The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა 0006უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (მ-ნ)
ფოლდერის დახურვა
დოკუმენტის ნახვა მა
დოკუმენტის ნახვა მბ
დოკუმენტის ნახვა მგ
დოკუმენტის ნახვა მდ
დოკუმენტის ნახვა მე
დოკუმენტის ნახვა მვ
დოკუმენტის ნახვა მზ
დოკუმენტის ნახვა მთ
დოკუმენტის ნახვა მი
დოკუმენტის ნახვა მკ
დოკუმენტის ნახვა მლ
დოკუმენტის ნახვა მმ
დოკუმენტის ნახვა მნ
დოკუმენტის ნახვა მპ
დოკუმენტის ნახვა მჟ
დოკუმენტის ნახვა მრ
დოკუმენტის ნახვა მს
დოკუმენტის ნახვა მტ
დოკუმენტის ნახვა მუ
დოკუმენტის ნახვა მფ
დოკუმენტის ნახვა მქ
დოკუმენტის ნახვა მღ
დოკუმენტის ნახვა მყ
დოკუმენტის ნახვა მშ
დოკუმენტის ნახვა მჩ
დოკუმენტის ნახვა მც
დოკუმენტის ნახვა მძ
დოკუმენტის ნახვა მწ
დოკუმენტის ნახვა მჭ
დოკუმენტის ნახვა მხ
დოკუმენტის ნახვა მჯ

მა

 

მა - მცირე აზიაში მცხოვრებ ტომთა მითოლოგიის ქალღმერთი, ღმერთების დედა

მაადი - ეგვიპტის ქალაქ კაიროს სიახლოვეს შემორჩენილი ენეოლითური ხანის (IV ათასწლეულის II ნახევარი) დასახლების ნარჩენები.

მააკია (Maackia) - ფოთოლმცვივან მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა.

მააკონდი - ძველ ესტონეთში ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული.

მაალე-ადუმიმი - ქალაქი ისრაელში. მდებარეობს იუდეის უდაბნოში, იერუსალიმიდან 8 კმ-ით აღმოსავლეთით (მოსახლეობა 33 ათასი - 2007 წ).

მაამებელი

1) რაც აამებს.

2) იგივეა, რაც მლიქვნელი.

მაამებლობა - მაამებლის თვისება, მლიქვნელობა.

მაამო - შეძახილი ხარების გასარეკად.

მაანები - ლიბანის მმართველთა დინასტია XVI-XVII საუკუნეებში.

მაანენი ადრიან ვან - ამერიკელი ასტრონომი (1884-1946 წწ).

მაანვეკები - იგივე მააჰისები.

მაანი - ქალაქი იორდანიაში, ამავე სახელწოდების მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მაანიდები - ლიბანის ფეოდალური საგვარეულო და მმართველთა დინასტია XII-XVII საუკუნეებში.

მაანიკვარა - მდინარე გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, ერთვის შავ ზღვას (სიგრძე - 11 კილომეტრი).

მაანშანი - ქალაქი აღმოსავლეთ ჩინეთში, ანხოის პროვინციაში (290 ათასი).

მაარდუ - ქალაქი ესტონეთში, ფინეთის ყურის ნაპირზე (15 ათასი)

მაარები (გერმ maar) - ვულკანური წარმოშობის ძაბრისებრი ან ცილინდრული ჩაღრმავებანი, რომლებიც შეიქმნა დედამიწის ზურგზე აირების ერთჯერადი აფეთქების შედეგად.

მაარი (ნამდვილი სახელი და გვარი გურგენ აჯემიანი) - სომეხი მწერალი (1903-1969 წწ).

მაარი აბუ ლალა აჰმად იბნ აბდ ალ-ლაჰ იბნ სულეიმან ალ-თანუხი - არაბი პოეტი და მოაზროვნე (979-1057 წწ).

