The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა 0006უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (მ-ნ)
ფოლდერის დახურვა
დოკუმენტის ნახვა მა
დოკუმენტის ნახვა მბ
დოკუმენტის ნახვა მგ
დოკუმენტის ნახვა მდ
დოკუმენტის ნახვა მე
დოკუმენტის ნახვა მვ
დოკუმენტის ნახვა მზ
დოკუმენტის ნახვა მთ
დოკუმენტის ნახვა მი
დოკუმენტის ნახვა მკ
დოკუმენტის ნახვა მლ
დოკუმენტის ნახვა მმ
დოკუმენტის ნახვა მნ
დოკუმენტის ნახვა მპ
დოკუმენტის ნახვა მჟ
დოკუმენტის ნახვა მრ
დოკუმენტის ნახვა მს
დოკუმენტის ნახვა მტ
დოკუმენტის ნახვა მუ
დოკუმენტის ნახვა მფ
დოკუმენტის ნახვა მქ
დოკუმენტის ნახვა მღ
დოკუმენტის ნახვა მყ
დოკუმენტის ნახვა მშ
დოკუმენტის ნახვა მჩ
დოკუმენტის ნახვა მც
დოკუმენტის ნახვა მძ
დოკუმენტის ნახვა მწ
დოკუმენტის ნახვა მჭ
დოკუმენტის ნახვა მხ
დოკუმენტის ნახვა მჯ
გაშლილი ტექსტი დიდი მოცულობისაა თქვენი ბრაუზეისთვის

მნ

 

მნა (დენკარა) - მყინვარი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ხოხის ქედის სამხრეთ კალთაზე.

მნათე - ეკლესიის მსახური, რომლის მოვალეობას შეადგენს სანთლების ანთება, ზარების რეკვა და მისთანები.

მნათი (ძვ) - იგივეა, რაც მანათობელი.

მნათობი

1) ციური მანათობელი სხეული.

2) სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში.

3) ყოველთვიური ლიტერატურული და სამეცნიერო ჟურნალი; გამოდიოდა 1869-72 წლებში (რედაქტორი - ნ.ავალიშვილი).

4) ყოველთვიური ლიტერატურულ-მხატვრული და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ჟურნალი, გამოდის თბილისში 1924 წლიდან.

მნათობიშვილი ნანა - სპორტსმენი (აკრობატიკა). მსოფლიოსა (1980) და ევროპის (1980) აბსოლუტური ჩემპიონი, მსოფლიოს თასის გათამაშების მეორე პრიზიორი (1981), სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1979, 80, 81) და მეორე პრიზიორი (1984), სსრკ თასის სამგზის მფლობელი (1980, 81, 82(დაიბადა 1962 წელს).

მნაისისწყალი - მდინარე ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, თერგის მარცხენა შენაკადი.

მნატვრელი - ვინც ნატრობს რასმე.

მნახველი

1) ვინც ნახავს, მხილველი.

2) მომსწრე, გადამტანი.

მნგრეველი - მაღაროს მუშა, რომელიც შახტში მადნის ჩამონგრევაზე მუშაობს.

მნდოიანცი აშოტ - რუსეთში მოღვაწე სომეხი არქიტექტორი (1909-1966 წწ).

მნდომი - ვისაც უნდა რამე, მსურველი.

მნე - პირი, რომელსაც დაწესებულებაში, ორგანიზაციაში აბარია სამეურნეო საქმეები.

მნემონიკა (ბერძ.) - ერთობლიობა წესებისა და ხერხებისა, რომლებიც გამოგონილია საჭირო ცნობების დახსომების გასაადვილებლად.

მნემოსინე (ბერძ.) - ბერძნულ მითოლოგიაში: მეხსიერების ქალღმერთი, რომელსაც ზევსისაგან შეეძინა ცხრა მუზა.

მნემოსქემა (ბერძ.) - მართული ობიექტის პირობითი გამოსახვა სიმბოლოებისა და ინდიკატორების საშუალებით, რომლებიც განლაგებულია პანელებზე და თვალსაჩინოდ უჩვენებს ობიექტის მდგომარეობას ან საწარმოო პროცესს, იყენებენ უპირატესად სადისპეჩერო პუნქტებში.

მნემოტექნიკა (ბერძ.)

1) იგივეა, რაც მნემონიკა.

2) საესტრადო-საცირკო ჟანრი, საგნების სახელწოდებათა გამოცნობა გარკვეული შიფრის მეშვეობით.

მნესიკლე - ძველბერძენი არქიტექტორი (ძვ.წ.აღ. V საუკუნის II ნახევარი).

მნიშეკი მარინა - რუსეთის დედოფალი, სანდომირის (პოლონეთი) ვოევოდას ქალიშვილი, ცრუდიმიტრი I-ის, შემდეგ კი ცრუდიმიტრი II-ის მეუღლე (დაახლოებით 1588-1614).

მნიშვნელი (მათემ.) - გამყოფი, განაყოფის წილადად გამოხატვისას.

მნიშვნელობა

1) ის, რასაც გულისხმობს, აღნიშნავს ესა თუ ის საგანი, აზრი, შინაარსი.

2) ღირებულება, დანიშნულება.

მნიშვნელოვანი - ზომით, ძალით დიდი, საგულისხმო, ანგარიშგასაწევი.

მნიშვნელოვანწილად - მეტწილად, უმეტესად.

მნუშკინა არიანა - თეატრისა და კინოს ფრანგი რეჟისორი ქალი, დრამატურგი და სცენარისტი (დაიბადა 1939 წელს).

მო

1) წინსართი ზმნისა:
ა) აღნიშნავს მიმართულებას იქიდან აქეთ.
ბ) ზმნის უსრულო სახის ფორმას აქცევს სრული სახისად.
გ) აწმყოს ფორმას აძლევს მყოფადის მნიშვნელობას.
დ) ზოგჯერ ზმნას არსებითად უცვლის მნიშვნელობას.

2) ელექტრული წინაღობის ერთეულის - ომის - უკუსიდიდე.

მოა

1) ქალაქი-პორტი კუბის ორიენტეს პროვინციაში.

2) დიდი ზომის (3,5 მეტრი სიმაღლის) ამომწყდარი მორბენალი ფრინველი. გავრცელებული იყო ახალი ზელანდიის კუნძულებზე.

მოაბადი (მოაბატი) - იხილე მოაბიტი.

მოაბი

1) ბიბლიის მიხედვით, მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთით მცხოვრები ისრაელთა მონათესავე ხალხი.

2) მოაბელთა (ერთ-ერთი ქანაანელი ტომი) ძველი სახელმწიფო; წარმოიშვა ძვ.წ.აღ. II ათასწლეულის II ნახევარში მდინარე იორდანეს აღმოსავლეთ ნაპირზე.

მოაბიტი (გერმ. Moabit) - რაიონი ბერლინის ცენტრალურ ნაწილში, სადაც მდებარეობს ცნობილი საპყრობილე.

მოაგარაკე - აგარაკზე დასასვენებლად მყოფი.

მოადგილე - დაწესებულების ხელმძღვანელის თანაშემწე.

მოადი - სასამართლო პროცესის მონაწილე მხარე XVI-XVIII საუკუნეების საქართველოში.

მოაზრე

1) იგივეა, რაც მოაზროვნე.

2) იგივეა, რაც თანამოაზრე.

მოაზრებული - იგივეა, რაც მოსაზრებული.

მოაზროვნე

1) აზროვნების უნარის მქონე.

2) ღრმა აზროვნების ნიჭით დაჯილდოებული ადამიანი.

მოალერსე - ვინც ეალერსება ვისმე, რასმე, ვისაც ალერსი სჩვევია.

მოამაგე - ვისაც ამაგი მიუძღვის, ამაგდარი.

მოამბე

1) ამბის მთქმელი, მაუწყებელი, მაცნე.

2) სხვადასხვა პერიოდულ გამოცემათა სახელწოდება.

მოანგარიშე - სპეციალისტი, რომელიც ანგარიშს აწარმოებს.

მოანდა - იხილე მვანდა.

მოანდერძე - ანდერძის დამტოვებელი.

მოარული

1) მოხეტიალე, მოსიარულე.

2) გადამდები დაავადება.

მოარშიყე

1) იგივეა, რაც არშიყი.

2) ვინც არშიყობს.

მოასპარეზე - ასპარეზობის მონაწილე.

მოაფერნე - კოლხეთის მმართველი ძვ.წ.აღ. II-I საუკუნეების მიჯნაზე.

მოახალშენე (წიგნ.) - ახალშენის მკვიდრი.

მოახლე (ძვ.) - შინამოსამსახურე ქალი.

მოახლეობა (ძვ.) - მოახლედ ყოფნა.

მოახლოებული - ვინც, რაც მოახლოვდა.

მოაჯირი - კიბის, აივნის, ხიდის და მისთანების ნაპირზე გავლებული დაბალი ზღუდე.

მოაჯირიანი - რასაც მოაჯირი აქვს.

მობაასე - ვინც ბაასობს, მოსაუბრე.

მობათქაშებული - ბათქაშით გალესილი.

მობალახე - რაც ბალახობს, მძოვნელი.

მობანავე - ვინც ბანაობს.

მობანე - ბანის მთქმელი.

მობანილი - რაც მოჰბანეს.

მობარებული - რაც მოაბარეს.

მობაჯბაჯე - ვინ, რაც ბაჯბაჯებს, მობაჯბაჯებს.

მობედი (სპარს.) - სასულიერო პირების სახელწოდება შუა აზიის, აზერბაიჯანისა და სპარსეთის ადრინდელ რელიგიაში - ზოროასტრიზმში.

მობეზრებული - რაც, ვინც მობეზრდათ.

მობეჟი - ქალაქი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე სამბრზე (35 ათასი).

მობერებული - ვინც მობერდა.

მობიბინე - რაც ბიბინებს.

მობიდანი - ქართლის მთავარეპისკოპოსი V საუკუნის 30-იან წლებში.

მობილი

1) მდინარე აშშ-ში, ერთვის ატლანტის ოკეანის მექსიკის ყურეს.

2) ქალაქი-პორტი აშშ-ს ალაბამას შტატში (200 ათასი).

3) (ფრანგ.) - ხელოვნების ნაწარმოები, მოძრავი ნაგებობა, ჩვეულებრივ მსუბუქი ლითონისა და პლასტიკებისა, ფორმას იცვლის ჰაერის მოძრაობის შედეგად ან მექანიკურ მოწყობილობათა დახმარებით, წარმოქმნის სხვადასხვაგვარ სინათლის, ბგერითსა და ფერად ეფექტებს.

მობილიზაცია (მობილიზება) (ფრანგ.)

1) თადარიგის სამხედრო ვალდებულთა გაწვევა ნამდვილ სამხედრო სამსახურში ომის გამოცხადებასთან დაკავშირებით.

2) მშვიდობიანობის დროს არსებული ქვეყნის შეიარაღებული ძალების გადაყვანა საომარი დროის ორგანიზაციასა და შემადგენლობაზე.

3) სახალხო მეურნეობის ყველა დარგის გადაყვანა საომარ მდგომარეობაზე.

4) (გადატანით) ძალების ან სახსრების თავმოყრა რაიმე ამოცანის, მასობრივი ღონისძიების წარმატებით შესასრულებლად.

მობილური

1) გადასატანი, გადაადგილების საშუალების მქონე ნივთი, ხელსაწყო.

2) მოძრავი.

3) გავრცელებული სახელი ფიჭური კავშირგაბმულობის ტელეფონებისა.

მობინადრე

1) ვისაც ბინა უჭირავს, ბინის დამქირავებელი.

2) მცხოვრები, მოსახლე, ბინადარი, მკვიდრი.

მობიოჟი - ქალაქი საფრანგეთის ნორის დეპარტამენტში.

მობმული - რაც მოაბეს ან მოება, შებმული.

მობნელო - ოდნავ ბნელი.

მობნეული - რაც მოიბნა.

მობოშებული - რაც მობოშდა.

მობრალული (ძვ. და კუთხ.) - იგივეა, რაც შემბრალებელი.

მობრაწული - დაბრაწული, შებრაწული.

მობრეცილი - იგივეა, რაც მოღრეცილი.

მობრუნება - მოტრიალება, სახის უკან შექცევა.

მობრუნებული - ვინც, რაც მობრუნდა.

მობრჭყვიალე - რაც ბრჭყვიალებს.

მობუზული - ვინც, რაც მოიბუზა.

მობურთავე - ბურთის მოთამაშე.

მობურთალი - იგივეა, რაც მობურთავე.

მობურული

1) რაც მოიბურა, ბურით დაფარული.

2) ვინც რამე მოიბურა, მოხვეული.

მობუტბუტე - ვინც ბუტბუტებს.

მობუტუ (სრული სახელი მობუტუ სესე სეკო კუკუ ნგბენდუ ვა ზა ბანგა) - ზაირის (ახლანდელი კონგოს) პრეზიდენტი 1965-97 წლებში (1930-1997 წწ).

მობუტუ-სესე-სეკო (1973 წლამდე ალბერტი) - ტბა კონგოსა და უგანდის საზღვარზე.

მობუღრავე - რაც ბუღრაობს.

მობღუნძული - ვინც, რაც მოიბღუნძა.

მობჯენილი - რაც მოებჯინა.

მოგადიშო (მოგადიშუ) - სომალის დედაქალაქი და მთავარი პორტი. დაარსებულია არაბი კოლონიზატორების მიერ XII საუკუნეში; ქვეყნის დედაქალაქად 1960 წელს გამოცხადდა (700 ათასი).

მოგადორი - იხილე ელ-სუვაირა.

მოგამი - მდინარე იაპონიაში, ერთვის იაპონიის ზღვას.

მოგდებული

1) რაც მოაგდეს.

2) რაც მოიგდეს.

მოგება

1) თანხა, რომლითაც შემოსავალი გასავალს აჭარბებს.

2) მოგებული თანხა ან ნივთი.

მოგებიანი - მოგების მომცემი.

მოგებული

1) რაც მოიგეს.

2) ვინც მოიგო.

3) ვინც გონს მოეგო.

4) რაც მოაგეს, დაგებული.

მოგერიებული - ვინც, რაც მოიგერიეს.

მოგვარე - ვინმესთან საერთო გვარის მქონე.

მოგვარებული - რაც მოგვარდა.

მოგვერდი - ჭიდაობის ფანდი, მოპირდაპირის თეძოზე გადმოგდება.

მოგვთა ხიდი - იხილე პომპეუსის ხიდი.

მოგვი

1) ზოროასტრული რელიგიის მღდემსახური, ცეცხლმსახურთა ქურუმი.

2) ვარსკვლავთმრიცხველი, გრძნეული, მისანი.

მოგვიანებით - ცოტა გვიან, საკმაოდ გვიან.

მოგვიანებული - ვისაც, რასაც მოუგვიანდა.

მოგვილი - რაც მოგავეს.

მოგვრილი - ვინც, რაც მოჰგვარეს.

მოგზავნილი - ვინც მოგზავნეს.

მოგზაური - პირი, რომელიც მოგზაურობს.

მოგზაურობა - სხვადასხვა ქალაქში, ქვეყანაში სიარული, მგზავრობა.

მოგიზგიზე - რაც გიზგიზებს.

მოგილევი - ქალაქი ბელორუსში, ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (370 ათასი).

მოგილევ-პოდოლსკი - ქალაქი უკრაინის ვინიცის ოლქში (35 ათასი).

მოგირი

1) მდინარე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, დღვაბის მარჯვენა შენაკადი.

2) სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში.

მოგლეჯილი - რაც მოგლიჯეს ან მოიგლიჯა.

მოგოგმანე - ვინც, რაც გოგმანებს, გოგმანით მავალი.

მოგოლები (დიდი მოგოლები) - ინდოეთის მმართველთა დინასტია მე-16-19 საუკუნეებში.

მოგოლისტანი (მოგულისტანი) - ფეოდალური სახელმწიფო, რომელიც XIV საუკუნის 40-აიანი წლების ჩაღათას ულუსის დაშლის შემდეგ დააარსა ჩინგიზ ყაენის შთამომავალმა თემურმა.

მოგონება - მეხსიერებაში აღდგენილი წარსული.

მოგონებული - რაც, ვინც მოიგონეს ან მოაგონდათ, გახსენებული.

მოგონილი - რაც მოიგონეს ან მოუგონეს, არანამდვილი, შეთხზული.

მოგოჩა - ქალაქი რუსეთის ჩიტის ოლქში.

მოგრეხილი - რაც მოგრიხეს ან მოიგრიხა.

მოგროვებული, მოგროვილი - რაც, ვინც მოაგროვეს ან მოგროვდა.

მოგრძო - რასაც სიგრძე ეტყობა, ოდნავ გრძელი.

მოგუაშირხა - მწვერვალი მესტიისა და ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე, სვანეთ-ჩხალთის ქედზე.

მოგუბებული - თვალზე მომდგარი ცრემლი.

მოგუგუნე - რაც გუგუნებს.

მოგუდული - ვინც, რაც მოგუდეს ან მოიგუდა.

მოგუზგუზე - რაც გუზგუზებს.

მოდა (ფრ.)

1) ამა თუ იმ საზოგადოებრივი წრისათვის გარკვეულ ხანაში დამახასიათებელი გემოვნება ჩაცმა-დახურვის, ქცევის წესები და სხვა.

2) ასეთი გემოვნების შესაფერი ტანსაცმელი.

მოდავე - ვინც დავობს, ედავება ვისმე, მოცილე.

მოდალური (ლინგვ.) - რაც მოდალურობას გამოხატავს.

მოდალურობა (ლათ.)

1) (ლინგვ.) გრამატიკული კატეგორია, რომელიც აღნიშნავს მეტყველების შინაარსის დამოკიდებულებას სინამდვილისადმი, გამოიხატება ზმნის სხვადასხვა კილოს ფორმებით, ინტონაციით, ჩართული სიტყვებით და მისთანებით.

2) ლოგიკაში - კატეგორია, რომელიც გამოხატავს მსჯელობის უეჭველობის ხარისხს.

მოდარაჯე - ვინც, რაც დარაჯობს.

მოდარბაზე (ისტ.) - დარბაზის წევრი, კარისკაცი.

მოდგმა - გვარი, შთამომავლობა, თაობა.

მოდგმული - რაც მოადგეს.

მოდებაძე ნოდარ - მოჭიდავე (თავისუფალი ჭიდაობა, +100 კგ). მსოფლიოს თასის მფლობელი (1974), ევროპის ჩემპიონი (1973), სსრკ აბსოლუტური ჩემპიონი (1977) (დაიბადა 1950 წელს).

მოდებული - რაც მოსდეს, მოადეს ან მოედო.

მოდეგა - სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.

მოდელი (ფრანგ.)

1) რაიმე ნაკეთობის სანიმუშო ეგზემპლარი, ნიმუში რისამე დასამზადებლად.

2) რაიმე საგნის შემცირებული ნიმუში ან სქემა.

3) რაიმე კონსტრუქციის ტიპი, მარკა, ნიმუში.

4) საგანი, რომელიც წარმოადგენს მასალას, ნატურას მხატვრისათვის.

5) ნიმუში, რომლიდანაც იღებენ ფორმას საგნის ჩამოსასხმელად.

მოდელი ვალტერ - ფაშისტური გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (1891-1945 წწ).

მოდელიერი (მოდელიორი) (ფრანგ.) - რაიმე ნაკეთობის სანიმუშო ეგზემპლარის (მოდელის) დამზადების სპეციალისტი.

მოდელიზმი (სპორტული მოდელიზმი) - საფრენი აპარატების, ავტომობილების, გემების, ლოკომოტივებისა და ტრანსპორტის სხვა საშუალებათა მოქმედი სასტენდო მოდელების კონსტრუირება და აგება (სპორტული შეჯიბრებებისა და დემონსტრირებისათვის).

მოდელირება

1) რისამე მოდელის დამუშავება, რისამე მოდელის გაკეთება.

2) მოდელებზე წარმოებული გამოკვლევა ისეთი პროცესებისა და კონსტრუქციებისა, რომელთა შესწავლა ბუნებრივ პირობებში მოუხერხებელია.

მოდელისტი

1) მოდელიზმის მიმდევარი.

2) იგივეა, რაც მოდელიერი.

მოდემი (ინგლ.) - მოწყობილობა ინფორმაციის გასაცვლელად კომპიუტერებს შორის.

მოდენა - ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (180 ათასი).

მოდენა გუსტავო - იტალიელი მსახიობი (1803-1861 წწ).

მოდენილი

1) რაც მოედინება.

2) რაც მოიდინეს.

3) რაც, ვინც მოდენეს, მორეკილი.

მოდერადოსი - მემარჯვენე ლიბერალების პარტია ესპანეთში 1820-68 წლებში.

მოდერატო (იტალ.) - (მუს.) ზომიერი ტემპით, აუჩქარებლად დაკვრა.

მოდერატორი (ლათ.)

1) ხმის ძალის სარეგულირებელი მოწყობილობა კლავიშიან მუსიკალურ საკრავებში.

2) მანქანის სვლის შესანელებელი მოწყობილობა.

მოდერნი (ფრანგ.)

1) მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურასა და გამოყენებით ხელოვნებაში: დეკადენტური მხატვრული სტილი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ღვლარჭნილობა, მანერულობა, ეკლექტიზმი.

2) (საუბ.) თანამედროვე მოთხოვნილებისა და გემოვნების შესაფერი რამ.

მოდერნიზატორი - პირი, რომელიც რისამე მოდერნიზაციას ახდენს.

