The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა 0009უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ქ–ჰ)
ფოლდერის დახურვა
დოკუმენტის ნახვა წა
დოკუმენტის ნახვა წბ
დოკუმენტის ნახვა წე
დოკუმენტის ნახვა წვ
დოკუმენტის ნახვა წი
დოკუმენტის ნახვა წკ
დოკუმენტის ნახვა წლ
დოკუმენტის ნახვა წმ
დოკუმენტის ნახვა წნ
დოკუმენტის ნახვა წო
დოკუმენტის ნახვა წრ
დოკუმენტის ნახვა წუ
დოკუმენტის ნახვა წყ

წი

 

წიავ-წიავი - წიწილის წივილს ხმა.

წიალა - მუმლი, ქინქლა.

წიალი - ხეტიალი, წოწიალი.

წიალ-წიალი - თრევა, ხეტება.

წიაპა (Selerantus) - დაბალი, გაფარჩხულდატოტვილი ერთწლოვანი ბალახი მიხაკისებრთა ოჯახისა; იზრდება ხრიოკ ქვიან ადგილებში.

წიარა - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

წიაქი

1) იგივეა, რაც წივილი.

2) იგივეა, რაც წიოკობა.

წიაღა (Polygonum patulum) - ერთგვარი ბალახი მატიტელასებრთა ოჯახისა; აქვს დატოტვილი ღერო, იკეთებს მტევნებად შეკრებილ პატარა ყვავილებს; იზრდება ნაჩხატებსა და ნათესებში.

წიაღი

1) შიგნითა ნაწილი, სიღრმე რისამე.

2) მომწვანო-მოყავისფრო.

წიაღიანი - ძარღვიანი.

წიაღისეული - დედამიწის წიაღში არსებული (ან დედამიწის წიაღიდან ამოღებული) მადანი; მთამადნეული.

წიაღსვლა - ძირითადი თემისაგან გადახვევა.

წიაღუბანი - სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ოფეთის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის სამხრეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან - 260 მეტრი, სამტრედიიდან - 23 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 290 კაცი.

წიბო

1) ორი სიბრტყის ურთიერთგადაკვეთის ადგილი გარედან.

2) იგივეა, რაც ნეკნი.

წიბოვანი - წიბოების მქონე.

წიგნადი - წიგნადი ფონდი - ბიბლიოთეკის წიგნების ერთობლიობა.

წიგნაკი

1) პატარა წიგნი; ბროშურა.

2) პატარა წიგნის სახის ზოგი საბუთი.

წიგნარა - მცოხნავი საქონლის კუჭის მესამე განყოფილება; აქვს მრავალკეცი ლორწოვანი გარსი; ასფურცელა.

წიგნაძე ვერა - ბალეტის მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (დაიბადა 1924 წელს).

წიგნთმცოდნეობა - წიგნის შესახები დისციპლინების ერთობლიობა.

წიგნთსაცავი

1) საგანგებო სათავსი ბიბლიოთეკაში, სადაც წიგნები ინახება.

2) იგივეა, რაც ბიბლიოთეკა.

წიგნი

1) რაიმე დაბეჭდილი ტექსტის შემცველი ფურცლები ერთად აკინძული.

2) ვრცელი ლიტერატურული ნაწარმოების ქვეგანაყოფი.

3) სპეციალური დანიშნულების დავთარი.

4) (ძველად) წერილი, ბარათი.

5) (ძველად) წერილობითი საბუთი, ხელწერილი.

წიგნიერება

1) წერა-კითხვის ცოდნა.

2) საფუძვლიანი განათლება.

წიგნიერი

1) წერა-კითხვის მცოდნე.

2) საფუძვლიანად განათლებული.

წიგნი ფიცისა - ქართული სატელევიზიო მხატვრული ფილმი, 8 სერია. დამდგმელი რეჟისორები - გიგა ლორთქიფანიძე, ამირან დარსაველიძე. სცენარის ავტორი - ანზორ სალუქვაძე. დამდგმელი ოპერატორი - ლევან ნამგალაშვილი. კომპოზიტორი - ბიძინა კვერნაძე. მთავარ როლებში: თენგიზ არჩვაძე, ლია ელიავა, ქართლოს მარადიშვილი, ზურაბ ქაფიანიძე, ლეო ფილფანი, სოს სარქისიანი, მურმან ჯინორია, გივი თოხაძე, ნიკუშა შენგელაია, გივი ჩუგუაშვილი, აკაკი ხიდაშელი, ქეთევან კიკნაძე.

წიგნური

1) წერილობითი გამოცემის (არა ზეპირი მეტყველების) დამახასიათებელი.

2) რაც დაფუძნებულია მხოლოდ წიგნების შესწავლაზე.

წიდა - მაგარი ნარჩენები მიღებული მადნიდან ლითონის გამოდნობის (აგრეთვე ლითონის ჭედვის ან ნახშირის წვის შედეგად).

წიდოვანება - თვიური.

წიდოვანი - თვიურის მქონე (ქალი).

წივა - მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ნეხვი, კვერებად ან ბრიკეტებად გამხმარი.