მაასი - მდინარე საფრანგეთში, ბელგიასა და ნიდერლანდში, ერთვის მდინარე რაინის დელტას (სიგრძე - 925 კილომეტრი).

მაასტრიხტი - ქალაქი ნიდერლანდში, ლიმბურგის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (115 ათასი).

მაატაი ვანგარი მუტა - კენიელი საზოგადო მოღვაწე ქალი, 2004 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში (დაიბადა 1940 წელს).

მაატი - ძველ ეგვიპტურ მითოლოგიაში - ჭეშმარიტების გამომხატველი ქალღმერთი.

მააჰისები (მაანვეკები) - ფინურ მითოლოგიაში მიწისქვეშეთში მობინადრე საშინელი შესახედაობის ავსულები.

მაბა - ჩადსა და სუდანში მცხოვრები ხალხი.

მაბეზღარი (მაბეზღარა) - ვინც დაბეზღება იცის.

მაბეზღარობა - ენატანიობა.

მაბილიონი (მაბიიონი) ჟაკ - ფრანგი ისტორიკოსი, დიპლომატიკის და პალეოგრაფიის მამამთავარი (1632-1707 წწ)

მაბინი აპოლინარიო - ფილიპინების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი XX საუკუნის დასაწყისში (1864-1903 წწ).

მაბინოგიონი - „მოძღვრებანი ახალგაზრდა პოეტთათვის“, კელტების თქმულებათა კრებული (XVI საუკუნე).

მაბზაკუნა - იხილე ბოლოქანქარა.

მაბლი გაბრიელ ბონო დე - ფრანგი განმანათლებელი და ფილოსოფოსი (1709-1785 წწ).

მაბუია (mabuya) - სამხრეთ ნახევარსფეროში გავრცელებული ხვლიკების სახეობა; სიგრძე 22 სმ-მდე.

მაგადანი - ქალაქი რუსეთის შორეულ აღმოსავლეთში, ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (125 ათასი).

მაგადი - მლაშე ტბა კენიაში.

მაგადჰა - ისტორიული ოლქი და სახელმწიფო ინდოეთში (ახლანდელი სამხრეთ ბიჰარი).

მაგათი - კუთვნილებითი ნაცვალსახელი: რაც მაგათ აქვთ, ვინც მაგათ ჰყავთ.

მაგალითი

1) რაიმე დებულების ცხადსაყოფად მოყვანილი ცალკეული ფაქტი, ნიმუში.

2) სხვისთვის მისაბაძი საქციელი თუ მოვლენა.

3) მათემატიკური გამოსახულება, რომელიც მოითხოვს გარდაქმნას და ამოხსნას.

მაგანა - მდინარე წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი (სიგრძე - 24 კილომეტრი).

მაგანის უღელტეხილი - უღელტეხილი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთის კავკასიონზე.

მაგაპაგალი დიოსდადო - ფილიპინების პრეზიდენტი 1961-65 წლებში (1910-1997 წწ).

მაგარდელი - სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში.

მაგარერო სამუელ - ანტიკოლონიალური აჯანყების ხელმძღვანელი ნამიბიაში (1856-1923 წწ).

მაგარი

1) ძნელად გასატეხი, ძნელად დასანგრევი.

2) ძლიერი ღონიერი.

3) ბევრი სპირტის შემცველი სასმელი.

მაგარი ვლადიმირ - უკრაინელი რეჟისორი, მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1900 -1965 წწ).

მაგარ-მაგარი - კარგა მაგარი.

მაგასი - რუსეთის შემადგენლობაში არსებული ინგუშეთის რესპუბლიკის დედაქალაქი 1999 წლიდან (10 ათასი).

მაგატე (რუს. აბრევიატურა - МАГАТЭ, ინგლ. International Atomic Energy Agency - IAEA) - ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო. შეიქმნა 1957 წელს.

მაგგვარი - მაგის მსგავსი, ეგეთი, მაგნაირი, მაგისთანა.

