზავრო გემი,

პაკეტი (გერმ.)

  1. კონვერტი, რომელშიც ჩადებულია ოფიციალური საქმიანი ქაღალდი.

  2. ქაღალდით შეფუთული ერთი ან რამდენიმე საგანი; შეკვრა.

  3. ქაღალდის პარკი.

პაკი (ინგლ.) - მრავალწლოვანი მოდრეიფე ყინული პოლარულ წყლებში.

პაკიე ეტიენ - ფრანგი მოაზროვნე, ისტორიკოსი, პოეტი (1529-1615 წწ).

პაკ ინ ნო (ფსევდონიმი - ნოგე) - კორეელი პოეტი (1561-1642 წწ).

პაკ ინ სიკი - კორეელი ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე (1859-1926 წწ).

პაკისტანი (პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკა, ურდუ - Islami Jamhuriya-i-Pakistan, ingl. Islamic Republic of Pakistan).

- სახელმწიფო სამხრეთ აზიაში. წარმოიქმნა ბრიტანეთის იმპერიის დაშლის შედეგად. დასავლეთით ესაზღვრება ირანს, ჩრდილოეთით - ავღანეთს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - ჩინეთს და აღმოსავლეთით - ინდოეთს. სამხრეთიდან აკრავს არაბეთის ზღვა.
- სახელწოდება: ა) ტოპონიმი აკრონომია და მისი შემადგენელი პროვინციების სახელთა პირველი ასოების (Punjab - penjabi, Afghan frontier - ავღანეთის მოსაზღვრე რაიონი, Kashmir - ქაშმირი, Indus Valley - ინდის ველი) და სიტყვა stan-ის (ტოპონიმების სპარსული ბოლოსართი) შეერთებითაა მიღებული. ბ) არის მეორე ვარიანტიც - „ფაქ“ - წმინდა, „ფაქესთან“ - წმინდა ქვეყანა (სიწმინდეთი).
- დამოუკიდებლობის დღე (დიდი ბრიტანეთისგან) - 1947 წლის 14 აგვისტო.
- ეროვნული დევიზი - „Iman, Ittehad, Nazm” (რწმენა, ერთობა, წესრიგი).
- ჰიმნი - „Qaumi Tarana”.
- მმართველობის ფორმა - საპრეზიდენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი.
- ფართობი - 803 940 კვ.კმ.
- წარმოადგენს ფედერალურ რესპუბლიკას, რომელშიც 4 პროვინციაა, დედაქალაქი ფედერალური ოლქი და ტომთა გაერთიანების ფედერალური ოლქი.
- მოსახლეობა - 160 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 202 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - ურდუ.
- სახელმწიფო რელიგია - ისლამი.
- დედაქალაქი - ისლამაბადი.
- ვალუტა - პაკისტანური რუპია.
- ქვეყნის კოდი - PAK.
- დროის სარტყელი - UTC +5.
- სატელეფონო კოდი - +92.
- ინტერნეტ-დომენი - pk.

პაკლეჩო - მთა, იხილე ნაყავიჩო.

პაკომბო - გლეხთა აჯანყების ხელმძღვანელი კამბოჯაში (გარდაიცვალა 1867 წელს).

პაკოტილური საქონელი

  1. საქონელი, რომელიც გემზე შეიძლება თან იქონიოს მგზავრმა ან ეკიპაჟის წევრმა.

  2. იაფფასიანი საქონელი.

პაკრუოისი - ქალაქი ლიტვაში.

პაკ ტალი - კორეელი რევოლუციური მოღვაწე (1910-1960 წწ).

პაკულა ალან - ამერიკელი კინორეჟისორი, მსახიობი და პროდიუსერი (1928-1998 წწ).

პაკ ჩი ვონი (ფსევდონიმი - იონამი) - კორეელი მწერალი და მოაზროვნე (1737-1805 წწ).

პაკ ჩონ ჰი - სამხრეთ კორეის პოლიტიკური მოღვაწე (1917-1979 წწ).

პაკჰაუზი (გერმ.) - მცირე ხნით ტვირთის შესანახი საწყობი რკინიგზის სადგურებში, ნავსადგურებში, საბაჟოსთან და მისთანები.

პალადა

  1. ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ათენას ზედმეტი სახელი.

  2. ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ზომის მცირე პლანეტა სხვებს შორის (დიამეტრი 583 კმ).

პალადე ჯორჯ ემილ - ამერიკელი ბიოლოგი, წარმოშობით რუმინელი, 1974 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი კ.რ. დე დიუვთან და ა.კლოდთან ერთად (დაიბადა 1912 წელს).

პალადი ტეოდორ - რუმინელი ფერმწერი (1871-1956 წწ).

პალადიანიზმი - XVII-XVIII საუკუნეების ევროპული ხუროთმოძღვრების მიმდინარეობა, რომელიც ავითარებდა პალადიოს შემოქმედებით პრინციპებს.

პალადინი (ფრანგ.) - შუა საუკუნეებში დასავლეთ ევროპაში - რაინდი მეფის ამალაში.

პალადიო (საკუთარი სახელი დი პიეტრო) ანდრეა - იტალიელი არქიტექტორი, გვიანდელი აღორძინების წარმომადგენელი (1508-1580 წწ).

პალადიონი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ათენა პალადას გამოსახულება, რომელიც თითქოს ციდან ჩამოვარდა.

პალადიუმი (ლათ.) (Pd) - ქიმიური ელემენტი, მოვერცხლისფრო ლითონი; ატომური ნომერი 46, ატომური მასა 106,42. აღმოჩენილ იქნა 1803 წელს უ.ჰ. ვოლასტონის მიერ.

პალავანი - კუნძული ფილიპინების არქიპელაგში. მთავარი ქალაქი - პუერტო-პრინსესა.

პალავები - მმართველი საგვარეულო პალავების სახელმწიფოში III-IX საუკუნეებში (სამხრეთი ინდოეთი).

პალავრა - მონასტერი პალესტინაში, იერუსალიმის სამხრეთ-აღმოსავლეთით,

პალაიმონი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ჰერაკლეს ერთ-ერთი ზედმეტი სახელი.

პალაკაციო - მხარე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (ახლა თურქეთის შემადგენლაბაშია).

პალამასი კოსტის - ბერძენი პოეტი (1859-1943 წწ).

პალამედე - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, მეფე ნავპლიოსისა და კლიმენეს ვაჟი, ევბეელი გმირი, რომელსაც მიეწერება ანბანის, ციფრების, მონეტების გამოგონება.

პალანგა - ქალაქი ლიტვაში (20 ათასი).

პალანი - ვირის ან აქლემის კურტანი.

პალანკინი (ფრანგ.) - აზიის, აფრიკის და სამხრეთ ამერიკის ზოგ ქვეყნებში - მხრებზე დასადგმელი ტახტრევანი დიდებულთა სატარებლად.

პალანტი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად: 1) ერთ-ერთი ტიტანთაგანი, კრიოსისა და ევრიბეას ვაჟი, სელენესა და ნიკეს მამა. 2) გიგანტომახიის ერთ-ერთი მონაწილე, რომელიც დაჭრა ათენამ და ცოცხლად გაატყავა. შემდეგ მისი სახელი („პალანტი“, „პალადა“) ათენას ერთ-ერთ ზედმეტ სახელად იქცა. 3) იტალიელი გმირი, ენეასის თანამებრძოლი.

პალანტინი (ფრანგ.) - ქალის მხრებზე წამოსასხამი ბეწვისა ან ხავერდისა.

პალასი პეტრე - რუსი (წარმოშობით გერმანელი) მოგზაური, გეოგრაფი, ბუნებისმეტყველი (1741-1811 წწ).

პალასიო ვალდესი არმანდო - ესპანელი მწერალი და კრიტიკოსი (1853-1938 წწ).

პალასიტი - რკინაქვის მეტეორიტის იშვიათი ტიპი.

პალასოვკა - ქალაქი რუსეთის ვოლგოგრადის ოლქში.

პალატა (ლათ.)

  1. საავადმყოფოს ოთახი, რომელშიც ავადმყოფები წვანან.

  2. ზოგ ქვეყანაში - წარმომადგენლობითი საკანონმდებლო დაწესებულების სახელწოდება.

  3. (მოძვ.) სასახლე; სასახლის დარბაზი, ძვირფასად მორთული.

პალატალიზაცია (პალატალიზება) - პალატალურად ქცევა (ბგერისა).

პალატალური (ლათ.) - მაგარ სასასთან ენის ზურგის მიახლოებით წარმოქმნილი (ბგერა).

პალატი

  1. სახლის ქვედა სართული (იმერეთში, გურიაში, რაჭაში).

  2. იგივეა, რაც პალატა (მნიშვნელობა 3).

პალატინი - პირველი შვიდ ბირცვთაგანი, რომელზედაც აშენდა ქალაქი რომი.

პალაუ (რესპუბლიკა პალაუ, Beluu er a Belau):

1) სახელმწიფო კაროლინის კუნძულების დასავლეთ ნაწილში, წყნარი ოკეანის ფილიპინების ზღვაში. შედგება დაახლოებით 200 კუნძულისგან.

- დამოუკიდებლობის დღე - 1994 წლის 1 ოქტომბერი.
- ჰიმნი - „Belau loba klisiich er a kelulul“.
- აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი ეროვნული საკანონმდებლო კრება.
- ფართობი - 458 კვ.კმ.
- შედგება 16 შტატისგან.
- მოსახლეობა - 21 ათასი.
- სიმჭიდროვე - 42 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - ინგლისური და ბელაუ (პალაუ).
- დედაქალაქი - მელეკეოკი.
- ვალუტა - აშშ დოლარი.
- ქვეყნის კოდი - PLW.
- დროის სარტყელი - UTC +9.
- სატელეფონო კოდი - +680.
- ინტერნეტ-დომენი PPW

2) არქიპელაგი კაროლინის კუნძულების ჯგუფში.

პალაფიტები (იტალ.) - ხის ხიმინჯებზე დაყრდნობილი საცხოვრებელი ნაგებობანი ზღვის ყურეების, მდინარეების, ტბების ნაპირებთან, დაჭაობებულ ადგილებში.

პალაფოქს მელსი ხოსე რებოლიედე დე, ჰერცოგი სარაგოსელი - ესპანეთის სამხედრო მოღვაწე (1776-1847 წწ).

პალაში (პოლონ.) - ორპირი მახვილი ერთგვარი.

პალაცესკი (ნამდვილი გვარი ჯურლანი) ალდო - იტალიელი მწერალი (1885-1974 წწ).

პალაცკი ფრანტიშეკ - ჩეხი ისტორიკოსი და ფილოსოფოსი, ჩეხური კულტურისა და ეროვნული მოძრაობის მოღვაწე (1798-1876 წწ).

პალაცო (იტალ.) - იტალიაში - სასახლე.

პალახი იან - ჩეხი ჭაბუკი, რომელმაც თავი დაიწვა 1968 წლის ე.წ. „პრაღის გაზაფხულის“ დროს (1948-1968 წწ).

პალდისკი - ქალაქი ესტონეთში.

პალდო

  1. სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (დუზაგრამის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 470 მეტრი, საგარეჯოდან - 20 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 874 კაცი.

  2. სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (უჯარმის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 850 მეტრი, საგარეჯოდან - 40 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 კაცი.

პალდოსხევი - მდინარე საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, მდინარე ივრის მარჯვენა შენაკადი.

პალემბანგი - ქალაქი ინდონეზიაში, სამხრეთ სუმატრის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (1,1 მილიონი).

პალენკე - ძველი ქალაქი მექსიკაში.

პალეო (ბერძნ.) - რთული სიტყვების პირველი შემადგენელი ნაწილი - აღნიშნავს ძველს, უძველესს, ძველ დროსთან დაკავშირებულს.

პალეოაზიური ხალხები - წარმოშობითა და ენით განსხვავებული ჩრდილოეთის მცირე ხალხების (ჩუქჩების, კორიაკების და სხვების) პირობითი სახელწოდება.

პალეოანთროპები (ბერძნ.) - განზოგადებული სახელი განათხარი ადამიანებისა, რომლებიც ცხოვრობდნენ აზიაში, აფრიკასა და ევროპაში 250-350 ათასი წლის წინ.

პალეოანთროპოლოგია - ანთროპოლოგიის ნაწილი, რომელიც სწავლობს განამარხებული ადამიანის ნაშთებს.

პალეობიოცენოზი (ბერძნ.) - ბიოცენოზის ნაწილი, რომელიც შემონახულია ნამარხ მდგომარეობაში; ერთობლიობა ორგანიზმებისა, რომლებიც ერთად ცხოვრობდნენ (სხვაგვარად - პალეოცენოზი).

პალეოგენი (ბერძნ.) - კაინოზოური ერის პირველი პერიოდი.

პალეოგრაფია - მეცნიერება, რომელიც სწავლობს ძველი ხელნაწერების გარეგნულ მხარეს - ასოთა მოხაზულობას, აგრეთვე საწერ მასალას და სხვა; დამწერლობათმცოდნეობა.

პალეოზავრი (ბერძნ.) - უზარმაზარი განამარხებული ხვლიკი.

პალეოზოური (ბერძნ.) - პალეოზოური ერა - დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის ერა, რომელიც წინ უსწრებდა მეზოზოურს.

პალეოთერიონი (ბერძნ.) - განამარხებული ცხოველი ცხენების ჯგუფისა.

პალეოლითი (ბერძნ.) - ქვის ხანის უძველესი პერიოდი.

პალეოლოგი მორის ჟორჟ - ფრანგი დიპლომატი (1859-1944 წწ).

პალეოლოგოსები - უკანასკნელი მმართველი დინასტია ბიზანტიის იმპერიაში (XIII საუკუნის II ნახევარი - 1453 წ).

პალეონტოლოგია (ბერძნ.) - მეცნიერება გადაშენებულ ცხოველთა და მცენარეთა შესახებ.

პალეოპათოლოგია (ბერძნ.) - მეცნიერება იმ მცენარეული და ცხოველური ორგანიზმების ავადმყოფურ ცვლილებათა შესახებ, რომლებიც არსებობდნენ დედამიწაზე შორეულ წარსულში.

პალეოპითეკი (ბერძნ.) - ადამიანის მსგავსი განათხარი მაიმუნი.

პალეოცენი (ბერძნ.) - პალეოგენის პირველი, ყველაზე ძველი ეპოქა.

პალეოცენოზი - იხილე პალეობიოცენოზი.

პალერმო - ქალაქი-პორტი იტალიაში, სიცილიის ოლქისა და პალერმოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (740 ათასი).

პალესი - მწყემსთა და ნახირთა მფარველი ძველიტალიური ღვთაება, მისდამი მიძღვნილი ზეიმები, პალილიები (პარილიები), აპრილში იმართებოდა.

პალესტინა - ისტორიული ოლქი წინა აზიაში.

პალესტრა (ბერძნ.) - ძველ საბერძნეთში (ათენში) - 13-15 წლის ბიჭების ფიზიკური აღზრდის სკოლა, სადაც ასწავლიდნენ „ხუთჭიდს“ (ჭიდაობას, რბენას, ხტომას, შუბისა და ბადროს ტყორცნას, ცურვას).

პალესტრინა (ჯოვანი პიერ ლუიჯი დი პალესტრინა) - იტალიელი კომპოზიტორი (დაახლოებით 1525-1594 წწ).

პალეტი (ფრანგ.) - გამჭვირვალე ქაღალდი, მინა ან ცელულოზის ფირფიტა, რომელზედაც დახაზულია გარკვეული ზომის კვადრატების შემცველი ბადე; იყენებენ უბნის ფართობის განსაზღვრისათვის გეგმაზე ან რუკაზე.

პალეცკისი იუსტას - ლიტვის პოლიტიკური მოღვაწე, მწერალი (1899-1980 წწ).

პალი - ერთ-ერთი ყველაზე საშუალო ინდური ენა; გავრცელებულია ინდოეთსა და მის მეზობელ ქვეყნებში. ითვლება ბუდისტების წმინდა ენად.

პალი ბიშონ ჩანდრა - ინდოელი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე (1858 - 1932 წწ).

პალი ზენაიდა

  1. რუმინელი მომღერალი ქალი (მეცო-სოპრანო) (დაიბადა 1919 წელს).

  2. (ჰოლანდ.) - მიწაში ჩარჭობილი ბოძი, ბოძკინტი შვარტოვების დასამაგრებლად.

პალიასტომი

  1. ტბა შავი ზღვის სანაპიროზე, ქალაქ ფოთის მახლობლად (სიღრმე 3,2 მეტრი).

  2. ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1973 წელს. დამდმელი რეჟისორი - სიკო დოლიძე. სცენარის ავტორი - სიკო დოლიძე. დამდგმელი ოპერატორი - დუდარ მარგიევი. კომპოზიტორი - დავით თორაძე. მთავარ როლებში: სერგო ზაქარიაძე (ივანე), მ. ჯიბლაძე (ნიკო), დუდუხანა წეროძე (ეკა), მეგი წულუკიძე, ზეინაბ ბოცვაძე, ვახტანგ ნინუა, გურამ საღარაძე, ირაკლი უჩანეიშვილი.

პალიატივი (ფრანგ.)

  1. წამალი, რომელიც დროებით ამსუბუქებს ავადმყოფის მდგომარეობას, მაგრამ არ კურნავს მას.

  2. (გადატანით) ღონისძიება, საშუალება, რომელიც უზრუნველყოფს დასახული ამოცანის მხოლოდ ნაწილობრივ გადაწყვეტას, წარმოადგენს ძნელი მდგომარეობიდან დროებით გამოსვლას; ნახევარზომა.

პალიატიური - პალიატივის ხასიათისა.

პალიკები - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ზევსისა და ფერია თალიას ტყუპი ვაჟები.

პალიკების ტბები - ძველი ბერძნული მითების თანახმად, ორი ტბა ვულკან ეტნის მიდამოებში

პალიმე - იხილე კპალიმე.

პალიმფსესტი (ბერძნ.) - ეტრატი-ხელნაწერი, რომელზედაც ძველი ტექსტი გადაფხეკილია და ახალია დაწერილი.