წივანა (Festuca) - მრვალწლოვანი ბალახი; მარცვლოვანთა ოჯახისა. ცხოველების კარგი საკვებია.

წივილა

1) რაც, ვინც წივის.

2) ფრინველი ერთგვარი.

წივილი - წვრილი გაბმული ხმა. ასეთი ხმის გამოცემა.

წივწივა (Parus cyanus) - გულყვითელი, გრძელბოლიიანი ჩიტი ერთგვარი.

წივწივაძე თამაზ - კრიტიკოსი (დაიბადა 1942 წელს).

წივწივი - წიწილის ხმიანობა, წივილი.

წითელა - მდინარე ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ძუსის მარჯვენა შენაკადი.

წითელგორა - სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში.

წითელგორი - სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში.

წითელგორისთავი - მთა ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე.

წითელვარსკვლავი - ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ საწულუკიძეოს ძველი სახელი.

წითელ - პირველი შემადგენელი ნაწილი რთული ფუძეებისა; ნიშნავს წითელი ფერის რისამე მქონეს.

წითელა

1) ბავშვთა გადამდები დაავადება, იცის კანზე წითელი გამონაყარი.

2) მდინარე ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, ძუსის მარჯვენა შენაკადი.

წითელკაბა - სოკოა ერთგვარი.

წითელი

1) სისხლის ფერის მქონე.

2) წითლები - კომუნისტები, წითელარმიელები.

წითელი აუზი - იხილე სიჩუანის ქვაბული.

წითელი ეშმაკუნები - ქართული მხატვრული მუნჯი ფილმი, 2 სერია. ეკრანებზე გამოვიდა 1923 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - ივანე პერესტიანი. დამდგმელი ოპერატორი - ალექსანდრე დიღმელოვი.

წითელი ზღვა - ინდოეთის ოკეანის აუზის ზღვა არაბეთის ნახევარკუნძულსა და აფრიკას შორის. ფართობი 460 ათასი კვ.კმ.

წითელი კლდე - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხეობის თემის საკრებულო), ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე წირდალისხევის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან - 1300 მეტრი, დუშეთიდან - 33 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 41 კაცი.

წითელი მდინარე

1) რამდენიმე მდინარის სახელწოდება ჩრდილოეთ ამერიკაში, იხილე რედ-რივერი.

2) იხილე ჰონგჰა.

წითელი მთა - მწვერვალი ონის მუნიციპალიტეტში, რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე (2691 მ).

წითელი საბათლო - სოფელი დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში.

წითელი ქვა - მთა ქარელის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე.

წითელი ხატი - მთა ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ხარულის ქედზე.

წითელი ხატის ტბა (დიდი და პატარა) - ტბები ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

წითელიხევი - მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, დგნალისხევის მარჯვენა შენაკადი.

წითელკანიანები - ამერიკელი ინდიელები, რომლებიც სახეს წითლად იღებავენ.

წითელმთა - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში.

წითელსოფელი

1) სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში.

2) სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ჭოპორტის თემის საკრებულო), მდინარე არაგვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 600 მეტრი, დუშეთიდან - 10 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 363 კაცი.

3) (ყოფილი შავსოფელი) სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში.

4) საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ივანწმინდის ყოფილი სახელი.

წითელუბანი - სოფლების გარდაბნის და გორის მუნიციპალიტეტებში.

წითელქუდა - შარლ პეროს ზღაპარი და მისი მთავარი პერსონაჟი გოგონა, რომელსაც წითელი ქუდი ახურავს.

წითელწყარო - იხილე დედოფლისწყარო.

წითელხევი

1) (ყოფილი სადემეტრაო) - სოფელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე კორისწყლის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. სოფლის საკრებულოს ცენტრი. ზღვის დონიდან - 200 მეტრი, ბაღდათიდან - 7 კილომეტრი. 2002 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3075 კაცი.

2) (ყოფილი მირონწმინდა) - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (სარგვეშის თემის საკრებულო), მდებარეობს მდინარე ყორნების (ჩხერიმელის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან - 560 მეტრი, ხარაგაულიდან - 6 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 18 კაცი.

წითი - მყინვარი ჯავის მუნიციპალიტეტში, ოსეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე.

წითისწყალი - მდინარე ჯავის მუნიციპალიტეტში, ჯეჯორის მარცხენა შენაკადი.

წითიხოხი - მწვერვალი ჯავის მუნიციპალიტეტში, ოსეთის კავკასიონზე.

წითლა - წითელი ფერის ცხენი.

წითლიანი - რაც წითელ რასმე შეიცავს.

წითლიო (Russula foetens) - სოკო ერთგვარი.

წითურა - ბავშვთა მწვავე ვირუსული დაავადება, ვრცელდება ჰაერწვეთოვანი გზით (ხველის, ცხვირის დაცემინების დროს).

წითური

1) წითელი, ღაჟღაჟა სახის მქონე.

2) მოწითალო ფერისა (თმა....).

წიკვინა

1) წვრილი, უსიამოვნო (ხმა).