მაგდალენა

1) დეპარტამენტი კოლუმბიაში.

2) (ესპან. Rio Madalena) მდინარე სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, გაედინება კოლუმბიის დასავლეთით და ერთვის კარიბის ზღვას (სიგრძე - 1550 კილომეტრი, აუზის ფართობი 260 ათასი კვ.კმ).

მაგდალენო მაურისიო - მექსიკელი მწერალი (1906-1990 წწ).

მაგდანას ლურჯა - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1955 წელს. დამდგმელი რეჟისორები - თენგიზ აბულაძე და რეზო ჩხეიძე. სცენარის ავტორი - კარლო გოგოძე. დამდგმელი ოპერატორები - ლევ სუხოვი და ალექსანდრე დიღმელოვი. კომპოზიტორი - არჩილ კერესელიძე. მთავარ როლებში: დუდუხანა წეროძე (მაგდანა), ლიანა მოისწრაფიშვილი (სოფო), მიხო ბორაშვილი (მიხო), ნანი ჩიქვინიძე (კატო), აკაკი კვანტალიანი (მენახშირე მიტუა), კარლო საკანდელიძე (მიტუას მოჯამაგირე), ალექსანდრე ომიაძე (გიგო პაპა), აკაკი ვასაძე (მამასახლისი), ალექსანდრე თაყაიშვილი (მოსამართლე), დოდო აბაშიძე, ცაცა ამირეჯიბი, მავრ პიასეცკი, ბუხუტი ზაქარიაძე.

მაგდებურგი (Magdeburg) - ქალაქი გერმანიაში, საქსონი-ანჰალტის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი, მდებარეობს მდინარე ელბაზე (275 ათასი).

მაგდენი - მაგ რაოდენობის, ეგრე ბევრი.

მაგდროული - მაგ ხნისა.

მაგელანგი - ქალაქი ინდონეზიაში, ცენტრალური იავის პროვინციაში (125 ათასი).

მაგელანი (მაგალიაინში) ფერნან - პორტუგალიელი ზღვაოსანი, რომლის ექსპედიციამ პირველმა შემოუარა დედამიწას 1519-1522 წლებში (1480 - 1521 წწ).

მაგელანის სრუტე - სრუტე სამხრეთ ამერიკის კონტინენტსა და ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგს შორის.

მაგვარი - მსგავსი (იწერება წინამავალ სიტყვასთან ერთად).

მაგია (ბერძნ. mageia) - ჯადოქრობა, მისნობა.

მაგიდა (არაბ.)

1) დგამი, ავეჯი სხვადასხვა დანიშნულებისა, აქვს ჰორიზონტალური ფიცარი და მაღალი ფეხები.

2) ზოგი დაწესებულების განყოფილება, რომელიც განაგებს რაიმე სპეციალურ საქმეებს.

მაგიერ - იგივეა, რაც მაგივრად.

მაგიერი - შემცვლელი, ნაცვალი.

მაგივრად - რისამე შემცვლელად, ნაცვლად.

მაგივრობა - სხვა ვისიმე, რისიმე ნაცვლად რაიმე მოვალეობის ან დანიშნულების შესრულება.

მაგინდანაო

1) მოროს ხალხთა ოჯახის ერთ-ერთი განშტოება ფილიპინებში.

2) პროვინცია ფილიპინებში, კუნძულ მინდანაოს აღმოსავლეთ ნაწილში.

მაგინებელი - ვინც აგინებს.

მაგინი (Maginn, Simon) საიმონ - ინგლისელი მწერალი (დაიბადა 1961 წელს).

მაგისათვის

1) მაგის გულისთვის.

2) იხმარება კავშირად, გამოხატავს მიზანს.

მაგისთანა - მაგის მსგავსი.

მაგისი - კუთვნილებითი ნაცვალსახელი, რაც მაგას აქვს, ვინც მაგას ჰყავს.