პალინგენეზისი - ულტრამეტამორფიზმის პროცესი, რომლის დროსაც დედამიწის ქერქის ღრმა ზონებში მაგმური, დანალექი ან მეტამორფული ქანების შერჩევითი ან სრული დნობის შედეგად წარმოიქმნება მაგმა.

პალინდრომი (ბერძნ.) - სიტყვა ან სიტყვათა ჯგუფი, რომელიც ერთნაირად იკითხება თავიდან და ბოლოდან.

პალინოდია (ბერძნ.) - ძველ ბერძნულ პოეზიაში - ლექსი, რომელშიც ავტორი უარყოფს იმას, რაც სხვა, რაც სხვა ლექსებში ჰქონდა ნათქვამი.

პალინოლოგია (ბერძნ.) - ბოტანიკის ნაწილი, რომელიც სწავლობს მცენარის ყვავილის მტვერსა და სპორებს.

პალინურუსი - „ენეიდას“ ერთ-ერთი მთავარი გმირი, ენეასის გემის მესაჭე.

პალისადი (ფრანგ.)

  1. მიწაში ჩარჭობილი ხიმინჯების მწკრივი (მიწაყრილისა და ფლატეს გასამაგრებლად).

  2. სამხედრო საქმეში - წაწვეტებული მორებისაგან გაკეთებული თავდაცვითი მესერი ძველებურ სიმაგრეებში.

პალისანდრი (ფრანგ.) - ზოგი სამხრეთამერიკული ხის მერქანი; იყენებენ ძვირფასი ავეჯის. მუსიკალური ინსტრუმენტების, ფერადი პარკეტის და სხვათა დასამზადებლად.

პალისი ბერნარ - აღორძინების ეპოქის ფრანგი მხატვარი-კერამიკოსი და სწავლული (დაახლოებით 1510 - 1589 ან 1590 წწ).

პალიტრა (ფრანგ.)

  1. თხელი ფიცარი, რომელსაც მხატვრები ხმარობენ საღებავების შესაზავებლად, აქვს ნახვრეტი - მარცხენა ხელის ცერზე წამოსაცმელად.

  2. (გადატანით) ფერების შეხამება, შეხამების თავისებურება ცალკეულ ნახატში, ან საერთოდ მხატვრის შემოქმედებაში.

  3. (გადატანით) გამომსახველობით საშუალებათა ერთობლიობა მწერლის, კომპოზიტორის და სხვათა შემოქმედებაში.

პალკის სრუტე - იხილე პოლკის სრუტე.

პალმა (პალმა-დე-მალიორკა)

  1. ქალაქი-პორტი ესპანეთში, ბალეარესის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (300 ათასი).

  2. (ლათ.) - თბილი ქვეყნების მარადმწვანე ხე; აქვს მაღალი, სწორი, დაუტოტავი ტანი და წვერზე ჯგუფად შეკრებილი მარაოსებრი ან ფრთისებრი მხვილი ფოთლები.

პალმა რიკარდო - პერუელი მწერალი და ჟურნალისტი (1833-1919 წწ).

პალმა (უფროსი, პალმა ვეკიო, საკუთრივ ნეგრეტი) იაკოპო - იტალიელი ფერმწერი (დაახლოებით 1480-1528 წწ).

პალმარისი - გაქცეულ ზანგ მონათა სახელმწიფო 1630-97 წლებში ბრაზილიის ტერიტორიაზე.

პალმა-სორიანო - ქალაქი კუბის სანტ-იაგო-დე-კუბის პროვინციაში.

პალმ-ბიჩი - კურორტი აშშ-ს ფლორიდის შტატში.

პალმე ულოფ - შვედეთის პრემიერ-მინისტრი 1969-76 და 1982-86 წლებში (1927-1986 წწ).

პალმელა პედრუ დი სოზა ოლსტეინი - პორტუგალიის პოლიტიკური მოღვაწე (1781-1850 წწ).

პალმერი ედუარდ ვანზ (ფსევდონიმი რან დეილი) - ავსტრალიელი მწერალი (1885-1959 წწ).

პალმერი ნათანიელ ბრაუნ - ამერიკელი სელაპებზე მონადირე, სამხრეთ ორკნის კუნძულების აღმომჩენი (1799-1877 წწ).

პალმერსტონი ჰენრი ჯონ ტემპლ - ვიკონტი, ინგლისის პრემიერ-მინისტრი 1855-58 და 1859 წლიდან (1784-1865 წწ).

პალმერსტონ-ნორთი - ქალაქი ახალ ზელანდიაში.

პალმეტი (ფრანგ.) - ორნამენტი, რომელიც წარმოადგენს სტილიზებულ მარაოსებრ ფოთოლს.

პალმი ალექსანდრე - რუსი მწერალი (1822-1855 წწ).

პალმირა

  1. ქალაქი კოლუმბიის ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში (185 ათასი).

  2. პალმა ერთგვარი; ხარობს ტროპიკულ აზიაში; მისი ყვავილედის წვენისაგან იღებენ შაქარს, ღვინოს, სპირტს, ძმარს. ნაყოფი იჭმება; ფოთლებისაგან ამზადებენ ქაღალდს, სახურავ მასალას და სხვა.

  3. ჩრდილოეთის პალმირა - რუსულ მხატვრულ ლიტერატურაში ზოგჯერ ასე პოეტურად იხსენიება პეტერბურგი (სირიის უდაბნოს ოაზისში ძველად არსებული ქალაქ პალმირას სახელის მიხედვით, რომელმაც განსაკუთრებულ აყვავებას მიაღწია I-III საუკუნეში და რომლის არქიტექტურული ანსამბლები გამოირჩეოდა მასშტაბურობით და ბრწყინვალებით).

პალო - მოკლე და მსხვილი ჯოხი, რომელსაც ბოლო წაწვეტებილი აქვს.

პალოტინო მასიმო - იტალიელი ისტორიკოსი, არქეოლოგი და ფილოლოგი (1909-1995 წწ).

პალოური - სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

პალოუში კარელ - ჩეხი რეჟისორი (დაიბადა 1913 წელს).

პალპაცია (ლათ.) - ავადმყოფის ორგანოების ხელით გასინჯვის მეთოდი.

პალპიტაცია (ლათ.) - აჩქარებული გულისცემა.

პალტო (ფრანგ.) - გარედან ჩასაცმელი გრძელი, სახელოებიანი სამოსელი.

პალტოიანი - ვისაც პალტო აცვია.

პალტუსები - კამბალისებრთა ოჯახში შემავალი 4 თევზის საერთო სახელწოდება.

პალუკა გრეტ - გერმანელი მოცეკვავე და ქორეოგრაფი ქალი, ექსპრესიულ-პლასტიკური ცეკვის წარმომადგენელი (1902-1993 წწ).

პალუნდრა (რუს.) - მეზღვაურთა და მეხანძრეთა შეძახილი, როდესაც რამე ვარდება ზევიდან; ნიშნავს - „ფრთხილად!“ „მოერიდე!“

პალური - სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

პამა - შხამიანი გველი ასპიტისებრთა ოჯახისა.

პამაჯი - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში.

პამბაკის ქედი (ბამბაკის ქედი) - ქედი სომხეთში.

პამიდორი - იხილე პომიდორი.

პამირ-ალაი - მთიანი მხარე შუა აზიის სამხრეთ -აღმოსავლეთ ნაწილში.

პამირი - მთათა სისტემა შუა აზიაში, ძირითადად ტაჯიკეთში, უმაღლესი წერტილი - 7719 მეტრი.

პამონი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, პრიამოსისა და ჰეკაბეს ვაჟი, რომელიც მოკლა ნეოპტოლემოსმა.

პამპა (პამპასი) - ველის სახელწოდება ამერიკის ზომიერ სარტყელში.

პამპანგანები - ფილიპინების კუნძულ ლუსონზე მცხოვრები ხალხი (2 მილიონი).

პამპერო (ესპ.) - პამპიდან მონაბერი ცივი ქარი (სამხრეთ ამერიკაში).

პამპლონა - ქალაქი ესპანეთში. ნავარის სახელმწიფოს დედაქალაქი X-XVI საუკუნეებში (180 ათასი).

პამპულა - ვინც სხვის გასართობად მასხარაობს და იმანჭება.

პამფილია - ძველი ოლქი სამხრეთ მცირე აზიაში ლიკიასა და კილიკიას შორის.

პამფილოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, დორიული ტომის - პამფილოსების წინაპარი, ჰერაკლიდთა შთამომავალი.

პამფლეტი (ინგლ.) - სარკაზმით გამსჭვალული პუბლიცისტური ნაწარმოები, რომელიც მიმართულია ამა თუ იმ პირის, პოლიტიკური მოვლენის და სხვათა წინააღმდეგ.

პამფლეტისტი - პამფლეტის ავტორი.

პან (ბერძნ.) - რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი - ნიშნავს ყველას, ყველაფრის მომცველს.

პანაგია (ბერძნ.) - სამკერდე ნიშანი (ჩვეულებრივ ძვირფასი ქვებით შემკული პატარა ხატი), რომელსაც ძეწკვით იკიდებენ გულზე ქრისტიანული ეკლესიის მღვდელმთავრები.

პანაგიურიშტე (პანაგიურიშჩე) - ქალაქი ბულგარეთის პაზარჯიკის ოკრუგში (25 ათასი).

პანაევი ივან - რუსი მწერალი და ჟურნალისტი (1812-1862 წწ).

პანათენეა - ძველი ბერძნული დღესასწაული მიძღვნილი ქალღმერთ ათენასადმი.

პანაი - კუნძული ფილიპინების არქიპელაგში.

პანაიტესკუ პეტრე - რუმინელი ისტორიკოსი (1900-1967 წწ).

პანაკეია - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ასკლეპიოსის ქალიშვილი, განკურნების ღმერთქალი, გადატანითი მნიშვნელობით ყოველგვარი სენის განმკურნებელი წამალი.

პანამა (პანამის რესპუბლიკა, ესპან. Republica de Panama).

1) სახელმწიფო ცენტრალურ ამერიკაში. მდებარეობს კარიბის ზღვასა (ჩრდილოეთით) და წყნარ ოკეანეს (სამხრეთით) შორის. დასავლეთით ესაზღვრება კოსტა-რიკას, აღმოსავლეთით - კოლუმბიას.
- დამოუკიდებლობის დღე (კოლუმბიისგან) - 1903 წლის 3 ნოემბერი.
- ეროვნული დევიზი - Pro Mundi Beneficio.
- ჰიმნი - Himno Istemno.
- მმართველობის ფორმა - საპრეზიდენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი ეროვნული ასამბლეა.
- ფართობი - 75 517 კვ.კმ.
- ადმინისტრაციულად დაყოფილია 9 პროვინციად და 1 ოლქად (ცომარცა).
- მოსახლეობა - 2,8 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 43 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეთა უმრავლესობა კათოლიკეები არიან.
- ოფიციალური ენა - ესპანური.
- დედაქალაქი - პანამა.
- ვალუტა - ბალბოა.
- ქვეყნის კოდი - PAN.
- დროის სარტყელი - UTC -5.
- სატელეფონო კოდი - +507.
- ინტერნეტ-დომენი - PA.

2) პანამის დედაქალაქი 1903 წლიდან, მდებარეობს პანამის არხის წყნარი ოკეანის შესასვლელში (415 ათასი).

3) (ფრანგ.) ხელოვნური აბრეშუმის ერთგვარი ქსოვილი.

4) ფართოფარფლიანი საზაფხულო ქუდი.

5) მსხვილი გაფლანგვა, ბოროტმოქმედება თანამდებობის პირთა მოსყიდვით. სიტყვა გაჩნდა იმ კრახთან დაკავშირებით, რომელიც ფრანგულმა კომპანიამ განიცადა 1889 წელს პანამის არხის გათხრისას გრანდიოზული გაფლანგვისა და ბოროტმოქმედებათა შედეგად.

პანამის არხი - აერთებს ატლანტის ოკეანეს წყნარ ოკეანესთან (პანამა).

პანამის არხის ზონა - პანამის ტერიტორიის ნაწილი, რომელზედაც გადის პანამის არხი.

პანამის ყელი - აერთებს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის მატერიკებს (პანამა).

პანარიციუმი (ლათ.) - თითის მწვავე ჩირქოვანი ანთება (სინონიმი - დაქტილიტი).

პანარო - მდინარე იტალიაში, მდინარე პოს მარჯვენა შენაკადი.

პანასონიკი - იაპონიის ელექტროტექნიკური ფირმა მაცუსიტას სავაჭრო მარკა.

პანაშვიდი (ბერძნ.)

  1. წირვა-ლოცვა მიცვალებულისათვის.

  2. ხალხის თავმოყრა მიცვალებულის პატივსაცემად, მისი ხსოვნის აღსანიშნავად.

პანაშირება (ფრანგ.) - ამომრჩეველთა უფლება ხმა მისცენ სხვადასხვა პარტიის კანდიდატებს.

პანაცეა (ლათ.) - უებარი საშუალება, რომელიც თითქოს ყველა შემთხვევაში შველის ადამიანს.

პანაჯი (პანჯიმი, 1934 წლამდე ნოვა-გოა) - ქალაქი ინდოეთში, გოას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (80 ათასი).

პანგა (ინგლ.) - აფრიკული მახვილი, ხანჯალი.

პანგანი (რუვუ) - მდინარე ტანზანიაში, ერთვის ინდოეთის ოკეანეს.

პანგეა (ბერძნ.) - მთელი დედამიწა, კონტინენტებად დაუყოფელი, რომელიც 200 მილიონი წლის წინათ გარემოცული იყო მთლიანი მსოფლიო ოკეანით.

პანგენეზისი (ბერძნ.) - ჩარლზ დარვინის მემკვიდრეობითობის ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც მშობლებიდან შთამომავლებს ნიშან-თვისებები გადაეცემათ გემულების საშუალებით.

პან გი მუნი (Ban Ki-moon) - სამხრეთ კორეელი პოლიტიკისი, გაერო-ს მერვე გენერალური მდივანი 2007 წლის 1 იანვრიდან, სამხრეთ კორეის საგარეო საქმეთა და ვაჭრობის მინისტრი 2004-2006 წლებში (დაიბადა 1944 წელს).

პანგოლინი - ხვლიკის მსგავსი დიდი ძუძუმწოვარი (4,5-დან 27 კგ-მდე). სხეული დაფარული აქვს მსხვილი რქოვანი რომბისებური ქერცლით. გავრცელებულია ეკვატორულ აფრიკასა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში.

პანდა (Ailurus fulgens) - პატარა მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი ენოტების ოჯახისა; სხვანაირად - ჰიმალაის დათვი. იგივეა, რაც ბამბუკის დათვი.

პანდანუსი - ერთლებნიანი ხე ან ბუჩქი; იზრდება აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ტროპიკებში; მის ნაყოფს საჭმელში ხმარობენ.

პანდარეოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, მილეტელი მოქალაქე, რომელმაც კრეტაზე მდებარე ზევსის ტაძრიდან ოქროს ძაღლის ქანდაკება მოიპარა და ამისთვის ზევსმა სიკვდილით დასაჯა.

პანდატივი (ფრანგ.) - კამარის სფერული სამკუთხედის ფორმის კონსტრუქციული ელემენტი, რომლის მეშვეობითაც ხორციელდება გადასვლა კვადრატული ფუძიდან წრიული გუმბათისკენ.

პანდემია (ბერძნ.) - ეპიდემია, რომელიც ედება მოსახლეობის დიდ ნაწილს, მთელ ქვეყანას ან მთელ რიგ ქვეყნებს.

პანდემოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, აფროდიტეს, როგორც მგრძნობიარე და ხორციელი სიყვარულის ღმერთქალის, ზედმეტი სახელი.

პანდექტები (ლათ.) - იგივეა, რაც დიგესტები.

პან-დი-ასუკარი - მწვერვალი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს ტერიტორიაზე (395 მეტრი).

პანდიე - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ზევსის და სელენეს ქალიშვილი.

პანდიები - ზევსის საპატივცემო დღესასწაულები ძველ საბერძნეთში, ათენში.

პანდიტი (სანსკრ.) - ინდოეთში - საპატიო ტიტული უპირატესად ინტელიგენციის წარმომადგენლებისა.

პანდორა - პლანეტა სატურნის თანამგზავრი; აღმოჩენილია 1980 წელს.

პანდორე (პანდორა) - ძველი ბერძნული მითოლოგიიის თანახმად, ზევსის ბრძანების მიხედვით ჰეფესტოს მიერ შექმნილი პირველი მოკვდავი მშვენიერი ქალი, რომელსაც ზევსმა მისცა ადამიანის ყველა უბედურებით სავსე ყუთი; ცნობისმოყვარეობის გამო ქალმა ახადა ყუთს თავი და განთავისუფლებული უბედურებანი მოედვნენ ქვეყანას. პანდორას ყუთი - ყოველგვარი უბუდურების წყარო.

პანდროსოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, დილის ცვრის ათენელთა ღმერთქალი.

პანდუსი (ფრანგ.) - დაქანებული სიბრტყე, რომელსაც აკეთებენ კიბის ნაცვლად.

პანე რომან - ესპანელი ბერი, პირველი ცნობების ავტორი ინდიელთა შესახებ (XV საუკუნე).

პანეგირიკი (ბერძნ.)

  1. ორატორის სახოტბო სიტყვა ვისიმე პატივსაცემად.

  2. (გადატანით) ვისიმე გადაჭარბებული ქება-დიდება.

პანეგირისტი

  1. პანეგირიკის შემთხზველი და წარმომთქმელი.

  2. (გადატანით) ვისიმე გადაჭარბებით მაქებარი.

პანევეჟისი - ქალაქი ლიტვაში (130 ათასი).

პანეთი ფრიდრიხ ადოლფ - გერმანელი ქიმიკოსი და გეოქიმიკოსი (1887-1958 წწ).

პანეკუკი ანტონ - ნიდერლანდელი ასტრონომი და პოლიტიკური მოღვაწე (1873-1960 წწ).

პანელი (გერმ.)

  1. შენობის შიგნითა კედლის ქვედა ნაწილი, რომელიც მოდიფიცირებულია, მოპირკეთებულია (ან შეღებილია ზეთის საღებავით) და განსხვავდება მთელი კედლის მოპირკეთებისაგან.