2) ვისაც წიკვინი სჩვევია.

წიკვინი - წვრილი, უსიამოვნო ხმით ლაპარაკი.

წიკვლიაანთკარი - სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ტუშურების თემის საკრებულო), ქართლის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე ქუსნოს მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 1280 მეტრი, თიანეთიდან - 7 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 35 კაცი.

წიკლაური თეიმურაზ - ესტრადის მომღერალი, ანსამბლ „ივერიის“ სოლისტი, კინომსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (დაიბადა 1946 წელს).

წიკლაური მამუკა - პოეტი, კრიტიკოსი (დაიბადა 1938 წელს).

წიკომაკო - უმნიშვნელო წვრილმანი (ნივთები...).

წიკუხისმაღალი - მწვერვალი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე (სიმაღლე - 3066 მეტრი).

წიკწიკი - პატარა მექანიკური საათის მუშაობის ხმა.

წილ (წილად) - ნაცვლად, მაგივრად.

წილადი - მთელის ნაწილებისაგან შედგენილი რიცხვი.

წილადობილა - მიდებ-მოდება, აბდაუბდა ლაპარაკი.

წილამიერი - სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტში.

წილამური - ჩიჩილაკის ბურბუშელა.

წილდათანაღი - უღელტეხილის მესტიის და ლენტეხის მუნიციპალიტეტებში, სვანეთის ქედზე.

წილდრა - მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, არშირის მარცხენა შენაკადი.

წილი

1) ქართული ანბანის ოცდამეცხრე ასოს - წ-ს სახელწოდება.

2) გარკვეული ნაწილი რისამე.

3) რაც არგუნეს, რაც ერგო ვისმე (რისამე გაყოფისას).

4) ტილის კვერცხი.

წილიანა - მდინარე გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის მარჯვენა შენაკადი.

წილიანი - ვისაც, რასაც წილი ჰყავს.

წილისყრა - არჩევანი (რისამე გაყოფისას, განაწილებისას) კენჭის ამოღებით.

წილკანი

1) სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მუხრანის ვაკეზე, მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. თემის საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 3 სოფელს: ერედა, ძალისი, წილკანი). ზღვის დონიდან - 560 მეტრი, მცხეთიდან - 14 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2767 კაცი. წილკანი ერთ-ერთი უძველესი სოფელია აღმოსავლეთ საქართველოში. აქ IV საუკუნეში მეფე ბაქარ მირიან III-ის ძემ ააგო ტაძარი - წილკნის საეპისკოპოსო კათედრალი; მის ადგილზე ვახტნაგ გორგასალის დროს (V ს) ააგეს სამეკლესიანი ბაზილიკა., რომელიც გუმბათოვან ტაძრად გადააკეთეს VII საუკუნეში.

2) ისტორიულ-გეოგრეფიული რეგიონი შუა საუკუნეებში და თემი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლში (ახლანდელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია).

წილ-კერძი - იგივეა, რაც კერძი.

წილნაყარი - ღმერთთან წილნაყარი - ღმერთის თანაბარი.

წილკნის საეპისკოპოსო - ერთ-ერთი დიდი საეკლესიო ცენტრი ფეოდალურ საქართველოში, დაარსდა V საუკუნის II ნახევარში.

წილობრივი - წილობრივი მონაწილეობა - სხვადასხვა დაწესებულების თუ საწარმოს ნივთიერი მონაწილეობა ამა თუ იმ სამუშაოს შესრულებაში.

წილოსანი ვლადიმერ - მხატვარ-გრაფიკოსი და ხუროთმოძღვარი (1885-1971 წწ).

წილჩაოტი - იგივეა, რაც ჯიბლიბო.

წილ-წილად - იგივეა, რაც ნაწილ-ნაწილად.

წილხვდომილი - რაც წილად ხვდა ვისმე.

წილხვედრი

1) იგივეა, რაც წილხვდომილი.

2) იგივეა, რაც ხვედრი.

წინ

1) ვისიმე, რისამე პირის მხარეს; პირისპირ. პირდაპირ. || თავში, სათავეში, დასაწყისში.

2) თანდებული; მოითხოვს ნათესაობით ბრუნვას და აღნიშნავს ვისამე, რისამე პირის მხარეს ყოფნას.

წინა

1) წინ მდებარე, წინ მოთავსებული, წინ მყოფი. || რაც რისამე წინ არის, ან წინ იყო.

2) რაც წინათ, სხვაზე ადრე იყო; წინანდელი, ადრინდელი.

წინააღმდეგ

1) ვისიმე, რისამე საპირისპიროდ, საზიანოდ, მტრულად.

2) ისე, რომ არ იყოს მომხრე, არ დაეთანხმოს ვინმე ვინმეს ან რამეს.

3) თანდებული; მოითხოვს ნათესაობით ბრუნვას და აღნიშნავს ვისიმე, რისამე საპირისპიროდ მოქმედებას.

წინააღმდეგი - ვინც ვისიმე, რისამე წინააღმდეგი არის, გამოდის; ვინც წინააღმდეგობას უწევს, არ ეთანხმება ვისმე, რასმე.