მაგისტრალი (ლათ.)

1) მთავარი ხაზი.

2) დიდი ქალაქის ქუჩა, რომელზედაც ინტენსიური მოძრაობაა.

3) მთავარი კაბელი ან სადენი ელექტრულ ქსელში.

მაგისტრალური - მთავარი, ძირითადი.

მაგისტრანტი - პირი, რომელიც ემზადება მაგისტრის ხარისხის მოსაპოვებელი დისერტაციის დასაცავად.

მაგისტრატი (ლათ. Magistratus)

1) ქალაქის მმართველობა, მუნიციპალიტეტი.

2) მოსამართლე - ინგლისსა და საფრანგეთში.

3) ძველ რომში - სახელმწიფო თანამდებობა, ამ თანამდებობაზე მყოფი პირი.

მაგისტრატურა

1) ზოგ ქვეყანაში სასამართლოს თანამდებობის პირთა ერთობლიობა.

2) ძველ რომში: უმაღლესი სახელმწიფო თანამდებობანი.

მაგისტრი (ლათ.)

1) სამეცნიერო ხარისხი, ამ ხარისხის მქონე პირი.

2) შუა საუკუნეებში ბერმონაზვნური ან რაინდული ორდენის მეთაურის ტიტული.

მაგიტომ - მაგის გამო, მაგ მიზეზით, მაგის შედეგად.

მაგიური - ჯადოსნური, გრძნეული.

მაგლემოზე - მეზოლითის ხანის არქეოლოგიური კულტურა სკანდინავიის ქვეყნების ტერიტორიაზე (ძვ.წ.აღ. VII-V სს)..

მაგმა (ლათ.) - ვულკანის მოქმედების შედეგად დედამიწის სიღრმიდან ამოტყორცნილი გამდნარი სილიკატური მასა.

მაგნაირი - იგივეა, რაც მაგგვარი.

მაგნატი (ლათ.)

1) ევროპის ზოგ ქვეყანაში (პოლონეთი, უნგრეთი) მსხვილი მემამულე.

2) გადატანით ითქმის მდიდარ ბიზნესმენზე; ბობოლა.

მაგნეზია (ლათ.) - თეთრი ფხვნილი, მაგნიუმის ჟანგი ან მარილი; იყენებენ მედიცინაში.

მაგნეზიტი (ლათ.) - მინერალი თეთრი ან მოყვითალო ფერისა; მაგნიუმის ნახშირმჟავა მარილი. იყენებენ როგორც ცეცხლგამძლე მასალას.

მაგნესია - ამ სახელწოდებით ცნობილია ორი ბერძნული ქალაქი მცირე აზიაში

მაგნეტიზმი

1) მაგნიტის, აგრეთვე ელექტრობით დამუხტული გამტარის თვისება მიიზიდოს ან განიზიდოს ზოგიერთი სხეული.

2) მოძღვრება მაგნიტურ მოვლენათა და სხეულთა მაგნიტურ თვისებათა შესახებ.

მაგნეტიტი (ბერძნ.) - მინერალი, რომელიც რკინას შეიცავს და აქვს მაგნიტური თვისებები.; მაგნიტური რკინაქვა.

მაგნეტო (ფრანგ.) - შიგაწვის ძრავის ცილინდრში ელექტრომაგნიტური გენერატორი საწვავი ნარევის ასარევად.

მაგნეტონი - მაგნიტური მომენტის გასაზომი ერთეული, რომელიც მიღებულია ბირთვულ ფიზიკაში.

მაგნეტრონი (ლათ.) - სპეციალური კონსტრუქციის ელექტრონმილაკი, რომელშიც ელექტრონულ ნაკადზე ერთდროულად მოქმედებს მუდმივი ელექტრული და მაგნიტური ველები.