  2. რკინა-ბეტონის ან სხვა რაიმე მასალის ფილა, რომელსაც იყენებენ ასაწყობ მშენებლობაში.

  3. იგივეა, რაც ტროტუარი.

  4. საუბარი სამეცნიერო საკითხებზე რამდენიმე პირს შორის „მრგვალ მაგიდასთან“.

პანერო ლეპოლდო - ესპანელი პოეტი (დაიბადა 1948 წელს).

პანვიცი რუდოლფ - გერმანელი მწერალი და ფილოსოფოსი (1881-1969 წწ).

პანზოოტია (ბერძნ.) - ცხოველთა რაიმე დაავადებების ფართოდ გავრცელებული ეპიდემია.

პანთალასა (ბერძნ.) - ზღვებად და ოკეანეებად დაუყოფელი მსოფლიო ოკეანე, რომლითაც 200 მილიონი წლის წინათ გარემოცული იყო მთელი, კონტინენტებად დაუყოფელი დედამიწა.

პანთეიზმი (ბერძნ.) - რელიგიურ-ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც ღმერთს აიგივებს ბუნებასთან, ხოლო ბუნებას განიხილავს როგორც ღვთაების განსახიერებას.

პანთეისტი - პანთეიზმის მიმდევარი.

პანთეონი

  1. ძველ საბერძნეთში თავიდან ეწოდებოდა ყველა ღმერთის საერთო დიდ ტაძარს. ყველაზე უძველესი პანთეონი ააგეს ძვ.წ.აღ. II საუკუნეში. XVII საუკუნიდან პანთეონი ეკლესიად, საყდრად, სასაფლაოდ გადააკეთეს.

  2. რომელიმე პოლითეისტურ რელიგიაში - ყველა ღმერთის ერთობლიობა.

  3. სასაფლაო ან აკლდამა, სადაც გამოჩენილ ადამიანებს ასაფლავებენ.

პანთოოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, აპოლონის ქურუმი, ერთ-ერთი ტროელი უხუცესი, ევფერბოსის მამა.

პანთურქიზმი - ნაციონალისტურ-შოვინისტური იდეოლოგია, რომლის თანახმადაც თურქულ ენებზე მოლაპარაკე ხალხი, პირველ რიგში თურქულენოვანი მუსლიმანები, ერთ ერს წარმოადგენენ და თურქთა მეთაურობით უნდა გაერთიანდნენ ერთიან სახელმწიფოდ.

პანი

  1. ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ტყეებისა და ჭალების არკადიელთა ღვთაება, ჰერმესისა და დრიოფსის ქალიშვილის - დრიოპეს ვაჟი. შიშს ჰგვრიდა ყველას, ვინც მას მყუდროებას დაურღვევდა (რომაულ მითოლოგიაში შეესაბამება ფავნი).

  2. (პოლონ.) - ძველ პოლონეთსა და ლიტვაში, აგრეთვე უკრაინასა და ბელორუსიაში - მემამულე ქალი, მემამულის ცოლი. პანი - ზრდილობიანი ხსენება გათხოვილი ქალისა ან მისდამი მიმართვა ხსენებულ ქვეყნებში.

  3. (პოლონ.) - ძველ პოლონეთსა და ლიტვაში, აგრეთვე უკრაინასა და ბელორუსიაში - მემამულე. პან - ზრდილობიანი ხსენება მამაკაცისა ან მისდამი მიმართვა ხსენებულ ქვეყნებში.

პანი ანტონ - რუმინელი პოეტი, კომპოზიტორი, ფოკლორისტი (1796 ან 1797 - 1854 წწ).

პანი მარიო - მექსიკელი არქიტექტორი (1911-1995 წწ).

პანიკა (ბერძნ.) - უეცარი შიში, ძრწოლა, თავზარი, რომელიც შეიპყრობს ადამიანთა ჯგუფს, ხალხს (ან ცალკე ადამიანს); ასეთი შიშით გამოწვეული საერთო მღელვარება, არეულობა.

პანიკადილო (ბერძნ.) - დიდი ჭაღი ან მრავალბუდიანი შანდალი ეკლესიაში.

პანიკიორი - პანიკის ამყოლი ადამიანი, რომელიც ავრცელებს პანიკის გამომწვევ ხმებს.

პანინი - ძველინდოელი გრამატიკოსი (ძვ.წ.აღ. V - IV სს).

პანისლამიზმი - რელიგიურ-პოლიტიკური მიმდინარეობა. რომელსაც საფუძვლად უდევს მთელი მსოფლიოს „მუსლიმანთა“ გაერთიანების იდეა.

პანკისის საერისთავო - ძველი კახეთის სამთავროს ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული, რომელიც მოიცავდა პანკისის ხეობას, ალვანის ველსა და თუშეთს (ახმეტის მუნიციპალიტეტი).

პანკისის ქედი (ტბათანა, წოვის ქედი) - ქედი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ილტოსა და ალაზნის წყალგამყოფი.

პანკისის ციხე - შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში (ახმეტის მუნიციპალიტეტი). წყაროებში პირველად XI საუკუნიდან მოიხსენიება.

პანკისის ხეობა - ხეობა ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის ხეობის ზემო ნაწილი.

პანკრატიონი (ბერძნ.) - ძველ საბერძნეთში - ათლეტების ასპარეზობაში ჭიდაობა, რომელთანაც გაერთიანებული იყო მუშტი-კრივი.

პანკრეასი (ბერძნ.) - კუჭუკანა ჯირკვალი.

პანკრეატინი - სამკურნალო პრეპარატი, რომელიც დამზადებულია ცხოველთა კუჭუკანა ჯირკვლისაგან.

პანკრეატიტი - პანკრეასის ანთება.

პანკჰერსტი სილვია ესტელა - ინგლისის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე ქალი, პუბლიცისტი (1882-1960 წწ).

პანლოგიზმი - იდეალისტურ-რაციონალისტური შეხედულება, რომლის მიხედვითაც ყოფიერება არის ლოგიკურის, იდეის ხორცშესხმა.

პანო (ფრანგ.)

  1. კედლის ან ჭერის ნაწილი, რომელსაც შემოვლებული აქვს ორნამენტი და რომელშიც თავსდება რაიმე ნახატი ან სკულპტურა.

  2. ასეთი ადგილის შესავსები სურათი, ბარელიეფი და მისთანები.

პანოვა ვერა - რუსი მწერალი ქალი (1905-1973 წწ).

პანონია - რომის პროვინცია. შეიქმნა ახ.წ.აღ. 8 წელს ილირიის ორად გაყოფის შედეგად.

პანოპტიკუმი (ბერძნ.) - მუზეუმი, რომელშიც გამოფენილია ნატურალური სიდიდის სანთლის ფიგურები.

პანორამა (ბერძნ.)

  1. რაიმე ვრცელი მიდამოს ხედი.

  2. მრგვალი შენობის შიგნითა კედელზე მოთავსებული სურათი, რომლის წინა პლანი მოცულობითია; განათებულია ზევიდან.

  3. სამხედრო საქმეში - ოპტიკური კუთხსაზომი ხელსაწყო ქვემეხის დამიზნების დასაზუსტებლად.

პანოფთალმიტი - თვალის ყველა ქსოვილისა და გარსის ერთდროული ჩირქოვანი ანთება.

პანოფსკი ერვინ - გერმანელ-ამერიკელი ხელოვნებათმცოდნე (1892-1968 წწ).

პანსიონატი (ფრანგ.)

  1. ერთგვარი სასტუმრო, რომელშიც მოსულებს ეძლევათ ადგილი ღამის გასათევად.

  2. დასასვენებელი სახლის ნაირსახეობა.

პანსიონერი (ფრანგ.)

  1. პანსიონის (მნიშვნელობა 1) მოსწავლე.

  2. პანსიონში (მნიშვნელობა 2) მცხოვრები.

პანსიონი (ფრანგ.)

  1. დახურული სასწავლებელი, სადაც მოსწავლეები უზრუნველყოფილი არიან ბინით და კვებით.

  2. კერძო სასტუმრო, სადაც მდგმურები უზრუნველყოფილნი არიან კვებით და მოვლით.

პანსლავიზმი - ტერმინი, რომელიც შემოიღეს XIX საუკუნის 40-იან წლებში ავსტრო-უნგრეთის იმპერიაში სლავი ხალხების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღსანიშნავად.

პანსო ვოლდემარ - ესტონელი რეჟისორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1920-1977 წწ).

პანსპერმია (ბერძნ.) - ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითა ცოცხალი ჩანასახები შემოტანილია დედამიწაზე კოსმოსიდან მეტეორიტებით ან სინათლის წნევის ზემოქმედებით.

პანტა (Pyrus caucasica)

  1. ტყის მსხალი; საშუალო სიმაღლისა ან მაღალი ხე; ისხამს ყუნწიან ნაყოფს.

  2. სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.

პანტამსხალი - მსხლის ჯიში, რომელიც პანტისოდენა ნაყოფს ისხამს.

პანტაპუნტა - აგდებით ითქმის პანტისა და ზოგი სხვა უხეირო ხილის შესახებ.

პანტაპუნტით - ერთმანეთის მიყოლებით, ბევრ-ბევრი ზედიზედ.

პანტელერია - კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში, ეკუთვნის იტალიას.

პანტერა - იგივეა, რაც ლეოპრადი.

პანტი სუმიტრანანდან - ინდოელი პოეტი (1900-1977 წწ).

პანტიანი

  1. სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

  2. სოფელი თელავის მუნიციპალიტეტში (თეთრი წყლების თემის საკრებულო). მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან - 1420 მეტრი, თელავიდან - 18 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 15 ადამიანი.

  3. სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში.

  4. სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში.

პან ტიანშოუ - ჩინელი ფერმწერი (1897-1965 წწ).

პანტიკაპეონი - ანტიკური ქალაქი აღმოსავლეთ ყირიმში (ახლანდელი ქალაქი ქერჩი), დააარსეს მილეტიდან გადმოსახლებულებმა ძვ.წ.აღ. VI საუკუნის I ნახევრში.

პანტნაური - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

პანტოგრაფი (ბერძნ.)

  1. ნახაზიდან, გეგმიდან პირის გადასაღები ხელსაწყო.

  2. ელმავლის ან მოტორვაგონის სახურავზე გამართული მოწყობილობა საკონტაქტო სადენიდან დენის მისაღებად.

პანტოკრინი - სამკურნალო პრეპარატი, რომელსაც ამზადებენ ხალიანი ირმის ჩვილი რქისაგან (დოყისაგან); იყენებენ სხვადასხვა დაავადების დროს (ტონუსის ასაწევად).

პანტომიმა (ბერძნ.) - უსიტყვო თეატრალური წარმოდსგენა, რომლის მოქმედი პირები აზრებსა და გრძნობებს ჟესტებით, მიმიკით გადმოსცემენ.

პანტომიმიკა - ადამიანის სხეულის გამომხატველობითი მოძრაობანი.

პანტოპონი (ბერძნ.) - მორფინის შემცველი სამკურნალო პრეპარატი; ტკივილის გამაყუჩებელი და ძილის მომგვრელი საშუალება.

პანტორითმა (ბერძნ.) - ისეთი რითმა, რომელიც მოიცავს არა მხოლოდ ტაეპის დაბოლოებას, არამედ მთელ ტაეპს.

პანტოფაგია (ბერძნ.) - სრულიად სხვადასხვაგვარი მცენარეული და ცხოველური საკვების ჭამის უნარი.

პანტურა - ვისაც, რასაც ყურების პანტური (ბარტყუნი) ახასიათებს.

პანტური - იგივეა, რაც ბარტყუნი.

პანუსი (ლათ.) - თვალის რქოვანი გარსის ანთება; ჩვეულებრივ შეინიშნება ტრაქომიის დროს.

პანფილოვი (1942 წლამდე ჯარკენტი) - ქალაქი ყაზახეთის თალდი-ყორღანის ოლქში (35 ათასი).

პანფილოვი ალექსანდრე - რუსი ადმირალი, 1854-55 წლების სევასტოპოლის დაცვის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი (1808-1974 წწ).

პანფილოვი გლებ - რუსი კინორეჟისორი (დაიბადა 1934 წელს).

პანფსიქიზმი - იდეალისტური წარმოდგენა, რომლის მიხედვითაც ბუნებაში ყველაფერი სულიერია; ანიმიზმის გადმონაშთი.

პანღური - უკნიდან მუხლის, ფეხის ამოკვრა.

პანჩატანტრა (სანსკრ.) - „ხუთწიგნეული“; სანსკრიტული თხრობითი ლიტერატურის ძეგლი (დაახლოებით III-IV სს); მისი საშუალოსპარსული ვერსია საფუძვლად დაედო არაბულ ვერსიას, რომელიც ცნობილია „ქილილა და დამანას“ სახელწოდებით.

პანჩა-შილა - მშვიდობიანი თანაარსებობის ხუთი პრინციპი, რომლებიც ჩამოყალიბებულია ჩინეთისა და ინდოეთის შეთანხმებაში ვაჭრობისა და სხვათა შესახებ (1954 წელი).

პანჩევო - ქალაქი სერბიაში (75 ათასი).

პანჩენკო პიმენ - ბელორუსიის სახალხო პოეტი (დაიბადა 1917 წელს).

პანჩენ-ლამა - ტიბეტში - ერთ-ერთი უმაღლესი სასულიერო პირის ტიტული (დალაი-ლამასთან ერთად მეთაურობს ლამაისტურ ეკლესიას).

პანჩი (ინგლ.) - ინგლისში - თოჯინების თეატრის პოპულარული კომიკური პერსონაჟი.

პანჩი პეტრო (ნამდვილი გვარი პანჩენკო) - უკრაინელი მწერალი (1891-1978 წწ).

პანჩური - იგივეა, რაც პანღური.

პანჯიმი - იხილე პანაჯი.

პანჯნადი - მდინარე სატლეჯის სახელი ქვემო დინებაში.

პაოლინი სტეფანო - თეატინელი ბერი, იტალიელი მესტამბე, პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნის შემდგენელ-გამომცემელი (XVII საუკუნე).

პაოლო - რომის პაპის პავლე III-ის დროს (1534-49) პაპის ოლქში შემოღებული ვერცხლის მონეტა; მიმოქცევაში იყო XIX საუკუნის დასასრულამდე.

პაპა

  1. მამის ან დედის მამა; ბაბუა.

  2. სათამაშო ქაღალდი (კარტის), რომელზედაც გამოსახულია გვირგვინიანი კაცი.

  3. ქალაქი უნგრეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ვესპრემის მედიეში (35 ათასი).

პაპა გიგია - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1960 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - ზაქარია გუდავაძე. სცენარის ავტორები - გრიგოლ ჩიქოვანი, ი. კროტკოვი. დამდგმელი ოპერატორი - იური რიშკოვი. კომპოზიტორი - მარიამ (მერი) დავითაშვილი. მთავარ როლებში: კოტე დაუშვილი (პაპა გიგია), იამზე გვათუა, თამარ დოლიძე, ჯულიეტა ვაშაყმაძე, ალექსანდრე ჟორჟოლიანი, იმედა კახიანი, ზურაბ ლაფერაძე, მეგი წულუკიძე, იპოლიტე ხვიჩია.

პაპადატ-ბენჯესკუ ჰორტენზია - რუმინელი მწერალი ქალი (1876-1955 წწ).

პაპაეტე - ქალაქი კუნძულ ტაიტიზე, საფრანგეთის პოლინეზიის ადმინისტრაციული ცენტრი.

პაპავა მარლენ - სპორტსმენი ტყვიის სროლა. ევროპის ჩემპიონი გუნდურ შეჯიბრებაში (1976), სსრკ ორგზის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1970, 74), ორგზის მეორე (1970, 76) და ორგზის მესამე (1976, 78) პრიზიორი. 1976 წლის მონრეალის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (დაიბადა 1941 წელს).

პაპავა მიხეილ - კინოდრამატურგი (1906-1975 წწ).

პაპავერინი (ლათ.) - სამკურნალო პრეპარატი; ტკივილის გამაყუჩებელი და ძარღვების გამაფართოებელი საშუალება.

პაპათანასიუ - იხილე პაპატანასიუ.

პაპაინი - მცენარეული პროტოლიზური ფერმენტი ჰიდროლიზების კლასისა.

პაპაიოანუ ეზეკიას - კვიპროსის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1908-1995 წწ).

პაპანაქება - ისეთი ამინდი, როცა მზე ძალიან აცხუნებს.

პაპანება - იგივეა, რაც პაპანაქება.

პაპანდრეუ ანდრეას - საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი 1981-89 და 1993 წლებში (1919-1997 წწ).

პაპანდრეუ გეორგიოს - საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრი 1944-45, 1963-65 წლებში (1888-1968 წწ).

პაპანინი ივან - პოლარეთის რუსი მკვლევარი, კონტრ-ადმირალი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი (1894-1986 წწ).

პაპანოვი ანატოლი - თეატრისა და კინოს რუსი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1922-1987 წწ).

პაპანწყვილი - ტბა ხობის მუნიციპალიტეტში, ოდიშის ვაკეზე.

პაპაპა - შორისდებული - გამოხატავს: 1) გაკვირვებას ან მოწონებას. 2) კატეგორიულ აკრძალვას, უარყოფას.

პაპარაგასი დიმიტრის - საბერძნეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1896-1949 წწ).

პაპარაცი (იტალ.) - ფოტორეპორტიორები, რომლებიც აედევნებიან ხოლმე ცნობილ ადამიანებს, და ცდილობენ მათი ცხოვრების მოულოდნელი მომენტები დააფიქსირონ ფირზე.

პაპასკირი ივანე - აფხაზეთის სახალხო მწერალი (1902-1980 წწ).

პაპატანასიუ (ქმრის გვარის მიხედვითი - მავრომატი) ასპასიუ - ბერძენი მსახიობი ქალი, ანტიფაშისტური მოძრაობის მონაწილე (დაიბადა 1918 წელს).

პაპატიჩის ციებ-ცხელება - მწავე ვირუსული დაავადება; იწვევს მოსკიტის კბენა.

პაპაშენი - შენი პაპა.

პაპაჩემი - ჩემი პაპა.