მოდერნიზაცია (მოდერნიზება) (ფრანგ.)

1) რისამე შეცვლა თანამედროვე მოთხოვნილებისა და გემოვნების შესაბამისად, კერძოდ, განახლება ტექნიკური მოწყობილობისა, ტექნოლოგიური პროცესისა.

2) წარსულისათვის მინიჭება მისთვის უჩვეულო, თანამედროვე თვისებისა.

მოდერნიზმი (ფრანგ.) - რეალიზმისადმი მტრულ მიმართულებათა საერთო სახელწოდება ხელოვნებასა და ლიტერატურაში.

მოდერნისტული - მოდერნიზმისა და მოდერნისტის დამახასიათებელი.

მოდერნული - მოდერნთან დაკავშირებული, მოდერნის დამახასიათებელი.

მოდესტინუსი ჰერენიუს - რომაელი იურისტი (III საუკუნე).

მოდზლი ჰენრი - ინგლისელი ფსიქიატრი და ფილოსოფოსი (1835-1918 წწ).

მოდი - ძველებრაული საწყაო, გავრცელებული იყო ახლო აღმოსავლეთში; მოგვიანებით საქართველოში იხმარებოდა მიწის სარგებლობისათვის დაწესებული გადასახადის აღსანიშნავად.

მოდიანო პატრიკ - ფრანგი მწერალი (დაიბადა 1945 წელს).

მოდიდებული - რაც მოდიდდა.

მოდიდო - საკმაოდ დიდი.

მოდილიანი ამედეო - იტალიელი ფერმწერი და მოქანდაკე (1884-1920 წწ).

მოდილიანი ფრანკო - იტალიური წარმოშობის ამერიკელი ეკონომისტი, 1985 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (დაიბადა 1918 წელს).

მოდილიონი (ფრანგ.) - (არქიტ.) კონსოლის სახეობა ჩვეულებრივ ლათინური ასო შ-ის მოყვანილობისა, იჭერს კარნიზის გარეთ გამოწეულ ნაწილს.

მოდინახე (მოდიმნახეს ციხე) - გვიანდელი შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე დასავლეთ საქართველოში, იმერეთში, საჩხერიდან ჩრდილოეთით ერთი კილომეტრის დაშორებით. აშენებულია XVIII საუკუნის 30-იან წლებში პაპუნა წერეთლის მიერ.

გადმოცემის თანახმად, სასიმამროს პაპუნასთვის უარი უთქვამს ქალიშვილის გატანებაზე, მიზეზად კი ის დაუსახელებია, რომ მას ციხე არ ჰქონდა. ამის შემდეგ პაპუნა წერეთელს ციხე აუშენებია და სასიმამროსთვის შეუთვლია „მოდი, ნახეო.“

სხვადასხვა დროს ეკუთვნოდა ფალავანდიშვილების და საჩხერელი წერეთლების ფეოდალურ საგვარეულოებს. 1735 წელს მოდინახეს ციხეში თავს აფარებდა იმერეთის მსხვილი ფეოდალი პაპუნა წერეთელი, რომელიც მეფეს აუჯანყდა. იმერეთის მეფე ალექსანდრე V-მ რამდენჯერმე სცადა ციხის აღება, მაგრამ უშედეგოდ. 1766 წელს, იმერეთში ოსმალთა ლაშქრობის დროს, მოდინახეს ციხეში გაიხიზნა მეფე სოლომონ I. 1767 წელს წერეთლების ფეოდალურმა საგვარეულომ მოდინახეს ციხე მეფეს დაუთმო. იმერეთის აჯანყების (1810 წელი) დროს მოდინახეს ციხე აჯანყებულებს ეკავათ. იმავე წლის მარტში რუსული არმიის ნაწილებმა აიღეს და იქ თავისი გარნიზონი ჩააყენეს. შემდგომში მოდინახეს ციხემ დაკარგა სტრატეგიული მნიშვნელობა.

მოდნახეს აღება მოწინააღმდეგისათვის ყოველთვის დიდ სირთულეს წარმოადგენდა, რადგან ის დასახლებული პუნქტიდან საკმაოდ დაშორებულია და ციცაბო ფერდობზე მდებარეობს. სწორედ ამიტომ მისი დამორჩილება იერიშით ვერავინ შეძლო. მოდინახე მხოლოდ ერთხელ ჩავარდა მტრის (ამ შემთხვევაში რუსების) ხელში, როდესაც გარნიზონის მეთაური ქალი იყო, მეციხოვნეებს პროდუქტი გამოელიათ და ციხის ბინადართა შორის გამცემი გამოჩნდა.

1991 წლამდე მოდინახეს კედლები თითქმის სრული სახით იყო შემორჩენილი და მას შვიდი კოშკი ამშვენებდა, მაგრამ ხსენებულ წელს მიწისძვრამ ციხე ისე დააზიანა, რომ დღეს მისი კოშკების კვალი მთლიანადაა გამქრალი, კედლები კი ძალზედ დაზიანებული. მიუხედავად მისი უმძიმესი მდგომარეობისა მოდინახე დიდ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახვლზე. ციხიდან იშლება ულამაზესი ხედი მდინარე ყვირილის ხეობაზე, ასევე იმერეთისა და რაჭის მთებზე.

მოდინახე ცნობილი არქეოლოგოური ძეგლიცაა. ნამოსახლარზე და სამარხებში მოპოვებულია მრავალფეროვანი სამეთუნეო ნაწარმი, ბრინჯაოს იარაღი და სამკაული. ადრინდელი ანტიკურ-ელინისტური ხანის სამარხებში მრავალი ოქროსა და ვერცხლის ნივთი (სამკაული, ჭურჭელი, იარაღი), კოლხური და რომაული მონეტა აღმოჩნდა.

მოდიმნახეს ციხე - იხილე მოდინახე.

მოდიუსი (ლათ.) - თხევად და ფხვიერ ნივთიერებათა საწყაო, გავრცელებული იყო ძველად, რომში უდრიდა დაახლოებით 9 ლიტრს, არაბეთში - დაახლოებით 40 ლიტრს.

მოდიფიკატორი - მოწყობილობა, რომელიც ცვლის მანქანის მუშაობას.

მოდიფიკაცია (ფრანგ.)

1) საგნის ან მოვლენის ისეთი სახეცვლილება, რომელიც არ ეხება მის არსს.

2) ასეთი სახეცვლილების შედეგად მიღებული საგანი ან მოვლენა.

მოდრეიფე - დრეიფზე მყოფი.

მოდრეკილი - ვინც, რაც მოიდრიკა.

მოდუდუნე - ვინც, რაც დუდუნებს.

მოდულატორი - მოწყობილობა, რომელიც ახორციელებს რხევათა მოდულაციის პროცესს, იყენებენ რადიოგადაცემებში, კინოაპარატებში და სხვა.

მოდულაცია (მოდულირება) (ლათ.)

1) (მუს.) ერთი ტონალობიდან მეორეზე გადასვლა, ბგერის სიმაღლის შეცვლა.

2) (ფიზ.) მაღალი სიხშირის რხევათა შეცვლა უფრო დაბალი სიხშირის რხევებით.

3) ხმოვან კინოში: ბგერის მიერ გამოწვეული ელექტრორხევათა გარდაქმნა სინათლის კონად, რომლის საშუალებითაც ხდება ბგერის ჩაწერა კინოფირზე.

მოდული (ლათ.)

1) ზუსტ მეცნიერებაში, ზოგიერთი კოეფიციენტის სახელწოდება.

2) (მათემ.) რიცხვი, რომელზედაც უნდა გავამრავლოთ ერთი სისტემის ლოგარითმი მეორე სისტემის ლოგარითმის მისაღებად.

3) (არქიტ.) გაზომვის ამოსავალი ერთეული, რომელსაც ადგენენ მოცემული არქიტექტურული ნაგებობისათვის და იყენებენ საზომად შენობის ცალკეული ნაწილების თანაზომიერების დასაცავად.

მოდულისწყალი - მდინარე შუახევის მუნიციპალიტეტში, ჩირუხისწყლის მარცხენა შენაკადი.

მოდუნებული - ვინც, რაც მოდუნდა, რაც მოუდუნდათ.

მოდური

1) მოდასთან დაკავშირებული.

2) რაც გარკვეული დროის განმავლობაში არის საყოველთაოდ აღიარებული და წარმატებით სარგებლობს.

მოდუს ვივენდი (ლათ.)

1) ცხოვრების წესი, არსებობის საშუალება.

2) პირობები, რომლებიც ორ მოწინააღმდეგე მხარეს შორის დროებით მაინც იძლევა ნორმალური, მშვიდობიანი ურთიერთობის საშუალებას.

მოდუსი (ლათ.)

1) (ლოგ.) აზროვნების ნაირსახეობა.

2) (ფილოს.) საგნის გარდამავალი, არამუდმივი მდგომარეობა ან თვისება.

3) რისამე წესი, ხერხი.

მოდუღებული - რაც მოადუღეს.

მოდფა - ხელის ცეცხლსასროლი იარაღის ერთ-ერთი პირველი სახეობა, გამოიყენებოდა არაბების მიერ XII-XIII საუკუნეებში.

მოდღესასწაულე - ვინც დღესასწაულობს.

მოედანი

1) შენობით შემოფარგლული დიდი სწორი ადგილი, საიდანაც სხვადასხვა მხარე მიემართება ქუჩები.

2) მოსწორებული ადგილი სავარჯიშოდ, სათამაშოდ და სხვა.

3) სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში.

მოელვარე - რაც ელვარებს.

მოემი უილიამ სომერსეტ - ინგლისელი მწერალი (1874-1965 წწ).

მოენე

1) ტყვე, რომლისგანაც შეიძლება საჭირო ცნობების მიღება.

2) (ძვ.) მეთვალყურე, ჯაშუში, ენატანია.

მოერო - იხილე მვერუ.

მოვაკებული - ვაკედ ქცეული, მოსწორებული.

მოვალე

1) ვისაც რაიმე ევალება, ვალდებული.

2) ვისაც ვალი აქვს, ფული მართებს, ვალის ამღები.

მოვალეობა - რაც ევალებათ, ვალდებულება.

მოვარაყებული - რაც მოვარაყდა.

მოვარდისფრო - ოდნავ ვარდისფერი.

მოვარდნილი - ვინც, რაც მოვარდა.

მოვარვარე - რაც ვარვარებს.

მოვარჯიშე - ვინც ვარჯიშობს.

მოვაჭრე - ვინც ვაჭრობს, გამყიდველი.

მოვერცხლილი - რაც მოვერცხლეს.

მოვი (ძვ.) - საპერანგე აბრეშუმის ქსოვილი.

მოვლა-პატრონობა - მოვლა და პატრონობა.

მოვლებული - რაც მოავლეს.

მოვლენა - რაც თავს იჩენს, რითაც მჟღავნდება რისამე არსი, ამბავი, შემთხვევა.

მოვლენილი - რაც, ვინც მოევლინა ვისმე, რასმე.

მოვლილი - რაც მოიარეს; ვისაც, რასაც, მოუარეს.

მოვლინებული

1) ვინც მოავლინეს.

2) იგივეა, რაც მოვლენილი.

მოვსებული - ისეთი შინაური ფრინველი, რომელიც დღეს-ხვალ კვერცხის დებას დაიწყებს.

მოვსეს ხორენაცი (მოსე ხორენელი) - V საუკუნეში მოღვაწე სომეხი ისტორიკოსი.

მოზაზავრები - ზღვის ნამარხი ქვეწარმავლების ოჯახი (სხეულის სიგრძე 12 მეტრამდე).

მოზაიკა (ფრ.) - მხატვრული გამოსახულება ან ორნამენტი, შესრულებული სხვადასხვა მოყვანილობის ფერადი კენჭებით, მინის, მინანქრის და მისთანების ნატეხებით.

მოზაისტი - მოზაიკის ოსტატი.

მოზამბიკი

1) (მოზამბიკის რესპუბლიკა, პორტუგ. Republica de Mocambique).

- სახელმწიფო აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, პორტუგალიის ყოფილი კოლონია. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ტანზანიას, ჩრდილოეთით - მალავის, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - ზამბიას, დასავლეთით - ზიმბაბვეს, სამხრეთით - სვაზილენდს და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკას. აღმოავლეთით აკრავს ინდოეთის ოკეანე.
- დამოუკიდებლობის დღე (პორტუგალიისგან) - 1974 წლის 25 ივნისი.
- ჰიმნი - „Patria Amada“.
- სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - პრეზიდენტის ერთპალატიანი ასამბლეა.
- ფართობი - 801 590 კვ.კმ.
- დაყოფილია 11 პროვინციად.
- მოსახლეობა - 21 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 25 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - პორტუგალიური.
- დედაქალაქი - მაპუტუ.
- ვალუტა - მეტიკალი.
- ქვეყნის კოდი - MOZ.
- დროის სარტყელი - UTC +2.
- სატელეფონო კოდი - +258.
- ინტერნეტ-დომენი - mz.

2) ქალაქი-პორტი მოზამბიკში (15 ათასი).

მოზამთრე - ვინც ზამთარს ატარებს ისეთ ადგილას, სადაც ზამთრობით მისვლა-მოსვლა შეწყვეტილია.

მოზარდი - ვინც, რაც იზრდება, ზრდის პროცესშია, ზრდადაუსრულებელი.

მოზარე (ძვ.) - ზარის მთქმელი.

მოზარნიშებული - ზარნიშით შემკული.

მოზაფერიდები - იხილე სალარიდები.

მოზდოკი - ქალაქი რუსეთის ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკაში (40 ათასი).

მოზეიმე - ვინც ზეიმობს.

მოზელი

1) მდინარე საფრანგეთში, ლუქსემბურგსა და გერმანიაში, მდინარე რაინის მარცხენა შენაკადი (სიგრძე - 545კილომეტრი).

2) დეპარტამენტი საფრანგეთში.

მოზელილი - რაც მოზილეს.

მოზერველი რობერტ - ამერიკელი მხატვარი, აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმის ერთ-ერთი წამყვანი ოსტატი (1915-1990 წწ).

მოზერი ლუკას - გერმანელი ფერმწერი (XV სუკუნის II ნახევარი).

მოზვავებული - რაც, ვინც მოზვავდა.

მოზვერი - ხარი ერთი წლიდან უღელში პირველად შებმამდე.

მოზიარე

1) რისამე თანამონაწილე, საზიარო ქონების მფლობელთაგანი.

2) ვინც იზიარებს ვისიმე გულისტკივილს.

3) ზიარების მიმღები.

მოზიდული

1) რაც მოზიდეს.

2) ვინც, რაც მოიზიდეს.

მოზიმზიმე - ვინც, რა ზიმზიმებს, აჩოჩქოლებული, მოჟრიამულე.

მოზინიუ და სილვეირა ჟოზე შავიერ - პორტუგალიის პოლიტიკური მოღვაწე (1780-1849 წწ).

მოზირი - ქალაქი ბელორუსიის გომელის ოლქში (100 ათასი).

მოზლი ჰენრი გუინ ჯეფრის - ინგლისელი ფიზიკოსი (1887-1915 წწ).

მოზნექილი - რაც, ვინც მოიზნიქა.

მოზომილი - რაც მოზომეს.

მოზრდილი

1) ვინც მოიზარდა, ბავშვობის ასაკიდან გამოსული, ზრდადამთავრებული, სრულასაკოვანი ადამიანი.

2) რაც მოიზარდეს.

3) საკმაოდ დიდი.

მოზუზუნე - რაც ზუზუნებს.

მოზურიუნასი ვლადას - ლიტველი პოეტი (1922 - 1964 წელი).

მოზღაპრე

1) ზღაპრების მთხზველი.

2) ზღაპრების მთქმელი.

მოზღვავებული - ვინც, რაც მოზღვავდა.

მოზღუდული - იგივეა, რაც შემოზღუდული.

მოთადარიგე - თადარიგის გამწევი.

მოთავე

1) რისამე წამომწყები.

2) რისამე უფროსი, წინამძღოლი.

მოთავებული - რაც მოთავდა.

მოთავისე - იგივეა, რაც თავკერძა.

მოთავსებული - რაც, ვინც მოათავსეს ან მოთავსდა.

მოთალი - ფხვიერი ყველი ერთგვარი.

მოთამაშე - ვინც, რაც თამაშობს.

მოთარეშე - ვინც, რაც თარეშობს, დამრბევი, ამკლები.

მოთაფლული - ვინც მოთაფლეს. მოთაფლული სიტყვები-ქათინაურები.

მოთაყვანე - იგივეა, რაც თაყვანისმცემელი.

მოთეთრო - ოდნავ თეთრი.

მოთელილი - რაც მოთელეს.

მოთენას მღვიმე - მღვიმე მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

მოთენთილი - ვინც, რაც მოითენთა, მოდუნებული, მოშვებული.

მოთენთილობა - მოთენთილად ყოფნა.

მოთესილი - რაც მოთესეს.

მოთვალთვალე - ვინც უთვალთვალებს.

მოთვინიერებული - რაც, ვინც მოთვინიერდა.

მოთიბული - რაც მოთიბეს.

მოთმინება - მოთმენის უნარი.

მოთოკილი - ვინც მოთოკეს.

მოთრეული

1) რაც მოათრიეს.

2) (უპატივცემლოდ) ვინც მოეთრია.

მოთუთიავებული - თუთიით დაფარული.

მოთუთქული - რაც მოთუთქეს.

მოთქმა - ქართული სამგლოვიარო რიტუალის შემადგენელი ნაწილი, ზეპირსიტყვიერების იმპროვიზირებული სახეობა.

მოთქრიალე - რაც მოთქრიალებს.

მოთხვრილი (საუბ.) - რაც, ვინც მოთხვარეს.

მოთხოვნა - ოფიციალური ხასიათის წერილობითი მიმართვა რისამე მისაღებად.

მოთხოვნამდე - წერილი, დეპეშა და მისთანები, რომელიც ინახება ფოსტაში მანამ, სანამ ადრესატი მოითხოვს.

მოთხოვნილება

1) საჭიროება.

2) სურვილი, ნდომა.

მოთხოვნილი - რაც მოსთხოვეს ვისმე, რაც მოითხოვეს.

მოთხრილი - რაც მოთხარეს, ამოთხარეს.

მოთხრობა - მცირე ზომის პროზაული მხატვრული ნაწარმოები.

მოთხრობითი (მოთხრობითი ბრუნვა) - სახელის სპეციფიკური ფორმა ქართულში; ამ ბრუნვის ნიშნებია -მა ან -მ.

მოთხრობილი

1) მოყოლილი, ნაამბობი.

2) წერილობით გადმოცემული.

მოთხუპნილი - რაც მოთხუპნეს ან მოითხუპნა.

მოი დანიელ არაპ - კენიის პრეზიდენტი 1978-2002 წლებში (დაიბადა 1924 წელს).

მოია კარლოს ლიომპარტ (ესპან. Carlos Moya Llompart) - ესპანელი ჩოგბურთელი, პირველი ესპანელთა შორის, ვინც მსოფლიოს პირველი ჩოგანი გახდა (1995 წ) (დაიბადა 1976 წელს).

მოიდანახე - სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში.

მოიერო - მდინარე შუა ციმბირის მაღლობზე, კოტუის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 825 კილომეტრი).

მოიმედე - ვიღაცის ან რაღაცის იმედით მყოფი.

მოინი მოჰამედ - ირანელი ლექსიკოგრაფი, ლიტერატურათმცოდნე, ტექსტოლოგი (1913-1971 წწ).

მოირები (ბერძ.)

1) ბერძნულ მითოლოგიაში: ბედისწერის სამი ქალღმერთი, ზევსისა და თემიდას შვილები, წარმოდგენილი ჰყავდათ მოხუც ქალებად (რომაულ მითოლოგიაში მათ შეესაბამებიან პარკები)

2) მხოლობითში - მოირა - ბედისწერა, ბედ-იღბალი.

მოისეევა ოლგა - ბალეტის რუსი მსახიობი ქალი, პედაგოგი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1928 წელს).

მოისეევი იგორ - რუსი მოცეკვავე და ბალეტმაისტერი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1906-2007 წწ).

მოისეენკო ევსეი - რუსი ფერმწერი, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (1916-1988 წწ).

მოისარი - ისრის მსროლელი (საბა).

მოისი ალესანდერ (სანდრო) - გერმანიაში მოღვაწე მსახიობი, ეროვნებით ალბანელი (1880-1935 წწ).

მოიტაცეს თამარ-ქალი - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1971 წელს. დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი - ლეილა გორდელაძე. დამდგმელი ოპერატორი - გენო ჩირაძე. კომპოზიტორი - გიორგი ცაბაძე. მთავარ როლებში: ხათუნა კოტრიკაძე, გია ავალიშვილი, გია ფერაძე, ჰენრიეტა ლეჟავა, ვასილ კახნიაშვილი, ლეილა ძიგრაშვილი, გიორგი გელოვანი.

მოიჯარე - იჯარით ამღები რისამე, იჯარადარი.

მოკა - ქალაქი იემენეის არაბთა რესპუბლიკაში.

მოკავშირე - ვისაც, რასაც კავშირი აქვს შეკრული ვინმესთან, რამესთან.

მოკაზმული - ვინც, რაც მოკაზმეს.

მოკაზმულობა - მორთულობა, შემკულობა.

მოკაკული - რაც მოკაკეს, ვინც მოიკაკვა, მოხრილი.

მოკალათებული - სადმე საფუძვლიანად მოთავსებული.

მოკალული - რაც მოკალეს.

მოკამათე - ვინც კამათობს, კამათის მონაწილე.