მაგნიტი (ბერძნ.) - სხეული (რკინა, ფოლადი), რომელსაც აქვს ზოგი სხეულის მიზიდვის ან განზიდვის უნარი. ძველ ქართულში - ანდამატი.

მაგნიტიზმი - იხილე მაგნეტიზმი.

მაგნიტნაია - მთა სამხრეთ ურალის აღმოსავლეთ კალთაზე, ჩელიაბინსკის ოლქში (616 მ).

მაგნიტო - რთული სიტყვების პირველი შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს მაგნიტთან დაკავშირებულს.

მანიტოგორსკი - ქალაქი რუსეთის ჩელიაბინსკის ოლქში, მდინარე ურალის ორივე ნაპირას (430 ათასი).

მაგნიტოგრამა - დედამიწის მაგნიტური ველის ცვლილებათა გრაფიკული ჩანაწერი.

მაგნიტოგრაფი - ხელსაწყო, რომელიც განუწყვეტლივ აღნიშნავს დედამიწის მაგნიტური ველის ცვლილებებს.

მაგნიტოლა - მაგნიტოფონის შემცველი რადიომიმღები.

მაგნიტომეტრი - მაგნიტური ველის ძაბვის საზომი ხელსაწყო.

მაგნიტომეტრია - ფიზიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის მაგნიტურ ველსა და მის ანომალიებს.

მაგნიტოსტატიკური ველი - უძრავი მუდმივი მაგნიტების მაგნიტური ველი.

მაგნიტოსტრიქცია (ბერძნ.) - ფერომაგნიტური სხეულების ფორმისა და ზომის ცვლილება დამაგნიტებისას.

მაგნიტოფონი (ბერძნ.) - აპარატი ბგერის მაგნიტური გზით ჩასაწერად და ჩაწერილი ბგერების მოსასმენად.

მაგნიტუდა (ლათ.) - მიწისძვრის რაოდენობრივი პირობითი მახასიათებელი.

მაგნიტური - მაგნიტთან დაკავშირებული, მაგნიტის თვისებისა.

მაგნიუმი (Mg) - ქიმიური ელემენტი, მოვერცხლისფრო მსუბუქი ჭედადი ლითონი. წვის დროს გამოსცემს თეთრ კაშკაშა სინათლეს, ატომური ნომერი 12, ატომური მასა 24,305. სახელი წარმოდგა მცირე აზიის ქალაქ „მაგნეზიიდან“. ადამიანისათვის ცნობილია უძველესი დროიდან. იყენებენ ფოტოგრაფიაში, პიროტექნიკაში.

მაგნოლია (ფრანგ.) - თბილი ქვეყნების ხე ან ბუჩქი; აქვს დიდი სურნელოვანი თეთრი ყვავილები. აშენებენ როგორც დეკორატიულ მცენარეს.

მაგნოლითი (ლათ.) - იგივეა, რაც ქსილოლითი.

მაგნონი - კვაზინაწილაკი, რომელიც შეესაბამება ურთიერთქმედ სპინთა სისტემის ელემენტარულ აგზნებას.

მაგნუმი - ამერიკელი და ევროპელი ფოტოგრაფების საერთაშორისო გაერთიანება (შეიქმნა 1947 წელს).

მაგნუს I ლადოლუს - შვედეთის მეფე 1275-90 წლებში (? - 1290 წ).

მაგნუს II ერიქსონ - შვედეთის (1319-63) და ნორვეგიის (1319-74) მეფე (1316-1374 წწ).

მაგნუს VI ჰოკონსონ ლაგაბეტერი - ნორვეგიის მეფე (1238-1280 წწ).

მაგნუსენი (Magnusen, Finn) ფინ - დანიელი მეცნიერი, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტის პროფესორი, ერთ-ერთი პირველი შემგროვებელი და გამომცემელი ძველჩრდილოური ლიტერატურისა (1781-1847 წწ).