წინააღმდეგობა

1) ურჩობა, დაუმორჩილებლობა.

2) ერთმანეთის საპირისპირო, ერთმანეთის გამომრიცხველი მოვლენების ერთდროული არსებობა.

წინააღმდეგობის მოძრაობა - ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ანტიფაშისტური მოძრაობა მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანელი, იტალიელი, იაპონელი ოკუპანტების და მათთან მოთანამშრომლე ადგილობრივი რეაქციული ელემენტების წინააღმდეგ.

წინაგანზრახული - რაც წინათ, წინასწარ განიზრახეს.

წინაგარი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

წინაგოლა - სოფელი ხობის მუნიციპალიტეტში.

წინაგული - გულის წინა (ზედა) ნაწილი.

წინადადება

1) გრამატიკულად ერთმანეთთან შეხამებული სიტყვების ჯგუფი, რომელიც დასრულებულ აზრს გადმოსცემს.

2) რაიმე მითითება, რჩევა.

3) განსახილველად, გასარჩევად წარდგენილი აზრი.

წინადაცვეთა - ჩუჩის წაჭრა ბიჭისთვის (ებრაელთა და მუსლიმანთა რელიგიური ჩვეულება).

წინადროინდელი - რაც დროის მიხედვით წინ უსწრებს რასმე.

წინადღეს (წინადღით) - იმ დღეს, რომელიც უშუალოდ უსწრებდა რაიმე მოვლენას, რაიმე ამბავს.

წინაველა

1) ქედი ქედის მუნიციპალიტეტში, შავშეთის ქედის შტოქედი.

2) მთა ქედის მუნიციპალიტეტში, წინაველას ქედზე.

წინათ

1) ადრე, უწინ.

2) გარკვეული დროის წინ, განსაზღვრულ დროზე ადრე.

წინათგრძნობა - რისამე მოხდენის ბუნდოვანი მოლოდინი, წინასწარი რწმენა.

წინათვე - ადრევე, წინდაწინვე.

წინათქმა - იგივეა, რაც წინასიტყვაობა.

წინაკვერკვე - სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში.

წინაკლასობრივი - რაც კლასობრივს უსწრებდა წინ.

წინამავალი - წინ მიმავალი.

წინამასწარა - მეტიჩარა, მატრაკვეცა.

წინამდგომი

1) წინ მდგომი. || მეთაური (ჯარისა, ლაშქრისა).

2) იგივეა, რაც წინააღმდეგი.

წინამდებარე - რაც მკითხველს წინ უდევს, - ეს (ხშირად ასე მოიხსენიება წიგნის, ნაშრომის წინასიტყვაობაში თვით ეს წიგნი, ნაშრომი).

წინამო

1) შუბლის კიდიდან ლოყის გასწვრივ ჩამოშვებული კავი თმისა.

2) წინა მხარე.

წინამოადგილე - ვისაც ვინმეზე ადრე, უშუალოდ ვისიმე წინ ეკავა ესა თუ ის თანამდებობა.

წინამორბედი

1) ვინც ვინმეზე ადრე, უწინ იყო (ცხოვრობდა, მოღვაწეობდა); წინაპარი.

2) რაც წინ უსწრებს რასმე.

3) რასაც წინასწარ თესავენ სხვა კულტურისათვის ნიადაგის შესამზადებლად.

წინამძღვარი

1) იგივეა, რაც წინამძღოლი;

2) აღმზრდელი, მასწავლებელი.

3) მამათა მონასტრის უფროსი, გამგებელი. || მართლმადიდებელი ეკლესიის უფროსი მღვდელი.

წინამძღოლი

1) ვინც წინ უძღვის, გზას უჩვენებს ვისმე, რასმე.

2) მეთაური, ხელმძღვანელი.

წინამძღვრიანთკარი - სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში (გალავნის თემის საკრებულო), საგურამოს ვაკის აღმოსავლეთ ნაწილში. ზღვის დონიდან - 680 მეტრი, მცხეთიდან - 20 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 451 კაცი.

წინამძღვრიშვილი ილია - საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი, პედაგოგი (1834-1920 წწ).

წინამხარი

1) ადამიანის ხელის ნაწილი იდაყვიდან მაჯამდე.

2) - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (გუდამაყრის თემის საკრებულო), გუდამაყრის ხეობაში, მდინარე გუდამაყრის არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 1300 მეტრი, დუშეთიდან - 53 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 10 კაცი.

3) სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (გუდამაყრის თემის საკრებულო), გუდამაყრის ხეობაში, მდინარე გუდამაყრის არაგვის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 1300 მეტრი, დუშეთიდან - 53 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 10 კაცი.

წინანდალი - სოფელი თელავის მუნიციპალიტეტში, გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთი კალთის ძირას. მდინარე კისისხევის (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან - 430 ზღვის დონიდან - 430 მეტრი, თელავიდან - 25 კილომეტრი. მეტრი, თელავიდან - 25 კილომეტრი. ზღვის დონიდან - 430 მეტრი, თელავიდან - 25 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3264 ადამიანი. სოფელში შემონაზულია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - საფარისის ეკლესია.