პაპაჯვარი - ხის ჯვარი, რომელსაც ასობდნენ ყანაში ან ეზოში ვითომდა ავი თვალისაგან დასაცავად.

პაპე ალექსანდრიელი - ძველბერძენი მათემატიკოსი (III საუკუნის მე-2 ნახევარი).

პაპეეტე - ქალაქი კუნძულ ტაიტიზე, საფრანგეთის პოლინეზიის ადმინისტრაციული ცენტრი.

პაპენი დენი - ფრანგი ფიზიკოსი, სითბური ძრავის ერთ-ერთი გამომგონებელი (1647-1714 წწ).

პაპენი ფრანც ფონ - ფაშისტური გერმანიის ერთ-ერთი მთავარი სამხედრო დამნაშავე (1879-1969 წწ).

პაპეული

  1. პაპის ოჯახი.

  2. იგივეა, რაც პაპისეული.

პაპი (ლათ.) - რომის პაპი - კათოლიკური ეკლესიის მეთაური.

პაპი - ქალაქი უზბეკეთის ნამანგანის ოლქში.

პაპი ლასლო - უნგრელი სპორტსმენი (კრივი), ოლიმპიური თამაშების სამგზის ჩემპიონი 1948, 1952, 1956 წლებში (დაიბადა 1926 წელს).

პაპი სეზარ დე - ბელგიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1842-1890 წწ).

პაპი ჯოზეფ (ნამდვილი გვარი პაპიროვსკი) - ამერიკელი რეჟისორი, თეატრის რეფორმატორი და ექსპერიმენტატორი (1921-1991 წწ).

პაპიდა - პაპის და.

პაპიე-მაშე (ფრანგ.) - პლასტიკური ნივთიერება, რომელიც მიიღება ქაღალდის მასაში წებოს, სახამებლის, თაბაშირის, ცარცის და სხვა ნივთიერეთა შერევით.

პაპილარული ხაზები - ხელის თითებზე არსებული ხაზები, რომლებიც გარკვეულ ჭრელს (სახეებს) ქმნის, უცვლელია ადამიანის მთელი სიცოცხლის მანძილზე.

პაპილიონი (ფრანგ.) - დეკორატიული მინატურული ძაღლის ჯიში.

პაპილომა - ადამიანისა და ცხოველების კეთილთვისებიანი სიმსივნე.

პაპილოტი (ფრანგ.) - ქაღალდის ან ჩვრის ნაჭერი, რომელზედაც ახვევენ თმის კულულებს (ცივად დახვევის დროს).

პაპინი ჯოვანი - იტალიელი მწერალი (1881-1956 წწ).

პაპინიანე ემილიუს - რომაელი იურისტი (დაახლოებით 150-212 წწ).

პაპინო ლუი ჟოზეფ - კანადის პოლიტიკური მოღვაწე (1786-1871 წწ).

პაპირი (პაპირუსი) - მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ისლისებრთა ოჯახისა.

პაპიროლოგია - ისტორიულ-ფილოლოგიური დამხმარე სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც შეისწავლის პაპირუსებზე დაწერილ ტექსტებს.

პაპიროსი (პოლონ.) - თამბაქოთი ამოვსებული ქაღალდის მილი მოსაწევად.

პაპირუსი (ბერძნ.)

  1. ერთგვარი ტროპიკული ლერწამი; ჭილი.

  2. ამ მცენარის ღეროებისაგან დამზადებული საწერი მასალა.

პაპისეული - პაპის ნაქონი.

პაპის ოლქი (პაპის სახელმწიფო) - რომის პაპების გამგებლობაში არსებული თეოკრატიული სახელმწიფო 786-1870 წლებში იტალიაში.

პაპისპაპა - შორეული წინაპარი.

პაპობა - რომის კათოლიკური ეკლესიის მონარქიული ხასიათის მმართველობის სისტემა.

პაპოშვილები - სოფელი შუახევის მუნიციპალიტეტში.

პაპუა

  1. მარჯნის ზღვის ყურე (პაპუა-ახალი გვინეა).

  2. 1973 წლამდე ავსტრალიის კოლონია, რომელიც შევიდა პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში.

პაპუა - ახალი გვინეა (პაპუა-ახალი გვინეის დამოუკიდებელი შტატები, ინგლ. Independent State of Papua New Guinea).

- სახელმწიფო ოკეანეთში, წყნარი ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, კუნძულ ახალი გვინეის აღმოსავლეთ ნაწილსა და მიმდებარე კუნძულებზე.
- დამოუკიდებლობის დღე (ავსტრალიისგან) - 1975 წლის 16 სექტემბერი.
- ჰიმნი - „O Arise All You Sons“.
- მმართველობის ფორმა - კონსტიტუციური მონარქია.
- სახელმწიფოს მეთაური - ინგლისის დედოფალი, რომელსაც ადგილზე გენერალ-გუბერტნატორი ენაცვლება.
- საკანონმდებლო ორგანო - ეროვნული პარლამენტი.
- ფარათობი - 462 840 კვ.კმ.
- დაყოფილია 20 პროვინციად.
- მოსახლეობა - 6,3 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 13 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მოსახლეობის უმეტესობა ქრისტიანული აღმსარებლობისაა.
- ოფიციალური ენა - ინგლისური.
- დედაქალაქი - პორტ-მორსბი.
- ვალუტა - კინა.
- ქვეყნის კოდი - PNG.
- დროის სარტყელი - UTC +10.
- სატელეფონო კოდი - +675.
- ინტერნეტ-დომენი - PG.

პაპუასები - ახალი გვინეის, მელანეზიის და წყნარი ოკეანის სხვა კუნძულების მკვიდრი მოსახლეობის უმეტესობის კრებითი სახელი.

პაპულა (ლათ.) - მედიცინაში - მშრალი მუწუკი, კვანძი.

პაპუწიშვილი-ქსიფილინოსი იოანე - XVIII საუკუნის ქართველი მწიგნობარი.

პაპყი - პირველად მოსული, თხლად დადებული თოვლი, რომელიც ჯერ კიდევ მთლად ვერ ფარავს არემარეს.

პაპწვა - სოფელი გუდაუთის მუნიციპალიტეტში.

პაჟთა კორპუსი - პრივილეგირებული სამხედრო სასწავლებელი მეფისდროინდელ რუსეთში.

პაჟი (ფრანგ.)

  1. დასავლეთ ევროპაში - ახალგაზრდა აზნაური (ვაჟი), რომელიც მსახურად ედგა ფეოდალს ან მეფეს და გადიოდა რაინდობისათვის მზადების პირველ საფეხურს.

  2. პაჟთა კორპუსის აღსაზრდელი (პაჟთა კორპუსი) - თავად-აზნაურთა სამხედრო სასწავლებელი).

პარა

  1. (რიუ-პარა) მდინარე ბრაზილიაში, ამაზონის მარჯვენა შენაკადი.

  2. შტატი ბრაზილიის ჩრდილოეთ ნაწილში; ადმინისტრაციული ცენტრი - ბელენი.

პარა (ბერძნ.) - რთულის სიტყვების პირველი შემადგენელი ნაწილი - აღნიშნავს რამესთან ახლოს არსებობას ან რისამე გადახრას, დარღვევას.

პარაბელუმი (ლათ.) - ერთგვარი ავტომატური პისტოლეტი.

პარაბიოზი (ბერძნ.)

  1. ორი (ან რამდენიმე) ორგანიზმის ხელოვნურად შეზრდის მეთოდი (სისხლძარღვებისა და ლიმფური ჯირკვლების შეერთების საშუალებით).

  2. ქსოვილის აგზნებადობისა და გამტარობის დაქვეითება, რომელიც მოსდევს მეტისმეტ გაღიზიანებას.

პარაბოლა (ბერძნ.) - მათემატიკაში - ჩაუკეტავი მრუდი, რომლის ყოველი წერტილი თანაბრად არის დაშორებული მოცემული წერტილიდან (ფოკუსიდან) და მოცემული სწორი ხაზიდან.

პარაბოლოიდი (ფრანგ.) - ისეთი პარაბოლის მოძრაობით წარმოქმნილი ზედაპირი, რომლის წვერო დასრიალებს მეორე (უძრავ) პარაბოლაზე.

პარაგანგლიონები (ბერძნ.) - ხერხემლიანი ცხოველებისა და ადამიანის ენდოკრინული ჯირკვლები, რომელთა საშუალებითაც ხდება ადრენალინის გამომუშავება და სისხლში გადასვლა.

პარაგენეზისი (ბერძნ.)

  1. წარმოქმნის საერთო პირობებით შეკავშირებული მინერალების თანაარსებობა დედამიწის ქერქში.

  2. წარმოქმნის საერთო პირობებით შეკავშირებული ქიმიური ელემენტების თანაარსებობა მინერალებში.

პარაგვაული ჩაი - მარადმწვანე მცენარე; სხვაგვარად ეწოდება მატე.

პარაგვაი (პარაგვაის რესპუბლიკა, ესპან. Republica del Paraguay, გუარანის ენაზე - Teta Paraguaype).

- სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში. სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება არგენტინას, ჩრდილო-დასავლეთით - ბოლივიას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით და აღმოსავლეთით - ბრაზილიას. ზღვაზე გასასვლელი არ გააჩნია.
- სახელის წარმოშობა უკავშირდება მდინარე პარანას და გუარანის ენაზე ნიშნავს - „დიდი მდინარიდან“.
- დამოუკიდებლობის დღე (ესპანეთისგან) - 1811 წლის 15 მაისი.
- ეროვნული დევიზი - „Paz y justicia“ (მშვიდობა და მართლმსაჯულება).
- ჰიმნი - „Paraguayos, Republica o Muerte”.
- მმართველობის ფორმა - საპრეზიდენტო რესპუბლიკა.
- მთავრობის და სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი.
- ფართობი - 406 750 კვ.კმ.
- დაყოფილია 18 დეპარტამენტად.
- მოსახლეობა - 6,4 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 16 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - ესპანური.
- დედაქალაქი - ასუნსიონი.
- ვალუტა - გუარანი (გვარანი).
- ქვეყნის კოდი - PRY.
- დროის სარტყელი - UTC -4.
- სატელეფონო კოდი - +595.
- ინტერნეტ-დომენი - PY.

პარაგვაი - მდინარე ბრაზილიასა და პარაგვაიში, მდინარე პარანის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 2500 კილომეტრი).

პარაგრაფი (ბერძნ.) - წიგნის, სტატიის, ოფიციალური დოკუმენტის ტექსტის ნაწილი, რომელსაც თავში ჩვეულებრივ საგანგებო ნიშანი უზის რიგითი ნომრის წინ.

პარაგრიპი (ბერძნ.) - სასუნთქი გაზების მწვავე ვირუსული დაავადება; უპირატესად ბავშვებს ემართებათ.

პარაგუანა - ნახევარკუნძული სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან (ვენესუელა).

პარადი

  1. ორი მდინარის სახელწოდება სამხრეთ ამერიკაში: 1) ბრაზილიის სამხრეთ აღმოსავლეთ ნაწილში, ერთვის ატლანტის ოკეანეს. 2) ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ერთვის ატლანტის ოკეანეს.

  2. ბალნეოლოგიური კურორტი უნგრეთის ჰევეშის მედიეში.

  3. (ფრანგ.) ჯარების საზეიმო დათვალიერება; აღლუმი.

  4. საზეიმო სვლა.

  5. (ფრანგ.) - ფარიკაობაში (აგრეთვე ჭიდაობაში, კრივში) - თავდაცვის ილეთი.

პარადი ვანესა - ფრანგი კინომსახიობი და ესტრადის მომღერალი ქალი (დაიბადა 1973 წელს).

პარადიგმა (ბერძნ.) - გრამატიკაში - რომელიმე სიტყვის ფორმათა ტაბულა როგორც ბრუნების ან უღვლილებათა ნიმუში.

პარადიგმატიკა - გრამატიკის დარგი, მორფოლოგიის ნაწილი, მოიცავს ბრუნებისა და უღვლილების პარადიგმებს; მნიშვნელობით უახლოვდება ფლექსიას (მიმოხვრას).

პარადისი - ბევრ ევროპულ ენაში „სამოთხის“ სინონიმი.

პარადოქსი (ბერძნ.) - აზრი, მსჯელობა, რომელიც მკვეთრად განსხვავდება საყოველთაოდ აღიარებულისაგან, ეწინააღმდეგება საღ აზრს.

პარადოქსული - უჩვეულო.

პარად-პროლოგი (ფრანგ.) - ცირკში - წარმოდგენის დასაწყისი, შესავალი ნაწილი, პროგრამის ყველა მონაწილის ერთდროული თეატრალიზებული გამოსვლა.

პარადული

  1. საზეიმო.

  2. მოჩვენებითი, უსაფუძვლო.

პარადულობა - მოჩვენებითი წარმატებებით დატკბობა, უსაფუძვლო საზეიმო განწყობილება.

პარავანი (ინგლ.) - წყალქვეშა აპარატი მოძრავი ხომალდის კორპუსის დასაცავად ნაღმის დაჯახებისგან.

პარავისინო--არტეაგა ორტენსიო ფელიქს - ესპანელი პოეტი, მღვდელმსახური (1580-1633 წწ).

პარაზინსკი სკოტ ედვარდ - ამერიკელი ასტრონავტი, ოთხი კოსმოსური ფრენის მონაწილე 1994-2001 წლებში (დაიბადა 1961 წელს).

პარაზიტი (ბერძნ.)

  1. ორგანიზმი, რომელიც სხვა ცოცხალ ორგანიზმზე ცხოვრობს და მის ხარჯზე საზრდოობს.

  2. (გადატანით) ადამიანი, რომელიც სხვისი შრომით ცხოვრობს; მუქთახორა.

პარაზიტიზმი

  1. ბიოლოგიაში - სხვადასხვა სახეობის ორ ორგანიზმს შორის დამოკიდებულების ფორმა, როდესაც ერთი მათგანი (პარაზიტი) იყენებს მეორეს, როგორც კვების წყაროს.

  2. მუქთახორობა.

პარაზიტოლოგია - მეცნიერება პარაზიტებისა და პარაზიტიზმის შესახებ.

პარაიბა

  1. შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში; ადმინისტრაციული ცენტრი - ჟუან-პესოა.

  2. ბრაზილიის ქალაქ ჟუან-პესოას ძველი სახელწოდება.

  3. მდინარე ბრაზილიაში, ერთვის ატლანტის ოკეანეს (სიგრძე - 1060 კილომეტრი).

პარაკასი - ძვ.წ.აღ. I ათასწლეულის II ნახევრის - ახ.წ.აღ. დასაწყისში თანამედროვე პერუს სამხრეთ სანაპიროზე მცხოვრებ მიწათმოქმედ ტომთა არქეოლოგიური კულტურა.

პარაკლისი (ბერძნ.) - საეკლესიო მღვდელმსახურება.

პარაკლიტონი - რვა ხმაზე გაწყობილი სადაგი დღეების (ორშაბათ-შაბათი) საგალობელთა კრებული. ბერძნულიდან ქართულად XI საუკუნეში უნდა იყოს თარგმნილი.

პარაკუ - ქალაქი ბენინში, ბორგუს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

პარალაქსი (ბერძნ.) - საგნის მდებარეობის ხილული ცვლილება დამკვირვებლის თვალის გადანაცვლების შედეგად.

პარალელეპიპედი (ბერძნ.) - ექვსწახნაგა სხეული, რომლის მოპირდაპირე წახნაგები (წყვილ-წყვილად) ტოლი პარალელოგრამებია.

პარალელი (ბერძნ.)

  1. პარალელური ხაზი.

  2. ეკვატორის პარალელურად გატარებული წარმოსახვითი ხაზი დედამიწის ზედაპირზე.

  3. მოვლენა, რომელიც შეიძლება შეედაროს სხვა, ანალოგიურ მოვლენას; შედარება, შეპირისპირება.

პარალელიზმი

  1. მათემატიკაში - ხაზების ან სიბრტყეების ერთმანეთისგან თანაბარი დაცილებულობა.

  2. ორი მოვლენის, მოქმედების მუდმივი თანაფარდობა და თანაარსებობა.

  3. ორი პირის, დაწესებულების, ორგანიზაციის მიერ ერთგვარი სამუშაოს შესრულება ერთმანეთთან შეუთანხმებლად; დუბლირება.

  4. პარალელოგრამი (ბერძნ.) - ოთკუთხედი, რომლის მოპირდაპირე გვერდები ერთმანეთის ტოლი და პარალელურია.

პარალელური

  1. მათემატიკაში - ისეთი ხაზი (ან სიბრტყე) რომელიც მთელ სიგრძეზე თანაბარი მანძილით არის დაშორებული მეორე ხაზისგან (სიბრტყისგან) და, რომ გაგრძელდეს, არ გადაკვეთს მას.

  2. რაც რისამე გასწვრივ არის და მთელ სიგრძეზე დაახლოებით თანაბარი მანძილითაა დაშორებული.

  3. რისამე მსგავსი, შესატყვისი.

  4. რამესთან ერთად, ერთდროულად მიმდინარე.

პარალიზება

  1. დადამბლავება.

  2. (გადატანით) მოქმედების უნარის ან საშუალების დაკარგვა.

პარალიზი (ბერძნ.) - დამბლა.

პარალინგვისტიკა - ენათმეცნიერების ნაწილი, რომელიც შეისწავლის სამეტყველო ურთიერთობაში გამოყენებულ არაენობრივ საშუალებებს (ხმის სიმაღლეს, პაუზების განაწილებას და ა.შ.).

პარალიტიკი - დამბლადაცემული.

პარალოგიზმი (ბერძნ.) - უნებლიე ლოგიკური შეცდომის შედეგად მიღებული მცდარი დასკვნა.

პარალოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ათენელთა გმირი, რომელსაც მიეწერება გემისა და ზღვაოსნობის გამოგონება.

პარამაგნეტიზმი - პარამაგნიტურ ნივთიერებათა დამახასიათებელი მოვლენებისა და თვისებების ერთობლიობა.

პარამაგნიტური - რაც მაგნიტის პოლუსებისაკენ სუსტად მიიზიდება.

პარამაგნიტური ნივთიერებანი - ნივთიერებანი, რომლებსაც სუსტი მაგნიტური თვისებები აქვს.