მოკამკამე - რაც კამკამებს, მოციმციმე.

მოკამკამებული - მოწმენდილი, მოკრიალებული.

მოკასინი (ინგლ.) - ნადირის ტყავის რბილი ფეხსაცმელი, ხშირად მძივებითა და მაჩვზღარბის ეკლებით შემკული, იცვამენ ჩრდილოამერიკელი ინდიელები.

მოკარნახე

1) ვინც კარნახობს.

2) თეატრის მუშაკი, რომელიც წარმოდგენის დროს მსახიობებს უკარნახებს როლის სიტყვებს, სუფლიორი.

მოკაუჭებული - კაუჭივით მოხრილი.

მოკაშკაშე - რაც კაშკაშებს.

მოკბეჩილი - რაც მოკბიჩეს.

მოკეთე

1) ვინმესთვის სიკეთის მსურველი, კეთილისმყოფელი.

2) ცოლ-ქმრის ნათესავები ერთმანეთისათვის, მოყვარე, საერთოდ, ნათესავი.

მოკეთებული - ვინც მოკეთდა, მოიკეთა, მომჯობინებული.

მოკეთეობა - მოკეთეების ურთიერთდამოკიდებულება, მოკეთედ ყოფნა, მოყვრობა, ნათესაობა.

მოკეკლუცე - ვინც კეკლუცობს.

მოკენჭილი - კენჭებით მოფენილი.

მოკერებული - გარშემო დაკარებული, შემოკერებული.

მოკეცილი

1) რაც მოკეცეს.

2) მოხრილი, მოღუნული წელში.

მოკვარახჭინებული (საუბ.) - რაც მოაკვარახჭინეს, ეშმაკობით, მოხერხებით მოწყობილი.

მოკვდავი - ვისაც, რასაც სიკვდილი არ ასცდება, ვინც, რაც როდისმე მოკვდება.

მოკვეთა - სასჯელის სახე ძველ საქართველოში - დამნაშავის გაძევება საცხოვრებელი ადგილიდან.

მოკვეთილი

1) რაც მოჰკვეთეს.

2) (ძვ.) ვინც მოიკვეთეს, თემიდან გაძევებული.

მოკვეცილი - რაც მოჰკვეცეს.

მოკვნეტილი - რაც მოკვნიტეს ან მოიკვნიტეს.

მოკიაფე - რაც კიაფობს, მოციმციმე.

მოკიდებული

1) რაც მოუკიდეს ან მოეკიდა, ანთებული, მოდებული.

2) რაც მოეკიდა.

3) ვინც მოეკიდა ვისმე. რასმე.

4) მოყოლებული, დაწყებული.

მოკითხვა - ამბის კითხვა შეხვედრის, მისალმების დროს.

მოკითხვამდე - იგივეა, რაც მოთხოვნამდე.

მოკითხული - რაც მოიკითხეს.

მოკიკი - გაუმჯობესებული მოპედი.

მოკინკლავე - კინკლაობის მოყვარული.

მოკირწყლული - რაც მოკირწყლეს.

მოკისკისე - ვინც კისკისებს.

მოკლე

1) რასაც მცირე სიგრძე აქვს, სიგრძით პატარა.

2) არავრცელი, პატარა.

მოკლებეწვიანი - რასაც მოკლე, დაბალი ბეწვი აქვს.

მოკლებული

1) რასაც მოაკლდა რამე.

2) ვისაც, რასაც აკლია, არა აქვს რამე.

მოკლევადიანი - რასაც მოკლე, მცირე ვადა აქვს.

მოკლეკაბიანი - ვისაც მოკლე კაბა აცვია.

მოკლესახელოებიანი - რასაც მოკლე სახელოები აქვს.

მოკლეშარვლიანი - ვისაც მოკლე შარვალი აცვია.

მოკლი ჯონ უილიამ - ამერიკელი ფიზიკოსი და ინჟინერი, პ. ეკერტთან ერთად პირველი უნივერსალური კომპიუტერის „ენიაკის“ შემქმნელი 1946 წელს (1907-1980 წწ).

მოკლული - ვინც, რაც მოკლეს.

მოკო - წვრილმარცვლოვანი ყავა კარგი ხარისხისა.

მოკოდილი - რაც მოკოდეს.

მოკორტნილი - რაც მოკორტნეს.

მოკოში - ქალთა მფარველი ღვთაება კიევის რუსეთში.

მოკოხილი - რაც მოკოხეს.

მოკრანიაცი სტევან (ნამდვილი სახელი და გვარი სტოია სტოიანოვიჩი) - სერბი კომპოზიტორი, ფოლკლორისტი, დირიჟორი (1856-1914 წწ).

მოკრენკო ანატოლი - უკრაინელი მომღერალი, ბარიტონი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1933 წელს).

მოკრეფილი - რაც მოკრიფეს.

მოკრეჭილი - რაც მოჰკრიჭეს ან მოიკრიჭეს.

მოკრი კარელ - ჩეხი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1959 წელს).

მოკრიალებული - რაც მოკრიალდა.

მოკრიახე - რაც კრიახებს.

მოკრივე

1) სპორტსმენი, რომელიც კრივს მისდევს.

2) კრივის, მუშტი-კრივის მოყვარული, მონაწილე.

მოკრიმანჭულე - იგივეა, რაც მეკრიმანჭულე.

მოკროუსოვი ბორის - რუსი კომპოზიტორი (1909 - 1968 წწ).

მოკრული - შემოხვეული და მოჭერილი, შემოკრ-ული.

მოკრუნჩხული - ვინც, რაც მოიკრუჩხა.

მოკრძალება - მოწიწება, მორიდება, მორცხვობა, გაუბედაობა.

მოკრძალებული - მორიდებული, მორცხვი, გაუბედავი.

მოკუან რეიენი - იაპონელი მხატვარი და ბუდისტი ბერი (გარდაიცვალა 1345 წელს).

მოკუზული - ვინც მოიკუზა, წელში, მხრებში მოხრილი.

მოკუმული - რაც მოკუმეს.

მოკუნტრუშე - რაც კუნტრუშებს.

მოკუნტული - ვინც მოკუნტეს ან მოიკუნტა.

მოკუპრული - რაც მოკუპრეს ან მოიკუპრა.

მოკფხო - ქალაქი-პორტი სამხრეთ კორეის ჩოლა-ნამდოს პროვინციაში.

მოლა

1) (არაბ.) - მუსლიმანთა რელიგიური კულტის მსახური.

2) სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.

მოლა ნასრედინი - აღმოსავლური ფოლკლორის, ანეკდოტების და იგავების გმირი, ხუმარა, ოხუნჯი პერსონაჟი.

მოლაზღანდარე - ვინც ლაზღანდარობს.

მოლამიაინი (მოულმეინი) - ქალაქი მიანმაში.

მოლამურთი ალაბერდი - თურქმენი პოეტი (1879 - 1930 წწ).

მოლანეფესი ყადირბერდი-ოღლუ - თურქმენი პოეტი დ მუსიკოსი (1810-1862 წწ).

მოლაპარაკე - ვინც ლაპარაკობს, მოსაუბრე.

მოლაპარაკება - შეთანხმების მისაღწევად გამართული აზრთა გაცვლა-გამოცვლა.

მოლაპარაკებული

1) ვინც მოელაპარაკა ვისმე.

2) რაც მოილაპარაკეს.

მოლაპლაპე - რაც ლაპლაპებს, მოელვარე.

მოლარე - პირი, რომელიც განაგებს სალაროს.

მოლარეთუხუცესი - სალაროს მაღალი მოხელე ძველ საქართველოში.

მოლასები - ზღვიური ქანების ერთობლიობა, ჩვეულებრივ დიდი სისქის კომპლექსი.

მოლაქარა - ტალახის კურორტი თურქმენეთის თურქმენბაშის (კრასნოვოდსკის) რაიონში.

მოლაქლაქე - ვინც ლაქლაქებს.

მოლაღური (Oriolus) - შავი და ყვითელი ბუმბულით შემოსილი მგალობელი ფრინველი, გულყვითელა.

მოლაყბე - ვინც ლაყბობს, ყბედი.

მოლაშქრე - ლაშქრობის მონაწილე.

მოლბერტი (რუს.) - საყრდენი, რომელზედაც მხატვარი ათავსებს ჩარჩოზე გადაჭიმულ ტილოს მუშაობის დროს.

მოლდავანკა - ოდესის გარეუბანი 1917 წლამდე, მოექცა ქალაქის ფარგლებში.

მოლდავეთი - იხილე მოლდოვა.

მოლდაველები - მოლდავეთის ძირითადი მოსახლეობა; სულ მთელ მსოფლიოში 3,5 მილიონი მოლდაველია.

მოლდოვა

1) (მოლდოვის რესპუბლიკა, mold. Republica Moldova).
- სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში. ესაზღვრება უკრაინას ჩრდილოეთი, აღმოსავლეთით და სამხრეთით და რუმინეთს - დასავლეთით.
- დამოუკიდებლობის დღე (სსრკ-სგან) - 1991 წლის 27 აგვისტო.
- ჰიმნი - „Limba noastra“ (ჩვენი ენა).
- მმართველობის ფორმა - საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი.
- ფართობი - 33 843 კვ.კმ.
- დაყოფილია 32 რაიონად, 5 მუნიციპად (მუნიციპიი) და ორ ავტონომიურ ტერიტორიულ წარმონქამნად (გაგაუზია და დნესტრის მარცხენანაპირეთი).
- მოსახლეობა - 3,4 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 111 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნენი ძირითადად მართლმადიდებლები არიან.
- ოფიციალური ენა - მოლდავური.
- დედაქალაქი - კიშინიოვი.
- ვალუტა - მოლდავური ლეი.
- ქვეყნის კოდი - MDA.
- დროის სარტყელი - UTC +2.
- სატელეფონო კოდი - +373.
- ინტერნეტ-დომენი - md.

2) მდინარე რუმინეთში, მდინარე სირეტის მარჯვენა შენაკადი.

3) ისტორიული ოლქი რუმინეთში.

მოლდოვა-ფილმი - კიშინიოვის კინოსტუდია, დაარსებულია 1952 წელს.

მოლდოვიანუ - რუმინეთის კარპატების უმაღლესი მწვერვალი (2543 მეტრი).

მოლე გი - საფრანგეთის სოციალისტური პარტიის გენერალური მდივანი 1946-69 წლებში (1905 - 1975 წწ).

მოლეკულა (ფრ.) - ნივთიერების უმცირესი ნაწილაკი, რომელსაც აქვს ამ ნივთიერების ყველა ძირითადი ქიმიური თვისება.

მოლეკულური - მოლეკულასთან დაკავშირებული.

მოლეკულური ბიოლოგია - მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის სასიცოცხლო მოქმედების მოვლენებს, ამისათვის იგი იკვლევს მოლეკულებთან მიახლოებულ ბიოლოგიურ ობიექტებსა და სისტემებს.

მოლეკულური გენეტიკა - გენეტიკისა და მოლეკულური ბიოლოგიის ნაწილი, შეისწავლის მემკვიდრეობითობისა და ცოცხალ არსებათა ცვალებადობის მატერიალურ საფუძვლებს, ამ მიზნით იგი იკვლევს გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემის, რეალიზაციისა და ცვლილების მოლეკულათა დონეზე მიმდინარე პროცესებს, აგრეთვე მისი შენახვის ხერხს.

მოლეკულური მასა - მოლეკულის მასის მნიშვნელობა, რომელიც გამოსახულია მასის ატომური ერთეულებით, უდრის მოლეკულის შემადგენლობაში შემავალი ყველა ატომის მასების ჯამს.

მოლეკულური სპექტრები - ოპტიკური სპექტრები ისეთი ორთქლისა და აირის გამოსხივებისა, რომელთა მოლეკულები შედგება რამდენიმე ან ბევრი ატომისაგან.

მოლეკულური ფიზიკა - ფიზიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის სხეულთა თვისებებს მათი მოლეკულური აგებულების, მოლეკულების ურთიერთმოქმედებისა და თბური მოძრაობის მიხედვით.

მოლეკურე (ძვ.) - ვინც ლეკურს ცეკვავს.

მოლესკინი (ინგლ.) - ბამბის მკვრივი ქსოვილი, ჩვეულებრივ მუქი ფერისა, იყენებენ სამუშაო, სპორტული და სპეციალური ფორმის ტანსაცმლისათვის, ფეხსაცმლის საპირედ, წიგნის ყდაზე გადასაკრავად და სხვა.

მოლეტაი - ქალაქი ლიტვაში.

მოლეული

1) მოთავებული.

2) ისეთი შინაური ფრინველი, რომელმაც კვერცხის დება დროებით შეწყვიტა.

3) იგივეა, რაც დალეული.

მოლექსე - ლექსების მთხზველი და მთქმელი, მოშაირე.

მოლეშოტი იაკობ - გერმანელი ფიზიოლოგი და ფილოსოფოსი (1822-1893 წწ).

მოლი

1) ახლად ამოსული ხშირი, წმინდა ბალახი.

2) (იტალ.) - ზღვაში ნავსადგურის შესასვლელთან აგებული გრძელი კედელი, რომელიც ერთი ბოლოთი ნაპირს ებჯინება, იცავს ნავსადგურს ზღვის ღელვისაგან.

3) (იტალ.) - (მუს.) იგივეა, რაც მინორული.

მოლიბდენი (Mo) - ქიმიური ელემენტი, მაგარი, ვერცხლისფრად მბზინავი ლითონი. ატომური ნომერი 42, ატომური მასა 95,94. აღმოჩენილ იქნა 1778 წელს შვედი ქიმიკოსის კ.შეელეს მიერ. ფართოდ იყენებენ ტექნიკაში.

მოლიბდენიტი - რბილი ნაცრისფერი მინერალი, რომლისგანაც იღებენ მოლიბდენს.

მოლიერი (ნამდვილი სახელი და გვარი ჟან ბატისტ პოკლენი) - ფრანგი დრამატურგი, კომედიოგრაფი, მსახიობი, თეატრალური მოღვაწე (1622 - 1673 წწ).

მოლივლივე - რაც ლივლივებს.

მოლიზე - ოლქი სამხრეთ იტალიაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - კამპობასო.

მოლითი

1) სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში.

2) - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, თემის საკრებულოს ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელას მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან - 680 მეტრი. ხარაგაულიდან - 15 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 293 კაცი.

მოლინა მარიო - ამერიკელი ქიმიკოსი, წარმოშობით მექსიკიდან. 1995 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი პ.კრუტცენთან და შ.როულენდთან ერთად (დაიბადა 1943 წელს).

მოლიპული - გასიპული, სრიალა, გალიპული.

მოლისფერი (პოეტ.) - რაც ფერით მოლს მოგვაგონებს, ღია მწვანე.

მოლიტორი იოზეფ - გერმანელი ფილოლოგი, ქართველოლოგი (1903-1978 წწ).

მოლიცლიცე - რაც ლიცლიცებს.

მოლნარი ერიკ - უნგრეთის სახელმწიფო მოღვაწე, ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი, ეკონომისტი (1894-1966 წწ).

მოლნარი ფერენც - უნგრელი მწერალი (1878-1952 წწ).

მოლო ვალტერ ფონ - გერმანელი მწერალი (1880 - 1958 წწ).

მოლოგა - მდინარე რუსეთის ევროპულ ნაწილში, ვოლგის მარცხენა შენაკადი (სიგრძე - 456 კილომეტრი).

მოლოგინებული - ვინც მოილოგინა.

მოლოდეჩნო - ქალაქი ბელორუსიის მინსკის ოლქში (95 ათასი).

მოლოდიოჟ გრუზიი - კომუნისტური ეპოქის საქართველოში გამომავალი ახალგაზრდული გაზეთი რუსული ენაზე; პირველი ნომერი გამოვიდა 1921 წლის მაისში.

მოლოდინი

1) ცდა, მოცდა.

2) იმედი, ვარაუდი.

3) ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1968 წელს. დამდგმელი რეჟისორები - ნოდარ და შოთა მანაგაძეები. სცენარის ავტორები - ლეილა აბაშიძე, გიორგი ხუხაშვილი, კონსტანტინე პიპინაშვილი, შოთა მანაგაძე. დამდგმელი ოპერატორები - ფელიქს ვისოცკი და აბესალომ მაისურაძე. კომპოზიტორი - რევაზ ლაღიძე. მთავარ როლებში: ლეილა აბაშიძე, ვლადიმერ ცინცაძე, გურამ ფირცხალავა, ლეილა ყიფიანი, ზურაბ ქაფიანიძე, კარლო საკანდელიძე, მიხეილ ვაშაძე.

მოლოდოგვარდეისკი - ქალაქი უკრაინის ლუგანსკის ოლქში (30 ათასი).

მოლოზანა (Viburnum orientale) - დაბალი ან საშუალო სიმაღლის ბუჩქი, აქვს სამნაკვთიანი ფოთლები, ისხამს წითელ, წვნიან, ერთკურკიან ნაყოფს.

მოლოზანი - იგივა, რაც მონაზონი.

მოლოკილი - რაც მოლოკეს.

მოლოკნები (რუს.) - წარმომადგენლები ერთ-ერთი რელიგიური სექტისა, რომელიც შეიქმნა რუსეთში XVIII საუკუნეში, უარყოფენ მართლმადიდებელი რელიგიის წესებსა და დოგმატებს.

მოლოსი - ანტიკურ ლექსთწყობაში ექვსნაწილიანი ტერფი, რომელიც შედგებოდა 3 გრძელი მარცვლისაგან.

მოლოტოვი ვიაჩესლავ (ნამდვილი გვარი სკრიაბინი) - 1939-49 და 1953-56 წლებში საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1890-1986 წწ).

მოლოქა (კუთხ.) - იგივეა, რაც ბალბა.

მოლოჩანსკი - ქალაქი უკრაინის ზაპოროჟიეს ოლქში.

მოლოხი

1) იტყვიან ისეთი რისამე შესახებ, რასაც ბევრი ადამიანის მსხვერპლი სჭირდება (მზის ცეცხლისა და ომის ფინიკიური ღმერთის სახელის მიხედვით, რომელსაც ადამიანებს სწირავდნენ).

2) (ლათ.) - ერთგვარი ავსტრალიური ხვლიკი.

მოლტკე ადამ ვილჰელმ - დანიის სახელმწიფო მოღვაწე (1785-1864 წწ).

მოლტკე ჰელმუთ იოჰან ლუდვიგ (უმცროსი) - გერმანიის სამხედრო მოღვაწე (1848-1916 წწ).

მოლტკე ჰელმუთ კარლ ბერნჰარდ (უფროსი) - პრუსიისა და გერმანიის სამხედრო მოღვაწე (1800-1891 წწ).

მოლუკის ზღვა - ზღვა კუნძულ სულავესისა და მოლუკის კუნძულებს შორის, წყნარი ოკეანის აუზში.

მოლუკის კუნძულები - კუნძულების ჯგუფი მალაის არქიპელაგში, ეკუთვნის ინდონეზიას.

მოლურჯო - ოდნავ ლურჯი.

მოლუსკები (ლათ.) - უხერხემლო რბილსხეულიანი ცხოველები, რომელთა დიდი ნაწილი ნიჟარებშია მოთავსებული.

მოლფეტა - ქალაქი-პორტი სამხრეთ იტალიაში, ბარის პროვინციაში (65 ათასი).

მოლხენილი - ვინც მოილხინა, გამხიარულებული.

მოლხინე - ლხინის მონაწილე, მოყვარული.

მომა - მდინარე იაკუტიაში, ინდიგირკის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 406 კილომეტრი).

მომაბეზრებელი - რაც, ვინც თავს მოაბეზრებს ვისმე.

მომაგრებული - რაც მოამაგრეს ან მომაგრდა.

მომადეი ნავარ - ამერიკელი ინდიელი მწერალი (დაიბადა 1934 წელს).

მომადლებული (ძვ.) - მონიჭებული, ბოძებული.

მომადლიერებული - ვინც მოიმადლიერეს, მადლიერი.

მომავალი

1) ვინც, რაც მოდის.

2) ახლანდელის მომდევნო, რაც შემდეგ იქნება.

3) აწმყოს შემდეგი დრო და მოვლენები, რაც ჩვენს შემდეგ იქნება, მყოფადი.

მომაკვდავი - სიკვდილის პირას მყოფი, სულთმობრძავი.

მომაკვდინებელი - სიკვდილის გამომწვევი, სასიკვდილო.

მომანდები - ავღანელ და პუშტუნ ტომთა ჯგუფი, ცხოვრობენ ავღანეთ-პაკისტანის საზღარზე.

მომანდი აბდულ აჰად - ავღანელი მფრინავი-კოსმონავტი, 1988 წლის ფრენის მონაწილე საბჭოთა კოსმოსურ ხომალდზე - „სოიუზ ტმ-6“.(დაიბადა 1959 წელს).

მომარაგებული

1) რაც მოიმარაგეს.

2) ვინც, რაც მომარაგდა.

მომართ - თანდებული: იგივეა, რაც მიმართ, იხმარება I პირთან.

მომართვა - მიმართვა, მოწოდება.

მომართული - რაც მომართეს.

მომარჯვებული - რაც მოიმარჯვეს.

მომასწავებელი - რაც მოასწავებს რასმე, რისამე მანიშნებელი, რისამე წინასწარი ნიშანი, მაუწყებელი.

მომატებული

1) რაც მოუმატეს, რაც მოემატათ.

2) რამაც მოიმატა.

მომატყუებელი - ვინც, რაც მოატყუებს ვისმე.