წინანდებური - უწინდებური, ძველებური.

წინანდელი - რაც წინათ იყო ან მოხდა.

წინანდლისხევი - მდინარე თელავის მუნიციპალიტეტში, კისისხევის მარჯვენა შენაკადი.

წინაპართა მიწა - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1979 წელს. დამდგმელი რეჟისორები - გიგი ლორთქიფანიძე, გიული ჭოხონელიძე. სცენარის ავტორები - ინგა გარუჩავა, პეტრე ხოტიანოვსკი. დამდგმელი ოპერატორი - აბესალომ მაისურაძე. კომპოზიტორი - გია ყანჩელი. მთავარ როლებში: გიული ჭოხონელიძე, ზურაბ ყიფშიძე, მზია არაბული, კოტე დაუშვილი, ლია კაპანაძე, ქეთევან კიკნაძე.

წინაპარი - ძველ დროს მცხოვრები ნათესავი ან თანამემამულე.

წინაპირობა - პირობა, რომლის წინასწარ არსებობა აუცილებელია რისამე მოსახდენად.

წინარეისტორიული ხანა - საზოგადოების განვითარების უძველესი ხანა, რომლის შესახებაც წერილობითი ცნობები არ მოიპოვება.

წინარეხი - სოფელი კასპის მუნიციპალიტეტში.

წინასიტყვა - იგივეა, რაც წინასიტყვაობა.

წინასიტყვაობა - რაიმე თხზულების თავში დართული წერილი.

წინასწარ - რამეზე ადრე, რისამე მოხდენამდე; წინდაწინ, ადრევე.

წინასწარი - რაც რამეზე (მთავარზე, ძირითადზე....) ადრე ხდება, რაც წინ უსწრებს მას. || რამეზე ადრე მიწოდებული ან მიღებული.

წინასწარგანზრახული - რაც წინასწარ განიზრახეს.

წინასწარდასახულობა - წინასწარ დასახული მიზანი, ამოცანა.

წინასწარმეტყველი - ვინც მომავალს წინასწარმეტყველებს; ვითომ ღვთის ნების მაუწყებელი.

წინასწარმეტყველება

1) წინასწარ განჭვრეტა რისამე; წინასწარ თქმა იმისა, თუ რა მოხდება.

2) რაც იწინასწარმეტყველეს; წინასწარ ნათქვამი.

წინასწარხედვა - გათვალისწინება, წინასწარ განსაზღვრა, განჭვრეტა რისამე.

წინაუკმო

1) ერთმანეთის საპირისპირო, ურთიერთსაწინააღმდეგო.

2) იგივეა, რაც პირიქით.

წინაფრა - იგივეა, რაც საჩიხი.

წინაქალაქი - გვიანდელი შუა საუკუნეების თბილისის ნაწილის - სეიდაბადის (იგივე ქვედა გარეუბნის) - ზოგადი სახელწოდება.

წინაღამეს (წინაღამით) - იმ ღამეს, რომელიც უშუალოდ უძღვოდა რაიმე მოვლენას, რაიმე ამბავს.

წინაღამინდელი - რაც რისამე წინა ღამეს მოხდა, წინა ღამეს იყო.

წინაღობა

1) ფიზიკაში - ნივთიერების თვისება, უნარი - წინააღმდეგობა გაუწიოს რაიმე ზემოქმედებას, ცვლილებას.

2) სპორტში - გზის შემკრავი საშუალებანი, მოძრაობის შემაფერხებელი პირობები რბენის, ჭენების და მისთანების დროს; დაბრკოლება.

წინაშე - თანდებული; მოითხოვს ნათესაობით ბრუნვას და აღნიშნავს:

1) ვისიმე, რისამე წინ ყოფნას.

2) როგორიმე დამოკიდებულებას ვინმესთან, რამესთან.

წინდა - ნაქსოვი ფეხსამოსი (იცვამენ ფეხსაცმლის შიგნით).

წინდაუხედავი

1) დაუკვირვებელი, ანგარიშმიუცემელი, დაუფიქრებელი (ადამიანი).

2) რისამე წინასწარ გაუთვალისწინებლად ჩადენილი (საქციელი.....), განუსჯელად ნათქვამი (სიტყვა...).

წინდაწინ - რამეზე წინ (დროის მიხედვით); რამეზე ადრე, რისამე (ძირითადის, მთავრის) მოხდენამდე; წინასწარ.

წინდახედული

1) ვინც მოფიქრებულად, დაკვირვებულად მოქმედებს.

2) წინასწარ მოფიქრებული, განსჯილი, გათვალისწინებული (მოქმედება....).

წინდებული - გრამატიკაში:

1) თანდებული, რომელიც წინ დაერთვის სახელს.

2) ზმნისწინი.

წინდი

1) იგივეა, რაც გირაო.

2) იგივეა, რაც ბელგა.

წინდისჩხირი - წინდის საქსოვი იარაღი - ფოლადის ან ხის ჩხირი.