პარამარიბო - სურინამის დედაქალაქი და მთავარი პორტი (200 ათასი).

პარამესვარა - მალაკის სასულთნოს დამაარსებელი და მმართველი XVI საუკუნის დასაწყისში.

პარამეტრი

  1. მათემატიკაში - სიდიდე, რომელიც შედის მათემატიკურ ფორმულაში და თავის მუდმივ მნიშვნელობას ინარჩუნებს მხოლოდ მოცემული ამოცანის პირობებში.

  2. რაიმე საგნის ან მოვლენის ძირითადი თვისებების დანახასიათებელი სიდიდე ან სიდიდეები.

პარამეტრიტი - საშვილოსნოსირგვლივი ფაშარი ან შემაერთებელი ქსოვილის ანთება.

პარამეტროპი - ავსტრალოპითეკების ოჯახის ადამიანის მსგავსი მაიმუნების ნამარხი გვარი.

პარამილიოს-დე-უსპალიატის ქედი - იხილე უსპალიატა.

პარამნეზია (ბერძნ.) - მედიცინაში - მეხსიერების მცდარობა, მისი ისეთი მოშლილობა, როდესაც ადამიანი ახალ მოვლენებს აღიქვამს, როგორც ოდესღაც უკვე განცდილს.

პარამუშირი - კუნძული კურილის კუნძულების ჩრდილოეთ ნაწილში.

პარანა

  1. მდინარე პარაგვაიში, ბრაზილიასა და არგენტინაში, ერთვის ლა-პლატის ყურეს (სიგრძე - 4380 კილომეტრი).

  2. ქალაქი არგენტინის დასავლეთ ნაწილში, ენტრე-რიოსის პროვინციაში (280 ათასი). 3) შტატი ბრაზილიის სამხრეთ ნაწილში; ადმინისტრაციული ცენტრი - კურიტიბა.

პარანაგუა - ქალაქი ბრაზილიის პარანის შტატში.

პარანაიბა - მდინარე ბრაზილიაში, მდინარე პარანის მარჯვენა შენაკადი.

პარანაპანემა - მდინარე ბრაზილიაში, მდინარე პარანის მარცხენა შენაკადი.

პარანგონი (ფრანგ.) - უნაკლო, უზადო ბრილიანტი.

პარანდოვსკი იან - პოლონელი მწერალი და კულტურის ისტორიკოსი (1895-1978 წწ).

პარანეფრიტი (ბერძნ.) - თირკმლისირგვლივი ფაშარი შემაერთებელი ქსოვილის ანთება.

პარანთეზი (ფრანგ.) - პოლიგრაფიაში - ფიგურული ფრჩხილი, რომლითაც აერთიანებენ რამდენიმე სიტყვას ან სტრიქონს (უპირატესად ტაბულებში).

პარანთროპი (ბერძნ.) - ადამიანის მსგავსი განმარხებული მაიმუნი, რომელიც ახლოსაა ავსტრალოპითეკთან; მისი ნაშთები ნაპოვნია აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში.

პარანოია (ბერძნ.) - ერთგვარი ფსიქიკური დაავადება; ზოგჯერ ახასიათებს ჰალუცინაციები, ბოდვები.

პარანოიკი - პარონიით შეპყრობილი ადამიანი.

პარანომია (ბერძნ.) - კანონებში არსებული წინააღმდეგობა.

პარაპეტი (იტალ.) - რისამე (მაგალითად, ხიდის) გასწვრივ გაკეთებული მოაჯირი.

პარაპლეგია (ბერძნ.) - მედიცინაში - ზედა ან ქვედა ორივე კიდურის დამბლა.

პარასელის კუნძულები - იხილე სიშა.

პარასიმპათიკური ნერვული სისტემა - ვეგეტატიური ნერვული სისტემის ნაწილი; მონაწილეობს შინაგანი ორგანოების მოქმედების რეგულირებაში და სხვა. მისი ბოჭკოები ცენტრალური ნერვული სისტემიდან ატარებენ იმპულსებს, რომლებიც ანელებენ გულის ცემას, დაბლა სწევენ არტერიულ წნევას და სხვა.

პარასიოს ეფესელი - ძველბერძენი ფერმწერი (ძვ.წ.აღ. V ს მე-2 ნახევარი).

პარასიტოსი - თანამესუფრე ძველ საბერძნეთში.

პარასკარიდოსი - კენტჩლიქოსნების ჰელმინთოზი; მისი გამომწვევია პარასკარიდა, რომელიც პარაზიტობს წვრილ ნაწლავებში.

პარასკევი (ბერძნ.) - შვიდდღიანი კვირის მეხუთე დღის სახელწოდება.

პარასკევობა - ბაზრობა, რომელიც პარასკევობით იმართებოდა ხოლმე.

პარასკენიონი (ბერძნ.) - ძველ ბერძნულ თეატრში - სკენეს გვერდით მინაშენი, საიდანაც მოედანზე (ორქესტრაზე) გამოდიოდნენ მსახიობები და ქორო.

პარასკეობით - ყოველ პარასკევ დღეს.

პარასოლი (ფრანგ.)

  1. მზის ქოლგა.

  2. ერთფრთიანი პატარა თვითმფრინავი.

პარასტიქი (ბერძნ.) - ფოთლები, ყვავილები და სხვა, რომლებიც ერთმანეთს მჭიდროდ ეხებიან და ქმნიან ირიბ, სპირალურად დახვეულ მწკრივს.

პარატიქსი (ბერძნ.) - ლინგვიტიკაში - თანწყობა (წინადადებათა).

პარატიფი (ბერძნ.) - მუცლის ტიფის მსგავსი მწვავე გადამდები დაავადება.

პარაფი (ფრანგ.)

  1. კალმის ერთი მოსმით ხელმოწერა, ხვეული ხელმოწერა.

  2. შემოკლებული ხელმოწერა, ინიციალები.

პარაფილარიოზი - კენტჩლიქოსან და მცოხნავ ცხოველთა ჰელმინთოზური დაავადება; მისი გამომწვევია ფილარიიდეს ოჯახის მრგვალი ჭია.

პარაფიმოზი - სასქესო ასოს თავის ჩაჭედვა ჩუჩის შიგნითა ფურცლის რგოლში.

პარაფინი (ფრანგ.) - სანთლისმაგვარი თეთრი ან მოყვითალო ნივთიერება, რომელსაც იღებენ ნავთობისაგან, მურა ნახშირისაგან და სხვა.

პარაფირება - წინასწარი (მხოლოდ ინიციალებით) ხელის მოწერა ოფიციალურ ხელმოწერამდე (საერთაშორისო ხელშეკრულებისა).

პარაფრაზი (ბერძნ.)

  1. მუსიკაში - ვირტუოზული ხასიათის ინსტრუმენტული პიესა, რომელიც დაწერილია სხვისი მუსიკალური ნაწარმოების ან ხალხური მელოდიის თემაზე.

  2. იგივეა, რაც პერიფრაზი.

პარაფრენია (ბერძნ.) - ერთგვარი ფსიქიკური აშლილობა; ახასიათებს სისტემატური ბოდვა, ჰალუცინაციები.

პარაფსიქოლოგია - კვლევა-ძიების დარგი; ძირითადად შეისწავლის: 1) მგრძნობელობის ფორმებს, რომლებიც უზრუნველყოფს ინფორმაციის მიღების ისეთ ხერხებს, რომელთა ახსნა არ ხერხდება გრძნობის ორგანოების მოქმედებით. 2) ცოცხალი არსების ზემოქმედების ფორმებს ისეთ ფიზიკურ მოვლენებზე, რომლებიც ხდება ორგანიზმის მიღმა, კუნთოვანი ძალდატანების გარეშე (სურვილით, გონებრივი ზემოქმედებით და სხვა).

პარაქრონიზმი (ბერძნ.) - შეცდომა რაიმე მომხდარი ამბის თარიღის დადგენაში; ქრონოლოგიური შეცდომა.

პარაშუტი (ფრანგ.)

  1. თვითმფრინავიდან ადამიანის გადმოსახტომი ან ტვირთის ჩამოსაგდები მოწყობილობა; ჰაერში იხსნება ქოლგასავით.

  2. მექანიზმი, რომელიც მაღაროში ბაგირის გაწყვეტის შემთხვევაში ამწევ გალიას იცავს ჩავარდნისგან.

პარაშუტიზმი - საპარაშუტო სპორტი; პარაშუტით ხტომის თეორია და პრაქტიკა.

პარაშუტისტი - პირი, რომელიც მისდევს პარაშუტიზმს, პარაშუტით ხტება.

პარაცელსუსი (ნამდვილი სახელი - ფილიპ აურეოლ თეოფრასტ ბომბასტ ფონ ჰოჰენჰეიმი) - აღორძინების ეპოქის ექიმი, ნატურფილოსოფოსი და ალქიმიკოსი; მოღვაწეობდა გერმანიში, ავსტრიასა და შეიცარიაში (1493-1541 წწ).

პარდო ბასანი ემილია - ესპანელი მწერალი ქალი (1852-1921 წწ).

პარდონ (ფრანგ.) - უკაცრავად! ბოდიში!

პარდუბიცე - ქალაქი ჩეხეთის აღმოსავლეთ ჩეხიის ოლქში (95 ათასი).

პარე ამბრუაზ - ფრანგი ქირურგი (1507, სხვა ცნობებით 1509 ან 1510 - 1590 წწ).

პარეზი (ბერძნ.) - რაიმე ორგანოს მოძრაობითი ფუნქციის მოდუნება; არასრული დამბლა.

პარეიაზავრები - ამომწყდარი ბალახისმჭამელი ქვეწარმავლების ქვერიგი.

პარემია (ბერძნ.) - იგავი, გამონათქვამი, ანდაზა.

პარემიოგრაფია - ანდაზების ჩაწერა და გამოცემა.

პარენქიმა (ბერძნ.) - მცენარის ქსოვილი, რომელიც შედგება ერთი ზომის უჯრედებისაგან.

პარენქიმულა - ღრუბლებისა და ნაწლავღრუიანთა განვითარების სტადია.

პარესთეზია (ბერძნ.) - კანის გახევების ისეთი შეგრძნება, თითქოს ჭიანჭველები დაცოცავენო, გამოწვეული გაღიზიანების გარეშე.

პარეტო ვალფრედო - იტალიელი ეკონომისტი და სოციოლოგი (1848-1923 წწ).

პარეხი - ძველი ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო კერა, მონასტერი შუა საუკუნეების საქართველოში, ტაო-კლარჯეთის (ახლა თურქეთის ტერიტორიაა).

პარვე რალფ - ესტონელი მწერალი (დაიბადა 1919 წელს).

პარვენიუ (ფრანგ.) - თავადაზნაურულ-ბურჟუაზიულ წრეებში აგდებით ხსენება უგვარო პირისა, რომელმაც შეაღწია უმაღლეს საზოგადოებაში და ბაძავს იქ მიღებულ ცხოვრების წესსა და მანერებს.

პართენიონი - ძველ საბერძნეთში - არკადიასა და არგოლიდას შორის მდებარე მთა, სადაც ჰერაკლემ კერინის შველი დაიჭირა. იქ მდებარეობდა პანის სამლოცველო.

პართენოგენეზი (ბერძნ.) - სქესობრივი გამრავლების ერთ-ერთი ფორმა - კვერცხის განვითარება განაყოფიერების გარეშე.

პართენოკარპია (ბერძნ.) - უთესლო ნაყოფის განვითარება განაყოფიერების გარეშე; დამახასიათებელია ყურძნის, მანდარინის, ხურმის, პომიდორის, კიტრის და ბევრი სხვა მცენარის ცალკეული ჯიშებისათვის.

პართენონი - ღმერთქალ ათენას მთავარი ტაძარი ათენში, რომლის აგება ძვ.წ.აღ. 432 წელს დაასრულეს.

პართენოპე - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ერთ-ერთი სირინოზი || სირენი, ქალაქი ნეაპოლის ძველი სახელწოდების - პართენოპეას - ეპონიმი.

პართენოპაიოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, თებეს წინააღმდეგ გალაშქრებულ შვიდ გმირთაგან ერთ-ერთი.

პართენოსი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად,: ათენას ზედმეტი სახელი, საიდანაც მომდინარეობს მისი სახლეობის მთავარი ტაძრის - პართენონის სახელი.

პართიის სამეფო - ძველი სახელმწიფო ისტორიული ირანის ტერიტორიაზე.

პართული დრაქმა - ძვ.წ.აღ. III - ახ.წ.აღ. III საუკუნიის პართიის სამეფოში მოჭრილი ვერცხლის მონეტები.

პარი - ქართული ანბანის მეთხუთმეტე ასოს პ-ს სახელწოდება.

პარი უილიამ ედუარდ - პოლარეთის ინგლისელი მკვლევარი (1790-1855 წწ).

პარი ფერუჩო - იტალიის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე (1890-1981 წწ).

პარი ჩარლზ ჰოუბერტ ჰეისტინგზ - ინგლისელი კომპოზიტორი (1848-1918 წწ).

პარია

  1. ნახევარკუნძული ვენესუელაში.

  2. ატლანტის ოკეანის ყურე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან (ვენესუელა).

  3. (ტამილ.) სამხრეთ ინდოეთში - ერთ-ერთი უდაბლესი კასტა.

  4. იტყვიან უუფლებო, დაჩაგრულ ადამიანზე.

პარიეტალური (პარიესული) - სხეულის რომელიმე ღრუს კედლებთან დაკავშირებული; კედლისმიერი.

პარიზი (უძველესი სახელი „ლუტეცია“) - საფრანგეთის დედაქალაქი. გაშენებულია მდინარე სენაზე. ისტორიულ ოლქ ილ-დე-ფრანსის მთავარი ქალაქი. დაარსებულია ძვ.წ.აღ. I საუკუნეში. VI საუკუნიდან იყო ფრანკთა სახელმწიფოს დედაქალაქი. X საუკუნიდან „საფრანგეთად“ წოდებული ქვეყნის დედაქალაქია (დიდი პარიზი 9,1 მილიონი).

პარიზის აუზი (ჩრდილოეთ საფრანგეთის დაბლობი) - ვაკე საფრანგეთში.

პარიკი (ფრანგ.) - ადამიანის თმის გამზადებული ვარცხნილობა, ქსოვილზე დაკერებული.

პარიკმახერი - ოსტატი, რომელიც კრეჭს, პარსავს, თმას ახვევს.

პარიკუტინი - მოქმედი ვულკანი მექსიკაში (2774 მეტრი).

პარინი ჯუზეპე - იტალიელი პოეტი (1729-1799 წწ).

პარინიასი - კონცხი პერუში, სამხრეთ ამერიკის უკიდურესი დასავლეთი წერტილი.

პარის არქიპელაგი - კუნძულების ჯგუფი კანადის არქტიკის არქიპელაგში, ეკუთვნის კანადას.

პარისი - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ტროელი მეფისწული, პრიამოსისა და ჰეკაბეს ვაჟი, სპარტის მეფის მენელაოსის ცოლის - ულამაზესი ელენეს - გამტაცებელი, რის მიზეზითაც ტროის ომი დაიწყო.

პარიტეტი (გერმ.)

  1. ეკონომიკაში - სხვადასხვა ქვეყნის ვალუტის შეფარდება ოქროთი.

  2. მხარეთა თანასწორობის პრინციპი რაიმე უთანხმოების, კონფლიქტის გარჩევისას.

პარიტეტული - პარიტეტზე, მხარეთა თანასწორობაზე დაფუძნებული.

პარკები (ლათ.) - რომაულ მითოლოგიაში - ბედისწერის სამი ქალღმერთი (ბერძნულ მითოლოგიაში მათ შეესაბამებიან მოირები).

პარკერი ალან - ინგლისელი კინორეჟისორი, მოღვაწეობს ამერიკაში (დაიბადა 1944 წელს).

პარკერი (ნამდვილი გვარი როთშილდი) დოროთი - ამერიკელი მწერალი ქალი (1893-1967 წწ).

პარკერი რიჩარდ - ინგლისელი მეზღვაური, 1797 წელს სამხედრო-საზღვაო ფლოტში მომხდარი აჯანყების მეთარი (1767-1797 წწ).

პარკერიზაცია - ლითონის ნაწარმის კოროზიისაგან დაცვის ხერხი ფოსფატების ხსნარში მისი ჩაყურსვის და შემდგომ ლაქსაღებავების დაფარვის გზით.

პარკეტი (ფრანგ.) - პატარა ოთხკუთხა ან სხვა ფორმის გლუვი ფიცრები იატაკის დასაგებად; ასეთი ფიცრებით დაგებული იატაკი.

პარკი (ინგლ.)

  1. დიდი ბაღი, კორომი, რომელშიც არის ხეივნები, ყვავილნარები, სათამაშო მოედნები და სხვა.

  2. სარკინიგზო ან ტრამვაის ვაგონების, ავტომობილების და მისთანების სადგომი ადგილი, სადაც მათ უვლიან, არემონტებენ.

  3. სატრანსპორტო საშუალებათა ერთობლიობა.

  4. მრეწველობის რომელიმე დარგის მექანიზმთა ერთობლიობა.

  5. ქსოვილის, ქაღალდის, ცელოფნის სათავსი პატარა ტომრის ან ჩანთის მსგავსი.

  6. წვრილი ბოჭკოებისაგან შემდგარი ნახვევი, რომელსაც აბრეშუმის ჭია და მისთანები აკეთებენ თავის გარშემო ჭუპრად გადაქცევამდე.

პარკი მანგო - ინგლისელი აფრიკის მკვლევარი (1771-1806 წწ).

პარკინგი (ინგლ.) - ავტომობილების სადგომი.

პარკინსონის დაავადება (პარკინსონიზმი) - მედიცინაში - თავის ტვინის ქრონიკული დაავადება, რომლისთვისაც დამახასიათებელია კიდურებისა და თავის კანკალი.

პარკოსანნი - ორლებნიანთა კლასის ერთი დიდ ოჯახთაგანი; ახასიათებს ნაყოფ-პარკი; მას განეკუთვნება ლობიო, მუხუდო, სოია, იონჯა, სამყურა და სხვა.