მომაღლო - ცოტათი მაღალი.

მომაჯადოებელი - იგივეა, რაც მომჯადოებელი.

მომბალი - რაც, ვინც მოლბა.

მომბასა - ქალაქი-პორტი კენიაში (450 ათასი).

მომგები

1) ვინც, რაც მოიგებს რასმე.

2) (ძვ.) შრომით სარჩოს მშოვნელი, შემომტანი.

მომგებიანი - იგივეა, რაც მოგებიანი.

მომგვრელი - ვინც, რა მოჰგვრის, გამომწვევი, აღმძვრელი.

მომგონი (მომგონებელი) - ვინც მოიგონებს.

მომდგარი - ვინც, რაც მოადგა.

მომდები

1) ვინც მოადებს რასმე.

2) ვინც, რაც მოსდებს რასმე.

მომდევნო

1) უშუალოდ მომყოლი, შემდგომი.

2) ასაკით მომყოლი, უმცროსი.

მომდინარე - რაც მომდინარეობს.

მომდურავი - ვინც ემდურის ვისმე, რასმე.

მომდურებული - ვინც მოიმდურეს, დამდურებული.

მომენტალური - ძალიან სწრაფი, ერთბაში, წამიერი.

მომენტი (ლათ.)

1) დროის უმოკლესი მონაკვეთი.

2) რაიმე თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი გარემოება, ვითარება, დრო.

მომეტებული - უფრო ბევრი, მეტი, მეტისმეტი.

მომვლელი

1) ვინც მოივლის რასმე.

2) ვინც უვლის, მოუვლის ვისმე, რასმე.

მომზადებული

1) რაც მოამზადეს ან მომზადდა.

2) ვინც მოამზადეს ან მომზადდა.

მომზენი თეოდორ - გერმანელი ისტორიკოსი, 1902 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1817-1903 წწ).

მომზირალი - ვინც უმზერს, მაცქირალი.

მომზღვლეული - რაც მოიმზღვლა.

მომთაბარე - ვინც ერთი ადგილიდან მეორეზე გადადის საცხოვრებლად, მოხეტიალე, არამკვიდრი მცხოვრე.

მომთაბარეობა - მომთაბარედ ყოფნა.

მომთვინიერებელი - ვინც ათვინიერებს გარეულ ცხოველებს.

მომთმენი - ვისაც, რასაც მოთმენა შეუძლია.

მომთხოვნი

1) ვინც სხვებისაგან ბევრს მოითხოვს, მკაცრი.

2) ვინც კარგად ერკვევა რამეში და მაღალი ხარისხის რასმე მოითხოვს.

მომთხოვნელობა - მოთხოვნის უნარი.

მომინანქრება - მინანქრით დაფარვა.

მომინანქრებული - მინანქრით დაფარული.

მომინე-ხათუნი - მავზოლეუმი ნახიჭევანში, XII საუკუნის არქიტექტურული ძეგლი.

მომინული - იგივეა, რაც შემინული.

მომიჯნავე - მოსაზღვრე, მეზობელი, ახლო მყოფი.

მომკალი - იგივეა, რაც მომკელი.

მომკელი - ვინც მკის.

მომკვდარი - ვინც, რაც მოკვდა.

მომკვლელი - ვინც მოკლა ვინმე, მკვლელი.

მომკითხავი (მომკითხველი)

1) ვინც მოიკთხავს ვისმე, რასმე, ამბის მკითხველი.

2) ვინც მოჰკითხავს ვისმე რასმე, პასუხის მომთხოვნი.

მომკილი - რაც მომკეს.

მომლოდინე - ვინც მოელის ვისმე, რასმე, მოლოდინში მყოფი.

მომლოცველი

1) ვინც მოულოცავს.

2) (ძვ.) ვინც მოილოცავს.

მომლხენი - ვინც მოილხენს, მოქეიფე.

მომმარაგებელი - ვისაც, რასაც ევალება რაიმე ორგანიზაციის, დაწესებულების მომარაგება.

მომმართველი

1) ვინც მომართავს რასმე.

2) მომართვის გამომგზავნი.

მომნათლავი - ვინც მონათლავს ვისმე, ვინც მონათლა ვინმე, ნათლია.

მომნანიებელი (ძვ.) - ვინც მოინანიებს.

მომნახველი - ვინც მონახავს.

მომნელებელი - რაც მოინელებს.

მომნიჭებელი - ვინც, რაც მოანიჭებს, მომცემი, მბოძებელი.

მომნუსხველი - ვინც, რაც მონუსხავს, მომჯადოებელი.

მომო ჯოზეფ საიდუ - სიერა-ლეონეს პრეზიდენტი 1985-92 წლებში (დაიბადა 1937 წელს).

მომოსი (ბერძ.) - ბერძნული მითოლოგიის თანახმად, ბოროტსიტყვაობისა და დაცინვის ღმერთი; იგი სიბრაზისაგან მუცელზე გასკდა, რადგანაც აფროდიტეს ნაკლი ვერ უპოვა და დასაცინი მასალა ვერ იშოვა.

მომპალი - რაც მოლპა, რასაც ნაწილი დაულპა.

მომპარავი - ვინც მოიპარა რამე.

მომპოვებელი

1) ვინც მოიპოვებს, მშოვნელი.

2) მადნის ამომღები მიწის წიაღიდან.

მომჟავო - ცოტათი მჟავე.

მომრავლებული - ვინც, რაც მომრავლდა.

მომრგვალო - ცოტათი მრგვალი.

მომრევი - ვინც, რაც მოერევა, დამძლევი, მჯობნი.

მომრეკი - ვინც მორეკავს.

მომრიგებელი - ვინც მოარიგებს ვისმე.

მომრჩენი - ვინც მოარჩენს, განმკურნებელი, გამაჯანსაღებელი.

მომსახურე - ვინც ემსახურება, მომსახურებას უწევს ვისმე.

მომსახურება - რამე სამუშაოს შესრულება ვისიმე, რისიმე საჭიროების, მოთხოვნილების დასაკმაყოფილებლად.

მომსვლელი - ვინც მოდის.

მომსკდარი - ერთბაშად წამოსული, დაძრული, მოვარდნილი.

მომსმენი - ვინც ისმენს, მოისმენს რასმე, ყურის დამგდები, გამგონი.

მომსპობი - ვინც, რაც მოსპობს ვისმე, რასმე.

მომსწრე - ვინც მოესწრო რასმე, მნახველი, მხილველი, მოწმე.

მომსხვრეული - იგივეა, რაც მომტვრეული.

მომსხმელი - რაც მოისხამს.

მომსხო - ცოტათი მსხვილი.

მომტანი - ვინც, რაც მოიტანს რასმე ან მოიტანა რამე, ვისაც, რასაც მოაქვს რამე.

მომტაცებელი - ვინც მოიტაცებს ვისმე.

მომტვრეული - რაც მოამტვრიეს, მოტეხილი.

მომტყდარი - რაც მოტყდა, მოტეხილი.

მომტყუებელი - ვინც, რაც მოატყუებს ვისმე.

მომუშავე

1) ვინც მუშაობს.

2) რაც მუშაობს.

მომუჭული - რაც მომუჭეს.

მომფენელი - იგივეა, რაც მომფენი.

მომფენი - ვინც, რაც მოფენს რასმე.

მომფრენი - იგივეა, რაც მომფრინავი.

მომქანცველი - რაც მოქანცავს.

მომქარგველი - ვინც მოქარგავს.

მომქნევი - ვინც მოიქნევს.

მომქროლავი - ვინც, რაც მოქრის.

მომღერალი

1) პირი, რომელიც სიმღერებს ასრულებს.

2) (გადატანით) ხოტბის შემსხმელი.

მომღერლობა - მომღერლად ყოფნა.

მომღლელი - იგივეა, რაც დამღლელი.

მომღრალი - იგივეა, რაც მომჭკნარი.

მომყვანი - ვინც მოიყვანს.

მომყოლი

1) ვინც, რაც მოჰყვება ვისმე, რასმე, მხლებელი.

2) გარსი, რომელშიც მოთავსებულია ნაყოფი დედის მუცელში.

3) ვინც მოჰყვება, მოუყვება ვისმე, მთხრობელი, მთქმელი.

მომყრალებული - მომდურებული, მტრად გადაკიდებული.

მომშენებელი - ვინც, რაც მოაშენებს რასმე.

მომშეული - მოშივებული, დამშეული.

მომშვები - ვინც, რაც მოუშვებს ვისმე, რასმე.

მომშველებელი - ვინც მოეშველება ვისმე, მშველელი.

მომშვილდული (პოეტ.) - მშვილდივით მოხრილი, მოღუნული.

მომშლელი

1) ვინც, რაც მოშლის რასმე.

2) ვინც, რაც მოუშლის ვისმე რასმე, ამშლელი.

მომშხამავი - რაც შხამავს რასმე, მომწამლავი.

მომჩვარული - ჩვარს დამსგავსებული, დარბილებულ-დაჭმუჭნული.

მომჩივანი

1) ვინც უჩივის ვისმე, ვისაც სასამართლოში აქვს საჩივარი შეტანილი.

2) მომდურავი, უკმაყოფილო რისამე.

მომჩივან-მოპასუხე - მომჩივანი და მოპასუხე.

მომჩქეფარე - რაც მოჩქეფს.

მომცდარი - რაც, ვინც მოცდა, მოცდენილი.

მომცემი

1) ვინც მისცემს აქეთ მყოფს.

2) რაც იძლევა რასმე, შემმატებელი.

მომცველი - რაც მოიცავს რასმე.

მომცვრეული - რაც მოიმცვრიეს, მოფრქვეული.

მომცრო - ცოტათი პატარა.

მომძლავრებული - ვინც, რაც მომძლავრდა.

მომწამვლელი და მომწამლავი

1) ვინც მოწამლავს.

2) (გადატანით) ადამიანის დამაღონებელი, შემაწუხებელი, გულის მომკვლელი.

მომწარო - ცოტათი მწარე.

მომწერი

1) ვინც მოსწერს ან მოწერა.

2) ვინც თავის სახელსა და გვარს აწერს რასმე ტექსტის ბოლოში ან რისამე გასწვრივ.

3) ვინც წერილობით დაუკვეთა, გამოიწერა.

მომწესრიგებელი - ვინც, რაც აწესრიგებს რასმე.

მომწვანო - ოდნავ მწვანე.

მომწვარი

1) რაც მოწვეს ან მოიწვა.

2) სოფელი შუახევის მუნიციპალიტეტში.

მომწიფებული - რაც, ვინც მომწიფდა.

მომწყდარი - რაც მოწყდა, რაც მოსწყდა ვისმე, რასმე.

მომწყვდეული - ვინც, რაც მოამწყვდიეს ან მოემწყვდა სადმე, რამეში.

მომწყვეტი - ვინც მოწყვეტს.

მომწყვლელი (ძვ.) - ვინც, რაც მოწყლავს, დამჭრელი, დამკოდავი.

მომწყობი - ვინც აწყობს რასმე.

მომჭერი - ვინც, რაც მოუჭრეს რასმე.

მომჭირნე - ვინც მომჭირნეობით ცხოვრობს, ვინც მომჭირნეობით ხარჯავს, ყაირათიანი.

მომჭირნეობა - ზომიერება ხარჯვაში.

მომჭრელი - ვინც, რაც სჭრის რასმე.

მომხარშველი - ვინც მოხარშავს.

მომხდარი - რაც მოხდა.

მომხდელი - ვინც მოხდის ან მოიხდის.

მომხდენი - ვინც, რაც მოახდენს რასმე.

მომხდური - ვინც მოუვარდა, მოეჭრა ვისმე.

მომხვეტი - ვინც, რაც მოხვეტს.

მომხვეჭი (მომხვეჭელი) - ვინც მოხვეჭს, მოიხვეჭს რასმე.

მომხვნელი - ვინც მოხნავს, მხვნელი.

მომხიბვლელი (მომხიბლავი) - ვინც, რაც მოხიბლავს, ძალიან ლამაზი, წარმტაცი, მომჯადოებელი, მიმზიდველი.

მომხიბვლელობა (მომხიბლაობა) - მიმზიდველობა, თვალწარმტაცობა.

მომხმარე - იგივეა, რაც დამხმარე.

მომხმარებელი

1) ცალკე პირი ან ორგანიზაცია, რომელიც მოხმარების მიზნით იძენს რაიმე ნაწარმს, მყიდველი.

2) ვინც ხმარობს, მოიხმარს რასმე.

მომხრე - მხარის დამჭერი, თანამოაზრე, მიმდევარი.

მომხრობილი - ვინც მოემხრო ვისმე.

მომხსენებელი

1) ვინც მოხსენებას აკეთებს.

2) ვინც მოიხსენებს, მოიგონებს ვისმე.

მომჯადოებელი - რაც ვინც აჯადოებს, მომხიბლავი.

მომჯდარი

1) ვინც მოჯდა აქეთ ან მოუჯდა ვისმე, რასმე.

2) ვინც მოაჯდა რასმე, ვისმე.

3) რაც მოჯდა.

მომჯობინებული - ვინც მომჯობინდა.

მონა

1) მონათმფლობელურ საზოგადოებაში - ყოველგვარ უფლებასა და საწარმოო საშუალებას მოკლებული პირი, რომელიც ვინმეს სრულ საკუთრებას წარმოადგენდა.

2) სხვისი ნების უსიტყვოდ შემსრულებელი, სხვისი მორჩილი.

მონაბერი

1) რამაც მობერა, მონაქროლი.

2) ქარის მოტანილი.

მონაგარი

1) გარჯით ნაშოვნი.

2) შვილები, შთამომავლობა.

მონაგასი - შტატი ვენესუელის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ადმინისტრაციული ცენტრი - მატურინი.

მონაგასი ხოსე ტადეო - ვენესუელის პრეზიდენტი 1847-51, 1855-58 და 1868 წლებში (1784-1868 წწ).

მონაგები - რაც მოიგეს, მოგებული.

მონაგერება - ყანის აღების ან ხილის მოკრეფის შემდეგ დარჩენილი ჭირნახულის ან ხილის მოძებნა-მოგროვება გურიაში.

მონაგვიანებული - იგივეა, რაც დანაგვიანებული.

მონაგლეჯი - იგივეა, რაც მოგლეჯილი.

მონაგონი - რაც მოიგონეს, მოგონილი.

მონაგრებული - რაც მოინაგრეს, მონაგარი.

მონადა (მონადები) (ბერძ.) - ლაიბნიცის იდეალისტურ ფილოსოფიაში, განუყოფელი სულიერი პირველელემენტები, სულიერი ატომები, რომლებისგანაც თითქოს შედგება სამყარო.

მონადენი - იგივეა, რაც მოდენილი.

მონადიმე - ვინც ნადირობს.

მონადირე - ვინც ნადირობას მისდევს.

მონადირეობა - მონადირის საქმიანობა.

მონადოლოგია (ბერძ.) - გერმანელი იდეალისტი ფილოსოფოსის ლაიბნიცის (1664-1716 წლები) მოძღვრება მონადებზე.

მონავარდე - რაც, ვინც ნავარდობს.

მონაზვნობა (ძვ.) - მონაზვნად ყოფნა.

მონაზვნური (ძვ.) - მონაზვნის დამახასიათებელი, მონაზვნის შესაფერი.

მონაზონი (ბერძ.)

1) ქალი, რომელსაც მონასტერში ასკეტური ცხოვრების აღთქმა აქვს დადებული.

2) იგივეა, რაც ბერი.

მონათესავე

1) ვინც ნათესავად მოუვის ვისმე, ნათესაურ კავშირშია ვინმესთან.

2) რამესთან, ვინმესთან ახლოს მყოფი წარმოშობით.

მონათლული - ვინც მონათლეს.

მონათმფლობელი - მონების პატრონი.

მონათმფლობელობა - ისეთი სოციალური წყობილება, რომლის დროსაც წარმოების საშუალებანი და აგრეთვე წარმოების მუშაკი-მონა, მონათმფლობელის სრულ საკუთრებას წარმოადგენდა.

მონათმფლობელური - მონათმფლობელობასთან დაკავშირებული, მონათმფლობელობის დამახასიათებელი.

მონათხრობი - მოთხრობილი, მონაყოლი.

მონაკვეთი

1) რაც მოჰკვეთეს, მოკვეთილი, მოჭრილი.

2) ნაწილი რისამე.

მონაკო

1) (მონაკოს სამთავრო, ფრანგ. Principaute de Monaco).

- სახელმწიფო სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. ესაზღვრება საფრანგეთს.
- შედგება ერთმანეთზე შერწყმული სამი ქალაქის - მონაკოს, მონტე-კარლოს და ლა-კონდამინისგან.
- ლეგენდის თანახმად, სახელი წარმოქმნა დაკავშირებულია ჰერაკლეს სახელთან, რომელიც ესპანეთიდან მობრუნებული, შეჩერდა და დაისვენა ლაჟვარდოვან სანაპიროზე. ამ ადგილს ეწოდა Portus Herculis Moniechi. უკანასკნელი სიტყვა ნიშნავს „იზოლირებულს“.
- დამოუკიდებლობის დღე - 1297 წლის 8 იანვარი.
- ეროვნული დევიზი - „Deo Juvante` (ლათ. „ღვთის შეწევნით“).
- ჰიმნი - „Hymne Monegasque“.
- სახელმწიფო წყობა - მემკვიდრეობითი კონსტიტუციური მონარქია.
- სახელმწიფოს მეთაური - მონაკოს მთავარი.
- საკანონმდებლო ძალაუფლება ეკუთვნის მთავარს და ერთპალატიან პარლამენტს.
- ფართობი - 1,95 ათასი კვ.კმ.
- მოსახლეობა - 35 ათასი.
- სიმჭიდროვე - 18 000 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - ფრანგული.
- დედაქალაქი - მონაკო.
- ვალუტა - ევრო.
- ქვეყნის კოდი - MCO.
- დროის სარტყელი - UTC +1.
- სატელეფონო კოდი - +377.
- ინტერნეტ-დომენი - მც.

2) მონაკოს დედაქალაქი, მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის პირას (დაახლოებით 4 ათასი).

მონალიზა - იგივე ჯოკონდა, ლეონარდო და ვინჩის ნახატი; შეიქმნა 1503 წელს, ინახება ლუვრში.

მონა-მორჩილი - იგივეა, რაც მონა.

მონანდრია (ბერძ.) - ერთქმრიანობა.

მონანიება

1) სინანულის აღიარება.

2) ქართული მხატვრული ფილმი, ორი სერია. ეკრანებზე გამოვიდა 1986 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - თენგიზ აბულაძე. სცენარის ავტორები - ნანა ჯანელიძე, რეზო კვესელავა, თენგიზ აბულაძე. დამდგმელი ოპერატორი - მიხეილ აგრანოვიჩი. მთავარ როლებში: ავთანდილ მახარაძე (ვარლამ არავიძე და აბელ არავიძე), ია ნინიძე (გულიკო), მერაბ ნინიძე (თორნიკე), ედიშერ გიორგობიანი (სანდრო ბარათელი), კახი კავსაძე (მიხეილ კორიშელი), ვერიკო ანჯაფარიძე, ბორის წიფურია, აკაკი ხიდაშელი, ამირან ამირანაშვილი, რეზო ესაძე, ამირან ბუაძე, რუსუდან კიკნაძე, მზია მახვილაძე.

მონანიებული (ძვ.)

1) რაც მოინანიეს.

2) ვინც მოინანია.

მონაოჭებული - იგივეა, რაც დანაოჭებული.

მონაპოვარი (წიგნ.) - რაც მოიპოვეს, მოპოვებული, შეძენილი.

მონარდე - ნარდის მოთამაშე.

მონარნარე - ვინც, რაც ნარნარებს.

მონარქი (ბერძ.) - სახელმწიფოს ერთპიროვნული მმართველი (მეფე, იმპერატორი, სულთანი და სხვა).

მონარქია (ბერძ.)

1) მმართველობის ფორმა, როდესაც სახელმწიფოს სათავეში უდგას ერთი პირი - მონარქი.

2) სახელმწიფო, რომელსაც მმართველობის ასეთი ფორმა აქვს.

მონარქიზმი

1) პოლიტიკური მიმდინარეობა, რომელსაც მონარქია მიაჩნია სახელმწიფო ხელისუფლების ერთადერთ ფორმად.

2) იგივეა, რაც მონარქია.

მონარქისტი - მონარქიზმის მიმდევარი.

მონარქომაქები (ბერძ.) - დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში XVI-XVII საუკუნეების მიჯნაზე მწერალ-პუბლიცისტები, რომლებიც ილაშქრებდნენ აბსოლუტიზმის წინააღმდეგ.

მონარჩენი - რაც მორჩათ ან მოირჩინეს, ნარჩენი.

მონასმენი - იგივეა, რაც მოსმენილი.

მონასპა (ისტ.) - სასახლის მცველი მეომარი, სასახლის მსახური.

მონასტერი

1) (ბერძ.) - ბერ-მონაზონთა საეკლესიო და საადგილმამულო ორგანიზაცია, თემი, რომელსაც აქვს თავისი მეურნეობა.

2) სოფლები ახალგორის და ხაშურის მუნიციპალიტეტებში.

3) სოფელ ლარგვისის ძველი სახელწოდება.

მონასტირი - ქალაქი აღმოსავლეთ ტუნისში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მონასტირისკა - ქალაქი უკრაინის ტერნოპოლის ოლქში.

მონასტირიშჩე - ქალაქი უკრაინის ჩერკასის ოლქში.