წინდურა - წინდა, რომელსაც ყელი არა აქვს.

წინიდან - წინა მხრიდან.

წინკარი

1) დერეფანი, საჩეხი.

2) ბინაში შესასვლელი პირველი, მომცრო ოთახი (არასაცხოვრებელი), საიდანაც შედიან ოთახებში.

წინკიბე - შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში. მდინარე ქსნის ხეობაში (ახლანდელი ახალგორის მუნიციპალიტეტი).

წინკობანი - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ფასანაურის სადაბო საკრებულო), მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში. ზღვის დონიდან - 1430 მეტრი, დუშეთიდან - 58 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 51 კაცი.

წინმკლავი - ტანვარჯიშში - მკლავების წინ გაშვერა.

წინსართი - გრამატიკაში - ერთი სიტყვის ნაწილი, რომელიც მარტივ ფუძეს (ძირს) წინ უძღვის; თავსართი.

წინსაფარი - ქსოვილისა და მისთანათაგან შეკერილი ნაჭერი, რომელსაც იფარებენ წინა მხრიდან ტანსაცმლის დასაცავად გაჭუჭყიანებისგან.

წინსვლა

1) წინისკენ სვლა, წინ წასვლა, წინ წაწევა.

2) წარმატება, განვითარება.

3) სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში.

წინსოფელი - სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (პერევისის თემის საკრებულო). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 540 მეტრი. ჭიათურიდან - 5 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 487 კაცი.

წინტალა (Charadrius) - ჭაობის ფრინველი, გულთეთრი და ნაცრისფერი, აქვს გრძელი, სწორი ნისკარტი.

წინუბანი

1) სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში.

2) სოფელი ახმეტის მუნიციპალიტეტში (დუისის თემის საკრებულო). მდებარეობს პანკისის ხეობაში, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 580 მეტრი, ახმეტიდან - 16 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 264 ადამიანი.

3) სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში.

წინუბნისწყალი - მდინარე ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარცხენა შენაკადი.

წინღამით - იგივეა, რაც წინაღამით.

წინწაგდებული საქმე - საქმე, რომლის ნაწილი წინასწარაა გაკეთებული.

წინწადგმული ნაბიჯი - წინსვლა, წარმატება.

წინწამოწეული

1) ვინც, რამაც წინ წამოიწია; რაც, ვინც წინ წამოსწიეს.

2) წინისკენ გამოწეული, გამოშვერილი, გამობურცული.

წინწანაქარი - გამოხდისას პირველად გამოსული არაყი; თავი არაყი.

წინწასული

1) ვინც, რაც წინ წავიდა; დაწინაურებული; სხვებზე ადრე წასული.

2) უფრო მაღალ საფეხურზე ასული; განვითარებული, დაწინაურებული.

წინწაწევა - წინ გადანაცვლება.

წინწილა

1) იგივეა, რაც წინწილი.

2) წვრილი, პატარა.

წინწილი - საკრავი - ლითონის თეფში, რასაც მეორე ამნაირივე თეფშის დაკვრით ახმიანებენ.

წინწკალა (Gypsophila elegans) - ბალახოვანი მცენარე მიხაკისებრთა ოჯახისა, იკეთებს თეთრ ან ვარდისფერ წვრილ ყვავილს.

წინწკალაშვილები - სოფელი ხულოს მუნიციპალიტეტში.

წინწკალი

1) სითხის წვეთი, შხეფი.

2) ჩვეულებრივ მრავლობით რიცხვში - წინწკლები - ფერადი წერტილები ქსოვილზე.

წინწყალა - სოფელ სისკალის ძველი სახელწოდება.

წინწყარი - მდინარე, იხილე წენწყარი.

წინწყარო - სოფლები თეთრიწყაროს და წალკის მუნიციპალიტეტებში.

წინხადუ - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხევსურეთის თემის საკრებულო), თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე გორშეღმისწყლის (ხევსურეთის არაგვის ერთ-ერთი შემადგენელი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 1910 მეტრი, დუშეთიდან - 73 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 10 კაცი.

წიო - მთა თუშეთში, მაკრატელას ქედზე (3380 მეტრი).

წიოკი - იგივეა, რაც წიოკობა.

წიოკობა - წვრილი ხმით ყვირილი; წივილ-კივილი.

წიპარკა (Bideus tripartita) - მრავალწლოვანი ბალახი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა; იკეთებს ყვითელ ყვავილებს, იყენებენ მედიცინაში.

წიპრანა (წიპრია) - იგივეა, რაც ჭივჭავი.

წიპუკა - ძალიან პატარა, წრიპა.

წიპწა - ყურძნის კურკა.

წიპ-წიპ - წიწილების მოსახმობი ძახილი.

წიპწიპი - წიწილის ხმიანიბა.

წირა - სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში.

წირდალისხევი - მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, არაგვის მარცხენა შენაკადი.

წირვა - მთავარი ქრისტიანული მღვდელმსახურება, რომელიც დღისით სრულდება.

წირთხლი - კარის ან ფანჯრის ჩარჩოს გვერდი.