პარკუჭანა - იგივეა, რაც პარკუჭი.

პარკუჭი

  1. პატარა პარკი.

  2. ანატომიაში - გულის ერთ-ერთი განყოფილება.

პარლამენტარი - პარლამენტის წევრი.

პარლამენტარიზმი - სისტემა სახელმწიფო მმართველობისა, რომლის სათავეში არის პარლამენტი.

პარლამენტი (ფრანგ.) - უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო, რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ არჩევითია.

პარლამენტიორი - ერთ-ერთი მეომარი მხარის მიერ მოწინააღმდეგესთან მოსალაპარაკებლად წარგზავნილი პირი.

პარლერი იოჰან - გერმანელი არქიტექტორი (XIV ს).

პარლერი (პარლერჟი) პეტერ - გერმანელი არქიტექტორი და მოქანდაკე, 1356 წლიდან მუშაობდა ჩეხეთში (1330-1399 წწ).

პარლერი მიხაელ - გერმანელი არქიტექტორი (XIV ს).

პარლერი ჰაინრიხ - გერმანელი არქიტექტორი (დაიბადა 1310-სა და 1330-ს შორის).

პარმა - ქალაქი ცენტრალურ იტალიაში, ემილია -რომანიის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (175 ათასი).

პარმაღი - აივანი, დერეფანი.

პარმეზანი (ფრანგ.) - იტალიური მოხდილი ყველი, რომელსაც უპირატესად მაკარონის საკმაზად იყენებენ.

პარმელენი ელენ - ფრანგი მწერალი ქალი (დაიბადა 1915 წელს).

პარმენიდე ელეელი - ძველბერძენი ფილოსოფოსი (დაიბადა ძვ.წ.აღ. 540 ან 515 წლებში).

პარმენიონი - ფილიპე II-ისა და ალექსანდრე მაკედონელის მხედართმთავარი (დაახლოებით ძვ.წ. აღ. 400 - 330 წწ).

პარმიჯანინო (ნამდვილი გვარი მაცოლა) ფრანჩესკო - იტალიელი ფერმწერი (1503-1540 წწ).

პარნაიბა - მდინარე ბრაზილიაში, ერთვის ატლანტის ოკეანეს (სიგრძე - 1450 კილომეტრი).

პარნასი

  1. მთის მასივი საბერძნეთში.

  2. მთიანეთი ფოკიდაში (საბერძნეთი), მუზებისა და აპოლონის ადგილსამყოფელი.

  3. გადატანითი მნიშვნელობით - პოეტების გაერთიანება, თავყრილობა.

  4. XIX საუკუნის 80-იანი წლების ფრანგ პოეტთა გაერთიანება.

პარნელი ჩარლზ სტიუარტ - ირლანდიის პოლიტიკური მოღვაწე (1846-1891 წწ).

პარნი ევარისტ დეზირე დე ფორჟი - ფრანგი პოეტი (1753-1814 წწ).

პარნოკი სოფია - რუსი პოეტი ქალი (1885-1933 წწ).

პარნონი - მთაგრეხილი საბერძნეთში.

პარო ანდრე - ფრანგი არქეოლოგი (1901-1990 წწ).

პაროდი ჯოვანი - იტალიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1889-1962 წწ).

პაროდია (ბერძნ.)

  1. სატირული ხასიათის მიბაძვა ვისიმე ან რისიმე სუსტი მხარეების გაკილვის მიზნით.

  2. (გადატანით) გარეგნული მიბაძვა, რომელიც ამახინჯებს იმის არსს, რასაც ბაძავენ.

პაროდისტი - პაროდიების შემთხზველი.

პაროდონტოზი (ბერძნ.) - მედიცინაში - ღრძილების ქრონიკული დაავადება, რომელსაც თან სდევს ჩირქოვანი ანთება; იწვევს კბილების მორყევასა და დაცვენას (იგივე ალვეოლური პიორეა).

პაროლი (ფრანგ.) - დათქმული საიდუმლო სიტყვა ან ფრაზა, რომელსაც იყენებენ თავისიანების გამოსაცნობად სამხედრო სამსახურში ან კონსპირაციულ ორგანიზაციებში.

პარონიანი აკოფ - სომეხი მწერალი-სატირიკოსი (1843-1891 წწ).

პარონიმები (ბერძნ.) - სიტყვები, რომლებიც გარეგნულად ნაწილობრივ ჰგავს ერთმანეთს და ეს მსგავსება შემთხვევითია.

პარონიქია - ფრჩხილისირგვლივი რბილი ქსოვილების ანთება.

პაროსი - კუნძული ეგეოსის ზღვაში, ეკუთვნის საბერძნეთს.

პაროტიტი - მედიცინაში - ყბა-ყურის (სანერწყვე) ჯირკვლების ანთება.

პაროქსიზმი (ბერძნ.)

  1. რაიმე ავადმყოფობის პერიოდული შეტევა.

  2. რაიმე ძლიერი გრძნობის უეცარი მოწოლა, მწვავე განცდა.

პარპალი

  1. თვალების ხშირი ხამხამი.

  2. ალის ნელი რხევა, თრთოლა.

პარპაში - საკუთარ ნებაზე მოქმედება, თვითნებური, შეუზღუდველი ქცევა.

პარპრიზი - ავტომობილის წინა საქარე მინა.

პარსეკი - ვარსკვლავიერი მანძილების საზომი ერთეული; უდრის 3,26 სინათლის წელიწადს (30,84X1012 კმ-ს ანუ 30,840 მლრდ. კმ-ს).

პარსონზი ალბერტ როს - აშშ-ს მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1848-1887 წწ).

პარსონზი ტოლკოტ - ამერიკელი სოციოლოგ-თეორიტიკოსი (1902-1979 წწ).

პარსონზი უილიამ, ლორდი როსი - ირლანდიელი ასტრონომი (1800-1867 წწ).

პარსუნა - რუსული, ბელორუსული და უკრაინული პორტრეტული ფერწერის პირობითი სახელი.

პარტახი - უპატრონოდ მიტოვებული, აოხრებული, განადგურებული.

პარტახტი - ლაქები, გამონაყარი სხეულზე.

პარტახტიანი - პარტახტიანი ტიფი - ტიფის ერთ-ერთი სახეობა.

პარტერი (ფრანგ.)

  1. თეატრში - მაყურებელთა დარბაზის ნაწილი, სცენის დონეზე დაბლა მდებარე.

  2. პარკის, ბაღის ღია ნაწილი, გაზონებით, ყვავილნარებით, შადრევნებით... შემკული.

  3. მდგომარეობა ჭიდაობაში, როდესაც მოჭიდავე ხალიჩაზეა დაჩოქილი და ხელებით ეყრდნობა მას.

პარტია (ფრანგ.)

  1. ამა თუ იმ კლასის ყველაზე უფრო ორგანიზებული და აქტიური ნაწილი, რომელიც გამოხატავს თავისი კლასის ინტერესებს.

  2. საერთო ინტერესებით, შეხედულებებით გაერთიანებულ პირთა ჯგუფი, ბანაკი, დაჯგუფება.

  3. ადამიანთა ჯგუფი, რომელიც თავმოყრილია ან გამოყოფილია რაიმე მიზნით, რაზმი.

  4. რაიმე საქონლის, საგნების გარკვეული რაოდენობა.

  5. მრავალხმიანი მუსიკალური ნაწარმოების ნაწილი, რომელიც ერთი მომღერლის მიერ ან ერთი საკრავით სრულდება.

  6. როლი (ოპერაში, ბალეტში).

  7. ერთი ხელი თამაში (ჭადრაკში, ბანქოში და სხვა).

პარტიზანი - მონაწილე შეიარაღებული ბრძოლისა, რომელსაც აწარმოებენ მტრის წინააღმდეგ ოკუპირებულ ტერიტორიაზე.

პარტიზანსკი - ქალაქი რუსეთის პრიმორიეს მხარეში (50 ათასი).

პარტიკულარიზაცია - პარტიკულარიზმის განხორციელება.

პარტიკულარიზმი (ლათ.) - სახელმწიფოს ზოგი ნაწილის მისწრაფება განცალკევებისაკენ საერთო-სახელმწიფოებრივი ინტერესების საზიანოდ.

პარტიკულარული (ლათ.) - კერძო, არაოფიციალური; სამოქალაქო.

პარტიტა - ძველებური სიუიტა ერთგვარი.

პარტიტურა (იტალ.) - მრავალხმიანი მუსიკალური ნაწარმოების ყველა პარტიის ერთობლიობა; ნოტების წიგნი, რომელიც შეიცავს ყველა პარტიის ჩანაწერს.

პარტნერშიპი (ინგლ.) - აშშ-ში, დიდ ბრიტანეთსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში - საწარმოს ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა.

პარტნიორი (ფრანგ.) - რაიმე თამაშის, ცეკვის და მისთანების ერთ-ერთი მონაწილე, ამხანაგი რაიმე საქმიანობაში.

პარტყაპურტყი - ცემა-ტყეპის ხმა; ხშირი პარტყუნი.

პარტყუნი - ცემა, რტყმა. დარტყმა.

პარუნაშვილი ვალერი - მოჭიდავე (ძიუდო, +100 კგ). მსოფლიოს ჩემპიონი (1991), მეორე (1993) და მესამე (1995) პრიზიორი ძიუდოში, ევროპის ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი სამბოში (1993). სსრკ ჩემპიონატის მეორე (1990) და მესამე (1989) პრიზიორი ძიუდოში, საქართველოს აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1995) (დაიბადა 1968 წელს).

პარუნი ვესნა - ხორვატი მწერალი ქალი (დაიბადა 1922 წელს).

პარფიუმერია (ფრანგ.) - არომატული ნივთიერებანი და ნაწარმი, რომელსაც იყენებენ ჰიგიენური ან კოსმეტიკური მიზნით.

პარფორსი (ფრანგ.) - ეკლიანი საყელო მონადირე და სასამსახურო ძაღლებისთვის.

პარცელა (ფრანგ.) - მიწის ძალიან მცირე ნაკვეთი.

პარცელაცია - მიწების პატარა ნაკვეთებად დანაწევრება, დაყოფა.

პარციალური (ლათ.) - ნაწილობრივი.

პარძალი - მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ჯამპალის მარცხენა შენაკადი.

პარხალი - ძველი ქართული კულტურულ-საგანმანათლებლო კერა, ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი ისტორიულ ტაოში, მდინარე ჭოროხის მარცხენა შენაკადის პარხალისწყლის ხეობაში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია).

პარჰელიუმი (ბერძნ.) - ჰალოს ერთ-ერთი ფაზა - ნათელი მრგვალი ლაქა ცის კამარაზე მზის დისკოს ერთი ან ორივე მხარეს; ცრუ მზე.

პარჰონი კონსტანტინ - რუმინელი ექიმი და ბიოლოგი, საზოგადო მოღვაწე (1874-1969 წწ).

პას (ფრანგ.) - ბანქოს ზოგიერთ თამაშში - წამოძახილი, რომელიც ნიშნავს მცირე ხნით უარს თამაშზე.

პასადენა - იხილე პასადინა.

პასადინა - ქალაქი აშშ-ს კალიფორნიის შტატში, ლოს-ანჯელესის გარეუბანი (130 ათასი).

პასაი - ქალაქი ფილიპინებში, კუნძულ ლუსონზე (355 ათასი).

პასაკალია (იტალ.)

  1. ძველებური ესპანურ-იტალიური ცეკვა.

  2. ვარიაციის ერთ-ერთი ფორმა კლასიკურ მუსიკაში და ამ ფორმით დაწერილი ნაწარმოები.

პასალიდისი იოანის - საბერძნეთის პოლიტიკური მოღვაწე (1885-1968 წწ).

პასამეცო - ძველებური იტალიური ცეკვა.

პასაჟი (ფრანგ.)

  1. დახურული გალერეა, რომლის ორივე მხარეს არის მაღაზიები და რომელსაც ჩვეულებრივ აქვს გასასვლელები პარალელურ ქუჩაზე.

  2. მუსიკალური ნაწარმოების ნაწილი, ფრაზა, რომელიც ხასიათდება ნოტების სწრაფი მონაცვლეობით.

  3. ცალკეული ადგილი წიგნის, სტატიის და მისთენებისა ტექსტში.

  4. ცხენის ერთგვარი რიტმული მოძრაობა ჩორთის დროს.

პასარგადე - ძველი ქალაქი სპარსეთში, აქემენიდთა სახელმწიფოს ერთ-ერთი დედაქალაქი.

პასარგე ზიგფრიდ - გერმანელი გეოგრაფი და მოგზაური (1867-1958 წწ).

პასარელა დანიელ - არგენტინელი ფეხბურთელი, მცველი, მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი (1978, 1986), არგენტინის ნაკრების კაპიტანი (დაიბადა 1952 წელს).

პასატი (გერმ.) - ტროპიკული ქარი, რომელიც ქრის სუბტროპიკული სარტყლებიდან ეკვატორისკენ.

პასები (ფრანგ.) - ხელების ერთფეროვანი მოძრაობა ავადმყოფის სახესთან - ჰიპნოზის მდგომარეობაში მის გადასაყვანად.

პასეიზმი (ფრანგ.) - წარსულით გატაცება, რომელსაც თან სდევს გარეგნულად გულგრილი, სინამდვილეში კი მტრული დამოკიდებულება აწმყოსადმი; კონსერვატიზმი.

პასეიკი - ქალაქი აშშ-ს ნიუ-ჯერზის შტატში.

პასერა ჟან - ფრანგი პოეტი სატირიკოსი (1534-602 წწ).

პასერი არენტ - ესტონელი მოქანდაკე და არქიტექტორი (? - 1637 წწ).

პას ესტენსორო ვიქტორ - ბოლივიის პრეზიდენტი 1952-56, 1960-64 და 1985-89 წლებში (1907-2001 წწ).

პასვალისი - ქალაქი ლიტვაში.

პასი (ინგლ.) ბურთის გადაცემა საკუთარი გუნდის რომელიმე მოთამაშისათვის.

პასი ოქტავიო - მექსიკელი მწერალი, 1990 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1914-1998 წწ).

პასიანსი (ფრანგ.) - ბანქოს გაშლა გარკვეული წესით.

პასივაცია (ლათ.) - ჟანგეულების თხელი ფენის შექმნა ლითონის ზედაპირზე კოროზიისაგან დაცვის მიზნით.

პასივი (ლათ.)

  1. ბუხჰალტერიაში - წარმოების ვალებისა და ვალდებულებათა ერთობლიობა (აქტივის საპირისპირო).

  2. გრამატიკაში - ვნებითი გვარი ზმნისა.

  3. (გადატანით) უარყოფითი მხარე რისამე.

პასიონი (ფრანგ.) - მუსიკალური ნაწარმოები სახარების ტექსტზე - იუდას ღალატის, იესო ქრისტეს დატყვევებისა და ჯვარცმის შესახებ. „ვნებანი“.

პასიური (ლათ.)

  1. უმოქმედო, არაენერგიული; განურჩეველი.

  2. გრამატიკაში - ვნებითი გვარისა (ზმნა).

პასიურობა - პასიურის თვისება, პასიურად ყოფნა.

პასიფაესა - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ლაკონიელი წინასწარმეტყველი, რომელიც შემდეგ ღმერთადაც აღიარეს, ზოგჯერ კასანდრასთან აიგივებენ.

პასიფე - პლანეტა იუპიტერის თანამგზავრი; აღმოჩენილია 1908 წელს ფ. ჯ. მელოტის მიერ.

პასიფლორა (ლათ.) - ტროპიკული ხვიარა მცენარე; აშენებენ როგორც დეკორატიულს.

პასკა - იგივეა, რაც პასქა.

პასკალი

  1. წნევისა და მექანიკური ძაბვის ერთეული.

  2. პროგრამირების ენა. შექმნილია ნიკლაუს ვირტის მიერ 1968-69 წლებში (გამოქვეყნდ 1970 წელს).

პასკალი ბლეზ - ფრანგი რელიგიის ფილოსოფოსი, მწერალი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი (1623-1662 წწ).

პასკალი ევგენი - რუსეთში მოღვაწე ფრანგი არქიტექტორი (1791 წ - ?).

პასკალი ჟაკლინ - ფრანგი პოეტი ქალი, ბლეზ პასკალის და (1625-1661 წწ).

პასკალი ოლივია - ფრანგი და შვეიცარიელი კინომსახიობი და რეჟისორი ქალი (დაიბადა 1957 წელს).

პასკენი ჟიულ - ფრანგი მხატვარი (1885-1930 წწ).

პასკვილანტი - პასკვილის შემთხზველი.

პასკვილი (გერმ.) - ცილისმწამებლური, შეურაცხმყოფელი ნაწარმოები.

პასკოლი ჯოვანი - იტალიელი პოეტი (1855-1912 წწ).

პასო ფერნანდო დელ - მექსიკელი მწერალი (დაიბადა 1938 წელს).

პასპარტუ (ფრანგ.)

  1. წიგნებში, ჟურნალებში ჩართული სქელი ქაღალდის ფურცელი, რომელზედაც დაწებებულია ილუსტრაცია.

  2. სურათის ჩარჩო, მუყაოსაგან გაკეთებული.

პასპორტი (ფრანგ.)

  1. ვისიმე პირადობის, მოქალაქეობის დამადასტურებელი დოკუმენტი.

  2. სარეგისტრაციო მოწმობა, რომელშიც შეტანილია ცნობები რაიმე წარმოების, მოწყობილობის, საყოფაცხოვრებო საგნის და მისთანების შესახებ.

პასპორტიზაცია - პასპორტის შემოღება; რისამე პასპორტების შედგენა.

პასტა (იტალ.) - რაიმე ნივთიერების ცომისებური მასა.

პასტა (ქალიშვილობის გვარი ნეგრი) ჯუდიტა - იტალიელი მომღერალი ქალი (სოპრანო), ბელკანტოს ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი (1798-1865 წწ).

პასტელი (იტალ.)

  1. რბილი ფერადი ფანქრები ფერწერისათვის; ამზადებენ დაწნეხილი საღებავი ფხვნილისაგან.

  2. ფერწერის ტექნიკა, რომელიც ემყარება ამ ფანქრების გამოყენებას.