მაგნუსი (გერმ. Magnus) - დანიის პრინცი (ოლდენბურგების დინასტიიდან), ლივონიის მეფე 1570 წლიდან (1540-1583 წწ).

მაგნუსი ოლავ - შვედი კათოლიკე მღვდელი და მწერალი, ჩრდილოეთის ქვეყნების ფუნდამენტალური აღწერის ავტორი (1490-1557 წწ).

მაგნუსი რუდოლფ - ჰოლანდიელი ფიზიოლოგი და ფარმაკოლოგი, წარმოშობით გერმანელი (1873-1927 წწ).

მაგნუსი ჰენრიხ გუსტავ - გერმანელი ფიზიკოსი (1802-1870 წწ).

მაგო (ფრანგ.) - უკუდო მაიმუნი, გავრცელებულია აფრიკაში (ალჟირი, მაროკო).

მაგოგი - იხილე გოგი და მაგოგი.

მაგოდენი

1) იგივეა, რაც მაგდენი.

2) მაგ სიდიდისა, მაგ ზომისა, ეგრე დიდი, ეგრე ბევრი.

მაგომაევი აბდულ მუსლიმ - აზერბაიჯანელი კომპოზიტორი, ეროვნული მუსიკალური თეატრის ერთ-ერთი შემქმნელი (1885-1937 წწ).

მაგომაევი მუსლიმ - აზერბაიჯანელი მომღერალი (ბარიტინი), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1942-2008 წწ).

მაგრა - იგივეა, რაც მაგრად.

მაგრამ - კავშირი, უპირისპირებს ერთმანეთს საწინააღმდეგო მნიშვნელობის სიტყვებს ან წინადადებებს.

მაგრანეთი - სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ნაქალაქარის თემის საკრებულო), ერწოს ქვაბულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან - 1100 მეტრი, თიანეთიდან - 30 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 372 ადამიანი.

მაგრე- იგივეა, რაც ეგრე.

მაგრილებელი - იგივეა, რაც გამაგრილებელი.

მაგრიტი რენე - ბელგიელი მხატვარი, სიურრეალიზმის ერთ-ერთი უდიდესი წარმომადგენელი (1898-1967 წწ).

მაგსაისაი რამუნ - ფილიპინების პრეზიდენტი 1952-57 წლებში, დაიღუპა ავიაკატასტროფაში (1907-1957 წწ).

მაგსიგანე - ეგრე განიერი.

მაგსიგრძე- ეგრე გრძელი.

მაგსიდიდე - ეგრე დიდი.

მაგსიმძიმე - ეგრე მძიმე.

მაგსისხო - ეგრე მსხვილი.

მა-გუ - ჩინურ მითოლოგიაში - კეთილი ფერია; წარმოედგინათ ბედნიერების და ხანგრძლივი სიცოცხლის სიმბოლოდ.

მაგული - ქალის ქართული სახელი

მაგულა დიმიტრი - რუსი პოეტი (1880-1967 წწ)

მადა

1) საჭმლის ნდომა, ჭამის სურვილი.

2) მთა სამხრეთ საქართველოს ვულკანურ ზეგანზე, ჯავახეთის ქედის დასავლეთ კალთის ძირში, მადათაფის ტბის ჩრდილოეთით, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში (სიმაღლე - 2713 მეტრი).

მადააღძრული - ვისაც მადა აღეძრა, მოუვიდა.

მადაგასკარი - კუნძული ინდოეთის ოკეანეში, აფრიკის კონტინენტიდან 400 კმ მანძილზე.