წირი

1) იგივეა, რაც ხაზი.

2) სოფლების ზემო წირის, შუა წირის და ქვემო წირის გავრცელებული სახელწოდება (ახალგორის მუნიციპალიტეტი).

წირიოხისღელე - მდინარე ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარცხენა შენაკადი.

წირმინდი - სოფლების ზედა წირმინდის და ქვედა წირმინდის გავრცელებული სახელწოდება (მესტიის მუნიციპალიტეტი).

წირნიაში - მწვერვალი მესტიის მუნიციპალიტეტში, სვანეთის კავკასიონზე.

წირპლი - თვალიდან გადმონადენი (და კილოებსა და წამწამებზე შემხმარი) ლორწოვანი სითხე.

წირპლიანი - ვისაც, რასაც წირპლი აქვს.

წირქვალი - სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე. თემის საკრებულოს ცენტრი. ზღვის დონიდან - 720 მეტრი, ჭიათურიდან - 10 კილომეტრი 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1385 კაცი.

წირქოლი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

წისქვილარი - მდინარე წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ჭანისწყლის მარცხენა შენაკადი.

წისქვილი - ნაგებობა, რომელშიც მარცვლეულის დასაფქვავი საგანგებო მოწყობილობაა გამართული.

წისქვილისწყალი

1) მდინარე თელავის მუნიციპალიტეტში, კისისხევის ტოტი, ალაზნის მარჯვენა შენაკადი.

2) მდინარე თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ივრის მარცხენა შენაკადი.

წიტაიშვილი გრიგოლი - მსახიობი (დაიბადა 1937 წელს).

წიტი

1) ახლად ამოვლებული ჩურჩხელის ჩამონაღვენთი თათარა.

2) ქათმის (და სხვა შინაური ფრინველისა და ცხოველის) ფაღარათი.

3) პატარა ბავშვის ან ხბოს განავალი.

წიტიანი - ლაწირაკი, ცინგლიანი.

წიფა

1) სოფელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტში (ზეგნის თემის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე საკრაულის (ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 560 მეტრი, ბაღდათიდან - 15 კილომეტრი. 2002 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 88 კაცი.

2) სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ლიხის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ჩხერიმელის ხეობაში. თემის საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 4 სოფელს: გოლათუბანი, გუდათუბანი, ფონა, წიფა). ზღვის დონიდან - 770 მეტრი. ხარაგაულიდან - 29 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 252 კაცი.

წიფარიო - მთა, იხილე წიფორი.

წიფელი (წიფელა) (Fagus) - მსხვილი, მაგარმერქნიანი ფოთლოვანი ხე; აქვს ნაცრისფერი ქერქი; ისხამს ზეთოვან ნაყოფს (წიწიბოს).

წიფერჩი - სოფელი ცაგერის მუნიციპალიტეტში.

წიფთაური - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

წიფი - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ბაზალეთის თემის საკრებულო). მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელისა და მისი მარჯვენა შენაკადის ყორნების წყალგამყოფის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ყორნების ხეობაში. ზღვის დონიდან - 460 მეტრი. ხარაგაულიდან - 7 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 71 კაცი.

წიფლავაკე - სოფლების ზედა წიფლავაკისა და ქვედა წიფლავაკის გავრცელებული სახელწოდება (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი).

წიფლაკაკია - სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში.

წიფლარი - ყოფილი სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში.

წიფლიანი - სადაც ბევრი წიფელი დგას.

წიფლიანი ჭალა - მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ილტოს მარცხენა შენაკადი.

წიფლიო - სოკო ერთგვარი, იჭმება.

წიფლისოკო - სოკო ერთგვარი, წიფლის ხეზე იზრდება; სააბედეა.

წიფლისჩიტა - პატარა მგალობელი ფრინველი.

წიფლისწყარო - სოფელი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში.

წიფლისხევი - მდინარე საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ივრის მარცხენა შენაკადი.

წიფლნარი - წიფლის ტყე.

წიფლოვანა - სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში.

წიფლოვანი - სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.

წიფლოვნისწყალი - მდინარე ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ალაზნის სათავე.

წიფნაგვარა - სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში.

წიფნარი - სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში.

წიფორი

1) მთა დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მთიულეთის ქედზე.

2) (წიფარიო) მთა ასპინძის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე.

3) სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ფასანაურის სადაბო საკრებულო), მთიულეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში. ზღვის დონიდან - 1525 მეტრი, დუშეთიდან - 54 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 5 კაცი.

4) სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

წიფრანი - - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (მაღაროსკარის თემის საკრებულო), გუდამაყრის ქედის აღმოსავლეთ კალტაზე, მდინარე არაგვის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 1400 მეტრი, დუშეთიდან - 33 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 44 კაცი.

წიფურია - შუა საუკუნეების (ძირითადად XVII საუკუნე) ისტორიული სავაჭრო-სახელოსნო პუნქტი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელოში, ახლანდელი გალის მუნიციპალიტეტის სოფელ თაგილიონის ტერიტორიაზე.