პასტერელოზი (ჰემორაგიული სეპტიცემია) - ცხოველისა და ადამიანის ინფექციური დაავადება, რომლისთვისაც დამახასიათებელია სასუნთქი გზებისა და კუჭნაწლავის ლორწოვანი გარსების ანთებითი პროცესები.

პასტერი ლუი - ფრანგი მიკრობიოლოგი და ქიმიკოსი (1822-1895 წწ).

პასტერიზაცია (პასტერიზება) - საკვები პროდუქტების გაცხელება იმდენად, რომ დაიღუპოს მავნე მიკროორგანიზმები, მაგრამ შენარჩუნებულ იქნას პროდუქტის გემო, ვიტამინები და სხვა სასარგებლო თვისებები.

პასტერნაკი ბორის - რუსი პოეტი, მწერალი, მთარგმნელი, 1958 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1890-1960 წწ).

პასტილა (გერმ.) - გახეხილი და შაქართან ერთად მოხარშული ხილისაგან მომზადებული ცომისებური ტკბილეული, რომელსაც შერეული აქვს ათქვეფილი ცილა.

პასტილაჟი (ფრანგ.) - საკონდიტრო საქმეში - ცომისა და შაქრისაგან მომზადებული ფიგურული ნაწარმი; თიხის ფიგურა, ხელით გამოძერწილი.

პასტიჩო (იტალ.) - სახუმარო ოპერა, რომლის მუსიკა ნასესხებია სხვადასხვა პოპულარული ოპერიდან, ოღონდ ტექსტი შეცვლილია.

პასტო - ქალაქი კოლუმბიაში, ნარინიოს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (175 ათასი).

პასტოზური (ლათ.) - მოდუნებული, მოშვებული.

პასტოზურობა - თავისებურება ფერწერული ფაქტურისა, რომელიც გამოირჩევა ფუნჯის მსხვილი, რელიეფური წანასმებით.

პასტორალი (ფრანგ.)

  1. ევროპულ ლიტერატურასა და ხელოვნებაში - ჟანრი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ბუნების წიაღში მწყემსების ცხოვრების იდილიური ასახვა.

  2. ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1975 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - ოთარ იოსელიანი. სცენარის ავტორები - ოთარ იოსელიანი, რევაზ ინანიშვილი, ოთარ მეხრიშვილი. დამდგმელი ოპერატორი - აბესალომ მაისურაძე. მთავარ როლებში: ნესტორ ფიფია, რევაზ ჭარხალაშვილი, ლია თოხაძე-ჯუღელი, მარინა ქარცივაძე, მაია მაცაბერიძე.

პასტორატი

  1. პასტორის თანამდებობა.

  2. პასტორის მრევლი.

  3. პროტესტანტების მღვდელი.

პასტორატი პასტორი ლუდვიგ - ავსტრიელი ისტორიკოსი (1854-1928 წწ).

პასტორინო (პასტორინო ვისკარდი) ენრიკე - ურუგვაისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დაიბადა 1918 წელს).

პასურუანი - ქალაქი-პორტი ინდონეზიის აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში.

პასუხი (სპარს.)

  1. კითხვით, შეკითხვით გამოწვეული ნათქვამი (ზეპირი ან წერილობითი).

  2. მათემატიკური ამოცანის, მაგალითის ამოხსნის შედეგი.

პასუხისგება - ჩადენილი საქციელის, მოქმედებისათვის პასუხის გაცემა. სამსჯავროს წინაშე წარდგომა.

პასუხისმგებელი - ვისაც პასუხისმგებლობა აკისრია.

პასუხისმგებლობა

  1. უფლება და მოვალეობა რაიმე მოქმედების განხორციელებისა, რისამე ხელმძღვანელობისა.

  2. აუცილებლობა მოვალეობა იმისა, რომ ვინმე პასუხს აგებდეს თავის საქმეზე.

პასქა - სააღდგომო ნამცხვარი.

პასქალია (ბერძნ.) - კრებული წესებისა, რომელთა მიხედვითაც არკვევენ, თუ როდის მოდის აღდგომა ყოველ ცალკეულ წელს.

პატაგონია - ბუნებრივი არე არგენტინაში.

პატაგონიის ანდები - ანდების სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი ჩილესა და არგენტინაში.

პატაკი

  1. სამსახურეობრივი განცხადება, მოხსენება სამხედრო მომსახურისა უფროსისადმი.

  2. მოხსენება ვალდებულებათა შესრულების შესახებ.

პატალა - ინდუისტურ მითოლოგიაში - მშვენიერი სამყარო მიწისქვეშეთში.

პატალიპუტრა - ქალაქი ძველ ინდოეთში, ახლანდელი პატნა.

პატანი (ლალიტპური) - ქალაქი ნეპალში.

პატანჯალი - ძველინდოელი ფილოლოგი და ფილოსოფოსი (ძვ.წ.აღ. II საუკუნე).

პატარა

  1. ზომით, სიდიდით ჩვეულებრივზე ნაკლები.

  2. მცირე ასაკისა, მცირეწლოვანი.

  3. მცირე ღირებულებისა, უმნიშვნელო.

  4. ცოტა, ცოტათი, ოდნავ.

პატარაობა - ადამიანის პატარად ყოფნა; პატარად ყოფნის ხანა.

პატარა აბული - მთა ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, სამსრის ქედზე.

პატარა ანდარაზანი - მთა თელავის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონზე.

პატარა არაქალი - სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ატენი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ახმედლო - სოფელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ბებესირი (ბებესირი) - ტბა გალის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე.

პატარა ბეგლარი - სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ბეკამი - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ბორბალო - მთა დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე; მდებარეობს დიდი ბორბალოს ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთით. აგებულია ზედა ლიასის თიხაფიქლებითა და წვრილმარცვლოვანი ქვიშაქვებით. პატარა ბორბალოდან იწყება აგრეთვე მდინარეების - ალაზნის (სამხრეთით), ანდაქის (ჩრდილოეთით), თუშეთის ალაზნის (აღმოსავლეთით) - შემადგენელი შენაკადები. მთა შემოსილია ალპური და სუბალპური მდელოებით. პატარა ბორბალოზე გადის საყორნისა და ანდაქის უღელტეხილების დამაკავშირებელი გზა (სიმაღლე - 3134 მეტრი).

პატარა განთიადი (ყოფილი სამება)- სოფელი ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ძირულის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ძირულის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 400 მეტრი, ზესტაფონიდან - 19 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 96 ადამიანი.

პატარა გარეჯვარი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გეზათი - სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გლდანის ტბა - ტბა მცხეთის მუნიციპალიტეტში, თბილისის ქვაბულში.

პატარა გოლისი - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ნადაბურის თემის საკრებულო). მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან - 650 მეტრი. ხარაგაულიდან - 57 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 237 კაცი.

პატარა გომარეთი - სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გონდრიო - სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გორი - სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გორიჯვარი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა გუბი - სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში (გუბის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე გუბისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან - 65 მეტრი, ხონიდან - 9 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 254 კაცი.

პატარა გუფთა - სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.

პატარა დმანისი - სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

პატარა დურნუკი - სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.

პატარა ელისღელე - მდინარე ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ელისღელის მარცხენა შენაკადი.

პატარა ერისწყალი - მდინარე გალის მუნიციპალიტეტში, ერისწყლის მარცხენა შენაკადი.

პატარა ეწერი - სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ეწერის თემის საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 6 სოფელს: ახალსოფელი, გვიმრალა, კეჭინარი, ოჭოფა, პატარა ეწერი, ჯიქთუბანი.). ზღვის დონიდან - 35 მეტრი, სამტრედიიდან - 6 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 272 კაცი.

პატარა ვარძია - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (წყალფორეთის თემის საკრებულო). 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 167 კაცი.

პატარავეთი - მდინარე გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, ჭერმისხევის მარჯვენა შენაკადი.

პატარა ველტეხი - მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ილტოს მარცხენა შენაკადი.

პატარა ზაბი - მდინარე ირანსა და ერაყში, მდინარე ტიგრის მარცხენა შენაკადი.

პატარა ზანა - სოფელი სენაკის მუნიციპალიტეტში.

პატარა თამაკონი - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

პატარა თონეთი - სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.

პატარა თხინალა - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარაია გურამ - კინორეჟისორი და კინოდრამატურგი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1928-1983 წწ).

პატარა ინჩხური - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ირაგა - სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.

პატარა კარწახი - სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.

პატარა კვათანა - სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში.

პატარა კლდეისი - სოფელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.

პატარა კოდორი - მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ერთვის შავ ზღვას.

პატარა კუხი - სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში (კუხის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე კუხისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან - 80 მეტრი, ხონიდან - 2 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 552 კაცი.

პატარა ლიახვი - მდინარე ცხინვალის და გორის მუნიციპალიტეტებში, ლიახვის მარცხენა შენაკადი.

პატარა ლილო - სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ლობოროტი - მთა ვანის და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე, მესხეთის ქედის ჩრდილოეთი განშტოება ლობოროტის ქედზე (სიმაღლე - 2415 მეტრი).

პატარა მაჭარა - მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, მაჭარის მდგენელი.

პატარა მეფისკალო (პატარა ნეფისკალო) - მთა ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ყელის მთიანეთზე.

პატარა მეჯვრისხევი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა მიტარბი - სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში.

პატარა მუღანლო - სოფელი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში.

პატარა მცრა - ტბა სოხუმის მუნიციპალიტეტში, ჩხალთის ქედზე.

პატარა ნარიონალი - ტბა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გურიის დაბლობზე.

პატარა ნეფისკალო - იხილე პატარა მეფისკალო.

პატარა ოკვათა - ტბა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გურიის დაბლობზე.

პატარა ონი - სოფელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ორდაკლო - ტბა ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ჯავახეთის ზეგანზე.

პატარა ოროზმანი - ტბა დმანისის მუნიციპალიტეტში, დმანისის პლატოზე.

პატარა ოფეთი - სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ოფეთის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე ხევისწყლის ხეობაში. ზღვის დონიდან - 240 მეტრი, სამტრედიიდან - 16 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 183 კაცი.

პატარა ოქროწყალი - ტბა ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, კოდორის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე.

პატარა ოჩე - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

პატარა პალიასტომი - ტბა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გურიის დაბლობზე.

პატარა პამაჯი - სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ჟინოთა - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ჟრინევი - მდინარე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, დიდი ჟრინევის მდგენელი.

პატარა რიწა - ტბა გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, გაგრის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე.

პატარა სამსარი - სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.

პატარა სატივე - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა სახვლარი - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ლეღვანის თემის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელას ხეობაში. ზღვის დონიდან - 780 მეტრი. ხარაგაულიდან - 13 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 კაცი.

პატარა სენ-ბერნარი - უღელტეხილი საფრანგეთისა და იტალიის საზღვარზე, გრაის ალპების ჩრდილოეთი შტოქედი.

პატარა სმადა - სოფელი ადიგენის მუნიციპალიტეტში.

პატარა სხაპაჭი

  1. მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, კელასურის მარცხენა შენაკადი.

  2. მთა გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ჩხალთის ქედის სამხრეთ განშტოებაზე.

პატარა ტობავარჩხილი - ტბა მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის აღმოსავლეთი ნაწილის ჩრდილოეთ კალთაზე.

პატარა ფატრა - მთის მასივი კარპატებში.

პატარა ფლევი - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ფოთი - სოფელი ხობის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ქანდა - სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში (მუხრანის თემის საკრებულო), მუხრანის ვაკეზე, მდინარე ქსნის მარცხენა მხარეს, საფონავის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან - 530 მეტრი, მცხეთიდან - 20 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 493 კაცი.

პატარა ქართა - მთა ხაშურის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედზე.

პატარა ღები - სოფელი ონის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ღრომი - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ყელეთი - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა შირაქი

  1. სოფელი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში.

  2. ტაფობი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, ივრის ზეგანზე.

პატარა ჩაილური - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთზე. ზღვის დონიდან - 750 მეტრი, საგარეჯოდან - 18 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1062 კაცი.

პატარა ჩორჯო - სოფელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ჩხირაული - სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (მანდაეთის თემის საკრებულო). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. ზღვის დონიდან - 760 მეტრი, ჭიათურიდან - 25 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 210 კაცი.

პატარა ჩხოუში - მდინარე ზუგდიდისა და ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტებში, ჩხოუშის მდგენელი.

პატარა ცემი - სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ციხიათა - სოფელი ზნაურის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ძოკია - მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, კელასურის მარცხენა შენაკადი.

პატარა წერეთი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა წიფლოვანი - მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სამყურისწყლის მარჯვენა შენაკადი.

პატარა ჭვარები - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ხალები - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

პატარახანს - მცირე ხანს.

პატარა ხანჩალო - სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში.

პატარა ხინგანი (სიაოსინანლანი) - მთები რუსეთსა და ჩინეთში.

პატარა ხურვალეთი - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

პატერსონი - ქალაქი აშშ-ს ნიუ-ჯერზის შტატში.

პატარა ჯახა (ქვემო ჯახა) - მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთის არაგვის მარჯვენა შენაკადი.

პატარა ჯაჯის ტბა (ჯაჯის ტბა) - ტბა ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მესხეთის ქედის თხემზე.

პატარა ჯიხაიში - სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში (ქუტირის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან - 65 მეტრი, ხონიდან - 8 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 659 კაცი.

პატარია - სახალხო მოძრაობა ჩრდილოეთ იტალიის ქუჩებში XI საუკუნის II ნახევარში.

პატარ-პატარა - რამდენიმე პატარა, სხვადასხვა პატარა.

პატარიძე ივანე - რეჟისორი და პედაგოგი (1900-1982 წწ).

პატარიძე მიქელ - პოეტი, მთარგმნელი (1898-1959 წწ).

პატარკაციშვილი (არკადი) ბადრი - ბიზნესმენი და მეცენატი, საქართველოს პრეზიდენტობის კანდდატი 2008 წლის იანვრის არჩევნებში (1955-2008 წწ).

პატარძალა - ორ ან მრავალწლოვანი მცენარე ლაშქარასებრთა ოჯახისა.

პატარძალი

  1. ქალი, რომელსაც ქორწილი აქვს, რომელიც თხოვდება.

  2. ახალნაქორწინევი ქალი, ახალი რძალი.

პატარძეული - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ მთისწინეთზე, თბილისი-საგარეჯოს საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საგარეჯოდან - 8 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3157 კაცი. სოფელში მდებარეობს გ. ლეონიძის სახლ-მუზეუმი.

პატარძლის ყვავილი (fuchsia globosa) - დეკორატიული მცენარე, მოჰყავთ ქოთნებში.

პატელი ვალაბჰაი - ინდოეთის ეროვნული კონგრესის მოღვაწე (1875-1950 წწ).

პატენტი (ლათ.) - მოწმობა, რომელიც ადასტურებს გამომგონებლის განსაკუთრებულ უფლებას გამოგონებაზე.

პატერა (ლათ.) - ტაფისებური ჭურჭელი; იყენებდნენ ანტიკურ ხანაში ღმერთებისათვის ღვინის შესაწირავად.

პატერი (ლათ.) - კათოლიკეთა მღვდელი.

პატერი უოლტერ - ინგლისელი მწერალი, კრიტიკოსი (1839-1894 წწ).

პატერიკი - კრებული, რომელიც შეიცავს ამბებს ეკლესიის მამათა ცხოვრების შესახებ.

პატერნალიზმი - ყალბი ქველმოქმედების, მოჩვენებითი ზრუნვის ფორმა.

პატერნალიზაცია (იტალ.)

  1. მუშების ნაწილის მოსყიდვა „მამობრივი ზრუნვით“ კლასობრივი ბრძოლისგან მათი ჩამოშორების მიზნით.

  2. ნეოკოლონიალიზმის ერთ-ერთი ფორმა - მსხვილი კაპიტალისტური სახელმწიფოების მიერ სუსტად განვითარებული ქვეყნებისათვის ეკონომიკური და სხვა დახმარება, რომლის მიზანია ამ ქვეყნების დამონება.

პატერნოსტერი (ინგლ.) - ერთგვარი სამგზავრო ლიფტი, რომელსაც აქვს ერთმანეთის მიყოლებით განუწყვეტლივ მოძრავი კაბინები.

პატერსონი - ქალაქი აშშ-ს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნიუ-ჯერზის შტატში (140 ათასი).

პატერსონი ფლოიდ - ამერიკელი სპორტსმენი (კრივი), მსოფლიოს ჩემპიონი მძიმეწონოსან პროფესიონალ მოკრივეთა შორის 1956-59 წლებში (დაიბადა 1935 წელს).

პატეფონი - პორტატული გრამოფონი; გავრცელებული იყო XX საუკუნის შუა წლებამდე.

პატი ადელინა - იტალიელი მომღერალი ქალი (1843-1919 წწ).

პატი (ფრანგ.) - ერთგვარი მარმელადი.

პატი (ფრანგ.) - მდგომარეობა ჭადრაკის თამაშში, როდესაც მოთამაშეს არ შეუძლია მორიგი სვლის გაკეთება ისე, რომ მის მეფეს არ შეექმნას ქიშის საფრთხე (ითვლება ყაიმად).

პატიალა - ქალაქი ინდოეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პენჯაბის შტატში (255 ათასი).

პატიაშვილი ჯუმბერ - საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი 1985-89 წლებში (დაიბადა 1940 წელს).

პატიება - დანაშაულისათვის არდასჯა.

პატიებული - ვისაც აპატიეს.

პატივაყრილი - შერცხვენილი, დამცირებული.

პატივახდილი - იგივეა, რაც პატივაყრილი.

პატივი

  1. კარგად მოპყრობა, დაფასება; სახელი, ღირსება.

  1. საქონლის განავალი (ნეხვი) როგორც სასუქი.

პატივისმცემელი - ვინც ვისმე, რასმე პატივს სცემს.

პატივისცემა

  1. პატივით მოპყრობა, თავაზიანი დამოკიდებულება.

  2. პურმარილით გამასპინძლება.

პატივმოყვარე - ვისაც პატივი, დიდება უყვარს; განდიდების მოყვარული.