მონასტრისღელე - მდინარე ახალციხის მუნიციპალიტეტში, თისელისღელის სათავე.

მონასტრისწყალი - მდინარე ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, ჩაქვისწყლის მარცხენა შენაკადი.

მონასხლეტი - რაც მოსხლტა, მოსხლეტილი.

მონატანი - რაც მოიტანეს, მოტანილი.

მონატაცები - ვინც, რაც მოიტაცეს, მოტაცებული.

მონატეხი - რაც მოსტეხეს რასმე, ნატეხი.

მონატრებული

1) ვისაც მოენატრა ვინმე, რამე, დანატრებული.

2) რაც, ვინც მოენატრათ.

მონაფენი - იგივეა, რაც მოფენილი.

მონაფიქრი - რაც მოიფიქრეს, მოფიქრებული, ნაფიქრი.

მონაფხეკი - რაც მოფხიკეს, მოფხეკილი.

მონაქარგი - რაც მოქარგეს, მოქარგული.

მონაქნევი - რაც მოიქნიეს, მოქნეული.

მონაყოლი - რასაც მოჰყვნენ, მოუყვნენ, ნაამბობი.

მონაშენი

1) რაც მოაშენეს, მოშენებული.

2) (გადატანით) ვისიმე შთამომავლობა, შვილები.

მონაშუქი - რაც მოაშუქეს, მოშუქებული.

მონაჩმახი (საუბ.) - რაც მოჩმახეს, მოჩმახული.

მონაცემი

1) იგივეა, რაც მოცემული.

2) (მრ. რიცხვში - მონაცემები)

ა) ცნობები, რომლებიც აუცილებელია რაიმე დასკვნის გამოსატანად.

ბ) რისამე საფუძვლები, თვისებები.

მონაცვლე - ვინც, რაც ენაცვლება ვისმე, რასმე, შემცვლელი.

მონაცვლეობა (წიგნ.) - რიგრიგობით, თანმიმდევრულად ცვლა ერთისა მეორით, შენაცვლება.

მონაციტი (გერმ.) - მინერალი, იშვიათმიწოვანი (უპირატესად ცერიუმის ჯგუფის) ელემენტების ფოსფატი, წარმოადგენს ცერიუმისა და თორიუმის მისაღებ ნედლეულს.

მონაცრისფრო - რასაც ნაცრისფერი დაკრავს.

მონაძოვი - რაც მოძოვეს, მოძოვილი.

მონაწერი - რაც მოსწერს, მოწერილი.

მონაწველი - რაც მოწველეს, მოწველილი.

მონაწილე - ვინც მონაწილეობს ან მონაწილეობდა რამეში.

მონაწილეობა - სხვებთან ერთად მოქმედება რაიმე საქმეში, სხვებთან ერთად ყოფნა რამეში.

მონაწური - რაც მოიწურეს, მოწურული, გამონადენი.

მონაწყვეტი - რაც მოწყვიტეს, მოწყვეტილი.

მონაჭერი - რაც მოჭრეს, მოჭრილი.

მონაჭორი - რაც მოჭორეს, მოჭორილი.

მონახაზი

1) იგივეა, რაც მოხაზული.

2) იგივეა, რაც მოხაზულობა.

3) (გადატანით) (წიგნ.) წინასწარ მოფიქრებული ზოგადი სქემა, გეგმა.

მონახევრე - მოზიარე, რომელსაც რისამე ნახევარი ეკუთვნის.

მონახევრეობა - მიწის იჯარის სახეობა, რომლის დროსაც მოიჯარე მიწის მესაკუთრეს მოსავლის ნახევარს უხდის; მოზიარეობის სახესხვაობა.

მონახოვი ნიკოლაი - რუსი მსახობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1876-1936 წწ).

მონახული - რაც, ვინც მონახეს.

მონბლანი - მთის მასივი და მწვერვალი (4807 მეტრი, ევროპის უმაღლესი მთა) დასავლეთ ალპებში, საფრანგეთის, იტალიის და შვეიცარიის საზღვარზე.

მონგირი - სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში.

მონგო - კონგოში მცხოვრები ხალხი (5 მილიონამდე).

მონგოლფიე (ძმები) ჟოზეფ მიშელ (1740-1810) და ჟაკ ეტიენ (1745-1799) - ფრანგი გამომგონებლები, 1783 წელს შექმნეს პირველი საჰაერო ბურთი.

მონგოლფიერი (ისტ.) - ცხელი კვამლით გავსებული ჰაერბურთი (აეროსტატი), რომლითაც პირველად აფრინდნენ 1783 წელს საფრანგეთში (გამომგონებლების ჟ. და ე. მონგოლფიების გვარის მიხედვით).

მონგრეული - რაც მოანგრიეს ან მოინგრა.

მონგჰირი - იხილე მუნგერი.

მონდეგუ - მდინარე პორტუგალიაში, ერთვის ატლანტის ოკეანეს.

მონდი - ფრანგული ყოველდღიური საღამოს გაზეთი, დაარსებულია 1944 წელს, გამოდის პარიზში.

მონდობილი - დაკისრებული, დავალებული.

მონდომებული - ვინც მოინდომა რამე, მოწადინებული.

მონ-დორი

1) ჩამქრალი ვულკანების ჯგუფი საფრანგეთის ცენტრალურ მასივში.

2) ბალნეოლოგიური კურორტი საფრანგეთში.

მონდრიანი პიტ - ნიდერლანდელი ფერმწერი (1872-1944 წწ).

მონე კლოდ - ფრანგი ფერმწერი, იმპრესიონიზმის წარმომადგენელი (1840-1925 წწ).

მონების დიდი ტბა - ტბა კანადაში.

მონების მდინარე - მდინარე კანადაში, ერთვის მონების დიდ ტბას.

მონების ნაპირი - გვინეის ყურის სანაპირო ზოლი აფრიკაში.

მონელებული - რაც მოინელეს.

მონეტა (ლათ.) - ლითონის ფულის ნიშანი.

მონეტა ერნესტო - იტალიელი ჟურნალისტი, პაციფისტური მოძრაობის ერთი-ერთი ორგანიზატორი, 1907 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ლ. რენოსთან ერთად (1833-1918 წწ).

მონეტარიზმი - მიმდინარეობა თანამედროვე ეკონომიკურ თეორიაში, რომლის წარმომადგენლები უპირისპირდებიან კეისიანელობას და ეკონომიკის არასტაბილურობის მთავარ მიზეზად ფინანსურ სფეროს და ფულის მიმოქცევის ფუნქციონირების დარღვევას მიიჩნევენ.

მონთერლანი ანრი დე - იხილე მონტერლანი .

მონიეზიოზი - მცოხნავ ცხოველთა ჰელმინთოზური დაავადება.

მონიზმი (ბერძ.) - ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც სამყაროს საფუძვლად აღიარებს ერთ საწყისს ან მატერიას, ან სულს.

მონიკელებული - ნიკელის ფერით დაფარული.

მონიტორი (ინგლ.)

1) სამხედრო ჯავშნიანი გემი, რომლის დანიშნულება იყო სანაპირო ბატარეების ჩახშობა და ნაპირთან მოქმედი გემების მოსპობა, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მონიტორების მშენებლობა ყველა ქვეყანაში შეწყდა.

2) მოწყობილობა სატელევიზიო გამოსახულების საკონტროლოდ.

3) მუდმივი მეთვალყურეობის აპარატი, კერძოდ საავადმყოფოებისათვის განკუთვნილი მონიტორი ავტომატურად აღნიშნავს ავადმყოფის მდგომარეობის ყველა პარამეტრს.

4) ელექტრონული აპარატების (კომპიუტერების) ვიზუალური დანადგარი, ეკრანი (დისპლეი).

მონიტორინგი - დაკვირვება გარემომცველ ბუნებაზე მისი კონტროლის, პროგნოზირების და დაცვის მიზნით.

მონიუშკო სტანისლავ - პოლონელი კომპოზიტორი (1819-1872 წწ).

მონიში ანტონიუ კაეტანუ დი აბრეუ ფრეირა ეგაში - პორტუგალიელი ნევროპათოლოგი და ნეიროქირურგი, 1949 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1874-1955 წწ).

მონიშნული - რაც მონიშნეს.

მონიჩელი მარიო - იტალიელი კინორეჟისორი, სცენარისტი და კინოს ისტორიკოსი (დაიბადა 1915 წელს).

მონიჭებული - რაც მოანიჭეს, მოკუთვნებული, ბოძებული.

მონკადა - სამხედრო ყაზარმები სანტიაგო-დე-კუბაში, რომლის შტურმით 1953 წლის 26 ივლისს დაიწყო კუბის რევოლუცია ფიდელ კასტროს ხელმძღვანელობით.

მონკალიერი - ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ტურინის ქალაქი-თანამგზავრი (60 ათასი).

მონკლოვა - ქალაქი მექსიკის კოაუილის შტატში (180 ათასი).

მონკრეტიენი ანტუან დე - ფრანგი ეკონომისტი, მერკანტილიზმის წარმომადგენელი (დაახლოებით 1575-1621 წწ).

მონლუსონი - ქალაქი საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში, ალიეს დეპარტამენტში (60 ათასი).

მონმათშერი - იხილე მონმუთშირი.

მონმარტრი - პარიზის მუნიციპალიტეტი, ხელოვანთა ბოჰემის ადგილსამყოფელი.

მონმორანსი ანი - ფრანგი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, მარშალი, კათოლიკეთა ერთ-ერთი ბელადი ჰუგენოტურ ომებში (1493-1567 წწ)

მონმუთშირი - საგრაფო დიდ ბრიტანეთში.

მონმუსო გასტონ - ფრანგი მწერალი (1883-1960 წწ).

მონო (ბერძ.) - რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ერთს.

მონო ჟაკ ლიუსიენ - ფრანგი ბიოქიმიკოსი და მიკრობიოლოგი, 1965 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფ.ჟაკობთან და ა.ლვოვთან ერთად (1910-1976 წწ).

მონობა

1) მონად ყოფნა, მონის მდგომარეობა.

2) იგივეა, რაც მონათმფლობელობა.

მონოგამია (ბერძ.) - ქორწინების ფორმა, რომლის დროსაც მამაკაცს შეიძლება ჰყავდეს მხოლოდ ერთი ცოლი და ქალს - მხოლოდ ერთი ქმარი, ერთქორწინება. ცხოველებში: მამლის შეწყვილება მხოლოდ ერთ დედალთან ერთი ან რამდენიმე სეზონის განმავლობაში.

მონოგატარი - ჰეიანის ეპოქის (IX-XII საუკუნეები) იაპონური საკარო-არისტოკრატული ლიტერატურის სხვადასხვა ჟანრის თხრობით ნაწარმოებთა კრებული.

მონოგენიზმი (ბერძ.) - ანთროპოლოგიის ნაწილი, მოძღვრება კაცობრიობის წარმოშობის ერთიანობისა და ადამიანთა რასების ურთიერთშორის სისხლით ნათესაობის შესახებ.

მონოგლაციალიზმი (ბერძ.) - ჰიპოთეზა ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ერთჯერადი გამყინვარების შესახებ ანთროპოგენურ პერიოდში.

მონოგრამა (ბერძ.) - ორი ან რამდენიმე ასოსაგან შეთხზული ნიშანი (ნახატი).

მონოგრაფია (ბერძ.) - ვრცელი მეცნიერული ნაშრომი, რომელშიც დამუშავებულია ერთი რომელიმე თემა ან საკითხი.

მონოგრაფიული - მონოგრაფიის ხასიათისა.

მონოდია (ბერძ.) - (მუს.) ერთხმიანი სიმღერა, მელოდიის შესრულება ერთი მომღერლის მიერ.

მონოდრამა (ბერძ.)

1) დრამის სახეობა, რომელიც განკუთვნილია ერთი მსახიობის მიერ შესრულებისათვის.

2) დრამატული ნაწარმოები, რომელშიც გამოყვანილია ორი ან რამდეენიმე მოქმედი პირი, რომელთა როლებს ერთი მსახიობი ასრულებს.

მონოთეიზმი (ბერძ.) - რელიგია, რომელიც ერთ ღმერთს აღიარებს, ერთღმერთობა.

მონოთეისტი - მონოთეიზმის მიმდევარი.

მონოთემატიზმი (ბერძ.) - მუსიკალური ნაწარმოების აგების პრინციპი, სონატურ-სიმფონიური ციკლის გაერთიანება ერთი თემით.

მონოკარპული მცენარეები (ბერძ.) - მცენარეები, რომლებიც სიცოცხლის განმავლობაში, ერთხელ ყვავიან და იძლევიან ნაყოფს.

მონოკლი (ფრანგ.)

1) ოპტიკური მრგვალი მინა, რომელსაც იკეთებდნენ ცალი თვალის ფოსოში სათვალის მაგივრად.

2) უმარტივესი ფოტოოებიექტივი, რომელიც შედგება ორმხრივამოზნექილი ერთი მინისაგან.

მონოკულარი (ბერძ.) - ოპტიკური ხელსაწყო, რომელშიც ერთი თვალით იხედებიან, ჭოგრიტი.

მონოკულტურა (ბერძ.) - (სოფ.მეურნ.) წლების მანძილზე ერთი და იმავე სასოფლო-სამეურნეო კულტურის მოყვანა ერთსა და იმავე ადგილზე, იწვევს ნიადაგის გამოფიტვას.

მონოლითი (ბერძ.) - მთლიანი ქვის ლოდი ან მისგან გამოთლილი საგანი.

მონოლითური

1) რაც მონოლითს წარმოადგენს.

2) (გადატანით) (წიგნ.) მთლიანი, შემჭიდროებული, ერთსულოვანი.

მონოლოგი (ბერძ.) - ვრცელი სიტყვა, რომლითაც პიესის ერთ-ერთი მოქმედი პირი მიმართავს თავის თავს, სხვა მოქმედ პირებს ან მაყურებელს.

მონომანია (ბერძ.) - ერთი რაიმე აზრის ან საგნის აკვიატება (ფსიქიკური აშლილობის სახეობა).

მონომახის ქუდი - გვირგვინი, რუსეთის დიდ მთავართა და მეფეთა რეგალია, მონარქიის ერთ-ერთი სიმბლო.

მონომერები (ბერძ.) - დაბალმოლეკულური ნივთიერებანი, რომელთა მოლეკულებსაც უნარი შესწევთ ურთიერთშორის ან სხვა ნივთიერებათა მოლეკულებთან რეაქციაში ჩაბმისა (რის შედეგადაც წარმოიქმნება პოლიმერები).

მონომეტალიზმი (ბერძ.) - ფულის სისტემა, რომლის დროსაც ფულის ბრუნვას საფუძვლად უდევს ერთი ლითონი (ჩვეულებრივ ოქრო ან ვერცხლი).

მონოპლანი (ფრანგ.) - თვითმფრინავი, რომელსაც აქვს ერთი მზიდი ზედაპირი.

მონოპლაქოფორები (ერთფირფიტიანები) - უხერხემლოთა კლასი მოლუსკების ტიპისა; ცნობილი იყო მხოლოდ ქვედა პალეოზოური პერიოდის ნამარხი ფორმები.

მონოპოლია (ბერძ.)

1) რაიმე საგნის წარმოებისა და გაყიდვის განსაკუთრებული უფლება.

2) მსხვილი კაპიტალისტური გაერთიანება, რომელიც წარმოიშვა წარმოებისა და კაპიტალის კონცენტრაციის საფუძველზე მეურნეობის რომელიმე დარგში გაბატონებისა და მაქსიმალური მოგების მიღების მიზნით.

მონოპოლისტი - მსხვილი კაპიტალისტი, მონოპოლიის წარმომადგენელი.

მონოპოლისტური - მონოპოლიასთან დაკავშირებული.

მონოპოლიური - მონოპოლიის ხასიათისა.

მონოპოსტო (ბერძ.) - სახელწოდება ერთადგილიანი სარბოლო ავტომობილის ძარისა, რომელშიც მძღოლო ნახევრად მწოლიარე მდგომარეობაშია, ხშირად ტერმინი მონოპოსტო იხმარება სარბოლო ავტომობილის სინონიმად.

მონორელსი (ბერძ.) - ერთრელსიანი ლიანდაგი, ძირითადი ელემენტი მონორელსიანი გზისა.

მონორელსიანი გზა - ტრანსპორტის ერთგვარი მოწყობილობა - საყრდენზე გამართული ცალრელსიანი საჰაერო გზა, რომელზედაც მისრიალებს ზედ გამართული ან გორგოლაჭებით ჩამოკიდებული ვაგონები, ვაგონეტები.

მონორიმი (ფრანგ.) - ერთრითმიანი ლექსი (ქართული სინონიმებია: შეწყობილი, მდენარი).

მონოსაქარიდები (ბერძ.) - (ქიმ.) მარტივი შაქრები (ნახშირწყლები).

მონოსილაბიზმი (ბერძ.) - (ლინგვ.) ამა თუ იმ ენაში ერთმარცვლიანი სიტყვების სიჭარბე.

მონოსტიქი (ბერძ.) - დამთავრებული აზრის შემცველი ერთსტრიქონიანი ლექსი, ჩვეულებრივ ასეთია ხოლმე ანდაზა, გამოცანა, აფორიზმი, რაიმე წარწერა.

მონოტიპი (ბერძ.) - სასტამბო ასოთასაწყობი მანქანა, რომელიც იძლევა ანაწყობს ცალკეული ლიტერების ჩამოსხმით.

მონოტონური (ბერძ.) - ერთფეროვანი, მოსაწყენი.

მონოტრემები (ბერძ.) - (ზოოლ.) ძუძუმწოვარი ცხოველები ერთგასავლიანთა რიგისა (შარდისა და განავლის გამოსაყოფად მათ, ისევე როგორც ფრინველებს, ერთი საერთო ხვრელი აქვთ), ასეთებია იქედნე და იხვნისკარტა.

მონოფაგია (ბერძ.) - ისეთ ცხოველთა კვების რეჟიმი, რომლებიც ერთადერთი სახეობის საკვებს ჭამენ.

ონოფთონგი (ბერძ.) - (ლინგვ.) მარტივი ხმოვანი.

მონოფთონგიზაცია (ლინგვ.) - დიფთონგის გადაქცევა მონოფთონგად.

მონოფიზიტები (ბერძ.) - (ისტ.) ქრისტიანული რელიგიის წარმომადგენლები, რომლებიც აღიარებდნენ ქრისტეს მხოლოდ ერთ ბუნებას, ღვთიურს.

მონოფილია (ბერძ.) - (ბიოლ.) ორგანიზმების მოცემული ჯგუფის წარმოშობა ერთი წინაპრისაგან, ორგანული სამყაროს ევოლუციის ძირითადი პრინციპი.

მონოქორდი (ბერძ.) - ხელსაწყო, რომელიც შედგება ხის გრძელ რეზონატორზე გაჭიმული ერთი სიმისაგან, იყენებენ სიმთა რხევის კანონების შესასწავლად.

მონოქრომატული (ფიზ.) - ერთი ფერის მქონე, მონოქრომატული სხივები.

მონოქრომია (ბერძ.) - ხელოვნების ნაწარმოები, რომელიც შესრულებულია რაიმე ფერის ერთი ტონით ან მისი ტონალური გრადაციებით.

მონოცენტრიზმი (ბერძ.) - მოძღვრება თანამედროვე ადამიანისა და მისი რასების წარმოშობის შესახებ ძველი ადამიანის ერთი ფორმისაგან დედამიწის ერთ რომელიმე ნაწილში.

მონოციკლი (ბერძ.) - ერთთვლიანი ველოსიპედი, რომლითაც საცირკო ნომრებს ასრულებენ.

მონპანსიე (ფრანგ.) - ხილეულის კანფეტი ერთგვარი.

მონ-პელე - იხილე მონტან-პელე.

მონპელიე - ქალაქი საფრანგეთის სამხრეთ ნაწილში, ეროს დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (210 ათასი).

მონჟი გასპარ - ფრანგი მათემატიკოსი და ინჟინერი (1746-1818 წწ).

მონრეალი - ქალაქი კანადის კვებეკის პროვინციაში, ზაფხულის XXI ოლიმპიური თამაშების დედაქალაქი 1976 წელს (3,1 მილიონი).

მონრო.- ქალაქი აშშ-ს ლუიზიანას შტატში.

მონრო მერილინ (ნამდვილი სახელი და გვარი ნორმა ჯინ ბეიკერ მორტენსონი) - ამერიკელი კინომსახიობი ქალი (1926-1962 წწ).

მონრო ჯეიმზ - აშშ-ს მეხუთე პრეზიდენტი 1817-25 წლებში (1758-1831 წწ).

მონროვია - ლიბერიის დედაქალაქი და მთავარი პორტი მონტსერადის საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი. დაარსებულია აშშ-დან გადასახლებული ზანგების მიერ 1822 წელს (250 ათასი).

მონრუჟი - ქალაქი საფრანგეთის ო-დე-სენის დეპარტამენტში.

მონ-სენი - უღელტეხილი დასავლეთ ალპებში (საფრანგეთი).

მონსენიორი (ფრანგ.) - ფეოდალურ და მონარქიულ საფრანგეთში: პრინცების, ეპისკოპოსების და სხვა მაღალი რანგის პირთა ტიტული (ამჟამად იხმარება უმაღლესი კათოლიკური სამღვდელოების წარმომადგენელთა მიმართ).

მონსერატი - კუნძული მცირე ანტილის კუნძულებში (ატლანტის ოკეანე), დიდი ბრიტანეთის სამფლობელო.