წიფურია ბორის - მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1933-2005 წწ).

წიფხა - იგივეა, რაც ბოყვი.

წიქორიძე პლატონ - პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე (1918-1995 წწ).

წიქური - მთა ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე.

წიწაკა

1) (Capsicum annuum) ბოსტნის კულტურული მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა; იკეთებს თეთრ ყვავილს; ისხამს მოგრძო წითელ ნაყოფს.

2) ამ მცენარის ნაყოფი; ცხარეა, ხმარობენ საჭმლის შესანელებლად.

წიწაკი

1) ფრინველი დაავადება - ხრტილოვანი წანაზარდი ენის წვერზე.

2) გაბდღვნილი ქათმის კანში ჩარჩენილი ბუმბულის ძირები.

წიწამურა - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (მჭადიჯვრის თემის საკრებულო), მდინარე ნარეკვავის (არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან - 780 მეტრი, დუშეთიდან - 16 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 62 კაცი.

წიწამური - - სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში (საგურამოს თემის საკრებულო), მდინარე არაგვის მარცხენა ნაპირას, ბებრისციხის აღმოსავლეთით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 144 კაცი. ისტორიულად წიწამური დიდი მცხეთის ერთ-ერთი უბანი იყო.

წიწანი - ხის პატარა ჯამი (იციან ფშავ-ხევსურეთში).

წიწვი - წვრილი (ნემსისებური) ხეშეში ფოთოლი, რომელსაც იკეთებს ფიჭვი, ნაძვი და მისთანები.

წიწვიანი - რასაც წიწვი ასხია.

წიწვნარი - წიწვიანი მცენარეების ტყე,

წიწვოვანი

1) იგივეა, რაც წიწვიანი.

2) რასაც წიწვის წვენი ურევია.

წიწიბო - წიფლის ნაყოფი; სამწახნაგოვანია; ზეთოვანი; იჭმება. მისგან ხდიან ზეთს.

წიწიბურა

1) (Gagopyrum sagittatum) ერთწლოვანი მარცვლოვანი მცენარე მატიტელასებრთა ოჯახისა; იკეთებს ფარად შეკრებილ თეთრ ყვავილებს; ისხამს სამწახნაგოვან ნაყოფს.

2) ამ მცენარის მარცვალი; მდიდარია სახამებლით, ხმარობენ ბურღულად.

წიწილა

1) ახლად გამოჩეკილი ქათამი (ვარიობამდე).

2) იგივეა, რაც ვარია.

წიწილაქი - დაჭრის შედეგად მიღებული მცირე ნაწილი (ხორცისა, შეშისა...).

წიწილი

1) გველისა და ზოგი სხვა ქვეწარმავლის ნაშიერი.

2) რისამე (მაგალითად, ბრინჯის) ხარშვის დროს შიგნით უმად დარჩენილი ნაწილი.

3) იგივეა, რაც წიწილა.

წიწილკურა (Cerastium caespilosum) - ბალახოვანი მცენარე მიხაკისებრთა ოჯახისა; აქვს წვრილი ფოთლები; იკეთებს თეთრ ყვავილებს.

წიწინა

1) რაც წიწინებს, რასაც წიწინი სჩვევია.

2) წიწინის მაგვარი, წრიპინა.

წიწინაური (Polygala) - მრავალწლოვანი დაბალი ბალახოვანი მცენარე.

წიწინი - ფრინველის (წიწილის, ჩიტის...) მიერ გამოცემული წვრილი ხმა; წრიპინი.

წიწკანა - იგივეა, რაც მესკია.

წიწკანაანთსერი - სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში.

წიწკარი - იგივეა, რაც წკირი.

წიწკი - იგივეა, რაც წკირი.

წიწკინა

1) რაც (ვინც) წიწკინებს.

2) წვრილი, უსიამოვნო, წიკვინა (ხმა).

წიწკინი - წვრილი, უსიამოვნო ხმა; წიკვინი.

წიწკიტელა - ბავშვების სათამაშო ისარი.

წიწლიკანა - პატარა და წვრილი, გამხდარი (ადამიანი); წრიპა.

წიწმატელა (Lepidium campestre) - ერთწლოვანი სარეველა მცენარე ჯვაროსანთა რიგისა; იკეთებს თეთრ ყვავილებს.

წიწმატი (Camelina saliva) - ერთწლოვანი ზეთოვანი მცენარე ჯვაროსანთა ოჯახისა; იკეთებს ყვითელ ყვავილებს.

წიწმატიანი - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, (დუზაგრამის საკრებულო). მდებარეობს ივრის ზეგანზე. ზღვის დონიდან - 450 მეტრი საგარეჯოდან - 37 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 643 კაცი.

წიწმატიანის ვაკე - ვაკე საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, ივრის ზეგნის ფარგლებში.

წიწმატურა (Capsella bura pasteris) - ერთწლოვანი სარეველა ბალახი ჯვაროსანთა ოჯახისა; იკეთებს თეთრ ყვავილებს, ხმარობენ მხლად.

წიხლი - ფეხის კვრა, ფეხის ჩარტყმა.