პატივმოყვარეობა - პატივმოყვარის თვისება.

პატივნაცემი - ვისაც პატივი სცეს.

პატივსადები

  1. იგივეა, რაც პატივსაცემი.

  2. საპატიო, გასამართლებელი, ანგარიშგასაწევი.

პატივსაცემი - ვისაც პატივი უნდა სცენ; პატივისცემის ღირსი.

პატივცემული - ვისაც პატივს სცემენ; დაფასებული.

პატიმარი - პირი, რომელიც ციხეში (საპატიმროში) არის მოთავსებული.

პატინა (იტალ.) - სხვადასხვა ფერის (მწვანიდან მუქ ყავისფრამდე) ძალიან თხელი ფენა ჟანგისა, რომელიც ჩნდება სპილენძის, ბრინჯაოს და თითბრის ზედაპირზე (ბუნებრივად ან სპეციალური დამუშავების შედეგად). იცავს ნაკეთობას კოროზიისგან და აქვს დეკორატიული დანიშნულება; ზოგჯერ პატინას უწოდებენ თაბაშირის ნაკეთობას ბრინჯაოსფრად შეღებილს.

პატინირება - პატინით დაფარვა, დაჟანგვა.

პატინირი იოახიმ - ნიდერლანდელი ფერმწერი (1475/80 - 1524 წწ).

პატინკო (პაჩინკო) - იაპონიაში - ფულზე სათამაშო ავტომატური ბილიარდი; სამორინე, სადაც ასეთ ავტომატებზე თამაშობენ.

პატიო (ფრანგ.) - შიგნითა პატარა ეზო, რომელიც გალერეებითაა გარშემორტყმული; ახასიათებდა ხმელთაშუაზღვისპირა და ლათინური ამერიკის ქვეყნებს.

პატიოსანი

  1. კეთილსინდისიერი, მართალი, წესიერი, უანგარო (ადამიანი).

  2. ასეთი ადამიანის დამახასიათებელი.

პატიოსნება - პატიოსნის თვისება.

პატიჟი

  1. სტუმრად მოწვევა; თხოვნა, ხვეწნა რისამე.

  2. სასჯელი, დასჯა ძველ ქართულ სამართალში.

პატისონი (ფრანგ.) - ერთგვარი გოგრა; ბრტყელი ყაბაყი.

პატკანიანი რაფაელ (ფსევდონიმი გამარ კატიპა) - სომეხი პოეტი, მწერალი (1830-1892 წწ).

პატნა - ქალაქი ინდოეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, პორტი მდინარე განგაზე, ბიჰარის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (920 ათასი).

პატნემი - ამერიკელი ფილოსოფოსი და ლოგიკოსი (დაიბადა 1926 წელს).

პატონი ბორის - უკრაინელი მეცნიერი, აკადემიკოსი, უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდენტი (დაიბადა 1918 წელს).

პატორჟინსკი ივან - ოპერის უკრაინელი მომღერალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1896-1960 წწ).

პატრაიკოსი - იონიის ზღვის ყურე (საბერძნეთი).

პატრახუწა - სოფლები გალისა და ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტებში.

პატრი

  1. ქალაქი-პორტი საბერძნეთში, აქეის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი (155 ათასი).

  2. (ფრანგ.) - საფრანგეთში - მოძღვარი, მღვდელი.

პატრიარქალური

  1. პატრიარქთან დაკავშირებული.

  2. ძველი ტრადიციების, ძველ ზნე-ჩვეულებათა ერთგული; ახალი კულტურისთვის უცხო; დრომოჭმული.

პატრიარქატი

  1. პირველყოფილ-გვაროვნული წყობილების უკანასკნელი (მატრიარქატის მომდევნო) პერიოდი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მამაკაცის ბატონობა მეურნეობასა და საზოგადოებრივ ურთიერთობაში.

  2. ეკლესია, რომელსაც პატრიარქი მეთაურობს.

პატრიარქი (ბერძნ.)

  1. ავტოკეფალიის მქონე მართლმადიდებელი ეკლესიის უმაღლესი სასულიერო პირის ტიტული; ამ ტიტულის მქონე პირი.

  2. გვარის ფუძემდებელი; წინაპარი, მამამთავარი.

  3. გვაროვნულ საზოგადოებაში - გვარის უფროსი, მამასახლისი.

  4. გადატანით იტყვიან მოღვაწეობის რაიმე სფეროს უხუცეს წარმომადგენელზე, რისამე ფუძემდებელზე.

პატრიკეთი - სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. თემის საკრებულოს ცენტრი. ზღვის დონიდან - 80 მეტრი, წყალტუბოდან - 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1412 კაცი.

პატრიკი (პატრიკუსი) - ირლანდიის კათოლიკური ეკლესიის დამაარსებელი (IV-V სს).

პატრიკიოსი (ფრანგ.) - იგივეა, რაც პატრიცი.

პატრიმონიალური (ლათ.) - მემკვიდრეობითი, გვაროვნული.

პატრიოტი (ბერძნ.)

  1. ადამიანი, რომელსაც უყვარს თავისი სამშობლო.

  2. (გადატანით) იტყვიან ადამიანზე, რომელიც რისამე ერთგულია, რომელსაც რამე ძალიან უყვარს.

პატრიოტიზმი - სამშობლის სიყვარული, მამულიშვილობა, საკუთარი ხალხის სიყვარული.

პატრისტიკა (ბერძნ.) - ქრისტიანული ფილოსოფია ე.წ. „ეკლესიის მამებისა“, რომლებიც იბრძოდნენ წარმართობისა და ანტიკური მატერიალიზმის წინააღმდეგ. წინამორბედია შუასაკუნეობრივი სქოლასტიკისა.

პატრიცა (გერმ.) - რელიეფური (ამობურცული) საბეჭდი ფორმა.

პატრიცი (ლათ.)

  1. ძველ რომში - პრივილეგირებული წოდების წარმომადგენელი

  2. შუა საუკუნეებში - პირი, რომელიც ეკუთვნოდა გერმანული საიმპერიო თავისუფალი ქალაქების არისტოკრატიას.

პატრიცი ფრანჩესკო - იტალიელი ჰუმანისტი და ფილოსოფოსი (1529-1597 წწ).

პატრიციატი - შუა საუკუნეებში - ქალაქის საზოგადოების უმაღლესი, ყველაზე მდიდარი ფენა, ქალაქის მმართველობა.

პატროკლე - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ტროის ომის ერთ-ერთი მთავარი მონაწილე, აქილევსის საუკეთესო მეგობარი, მენეტიოსის ვაჟი. მოკლა ჰექტორმა.

პატროლოგია (ბერძნ.) - ღვთისმეტყველების ნაწილი, რომელიც სწავლობს ე.წ. ეკლესიის მამათა თხზულებებს.

პატრონაჟი (ფრანგ.) - ავადმყოფებისა და ბავშვების ორგანიზებული სამედიცინო მომსახურება შინ, ოჯახის პირობებში.

პატრონატი (ლათ.) - ძველ რომში - მფარველობის სისტემა, რომლის დროსაც არასრულუფლებიანი ან ღარიბი მოქალაქეები დამოკიდებელი იყვნენ მდიდარ და გავლენიან მოქალაქეებზე; მფარველობა.

პატრონესა (ფრანგ.) - ქალი, რომელიც მფარველობას უწევს რაიმე საქველმოქმედო დაწესებულებას.

პატრონი

  1. რისამე მქონე, მესაკუთრე, მფლობელი.

  2. ოჯახის წევრი თავის ახლო ნათესავების მიმართ.

  3. მფარველი, მზრუნველი, მომვლელი.

  4. რისამე სულიერი, გონებრივი ან ფიზიკური თვისებების მქონე.

პატრონიმი (ფრანგ.) - სახელი, რომელიც წარმოდგება მამის სახელიდან.

პატრონიმია (ბერძნ.) - საზოგადოებრივი ორგანიზაციის ერთ-ერთი ფორმა; დამახასიათებელია პატრიარქალურ-გვაროვნული წყობილებისათვის და ხშირად დაცულია კლასობრივ საზოგადოებაშიც.

პატრონტაში (გერმ. Patrontasche) - სავაზნე ჩანთა; ფალასკა.

პატრონყმობა - საქართველოში ფეოდალური წყობილების ადრინდელი საფეხური, რომელიც წინ უსწრებდა ბატონყმობას; მთელი საზოგადოება მეფიდან მდაბიომდე დაყოფილი იყო პატრონებად და ყმებად.

პატრული (ფრანგ.) - მცირე შეიარაღებული რაზმი ან სამხედრო გემი, რომელიც თვალყურს ადევნებს წესრიგს უშიშროების გარკვეულ რაიონში.

პატრულირება - პატრულის სამსახურის შესრულება.

პატრუქი - დაგრეხილი ბამბის ძაფი, ჩვარი ან საგანგებოდ დამზადებული ქსოვილის ნაჭერი ლამპაში, სანთელში, ნავთქურაში და მისთანებში; გამოიყენება წვისათვის და განათებისთვის.

პატრუცაგი - საბუთის სახეობა ძველ საქართველოში - „მეფისაგან მეფესთან მინაწერი უსტარი“ (საბა).

პატუა (ფრანგ.) - ლინგვისტიკაში - ადგილობრივი კილოკავი (საფრანგეთში).

პატუსი - ტბა-ლაგუნა ბრაზილიაში.

პაუდერლი ტირენზ ვინსენტ - აშშ-ს მუშათა მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, რეფორმისტი (1849-1924 წწ).

პაუელი კოლინ - აშშ-ს სახელმწიფო მდივანი 2000-2004 წლებში (დაიბადა 1937 წელს).

პაუელი (პოუელი) სესილ ფრენკ - ინგლისელი ფიზიკოსი, 1950 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1903-1969 წწ).

პაუზა (ბერძნ.) - ხანმოკლე შეჩერება მეტყველების დროს; რისამე დროებითი შეწყვეტა.

პაუკერი ანა - რუმინეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე ქალი (1893-1960 წწ).

პაულაუსკასი მოდესტას - ლიტველი სპორტსმენი (კალათბურთი, ოლიმპიური თამაშების (1972 წ) და მსოფლიოს ჩემპიონი (1967,1974 წწ) (დაიბადა 1945 წელს).

პაულზენი ფრიდრიხ - გერმანელი ფილოსოფოსი და პედაგოგი (1846-1908 წწ).

პაული ვოლფგანგ

  1. შვეიცარიელი ფიზიკოსი, 1945 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1900-1958 წწ).

  2. გერმანელი ფიზიკოსი, 1989 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ჯ. დემელტომთან ერთად (დაიბადა 1913 წელს).

პაული ჰერმან - გერმანელი ენათმეცნიერი-გერმანისტი (1846-1921 წწ).

პაულიკი რიხარდ - გერმანელი არქიტექტორი (1903-1990 წწ).

პაულსენი ვალდემარ - დანიელი ინჟინერი, ხმის მაგნიტური ჩაწერის გამომგონებელი (1869-1042 წწ).

პაულსენი ფრიდრიხ - გერმანელი ფილოსოფოსი (1846-1908 წწ).

პაულსი რაიმონდს - ლატვიელი კომპოზიტორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1936 წელს).

პაულსონი ტორსტეინ - ისლანდიის პრემიერ-მინისტრი 1987 წლიდან (დაიბადა 1947 წელს).

პაულუსი ფრიდრიხ - ფაშისტური გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (1890-1957 წწ).

პაულუს დიაკონუსი - ლანგობარდების ისტორიკოსი (დაახლოებით 720 - 799 წწ).

პაუმოტუ - იხილე ტუამოტუ.

პაუნდალი - ძალის ერთეული ინგლისურ საზომთა სისტემაში; 1 პაუნდალი = 0, 138255 ნიუტონს.

პაუნდი ეზრა უესტონ ლუმის - ამერიკელი პოეტი, კრიტიკოსი და ხელოვნების თეორიტიკოსი (1885-1972 წწ).

პაუპერი (ლათ.) - არსებობის ყოველგვარ საშუალებას მოკლებული; ღატაკი.

პაუპერიზმი - მასობრივი სიღატაკე.

პაუპერტასი (პაუპერტატა) - სიღარიბის განსახიერება და ღვთაება ძველ რომში, იგივე ბერძნული პენია.

პაუსტოვსკი კონსტანტინე - რუსი მწერალი (1892 - 1968 წწ).

პაუშალური (გერმ.) - ბითუმად აღებული.

პაფია - ძველი ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, პაფოსელი ღმერთქალი, ესე იგი აფროდიტე.

პაფიას რწმენა - აფროდიტესადმი სამსახური, ესე იგი სიყვარული.

პაქიდერმია (ბერძნ.) - კანის პათოლოგიური გასქელება.

პაქიმენინგიტი (ბერძნ.) - მედიცინაში - თავის ან ზურგის ტვინის მაგარი გარსის ანთება.

პაქსასი როლანდას - ლიტვის პრეზიდენტი 2003-2004 წლებში (დაიბადა 1956 წელს).

პაქსაშვილი ლერი - თეატრის რეჟისორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (დაიბადა 1935 წელს).

პაქსაძეები - სოფელი ხულოს მუნიციპალიტეტში.

პაქსე - ქალაქი ლაოსში, ტიამპასაკის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (45 ათასი).

პაქტი (ლათ.) - საერთაშორისო ხელშეკრულება, ჩვეულებრივ დიდი პოლიტიკური მნიშვნელობისა.

პაშენაია ვერა - რუსი მსახიობი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1887-1962 წწ).

პაშენი ფრიდრიხ ლუის კარლ ჰაინრიხ - გერმანელი ფიზიკოსი (1865-1947 წწ).

პაშიჩი ნიკოლა - სერბიის, მოგვიანებით იუგოსლავიის, სახელმწიფო მოღვაწე, პრემიერ-მინისტრი 1921-26 წლებში (1845-1926 წწ).

პაშკევიჩი ვასილი - რუსი კომპოზიტორი, მევიოლინე, დირიჟორი, რუსული ეროვნული ოპერის ერთ-ერთი შემქმნელი (1742-1797 წწ).

პაშტეტი (გერმ.) - წმინდად დაკეპილი ხორცის, თევზის ან სხვა პროდუქტებისაგან მომზადებული საჭმელი.

პაჩაკუტი - ინკების პირველი მმართველი (დაახლოებით 1400 - 1448 წწ).

პაჩევი ბექმურზა - ყაბარდოელი მთქმელი და პოეტი (1854-1936 წწ).

პაჩინო ალ (ნამდვილი სახელი ალბერტო) - იტალიური წარმოშობის ამერიკელი კინომსახიობი (დაიბადა 1940 წელს).

პაჩანოტი ანტონიო - იტალიელი ფიზიკოსი და ელექტროტექნიკოსი (1841-1912 წწ).

პაჩოლი ლუკა - იტალიელი მათემატიკოსი (დაახლოებით 1445 წ - 1509 წლის შემდეგ).

პაჩოსკი იუზეფ - პოლონელი ბიოლოგი (1864-1942 წწ).

პაჩუკა (პაჩუკა დე სოტო) - ქალაქი მექსიკაში, იდალგოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (175 ათასი).

პაჩული (ინგლ.) - ტროპიკული მცენარე, ნახევრად ბუჩქი; მისი სამშობლოა ფილიპინის კუნძულები. მისგან იღებენ ეთეროვან ზეთს საპარფიუმერიო მრეწველობისთვის.

პაჩურია დიმიტრე - რუმინელი მოქანდაკე (1873-1932 წწ).

პაცაევი ვიქტორ - რუსი კოსმონავტი, დაიღუპა 1971 წელს ფრენის დასრულებისას (1933-1971 წწ).

პაციენტი (ლათ.) - ავადმყოფი თავისი მკურნალი ექიმის მიმართ.

პაციფიზმი (ლათ.) - ლიბერალური მიმდინარეობა, რომელიც ილაშქრებს ყოველგვარი ომების წინააღმდეგ.

პაციფიკაცია (ლათ.) - აჯანყების, სახალხო ლაშქრობის ჩაქრობა დამსჯელი ღონისძიებებით.

პაწა - იგივეა, რაც პაწია.

პაწაწა - ძალიან პატარა.

პაწაწინა - იგივეა, რაც პაწაწა.

პაწაწკინა (პაწაწკინტელა) - იგივეა, რაც პაწაწა.

პაწია - ძალიან პატარა.

პაჭანაკი - იგივეა, რაც საკოჭური.

პაჭანიკები - ტომთა კავშირი; ჩამოყალიბდა მომთაბარე თურქების, სარმატული და უნგრულ-ფინური ტომების შერწყმის შედეგად.VIII-IX საუკუნეებში სახლობდნენ მდინარე ვოლგასა და ურალს შორის, IX საუკუნიდან დასახლდნენ ვოლგიდან დუნაის ნაპირებამდე; XIII-XIV საუკუნეებში გაითქვიფნენ სხვა ხალხებს შორის.

პაჭენისი - ძველ საქართველოში საბუთის სახეობის - რეარტაგის - გადანაწერი პირი.

პაჭიჭი - იგივეა, რაც პაიჭი.

პაჭკორია კირილე - ხალხური მომღერალი, ლოტბარი (1889-1967 წწ).

პაჭკორია ოტია - მწერალი, კრიტიკოსი (1928-1984 წწ).

პაჭუა

  1. პატარა და წვერაწეული (ცხვირი).

  2. ასეთი ცხვირის პატრონი.

პაჭუნი - იგივეა, რაც ხამხამი (თვალის).

პახელბელი იოჰან - გერმანელი კომპოზიტორი და ორგანისტი (1653-1706 წწ).

პახერი მიხაელ - ავსტრიელი ფერმწერი და მოქანდაკე (დაახლოებით 1435-1498 წწ).

პახმუტოვა ალექსანდრა - რუსი კომპოზიტორი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1929 წელს).

პახომოვი ალექსეი - რუსი გრაფიკოსი და ფერმწერი, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (1900-1973 წწ).

პახრა - მდინარე რუსეთის ევროპულ ნაწილში, მდინარე მოსკოვის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 135 კილომეტრი).

პაჰანგი - შტატი მალაიზიაში, მალაკის ნახევარკუნძულზე; ადმინისტრაციული ცენტრი - კუანტანი.