მონსი (ბერგენი) - ქალაქი ბელგიაში, ენოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (90 ათასი).

მონსინი პიერ ალექსანდრ - ფრანგი კომპოზიტორი, ფრანგული კომიკური ოპერის ერთ-ერთი შემქმნელი (1729-1817 წწ).

მონსტრი (ფრანგ.) - ურჩხული.

მონტალე ეუჯენიო - იტალიელი პოეტი (1896-1981 წწ).

მონტალვო ხუან - ეკვადორელი მწერალი (1832-1889 წწ).

მონტანა

1) შტატი აშშ-ს დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 380,8 ათასი კვ.კმ. მოსახლეობა 900 ათასი. ადმინისტრაციული ცენტრი - ჰელინა.

2) (1945 წლამდე ფერდინანდი, 1945-93 წლებში მიხაილოვგრადი) - ქალაქი ბულგარეთში (60 ათასი).

მონტანა კლოდ - ფრანგი მოდელიერ-დიზაინერი (დაიბადა 1949 წელს).

მონტანი ივ (ნამდვილი სახელი და გვარი ივო ლივი) - ფრანგი მსახიობი და შანსონიე (1921 - 1991 წწ).

მონტანიარები (ფრანგ.) - საფრანგეთის დიდი რევოლუციის დროს რევოლუციურ-დემოკრატიული დაჯგუფება.

მონტანისტები - ადრინდელი ქრისტიანული სექტა, II საუკუნის შუა წლებში დააარსა ფრიგიაში ქურუმმა მონტანუსმა; გავრცელდა მცირე აზიაში, აფრიკაში, რომში.

მონტან-პელე (მონ-პელე) - მოქმედი ვულკანი კუნძულ მარტინიკზე, ვესტინდოეთში.

მონტაჟი (ფრ.)

1) მანქანის, ნაგებობის ან მთელი საწარმოს აწყობა და დადგმა-გამართვა.

2) რისამე ცალკეული ნაწილების შერჩევითა და შეერთებით მთლიანი ნაწარმოების შექმნა.

მონტგომერი - ქალაქი აშშ-ს სამხრეთ ნაწილში, ალაბამას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (190 ათასი).

მონტგომერი ჯეიმზ - ამერიკელი მოცურავე, 1976 წლის სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი მოკლე დიტანციებზე ცურვაში (დაიბადა 1955 წელს).

მონტგომერშირი - საგრაფო დიდ ბრიტანეთში უელსში.

მონტე-ალბანი - ქალაქი სამხრეთ მექსიკაში, ოახაკას შტატში.

მონტეგიუ უილიამ პეპერელი - ამერიკელი ფილოსოფოსი, ნეორეალიზმის წარმომადგენელი (1873 - 1953 წწ).

მონტევერდი კლაუდიო ჯოვანი ანტონიო - იტალიელი კომპოზიტორი (1567-1643 წწ).

მონტევიდეო - ურუგვაის დედაქალაქი 1828 წლიდან. ამავე სახელწოდების დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის მთავარი საზღვაო პორტი. დაარსებულია ესპანელთა მიერ 1726 წელს. 1816-28 წლებში შედიოდა ბრაზილიის შემადგენლობაში (1,3 მილიონი).

მონტე-ვიზო - მთის მასივი იტალიაში.

მონტეირ-ლობატუ ჟოზე ბენტუ - ბრაზილიელი მწერალი (1883-1948 წწ).

მონტე-კარლო - ქალაქი მონაკოში.

მონტეკრისტო - ერთგვარი სისტემის მცირეკალიბრიანი თოფი ან პისტოლეტი (ფრანგი მწერლის ა. დიუმას რომანის „გრაფი მონტე-კრისტოს“ გმირის სახელის მიხედვით“).

მონტეკუკოლი რაიმუნდ - ჰერცოგი, ავსტრიის ფელდმარშალი (1609-1680 წწ).

მონტელიუსი ოსკარ - შვედი არქეოლოგი (1843-1921 წწ).

მონტემაიორი ხორხე დე - ესპანელი მწერალი (1520-1561 წწ).

მონტენეგრო - იხილე ჩერნოგორია.

მონტენი მიშელ ეიკემ დე - ფრანგი ფილოსოფოსი-ჰუმანისტი (1533-1592 წწ).

მონტეორუ - შუა ბრინჯაოს ხანის (ძვ.წ.აღ. 1700-1200) არქეოლოგიური კულტურა სერატა-მონტეორუსთან, რუმინეთში.

მონტერეი - ქალაქი მექსიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნუევო-ლეონის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (1,1 მილიონი).

მონტერია - ქალაქი კოლუმბიის ჩრდილოეთ ნაწილში, კორდოვას დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (270 ათასი).

მონტერლანი ანრი დე - ფრანგი მწერალი (1896-1972 წწ).

მონტე-როზა - მთის მასივი, აპენინის ალპები იტალიისა და შვეიცარიის საზღვარზე.

მონტეროსო აუგუსტო - გვატემალელი მწერალი (დაიბადა 1921 წელს).

მონტესი ისმაელ - ბოლივიის პრეზიდენტი 1904-09 და 1913-17 წლებში (1861-1933 წწ).

მონტესკიე შარლ ლუი - ფრანგი განმანათლებელი და ფილოსოფოსი (1689-1755 წწ).

მონტესპანი - გამოქვაბული სამხრეთ-დასავლეთ საფრანგეთში, პირენეს მთისწინა ზოლში, სადაც აღმოჩენილია გვიანდელი პალეოლითის ხანის ადამიანის ნაშთები.

მონტესუმა (მოქტესუმა)

1) აცტეკების ბელადი XV საუკუნეში.

2) აცტეკთა მმართველი 1503 წლიდან, ესპანელ კონკისტადორთა წინააღმდეგ მებრძოლი.

მონტე-ჩირჩეო - მაღლობი იტალიაში, სადაც 1939 წელს ნეანდერტალელი ადამიანის ჩონჩხი იქნა ნაპოვნი.

მონტვილა ვიტაუტას - ლიტველი პოეტი (1902-1941 წწ).

მონტი ვინჩენცო - იტალიელი პოეტი და დრამატურგი (1754-1828 წწ).

მონტინი პეტრე - რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე საქართველოსა და აზერბაიჯანში (1883-1905 წწ).

მონტიორი (ფრანგ.)

1) მანქანების ამწყობი და დამდგმელი, მემონტაჟე.

2) ელექტრომოწყობილობის, ელექტროგაყვანილობის სპეციალისტი, ელექტრომონტიორი.

მონტირება (გერმ.) - მონტაჟის კეთება, წარმოება.

მონტიჩელი მარიო - იტალიელი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (1902-1995 წწ).

მონტობანი - ქალაქი საფრანგეთში, ტარნის და გარონის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მონტრე - ქალაქი შვეიცარიის ვოს კანტონში.

მონტრეი-სუ-ბუა - ქალაქი საფრანგეთის სენ-დენის დეპარტამენტში.

მონტუ - ეგვიპტურ მითოლოგიაში - ომის ღმერთი.

მონუმენტალისტი - სკულპტორი, რომელიც ქმნის მონუმენტებს, მხატვარი - მონუმენტური ფერწერის ოსტატი.

მონუმენტი (ლათ.) - დიდი ძეგლი.

მონუმენტური

1) რაც სიდიდით შთაბეჭდილებას ახდენს, გრანდიოზული.

2) (წიგნ.) საფუძვლიანი, ღრმაშინაარსიანი.

მონური - მონის დამახასიათებელი.

მონუსხული - ვინც, რაც მონუსხეს, მოჯადოებული.

მონფერანი ავგუსტ - ფრანგული წარმოშობის რუსი არქიტექტორი, დეკორატორი და მხატვარი (1786 - 1858 წწ).

მონფერატო (მონფერატი) - იტალიაში, პიემონტში არსებული სახელმწიფო შუა საუკუნეებში.

მონფორი გრაფი ლესტერელი - ინგლისის პოლიტიკური, სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე.

მონღოლები

1) მონღოლეთის ძირითადი მოსახლეობა.

2) (ისტ.) სახელწოდება სხვადასხვა ტომებისა, რომლებმაც მე-13 საუკუნეში შექმნეს სამხედრო-ფეოდალური სახელმწიფო.

მონღოლეთი (მონღ. Mongol Uls).

- სახელმწიფო აღმოსავლეთ ცენტრალურ აზიაში. ჩრდილოეთით ესაზღვრება რუსეთს, სამხრეთით კი ჩინეთს. ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს.
- დამოუკიდებლობის დღე (ჩინეთის იმპერიისგან) - 1911 წლის 29 დეკემბერი.
- ჰიმნი - Bugd Nairamdakh Mongol.
- მმართველობის ფორმა - საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - დიდი სახელმწიფო ხურალი.
- ფართობი - 1 564 116 კვ.კმ.
- დაყოფილია 21 აიმაკად და დედაქალაქის რეგიონად.
- მოსახლეობა - 2,8 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 1,8 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეები ძირითადად ბუდისტები (ლამაისტები) არიან.
- ოფიციალური ენა - მონღოლური.
- დედაქალაქი - ულან-ბატორი.
- ვალუტა - მონღოლური ტუგრიკი.
- ქვეყნის კოდი - MNG.
- დროის სარტყელი - UTC +7....+8.
- სატელეფონო კოდი - +976.
- ინტერნეტ-დომენი - mn.

მონღოლიზმი (დაუნის დაავადება) - თანდაყოლილი ჭკუასუსტობის ერთ-ერთი ფორმა.

მონღოლური - მონღოლების დამახასიათებელი, მონღოლების კუთვნილი.

მონჩეგორსკი - ქალაქი რუსეთის მურმანსკის ოლქში (60 ათასი).

მონცა - ქალაქი იტალიის მილანის პროვინციაში (125 ათასი).

მონცამე - მონღოლეთის დეპეშათა სააგენტო, დაარსებულია 1957 წელს.

მონცონიტი - კრისტალური მაგმური ქანი, იყენებენ როგორც სამშენებლო მასალას, სახელი წარმოდგა მონცონის მთიდან (იტალიასა და ტიროლში).

მოორი ანა - უნგრეთის ერთ-ერთი პირველი პროფესიონალი მსახიობი ქალი (1774-1842 წწ).

მოოქვრა - ოქროთი დაფერვა.

მოოქრული - ოქროთი დაფერილი.

მოოჭვილი - ძვირფასი ქვებით შემკული.

მოოხრებული - იგივეა, რაც აოხრებული.

მოპაექრე - ის, ვინც პაექრობს

მოპარსული - რაც მოჰპარსეს ან მოიპარსეს.

მოპარული - რაც მოჰპარეს ან მოიპარეს.

მოპასანი გი დე - ფრანგი მწერალი (1850-1893 წწ).

მოპასუხე

1) ვინც უპასუხებს.

2) (სამართ.) ვის წინააღმდეგაც მომჩივანი აღძრავს სარჩელს.

მოპატიჟე - ვინც პატიჟებს, სტუმრად იწვევს ვისმე.

მოპატიჟებული - ვინც მოიპატიჟეს, მოწვეული.

მოპედი - გაუმჯობესებული მოტოველოსიპედი, რომელთაგან განსხვავებით მოპედს ძრავა ორგანულად აქვს ჩამონტაჟებული.

მოპირდაპირე

1) ვინც, რაც საპირისპირო მხარეს იმყოფება, პირდაპირ, პირისპირ მდებარე.

2) საწინააღმდეგო შეხედულების მქონე, მოწინააღმდეგე.

3) სპორტული შეჯიბრების ერთ-ერთი მონაწილე მეორის მიმართ.

მოპირისპირე - იგივეა, რაც მოპირდაპირე.

მოპირკეთებული - რაც მოპირკეთდა.

მოპირული - რაც მოპირეს.

მოპირქვავებული - რაც მოაპირქვავეს.

მოპოვება - მადნის ამოღება მიწის წიაღიდან.

მოპოვებული - რაც მოიპოვეს, შეძენილი, მოხვეჭილი.

მოპრანჭული - იგივეა, რაც გამოპრანჭული.

მოპრიალე - რაც პრიალებს, პრიალა.

მოპრიალებული - გაპრიალებული.

მოპრუწული - რაც მოპრუწეს ან მოიპრუწა.

მოპსი (გერმ.) - ოთახის პატარა მოკლებეწვიანი ძაღლი, რომელსაც ბულდოგივით თავი აქვს.

მოპყრობილი - აქეთკენ მომართული, მოქცეული.

მოჟაევი ბორის - რუსი მწერალი (1923 - 1996 წწ).

მოჟაისკი ალექსანდრე - რუსი მკვლევარი და გამომგონებელი ჰაერზე მძიმე საფრენი აპარატების გამოგონების დარგში (1825-1890 წწ).

მოჟაისკი - ქალაქი რუსეთის მოსკოვის ოლქში (30 ათასი).

მოჟგა - ქალაქი რუსეთის უდმურტეთის რესპუბლიკაში (50 ათასი).

მოჟრიამულე - ვინც, რაც ჟრიამულობს.

მოჟუჟუნე - იგივეა, რაც ჟუჟუნა.

მოჟღურტულე - რაც, ვინც ჟღურტულებს.

მორა (ლათ.) - ანტიკურ ლექსთწყობაში - მოკლე მარცვლის წარმოთქმის ნორმალური ხანგრძლივობა.

მორა ფერენც - უნგრელი მწერალი (1879-1934 წწ).

მორადაბადი - იხილე მურადაბადი.

მორავა

1) მდინარე ჩეხეთში, მდინარე დუნაის მარცხენა შენაკადი.

2) მდინარე სერბიაში, მდინარე დუნაის მარჯვენა შენაკადი.

3) იხილე მორავია.

მორავია (მორავა) - ისტორიული ოლქი ჩეხეთის აღმოსავლეთ ნაწილში.

მორავია ალბერტო (ნამდვილი გვარი პანკერლე) - იტალიელი მწერალი (1907-1990 წწ).

მორაკრაკე - ვინც რაკრაკებს, მორაკრაკებს.

მორალესი ლუის დე - ესპანელი ფერმწერი (დაახლოებით 1510-1585 წწ).

მორალი (ლათ.)

1) იმ წესების, ნორმების ერთობლიობა, რომლებიც განსაზღვრავს ადამიანთა ურთიერთდამოკიდებულებასა და ყოფაქცევას ამა თუ იმ საზოგადოებაში, ზნეობა.

2) ზნეობრივი დასკვნა, ზნეობრივი გაკვეთილი, რომელიც რაიმესაგან გამომდინარეობს.

მორალისტი - მორალის მქადაგებელი, მკაცრი მორალის, ზნეობის მომხრე.

მორალიტე (ფრანგ.) - შუა საუკუნეებში: ზნეობრივ-დამრიგებლობითი პიესა, რომელშიც გამოყენებული არიან ალეგორიული მოქმედი პირნი.

მორალური

1) მორალთან დაკავშირებული.

2) მაღალზნეობრივი, ეთიკური.

მორანდი ჯორჯო - იტალიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი (1890-1964 წწ).

მორასი შარლ - ფრანგი პუბლიცისტი, პოეტი და კრიტიკოსი (1868-1952 წწ).

მორატინი ლეანდრო - ესპანელი დრამატურგი (1760-1828 წწ).

მორატორიუმი (ლათ.)

1) საშინაო ან საგარეო ვალდებულებათა შესრულების გადადება მთავრობის მიერ რაიმე საგანგებო მდგომარეობის გამო.

2) გარკვეული სახის იარაღის გამოცდისა და განლაგების შერჩევა.

მორატუვა - ქალაქი შრი-ლანკაში (160 ათასი).

მორახრახე - რაც რახრახებს, მორახრახებს.

მორბედაანი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

მორბედაანთხევი - მდინარე ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ქსნის მარჯვენა შენაკადი.

მორბედი (ძვ.)

1) მორბენალი.

2) ვისაც გაგზავნ-გამოგზავნიან ხოლმე სხვადასხვა დავალებით; ხელზე მოსამსახურე.

3) იგივეა, რაც წინამორბედი.

მორბენალი

1) ვინც, რაც რბის, დარბის.

2) (სპორტი) რბენაში დახელოვნებული სპორტსმენი.

მორბიანი - დეპარტამენტი საფრანგეთში.

მორგანატიკული (მორგანატიკული ქორწინება) (ლათ.) - სამეფო სახლის წევრის ქორწინება არა სამეფო გვარის ქალთან (რაც ტახტის მემკვიდრეობის უფლებას არ აძლევს არც ცოლს, არც შვილებს).

მორგანი თომას ჰანტ - ამერიკელი ბიოლოგი, 1933 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1866 - 1945 წწ).

მორგანი მიშელ (ნამდვილი სახელი და გვარი სიმონა რუსელი) - კინოსა და თეატრის ფრანგი მსახიობი ქალი (დაიბადა 1920 წელს).

მორგანი ჟაკ ჟან მარი დე - ფრანგი არქეოლოგი (1866-1945 წწ).

მორგანიდი - გენებს შორის არსებული შეფარდებითი (გენეტიკური) მანძილის ერთეული.

მორგანიზმი (ბიოლ.) - მემკვიდრეობითობის ქრომოსომული თეორიის თანამედროვე საფუძველი (ამერიკელი ბიოლოგის მორგანის (1866-1945 წწ) სახელის მიხედვით.

მორგებული - რაც მოარგეს ან მოერგო.

მორგენშტერნი კრისტიან - გერმანელი მწერალი (1871-1914 წწ).

მორგვი

1) რისამე თვლის კუნძი, რომელშიც გაყრილია ღერძის თავი და დამაგრებულია სოლები.

2) მოკლე მორი, კუნძი.

3) იგივეა, რაც გორგალი.

მორგი (ფრანგ.) - გვამებისათვის განკუთვნილი ადგილი, შენობა (საავადმყოფოებსა და სხვა სამედიცინო დაწესებულებებში), საცხედრე.

მორგო - სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.

მორგოული - მდინარე ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ცხენისწყლის მარცხენა შენაკადი.

მორგუნოვი ევგენი - რუსი კინომსახიობი, ცნობილი ტრიოს წევრი ი.ნიკულითან და გ. ვიცინთან ერთად (1927-1999 წწ).

მორდალი (მორდარი, მურდარი) (სპარს. „ეჭდის მფლობელი“) - მეფის ბეჭდის მცველი XVII-XVIII საუკუნეების საქართველოში.

მორდე - უღელტეხილი მესტიის მუნიციპალიტეტში, სვანეთის კავკასიონზე.

მორდენტი (იტალ.) - (მუს.) მელოდიური სამკაული, მელიზმის სახეობა.

მორდვეთი - რესპუბლიკა რუსეთის შემადგენლობაში, მდებარეობს მდინარე ვოლგის სანაპიროზე, დედაქალაქი - სარანსკი.

მორდვინოვი არკადი - რუსი არქიტექტორი, საბჭოთა კავშირის არქიტექტურის აკადემიის პრეზიდენტი (1896-1964 წწ).

მორდვინოვი ნიკოლაი - რუსი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1901-1966 წწ).

მორდიუკოვა ნონა (ნოიაბრინა) - რუსი კინომსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1925-2008 წწ).

მორდუ - იგივეა, რაც ძიძიშვილი.

მორეასი ჟან - (ნამდვილი გვარი პაპადიამანდოპულოსი) - ფრანგი პოეტი, წარმოშობით ბერძენი (1856-1910 წწ).

მორევი - ღრმა ადგილი მდინარეში, სადაც წყალი ტრიალებს.

მორევის ნაფოტა (Rutilus frissii, კუდმერცხალა) - თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 60 სმ-მდეა, მასა 6 კგ აღწევს. გავრცელებულია აზოვისა და შავი ზღვის აუზში. კასპიის ზღვაში გვხვდება ქვესახეობა - კუტუმი.

მორეკილი - რაც, ვინც მორეკეს.

მორელია - ქალაქი მექსიკაში, მიჩოაკანის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (430 ათასი).

მორელონი დანიელ - ფრანგი ველოსიპედისტი, 1968 და 1972 წლებში ორგზის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი (დაიბადა 1944 წელს).

მორელოსი (მორელოს ი პავონი) ხოსე მარია - მექსიკის ეროვნული გმირი (1765-1815 წწ).

მორელოსი - შტატი მექსიკის ცენტრალურ ნაწილში, ადმინისტრაციული ცენტრი - კუერნაკავა.

მორენა (ფრანგ.) - (გეოლ.) ქანების ნამტვრევების გროვა, რომელიც იქმნება მყინვარების გადაადგილების შედეგად.

მორენო ვილია ხოსე - ესპანელი პოეტი (1887-1955 წწ).

მორესკა (იტალ.) - მე-16-17 საუკუნეების იტალიის თეატრში - მუსიკალურ-საცეკვაო სცენა (ბალეტის სახეობა), წარმოიქმნა ძველებური ცეკვისაგან, რომელიც პოპულარული იყო შუა საუკუნეებში ესპანეთში, ხოლო მე-15 საუკუნიდან გავრცელდა ევროპის სხვა ქვეყნებშიც.

მორეტო ალესანდრო (ნამდვილი გვარი ბონვიჩინო) - იტალიელი ფერმწერი (დაახლოებით 1498 - 1554 წწ).

მორეტო--კავანია აუგუსტინ - ესპანელი დრამატურგი (1618-1669 წწ).

მორეული

1) რასაც მოურიეს.

2) რაც მოერია ვისმე, რასმე.

მორეცხილი - რაც მორეცხეს.

მორვა - მორებად ჭრა, დამორვა.