მადაგასკარი

(მადაგასკარის რესპუბლიკა, malag. Repoblikan'i Madagasikara, frang. Republique de Madagascar, ingl. Republic of Madagascar).
- სახელმწიფო ამავე სახელწოდების კუნძულსა და სხვა მცირე კუნძულებზე (1975 წლამდე მალაგასის რესპუბლიკა).
- ეროვნული დევიზი - „Tanindrazana, Fahafahana, Fandrosoana“ (სამშობლო, თავისუფლება, პროგრესი).
- დამოუკიდებლობის დღე (საფრანგეთისგან) - 1960 წლის 26 ივნისი.
- მმართველობის ფორმა - საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ეროვნული სახალხო ყრილობა.
- ფართობი - 587 041 კვ.კმ.
- დაყოფილია 6 პროვინციად.
- მოსახლეობა - 20 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 33 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენები - მალაგასური და ფრანგული.
- დედაქალაქი - ანტანანარივუ.
- ვალუტა - არიარი.
- ქვეყნის კოდი - MDG.
- დროის სარტყელი - UTC +3.
- სატელეფონო კოდი - +261.
- ინტერნეტ-დომენი - mg.

მადაგახსნილი - ვისაც მადა გაეხსნა, მადაზე მოსული.

მადადაკარგული - ვისაც მადა დაეკარგა.

მადათაფა (მადა) - ტბა ჯავახეთის ვულკანური მთიანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2108 მეტრზე. სარკის ფართობი - 8,78 კვ.კმ, აუზის ფართობი 136 კვ.კმ., უდიდესი სიღრმე - 1,7 მეტრი, წყლის მოცულობა - 9,7 მლნ კუბ.მ.

მადამ (ფრანგ.) - საფრანგეთსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში გათხოვილი ქალის ხსენება ან მისდამი მიმართვა (ჩვეულებრივ გვართან ერთად).

მადაპოლამი - თეთრი მკვრივი ბამბის ქსოვილი უპირატესად თეთრეულისთვის (ინდოეთის ერთ-ერთი ქალაქის სახელის მიხედვით).

მადანი - ლითონის ან სასარგებლო მინერალის შემცველი ქანი.

მადარა - არქეოლოგიურ ძეგლთა კომპლექსი ბულგარეთის ქალაქ შუმენის მახლობლად.

მადარასი ვიქტორ - უნგრელი მხატვარი (1830 - 1917 წწ).

მადაჩი იმრე - უნგრელი პოეტი და დრამატურგი (1823-1864 წწ).

მადეირა

1) კუნძულების ჯგუფი ატლანტის ოკეანეში, ეკუთვნის პორტუგალიას.

2) მდინარე ბოლივიასა და ბრაზილიაში, ამაზონის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე მამორესთან ერთად - 3200 კილომეტრი).

მადერა - ერთგვარი მაგარი ღვინო (პორტუგალიის კუნძულ მადერას სახელის მიხედვით).

მადერნა (მადერნო) კარლო - იტალიელი არქიტექტორი, ბაროკოს წარმომადგენელი (1556-1629 წწ).

მადერნიექსი იულის - ლატვიელი მხატვარი (1870 - 1965 წწ).

მადერო ფრანსისკო ინდალესიო - მექსიკის პრეზიდენტი 1911-13 წლებში (1873-1913 წწ).

მადერუელი - ქალაქი დიდ ბრიტანეთში, შოტლანდიაში (80 ათასი).

მადია (მედეა) - ქალაქი ალჟირში, მადიის ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი (85 ათასი).

მადიანი

1) მადის მქონე.

2) მადის აღმძვრელი, მადის მომგვრელი.

მადიარები - უნგრელთა საკუთარი სახელი.

მადიარი ლიუდვიგ იგნატის ძე (ნამდვილი სახელი და გვარი - ლაიოშ მოლჰოფერი) - უნგრეთის და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე, ცხოვრობდა სსრკ-ში (1891-1940 წწ).

მადიდებელი

1) ვინც ადიდებს.

2) ქება-დიდებას ასხამს.

მადინათ-ჰაბუ (მედინეთ-აბუ) - ძვ. ეგვიპტური და ადრინდელი კოპტური დასახლება დასავლეთ თებეს სამხრეთ ნაწილში (ძვ.წ.აღ. XIX ს დასასრული).