მორვანი - მთის მასივი საფრანგეთში.

მორვილი - მთა ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, მესხეთის ქედზე.

მორვილისწყალი - მდინარე ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, ჩაქვისწყლის მარცხენა შენაკადი.

მორზბი - იხილე პორტ-მორზბი.

მორზე სემიუელ - ამერიკელი მხატვარი და გამომგონებელი, ელექტრომექანიკური სატელეგრაფო აპარატის შემქმნელი (1791-1872 წწ).

მორზეს ანბანი - პირობითი ნიშნების (წერტილებისა და ტირეების) სისტემა ასოების გადასაცემად ტელეგრაფის აპარატის საშუალებით (ამერიკელი გამომგონებლის ს.მორზეს (1791-1872 წწ) სახელის მიხედვით).

მორზეს აპარატი - ტელეგრაფის აპარატი, რომლითაც გადასცემენ და იღებენ მორზეს ანბანის საშუალებით.

მორთვა-მოკაზმვა - მორთვა და მოკაზმვა.

მორთმეული - რაც მოართვეს, მოტანილი ვინმესთან.

მორთული - ვინც, რაც მორთეს ან მოირთო.

მორთულ-მოკაზმული - მორთული და მოკაზმული.

მორთულობა - რითაც მორთულია რამე, ვინმე; მოკაზმულობა, შემკულობა.

მორთხმული - იგივეა, რაც ფეხმორთხმული.

მორი

1) მოჭრილი მსხვილი ხე, ტოტებგაცლილი და უხეშად გათლილი.

2) (მა იურაქში) - მდინარე ინდოეთში, ერთვის განგა-ჰუგლის დელტას.

მორი ვან დასჰორსტ - ნიდერლანდელი ფერმწერი (1519-1577 წწ).

მორი ოგაი - იაპონელი მწერალი (1862-1922 წწ).

მორი ტომას - ინგლისელი ჰუმანისტი, სახელმწიფო მოღვაწე და მწერალი, უტოპიური სოციალიზმის ფუძემდებელი (1478-1535 წწ).

მორიაკი ფრანსუა - ფრანგი მწერალი, 1952 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1886-1970 წწ).

მორიგე

1) გარკვეული დროის განმავლობაში რაიმე მოვალეობის შემსრულებელი. 2)

დაწესებულება, რომელიც მაშინვე მუშაობს, როცა ამ რიგის სხვა დაწესებულებები დაკეტილია.

2) უზენაესი ღვთაება ფშავსა და ხევსურეთში

მორიგება - სასამართლო პროცესში - დასამტკიცებლად წარდგენილი ხელშეკრულება მხარეთა შორის არსებული სამართლებრივი დავის ლიკვიდაციის შესახებ.

მორიგებული

1) ვინც მორიგდა ვინმესთან.

2) იგივეა, რაც მოგვარებული.

მორიგეობა - მორიგედ ყოფნა.

მორიგი

1) პირველ რიგში მოსაგვარებელი.

2) შემდგომი, მომდევნო.

მორიგუტი - ქალაქი იაპონიის ოსაკის პრეფექტურაში (160 ათასი).

მორიდება - რიდი, კრძალვა.

მორიდებული

1) მოკრძალებული, მოხათრებული.

2) ვინც მოარიდეს რასმე, ვისაც თავიდან ააცილეს რამე, მოშორებული, ჩამოშორებული.

მორიდებულობა - მორიდებულის თვისება.

მორიელი (Scorpionida) - ობობის მსგავსი შხამიანი ცხოველი, ღრიანკალი.

მორიერი ჯეიმზ ჯუსტინიან - ინგლისელი დიპლომატი, მოგზაური, მწერალი (1780-1849 წწ).

მორიკონე ენიო - იტალიელი კომპოზიტორი (დაიბადა 1928 წელს).

მორიოკა - ქალაქი იაპონიაში, ივატეს პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი (285 ათასი).

მორიონი (გერმ.) - კვარცის ნაირსახეობა, მუქად შეფერილი კრისტალი.

მორისი უილიამ - ინგლისელი მხატვარი (1834-1896 წწ).

მორისი ფერნლი (ნამდვილი სახელი და გვარი ფრენკ უილმოტი) - ავსტრალიელი პოეტი (1881-1942 წწ).

მორისი ჩარლზ უილიამ - ამერიკელი ფილოსოფოსი-იდეალისტი (1901-1985 წწ).

მორისკები (ესპ.) - მუსლიმანური მოსახლეობის ნაწილი, რომელიც ესპანეთში დარჩა მავრების გაძევების შემდეგ, ინკვიზიცია სასტიკად უსწორდებოდა მათ, საბოლოოდ განდევნილ იქნენ ესპანეთიდან 1609-1610 წლებში.

მორისონი ტონი - ამერიკელი მწერალი ქალი (დაიბადა 1932 წელს).

მორისონი ჯიმი - ამერიკელი როკ-მომღერალი, ჯგუფ „დორას სოლისტი“ (1943-1971 წწ).

მორის-ჯესეპი - კონცხი გრენლანდიის ჩრდილოეთ დაბოლოებაზე.

მორიცი კარლ ფილიპ - გერმანელი მწერალი (1756-1793 წწ).

მორიცი ჟიგმონდ - უნგრელი მწერალი (1879-1942 წწ).

მორიცსალა - ნაკრძალი ლიტვაში.

მორიხო - მდინარე ჯავის მუნიციპალიტეტში, ჯეჯორის მარცხენა შენაკადი.

მორკინალი (ძვ. და წიგნ.) - მოჭიდავე, ხელდახელ, ხმალდახმალ მებრძოლი.

მორკოკა - მდინარე იაკუტიის დასავლეთ ნაწილში (სიგრძე - 841 კილომეტრი).

მორკუნასი კაზიმირას - ლიტველი მხატვარი, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (დაიბადა 1924 წელს).

მორლი თომას - ინგლისელი კომპოზიტორი (1557 - 1603 წწ).

მორმონები - მორმონიზმის მიმდევრები, რელიგიური სექტის წევრები.

მორმონიზმი - რელიგიურ-სექტანტური მიმდინარეობა, რომელიც შეიქმნა ამერიკის შეერთებულ შტატებში 1830 წელს, წარმოადგენს მრავალღმერთობისა და ქრისტიანობის ნარევს (მითიური წინასწარმეტყველების მორმონის სახელის მიხედვით).

მორნინგ სტარი - ინგლისელი კომუნისტების ყოველდღიური გაზეთი, დაარსდა 1930 წელს, ლონდონში.

მორო ალდო - იტალიის პრემიერ-მინისტრი 1963-68 და 1974-76 წლებში (1916-1978 წწ).

მორო ეჟეზიპ (ნამდვილი სახელი და გვარი პიერ ჟაკ რუიო) - ფრანგი პოეტი-სატირიკოსი (1810-1838 წწ).

მორო ჟანა - ფრანგი კინომსახიობი ქალი (დაიბადა 1928 წელს).

მოროგორო - ქალაქი ტანზანიაში, ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მოროდი (კუთხურად) - სიმინდის მეორედ გათოხნა.

მოროზევიჩი ალექსანდრე - რუსი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1977 წელს).

მოროზოვა ოლგა - რუსი ჩოგბურთელი, უიმბლდონის ტურნირის სამგზის ფინალისტი, მათ შორის ორჯერ ალექსანდრე მეტრეველთან ერთად (დაიბადა 1949 წელს).

მოროზოვი ალექსეი - რუსი მეწარმე, ცნობილი კოლექციონერი და ქველმოქმედი (1857-1934 წწ).

მოროზოვი რუსი სპორტსმენი (ნიჩბოსნობა), სამგზის ოლიმპიური ჩემპიონი 1964, 1968 და 1972 წლებში (დაიბადა 1940 წელს).

მოროზოვი პავლიკ - პიონერული რაზმის თავმჯდომარე, მოკლულ იქნა ანტისაბჭოური ძალების მიერ, განზოგადდა როგორც იდეოლოგიზირებული სახე შეურიგებელი ყმაწვილი მებრძოლისა (1918-1932 წწ).

მოროზოვი სავა - რუსი მეწარმე და მეცენატი (1862-1905 წწ).

მოროზოვსკი - ქალაქი რუსეთის როსტოვის ოლქში (25 ათასი).

მორონი

1) დედაქალაქი და პორტი კომორის კუნძულებისა (22 ათასი).

2) ქალაქი კუბის სიეგო-დე-ავილის პროვინციაში.

მორონი ჯოვანი ბატისტა - იტალიელი ფერმწერი (1525-1578 წწ).

მორონობუ ჰისიკაგა - იაპონელი მხატვარი (1618-1694 წწ).

მოროტაი - კუნძული მოლუკების კუნძულებში, ეკუთვნის ინდონეზიას.

მოროჩი (კოპანკა) - მდინარე ბელორუსიის მინსკის ოლქში, სლუჩის მარჯვენა შენაკადი.

მორჟი (ლომვეშაპი) - ძუძუმწოვარი ცხოველი ფარფლებიანთა რიგისა. სხეულის სიგრძე 2,5-3,5 მეტრი. გავრცელებულია პოლარული წრის ირგვლივ.

მორჟოვეცი - რუსეთის კუთვნილი კუნძული თეთრ ზღვაში.

მორსბი - იხილე მორზბი.

მორსი (რუს.) - ხილის წვენისაგან დამზადებული გამაგრილებელი სასმელი, წოწოქურა.

მორტილიე გაბრიელ - ფრანგი არქეოლოგი (1821 - 1898 წწ).

მორტირი (ჰოლანდ.) - მოკლელულიანი ქვემეხი ეგრეთ წოდებული «კიდული» (დაქანებული ტრაექტორიით) სროლისათვის.

მორტონი თომას - ამერიკელი მწერალი (1590-1647 წწ).

მორტყმული

1) რაც მოარტყეს, მოხვედრებული.

2) რაც მოირტყეს, შემორტყმული.

მორუა ანდრე (ნამდვილი გვარი ემილ ერზოგი) - ფრანგი მწერალი (1886-1967 წწ).

მორუკოვი ბორის - რუსი კოსმონავტი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, მონაწილეობდა 2000 წელს განხორციელებულ ფრენაში ამერიკული ხომალდით „ატლანტისით“ (დაიბადა 1950 წელს).

მორულა (ლათ.) - ბიოლოგიაში - მრავალუჯრედიანი ცხოველების ჩანასახის განვითარების ერთ-ერთი სტადია, ამ დროს ჩანასახი წარმოადგენს უჯრედების (ბლასტომერების) გროვას, რომელიც გარეგნულად ჰგავს ჟოლოს, მაყვალს ან თუთას. მორულას მოსდევს ბლასტულის სტადია.

მორუ-მანგბეტუ - უგანდასა და კონგოში მცხოვრები ხალხი (1,5 მილიონი).

მორფევსი (ბერძ.) - ბერძნული მითოლოგიიის თანახმად, ძალისა და სიზმრის მომავლინებელი ღვთაება, ძილის ღმერთის - ჰიპნოსის შვილი.

მორფემა (ბერძ.) - სიტყვის ნაწილი (სუფიქსი, პრეფიქსი, ძირი), რომელსაც აქვს ლექსიკური ან გრამატიკული მნიშვნელობა.

მორფი პოლ ჩარლზ - ამერიკელი მოჭადრაკე, მსოფლიოში ერთ-ერთი უძლიერესი XIX საუკუნის შუა წლებში (1837-1884 წწ).

მორფი (მორფიუმი) (ფრანგ.) - იგივეა, რაც მორფინი.

მორფიზმი (ბერძ.) - რთული ფუძის ბოლო შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ფორმასთან, სახეობასთან დაკავშირებულს.

მორფილი უილიამ რიჩარდ - ინგლისელი ფილოლოგი, სლავისტი, ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი (1834-1909 წწ).

მორფინი - ნარკოტიკული (ტკივილის გამაყუჩებელი და ძილის მომგვრელი) საშუალება (ბერძნული მითოლოგიის ძილის ღმერთის მორფეუსის სახელის მიხედვით).

მორფინიზმი - ავადმყოფური მიდრეკილება მორფინის, როგორც ნარკოტიკისადმი.

მორფინისტი - ადამიანი, რომელიც მორფინიზმითაა შეპყრობილი, მორფინს არის მიჩვეული.

მორფო (ბერძ.) - რთული ფუძის პირველი შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ფორმასთან დაკავშირებულს.

მორფოლოგია (ბერძ.)

1) მეცნიერება ორგანიზმებისა და მინერალურ ნივთიერებათა აღნაგობისა და ფორმის შესახებ.

2) გრამატიკის ნაწილი, რომელიც სწავლობს სიტყვათა ფორმებს.

მორფომეტრია (ბერძ.) - გეომორფოლოგიის ნაწილი - დედამიწის ზედაპირის რელიეფის რაოდენობრივი დახასიათება.

მორფონოლოგია (ბერძ.) - ენათმეცნიერების ნაწილი, რომელიც შეისწავლის ფონოლოგიურ საშუალებათა გამოყენებას მორფოლოგიის მიზნებისათვის.

მორფოსკულპტურა (ბერძ.) - ( გეოგრ.) რელიეფის წვრილ-წვრილი ფორმები (ხევები, მდინარეები, ხეობები, ბორცვები და სხვა), რომელთა წარმოქმნაში მთავარი როლი ეგზოგენურ პროცესებს ეკუთვნის.

მორფოსტრუქტურა (ბერძ.) - (გეოგრ.) დედამიწის დანაყოფები, რომელთა ჩამოყალიბებაში მთავარი როლი ენდოგენურ პროცესებს ეკუთვნის.

მორფოტექტურა (ბერძ.) - (გეოგრ.) იგივეა, რაც გეოტექტურა.

მორქენალი - რაც ირქინება, რქენია, რჩოლია.

მორღვეული - რაც მოარღვიეს ან მოირღვა.

მორყეული - რაც მოარყიეს ან მოირყა.

მორშანსკი - ქალაქი რუსეთის ტამბოვის ოლქში (50 ათასი).

მორშენი ნიკოლაი - რუსი პოეტი, მოღვაწეობს ემიგრაციაში (დაიბადა 1917 წელს).

მორჩენილი

1) ვინც, რაც მორჩა.

2) რაც მორჩათ.

მორჩი

1) ახლად ამოყრილი ყლორტი.

2) რომელიმე ორგანოს წამონაზარდი, განშტოება.

მორჩილება - მორჩილად ყოფნა.

მორჩილაძე შოთა - მოჭიდავე (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა, +100 კგ). მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე (1974) და მესამე (1973) პრიზიორი, ევროპის ჩემპიონი (1974) და მესამე პრიზიორი (1973), სსრკ აბსოლუტური ჩემპიონი (1977) (1951-2004 წწ).

მორჩილი

1) სხვისი ნება-სურვილის უდრტვინველად, წინააღმდეგობის გაუწევლად ამსრულებელი.

2) მომცრო, პატარა.

მორჩომილი - იგივეა, რაც მორჩენილი.

მორცხვი - მომეტებულად მორიდებული, მოკრძალებული.

მორძგვეთი - სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (კაცხის თემის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ყვირილის ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 360 მეტრი, ჭიათურიდან - 8 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 494 კაცი.

მორწმუნე - ადამიანი, რომელსაც ღმერთი სწამს და ასრულებს საეკლესიო წესებს.

მორწმუნეობა - მორწმუნედ ყოფნა.

მორწყული - რაც მორწყეს.

მორჭმული (ძვ.) - ძალაუფლებისა და სიმდიდრის მქონე, ძლევამოსილი, სახელოვანი.

მორჭმულობა (ძვ.) - მორჭმულის თვისება.

მორჯულებული (საუბ.) - ვინც, რაც მორჯულდა.

მოსაბრუნი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

მოსაბეზრებელი - რაც მოჰბეზრდათ, მოსაწყენი, მომაბეზრებელი.

მოსაბრუნებელი

1) ვინც, რაც უნდა მოაბრუნონ ან მობრუნდეს.

2) რითაც უნდა მოაბრუნონ.

3) სადაც უნდა მობრუნდეს რამე.

მოსაგები - რაც უნდა მოიგონ, რაც მოგებას ხელს შეუწყობს.

მოსაგერიებელი

1) რაც, ვინც უნდა მოიგერიონ.

2) რითაც უნდა მოიგერიონ.

მოსაგვარებელი - რაც უნდა მოაგვარონ.

მოსაგლეჯი - რაც უნდა მოგლიჯონ, მოსაწყვეტი.

მოსაგონებელი (მოსაგონარი) - ვინც, რაც უნდა მოიგონონ.

მოსაგროვებელი - რაც უნდა მოაგროვონ.

მოსადენი

1) რითაც უნდა მოიდინონ.

2) რაც უნდა მოდენონ.

მოსადეყი მოჰამედ - ირანის პრემიერ-მინისტრი 1951-53 წლებში (1881-1967 წწ).

მოსადი - ისრაელის საიდუმლო სამსახური, შეიქმნა 1951 წელს.

მოსადილე - ვინც სადილობს.

მოსადუღებელი - რაც უნდა მოადუღონ.

მოსავალი - პურეულის ან სხვა მცენარეული პროდუქციის მთელი რაოდენობა, მიღებული ერთ წელს.

მოსავი (ძვ.) - „იმედნეული“ (საბა), მორწმუნე.

მოსავლები - რასაც გარს უნდა მოავლონ რასმე.

მოსავლელი

1) რასაც გარს უნდა მოუარონ.

2) ვისაც, რასაც უნდა მოუარონ.

მოსავლიანი - კარგი მოსავლის მომცემი.

მოსავლიანობა - მოსავლის რაოდენობა ფართობის ერთეულზე.

მოსაზელი

1) რაც უნდა მოზილონ.

2) რაზედაც, რაშიც უნდა მოზილონ.

მოსაზიდი

1) რაც უნდა მოზიდონ.

2) რითაც უნდა მოზიდონ.

მოსაზრება - აზრი, შეხედულება, თვალსაზრისი.

მოსაზრებული

1) ვისაც კარგი მოსაზრების უნარი აქვს, საზრიანი.

2) რაც მოისაზრეს, მოფიქრებული.

მოსაზრებულობა - მოსაზრებულის თვისება.

მოსაზღვრე

1) რაც, ვინც ესაზღვრება რასმე, ვისმე, მომიჯნავე.

2) (გადატანით) ახლო მდგომი, მონათესავე.

მოსათავებელი - რაც უნდა მოათაონ.

მოსათავსებელი

1) რაც უნდა მოათავსონ სადმე, რამეში.

2) სადაც, რაშიც უნდა მოათავსონ რამე.

მოსათიბი - რაც უნდა მოთიბონ.

მოსათმენი - რაც უნდა მოითმინონ, რის მოთმენაც შეიძლება; ასატანი.

მოსათქმელი - (სულის მოსათქმელად) სულის მოთქმის მიზნით, შესასვენებლად.

მოსათხრელი

1) რაც უნდა მოთხარონ.

2) რითაც უნდა მოთხარონ.

მოსათხრობი - რაც უნდა მოუთხრონ, საამბობი.

მოსაკაზმავი

1) ვინც, რაც უნდა მოკაზმონ.

2) რითაც უნდა მოკაზმონ.

მოსაკალავი - რაც უნდა მოკალონ.

მოსაკვეთი - რაც უნდა მოიკვეთოს, მოსაჭრელი.

მოსაკიდებელი

1) რაც უნდა მოიკიდონ.

2) რასაც უნდა მოჰკიდონ.

3) რასაც უნდა მოუკიდონ.

მოსაკიდი - იგივეა, რაც მოსაკიდებელი.

მოსაკითხი - ძღვნად გაგზავნილი რამ.

მოსაკირწყლავი - რაც უნდა მოკირწყლონ.

მოსაკლავი

1) ვინც, რაც უნდა მოკლან, ვინც მოკვლის ღირსია.

2) რითაც უნდა მოუკლან გული ვისმე.

3) რითაც უნდა მოიკლან.

მოსაკოდავი - რაც უნდა მოკოდონ.

მოსაკრეფი - რაც უნდა მოკრიფონ.

მოსალაპარაკებელი - რაზედაც უნდა მოილაპარაკონ, მოსათათბირებელი.

მოსალოგინებელი - ვინც უნდა მოილოგინოს, მოსამშობიარებელი.

მოსალოდნელი - რასაც მოელიან, რაც შეიძლება მოხდეს, შესაძლებელი.

მოსალოცი

1) ვისაც უნდა მოულოცონ.

2) რაც უნდა მოულოცონ, მოლოცვისთვის განკუთვნილი.

მოსალსკი - ქალაქი რუსეთის კალუგის ოლქში.

მოსალხენი - გამამხიარულებელი.

მოსამადლიერებელი - ვინც უნდა მოიმადლიერონ.

მოსამარაგებელი

1) ვინც, რაც უნდა მოამარაგონ.

2) რაც უნდა მოიმარაგონ.

მოსამართავი - რაც უნდა მომართონ.

მოსამართლე - თანამდებობის პირი, რომელიც სასამართლოში რაიმე საქმეს არჩევს.

მოსამატებელი - რაც უნდა მოუმატონ, რასაც უნდა მოუმატონ.

მოსამედიში - ანგოლის ქალაქ ნამიბოს სახელი 1982 წლამდე.

მოსამზადებელი

1) რაც უნდა მოამზადონ.

2) რითაც, სადაც უნდა მოამზადონ, მომზადებისათვის საჭირო.

მოსამკალი (მოსამკელი) - რაც უნდა მოიმკას.

მოსამრავლებელი - რაც უნდა მოამრავლონ.

მოსამსახურე

1) ვინც მსახურობს: პირი, რომელიც რაიმე დაწესებულებაში მუშაობს, გარკვეულ გონებრივ სამუშაოს ასრულებს.

2) დაქირავებული პირი, რომელიც ემსახურება ვისმე, მსახური.

მოსამსახურეობა - მოსამსახურედ ყოფნა, მოსამსახურის საქმიანობა.

მოსამშობიარებელი - ვინც უნდა მოიმშობიაროს.

მოსამცვრევი - რაც უნდა მოამცვრიონ.

მოსამხრებული - იგივეა, რაც დასამხრებული.

მოსანათლავი - ვინც უნდა მონათლონ.

მოსანანიებელი - რაც უნდა მოინანიონ.

მოსანაცვლებელი - რითაც ხელი უნდა მოინაცვლონ.

მოსანახავი - რაც, ვინც უნდა მონახონ.

მოსანდერი კარლ - შვედი ქიმიკოსი (1797-1858 წწ).

მოსანელებელი - რაც უნდა მოინელონ.

მოსაოხებელი - დარდის, მწუხარების გასაქარვებელი.

მოსაპარავი - რაც უნდა მოიპარონ.

მოსაპარსავი - რაც უნდა მოჰპარსონ ან მოიპარსონ.

მოსაპატიჟებელი - ვინც უნდა მოიპატიჟონ.

მოსაპირკეთებელი

1) რაც უნდა მოაპირკეთონ.

2) რითაც უნდა მოაპირკეთონ.

3) მოპირკეთებასთან დაკავშირებული.

მოსაპოვებელი - რაც უნდა მოიპოვონ.

მოსარაბები (არაბ.) - პირენეს ნახევარკუნძულზე მე-8 საუკუნეებში არაბების მიერ დაპყრობილ ტერიტორიაზე მცხოვრები ქრისტიანები, რომლებმაც მიიღეს არაბული ენა და კულტურა.

მოსარგებლე - ვინც სარგებლობს რამეთი.

მოსარევი

1) რასაც უნდა მოურიონ.

2) რითაც უნდა მოურიონ.

მოსარეკავი - რაც უნდა მორეკონ.

მოსარეცხავი - რაც უნდა მორეცხონ.

მოსართავი

1) რითაც უნდა მორთონ ვინმე, რამე.

2) უნაგირის მოსაჭერი ფართო ღვედი, რომელსაც ცხენს მუცელქვეშ გამოუტარებენ ხოლმე.

მოსარიგებელი - რაც მორიგებით შეიძლება გაკეთდეს.

მოსარიდებელი - ვისაც, რასაც უნდა მოერიდნონ.

მოსარღვევი - რაც უნდა მოარღვიონ.

მოსარჩელე - ვინც სარჩელს აღძრავს.

მოსარჩენი

1) ვინც უნდა მორჩეს, განსაკურნი.

2) რისგანაც უნდა მორჩნენ, რაც უნდა მოურჩეთ.

3) რამაც უნდა მოარჩინოს, რითაც უნდა მორჩნენ.

მოსარჩლე - ვინც ესარჩლება, ქომაგი, მფარველი.

მოსარწყავი - რაც უნდა მორწყან.

მოსარჯულებელი (საუბ.) - ვინც, რაც უნდა მოარჯულონ.

მოსასვენებელი - მოსვენებისათვის განკუთვნილი, დასასვენებელი.

მოსასვლელი

1) რითაც უნდა მოვიდნენ.

2) ვინც უნდა მოვიდეს.

მოსასმელი - რაც უნდა მოუსვან.

მოსასმენი - რაც უნდა მოისმინონ.

მოსასპობი - რაც, ვინც უნდა მოსპონ.

მოსასულიერებელი

1) ვინც უნდა მოასულიერონ.

2) რითაც უნდა მოასულიერონ.

მოსასყიდი - ვინც, რაც უნდა მოისყიდონ.

მოსასწორებელი - რაც უნდა მოასწორონ.

მოსასწრები - რაც უნდა მოასწრონ, დროზე გასაკეთებელი.

მოსასხამი

1) რაც უნდა მოისხან.

2) უსახელო ზედა სამოსელი, წამოსასხამი.

მოსასხამიანი - ვისაც მოსასხამი აქვს მოსხმული.

მოსასხლეტი

1) რაც უნდა მოსხლიტონ.

2) რაზედაც შეიძლებ მოსხლტნენ.

მოსატანი

1) რაც უნდა მოიტანონ.

2) რითაც უნდა მოიტანონ რამე.

მოსატაცებელი - ვინც, რაც უნდა მოიტაცონ.

მოსატევებელი (ძვ.) - რაც უნდა მოუტეონ, მისატევებელი.

მოსატეხი - რაც უნდა მოტეხონ.

მოსატრიალებელი

1) რაც, ვინც უნდა მოტრიალდეს.

2) სადაც უნდა მოტრიალდეს რამე.

მოსატყუარი - იგივეა, რაც მოსატყუებელი.

მოსატყუებელი

1) ვინც უნდა მოატყუონ.

2) რითაც უნდა მოატყუონ.

3) ვინც, რაც უნდა მოიტყუონ, შეაცდინონ.

4) რითაც უნდა მოიტყუონ.

მოსაუბრე - ვინც საუბრობს.

მოსაფარებელი

1) რაც უნდა მოაფარონ ან მოიფარონ.

2) რასაც შეიძლება მოეფარონ.

მოსაფენი

1) რაც უნდა მოფინონ.

2) სადაც უნდა მოფინონ რამე.

მოსაფერებელი - ვისაც, რასაც უნდა მოეფერონ.

მოსაფიქრებელი

1) რასაც მოფიქრება სჭირდება, რაც უნდა მოიფიქრონ.

2) მოფიქრებისათვის საჭირო.

3) იგივეა, რაც საფიქრებელი.

მოსაფონებელი

1) რაც უნდა მოაფონონ.

2) რითაც უნდა მოაფონონ, მოიფონონ, მოუფონონ.

მოსაფქვავე - იგივეა, რაც მესაფქვავე.

მოსაფხანი

1) რაც უნდა მოჰფხანონ ან მოიფხანონ.

2) რითაც უნდა მოიფხანონ.

მოსაფხეკი

1) რაც უნდა მოფხიკონ.

2) რითაც უნდა მოფხიკონ რამე.

მოსაქავებელი (საუბ.) - (ენის მოსაქავებელი) სალაყბო, საჭორაო.

მოსაქარგავი - რაც უნდა მოქარგონ.

მოსაქაფავი

1) რაც უნდა მოქაფონ.

2) რითაც უნდა მოქაფონ.

მოსაქმე - ვინც საქმობს.

მოსაქმეობა - იგივეა, რაც საქმიანობა.

მოსაქნარე (კუთხ.) - იგივეა, რაც მოსაქმე.

მოსაქნევი - რაც უნდა მოიქნიონ.

მოსაქნელი - რაც უნდა მოქნან.

მოსაქრთამავი - ვინც უნდა მოქრთამონ.

მოსაქსოვი - რაც უნდა მოქსოვონ.

მოსაღამოებული - ოდნავ შებინდებული.

მოსაღებად - ბოლოს მოღების მიზნით.

მოსაღონიერებელი

1) ვინც, რაც უნდა მოღონიერდეს.

2) რითაც უნდა მოღონიერდნენ, ღონის მიმცემი.

მოსაღორებელი - ვინც უნდა მოაღორონ, მოსატყუებელი.

მოსაყვანი

1) ვინც, რაც უნდა მოიყვანონ.

2) რითაც რამე უნდა გამოიწვიონ.

3) მომგვრელი.

მოსაყოლებელი - რაც უნდა მოაყოლონ.

მოსაყოლი - რასაც უნდა მოჰყვნენ, საამბობი, მოსათხრობი.

მოსაყრელი

1) რაც უნდა მოაყარონ.

2) რასაც უნდა მოაყარონ.

მოსაშენებელი

1) რაც უნდა მოაშენონ.

2) სადაც უნდა მოაშენონ.

მოსაშვები

1) რაც უნდა მოუშვან.

2) რითაც უნდა მოუშვან.

მოსაშველებელი

1) ვინც, რაც უნდა მოაშველონ.

2) ვისაც, რასაც უნდა მოეშველონ.

მოსაშვილი ილო - მწერალი, დრამატურგი (1896-1954 წწ).

მოსაშინაურებელი - რაც უნდა მოაშინაურონ.

მოსაშლელი - რაც უნდა მოშალონ ან მოიშალოს.

მოსაშორებელი

1) ვინც, რაც უნდა მოაშორონ ან მოიშორონ.

2) რითაც უნდა მოიშორონ.

მოსაშუშებელი

1) რაც უნდა მოაშუშონ, მოიშუშონ.

2) რითაც უნდა მოაშუშონ.

მოსაშხამავი - რაც უნდა მოიშხამოს.

მოსაჩვენებელი - რაც უნდა მოაჩვენონ, რაც გამიზნულია ვისიმე შესაცდენად.

მოსაჩრდილებელი - რაც მოუჩრდილებს, საჩრდილობელი.

მოსაცდელი - სადაც უნდა მოიცადონ, დაიცადონ.

მოსაცელი - რაც უნდა მოცელონ, მოსათიბი.

მოსაცემი - რაც უნდა მისცენ აქეთ მყოფს.

მოსაცვლელი - რაც უნდა მოიცვალონ.

მოსაცილებელი - რაც, ვინც უნდა მოიცილონ.

მოსაძებნი - ვინც, რაც უნდა მოძებნონ.

მოსაძრობი - რაც უნდა მოაძრონ.

მოსაწამლავი

1) რაც უნდა მოწამლონ.

2) რითაც უნდა მოწამლონ.

3) იგივეა, რაც შესაწამლავი.

მოსაწევი

1) რაც უნდა მოსწიონ ან მოიწიონ.

2) რითაც უნდა მოსწიონ ან მოიწიონ.

3) სადაც მოწევა შეიძლება.

მოსაწერი - რაც უნდა მოსწერონ.

მოსაწესრიგებელი - რაც უნდა მოაწესრიგონ, მოსაგვარებელი.

მოსაწვევი

1) ვინც, რაც უნდა მოიწვიონ.

2) რითაც უნდა მოიწვიონ.

მოსაწველი

1) რაც უნდა მოწველონ.

2) რითაც უნდა მოწველონ.

მოსაწმენდი

1) რაც უნდა მოწმინდონ, მოიწმინდონ.

2) რითაც უნდა მოწმინდონ ან მოიწმინდონ.

მოსაწოვი - რაც უნდა მოწოვონ.

მოსაწონებელი - იგივეა, რაც მოსაწონი.

მოსაწონი - ვისი ან რის მოწონებაც შეიძლება, მოწონების ღირსი.

მოსაწყენი - რაც მოწყენას იწვევს, დასაღონებელი, მოსაბეზრებელი.

მოსაწყვეტი - რაც უნდა მოწყვიტონ.

მოსაწყლებული - საწყლად ქცეული, დაბეჩავებული, შესაბრალისი.

მოსაწყობი

1) რაც უნდა მოაწყონ.

2) ვინც უნდა მოაწყონ სადმე.

3) რითაც უნდა მოაწყონ რამე.

მოსაჭერი - რაც უნდა მოიჭირონ ან მოუჭირონ.

მოსაჭიდებელი - რასაც უნდა მოსჭიდონ ხელი.

მოსაჭკვიანებელი - ვინც უნდა მოაჭკვიანონ.

მოსაჭრელი

1) რაც უნდა მოჭრან ან მოსჭრან.

2) რითაც უნდა მოჭრან.

მოსახალავი - რაც უნდა მოხალონ.

მოსახარშავი

1) რაც უნდა მოხარშონ.

2) რითაც უნდა მოხარშონ.

მოსახატავი - რაც უნდა მოხატონ.

მოსახდელი

1) რაც უნდა მოხადონ.

2) რაც უნდა მოიხადონ.

3) რასაც უნდა მოხადონ.

4) რითაც უნდა მოხადონ.

მოსახდენი

1) რაც უნდა მოახდინონ ან მოხდეს.

2) რაც მოუხდებათ, შესაფერი.

მოსახელე - ვისიმე სახელის მოზიარე, სეხნია.

მოსახერხებელი

1) რაც უნდა მოახერხონ ან მოხერხდეს, შესაძლებელი.

2) ხელსაყრელი, მარჯვე, შესაფერისი.

მოსახვევი

1) რაც უნდა მოახვიონ ან მოიხვიონ.

2) სადაც უნდა მოუხვიონ.

მოსახვეტი

1) რაც უნდა მოხვეტონ.

2) რითაც უნდა მოხვეტონ.

მოსახვეჭი (მოსახვეჭელი) - რაც უნდა მოიხვეჭონ.

მოსახილავი (მოსახილველი) (ძვ.) - რაც უნდა მოიხილონ.

მოსახლე - ვინც, სახლობს სადმე, მეკომური, კომლი.

მოსახლეობა - რაიმე ადგილის მცხოვრებნი, მცხოვრებთა ერთობლიობა.

მოსახლკარობა - ბინადრობა, ბინა, სახლ-კარი.

მოსახლობა - მოსახლედ ყოფნა, ბინადრობა.

მოსახმარი - იგივეა, რაც მოსახმარებელი.

მოსახმარებელი

1) ვისაც უნდა მოეხმარონ.

2) რაც უნდა მოიხმარონ, რაც შეიძლება მოიხმარონ, გამოსაყენებელი.

მოსახმობი (წიგნ.) - ვინც უნდა მოიხმონ.

მოსახნავი - რაც უნდა მოხნან.

მოსახოცი

1) რაც უნდა მოიხოცონ.

2) რითაც უნდა მოიხოცონ.

მოსახრაკავი - რაც უნდა მოხრაკონ.

მოსახრელი - რაც უნდა მოხარონ.

მოსახსენებელი

1) რაც უნდა მოახსენონ ვისმე, რასმე.

2) ვინც, რაც უნდა მოიხსენონ, მოიხსენიონ.

მოსახსნელი

1) რაც უნდა მოხსნან.

2) ვინც უნდა მოხსნან.

3) რითაც უნდა მოხსნან.

მოსახურავი

1) რაც უნდა მოხურონ.

2) რაც უნდა მოახურონ ან მოიხურონ.

მოსე - ბიბლიის თანახმად, პირველი მოციქული, იაჰვეს რელიგიის შემქმნელი, ებრაელთა ტომების წინამძღოლი და კანონმდებელი.

მოსე ცურტაველი - ცურტავის ეპისკოპოსი 599-605 წლებში, წარმოშობით სომეხი.

მოსე ხონელი - „ამირანდარეჯანიანის“.ავტორად მიჩნეული ქართველი მწერალი (დაახლოებით XI-XII საუკუნეები).

მოსევადებული - სევდით შემკული.

მოსეირე - სეირის მაყურებელი.

მოსეირნე - ვინც სეირნობს.

მოსეული - ვინც, რაც მოუსიეს ან მოესია ვისმე.

მოსეშვილი ლევან - კალათბურთელი (196 სმ). თამაშობდა თბილისის „დინამოში” (1959-72). სსრკ ნაკრების წევრი (1963-64). 1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის ქვეყნების ჩემპიონთა თასის მფლობელი (1962), სსრკ ჩემპიონი (1968), სამგზის მეორე (1959, 61, 69) და მესამე (1965) პრიზიორი, სსრკ თასის მფლობელი (1969). იყო თბილისის „დინამოს” მთავარი მწვრთნელი (1972-2003). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი და საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელი (დაიბადა 1940 წელს).

მოსვენებული - ვინც, რაც მოასვენეს, ვინც მოისვენა.

მოსვრილი - ვინც, რაც მოსვარეს ან მოისვარა.

მოსთაღანემი - ქალაქი-პორტი ალჟირში, ამავე სახელწოდების ვილაიას ადმინისტრაციული ცენტრი (115 ათასი).

მოსი - ქალაქი-პორტი ნორვეგიაში, ესტფოლის ფიულკეს ადმინისტრაციული ცენტრი.

მოსი ტრევორ - ინგლისელი ფიზიკოსი (1921-1996 წწ).

მოსიარულე - ვინც, რაც დადის.

მოსიაშვილები - სოფელი ქედის მუნიციპალიტეტში.

მოსილი

1) ჩაცმული, შემოსილი.

2) აღჭურვილი.

მოსილული - რაც მოსილა მდინარემ.

მოსინიკები - ერთ-ერთი ქართველი ტომი სამხრეთ კოლხეთში. ცხოვრობდნენ ადრინდელ ანტიკურ ხანაში.

მოსინჯული - რაც მოსინჯეს.

მოსირმული - სირმით ნაქარგი.

მოსისინე - რაც სისინებს.

მოსისხლე

1) სისხლისმსმელი.

2) სისხლის აღებით შურისმაძიებელი.

მოსისხლეობა - მოსისხლის თვისება.

მოსიყვარულე - ვისაც, რასაც სიყვარული სჩვევია, სიყვარულით აღსავსე, მოყვარული.

მოსკა გაეტანო - იტალიელი იურისტი და სოციოლოგი (1858-1941 წწ).

მოსკალენკო კირილ - საბჭოთა ეპოქის მხედართმთავარი, მარშალი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე (1902-1985 წწ).

მოსკვინი ივან - რუსი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი, მოღვაწეობდა მოსკოვის სამხატვრო თეატრში (1874-1946 წწ).

მოსკიტი (ესპ.) - პატარა წყვილფრთიანი სისხლისმწოველი მწერი, ადამიანის ზოგი დაავადების გადამტანი.

მოსკიტოსი - კარიბის ზღვის ყურე პანამის ჩრდილოეთ სანაპიროზე.

მოსკოვი

1) რუსეთის დედაქალაქი. ისტორიულ წყაროებში პირველად 1147 წლიდან მოიხსენიება. XIII საუკუნიდან სამთავროს დედაქალაქია. XV საუკუნიდან - ერთიანი რუსეთის მთავარი ქალაქი. 1922-91 წლებში იყო საბჭოთა კავშირის დედაქალაქი (8,5 მილიონი).

2) მდინარე რუსეთის ევროპულ ნაწილში, მდინარე ოკის მარცხენა შენაკადი (სიგრძე - 473 კილომეტრი).

3) მწვერვალი პამირში (6785 მეტრი).

მოსმენილი - რაც მოისმინეს, გაგონილი.

მოსონის ზღვა - ზღვა ანტარქტიკასთან, ინდოეთის ოკეანის აუზში.

მოსპინო - ქალაქი უკრაინის დონეცკის ოლქში.

მოსპობილი - რაც მოსპეს.

მოსრესილი - რაც მოსრისეს.

მოსრიალე - ვინც, რაც სრიალებს.

მოსტაგანემი - იხილე მოსთაღანემი.

მოსტარი - ქალაქი ბოსნია-ჰერცეგოვინაში (125 ათასი).

მოსტი

1) ქალაქი ჩეხეთში (70 ათასი).

2) ქალაქი ბელორუსიაში (20 ათასი).

მოსტისკა - ქალაქი უკრაინის ლვოვის ოლქში.

მოსტრა (იტალ.) - იტალიაში - კინოფესტივალის სახელწოდება.

მოსულელო - მცირედ სულელი, ცოტა სულელი, ჭკუანაკლები.

მოსული

1) ვინც, რაც მოვიდა.

2) მაღალი, წარმოსადეგი, ახოვანი, საკმაოდ დიდი.

3) ქალაქი ერაყში, ნაინავას მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი (570 ათასი).

მოსულიერებული - ვინც, რაც მოსულიერდა.

მოსულიშვილი ფორე (ქრისტეფორე) - II მსოფლიო ომის დროს იტალიის წინააღმდეგობის აქტიური მებრძოლი, იტალიის ეროვნული გმირი (1916-1944 წწ).

მოსურნე - რაიმე სურვილის მქონე, მსურველი.

მოსუფთავებული - რაც მოსუფთავდა.

მოსუქებული - ვინც, რაც მოსუქდა.

მოსფილმი - რუსეთის კინოკონცერნი, შეიქმნა 1924 წელს მოსკოვში.

მოსქე - სირაკუსელი პოეტი და გრამატიკოსი (ძვ.წ.აღ. II ს).

მოსქო - მცირედ სქელი, ცოტათი სქელი.

მოსყიდული - ვინც მოისყიდეს.

მოსციცკი იგნაცი - პოლონეთის პრეზიდენტი 1926-39 წლებში (1867-1946 წწ).

მოსწავლე - ვინც სწავლობს სადმე.

მოსწავლეობა - მოსწავლედ ყოფნა.

მოსწორებული - რაც მოსწორდა.

მოსწრაფებული - ნაადრევი, უდროო.

მოსწრება - წარმატება სწავლაში.

მოსწრებული

1) დროზე გაკეთებული.

2) გონებამახვილური, მახვილი.

მოსხები - ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში მცხოვრები ერთ-ერთი ქართველური ტომი. ცნობები მათს შესახებ ძვ.წ.აღ. VI საუკუნიდან მოიპოვება.

მოსხეპილი

1) რაც მოსხიპეს.

2) (გადატანით) კოხტა, მოხდენილი, ტანწვრილი.

3) მოხდენილი, წვრილი.

მოსხი იოანე - იხილე იოანე მოსხი.

მოსხლეტილი - რაც მოსხლიტეს ან მოსხლტა.

მოსხმული

1) რაც მოასხეს.

2) რაც ასხია, რაც მოისხა.

3) რასაც ასხია, რამაც მოისხა.

4) იგივეა, რაც წამოსხმული.