მადისონი - ქალაქი აშშ-ს უისკონსინის შტატში (190 ათასი, გარეუბნებით - 350 ათასი).

მადისონი ჯეიმზ - აშშ-ს მეოთხე პრეზიდენტი 1809-17 წლებში (1751-1836 წწ).

მადიუნი - ქალაქი ინდონეზიის აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში (170 ათასი).

მადლენი ლუი - ფრანგი ისტორიკოსი (1871-1956 წწ).

მადლენის კულტურა - არქეოლოგიური კულტურა პალეოლითის ბოლოს, წინ უსწრებდა აზილის კულტურას; გავრცელებულია დასავლეთ ევროპის რიგ ქვეყნებში.

მადლი

1) სიკეთე, კეთილი საქმე.

2) (ძვ.) ზეციური ძალა, წყალობა, ზეცით ბოძებული ნიჭი.

3) (ძვ.) იგივეა, რაც მადლობა.

მადლი ილდიკო - უნგრელი მოჭადრაკე ქალი, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1969 წელს).

მადლიანი

1) მადლის მქნელი, კეთილი, სათნო.

2) სანდომიანი, მიმზიდველი, სათნო.

მადლობა

1) დაფასება ვისიმე სასიკეთო ან სასურველი მოქმედებისა, კმაყოფილების განცდა ამის გამო.

2) სიტყვები, რომლებიც ასეთ გრძნობას გამოხატავს.

მადლობელი - მადლობის გრძნობით გამსჭვალული, მადლიერი.

მადლიერება - მადლობის გრძნობა.

მადლიერი - მადლობის გრძნობით განმსჭვალული.

მადმუაზელ (ფრანგ.) - საფრანგეთსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში გაუთხოვარი ქალის ხსენება ან მისდამი მიმართვა (ჩვეულებრივ სახელთან ან გვართან ერთად).

მადნეული - სხვადასხვაგვარი მადანი.

მადნეულობა - იგივეა, რაც მადნეული.

მადნიანი - მადნის შემცველი.

მადნიანი მთები (კრუშნე ჰორი) - ქედი გერმანიისა და ჩეხეთის საზღვარზე.

მადონა

1) (იტალ.) ღვთისმშობლის სახელწოდება (კათოლიკურ სამყაროში), ღვთისმშობლის სკულპტურული ან ფერწერული გამოსახულება.

2) (იტალ.) ძველად იტალიაში - მიმართვა გათხოვილი ქალისადმი.

3) ქალაქი ლატვიაში.

4) (ნამდვილი სახელი - ლუიზა ვერონიკა ჩიკონე) - ამერიკელი პოპ-მომღერალი და კინომსახიობი (დაიბადა 1958 წელს).

მადრასი

1) ტამილნადის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრის ჩენაის სახელი 1996 წლამდე.

2) ინდოეთის ტამილნადის შტატის სახელი 1969 წლამდე.

მადრიგალი (იტალ. madrigale) - აღორძინების ეპოქაში გავრცელებული საერო მუსიკალურ-პოეტური ჟანრი, შემდგომ, XVIII-XIX საუკუნეების სალონურ პოეზიაში - პატარა ლირიკული ლექსი, ჩვეულებრივ მიძღვნილი ქალისადმი. ქართულ ლიტერატურაში მადრიგალის ნიმუშია ნიკოლოზ ბარათაშვილის „საყურე“, იოსებ გრიშაშვილის „ელისაბედ ჩერქეზიშვილის საღამო“, „რა კარგი ხარ, რა კარგი“ და სხვა.

მადრე-დე-დიოსი - მდინარე პერუსა და ბოლივიაში, მდინარე ბენის მარცხენა შენაკადი.

მადრიდი (ესპან. Madrid) - ესპანეთის დედაქალაქი, ახალი კასტილიის ადმინისტრაციული ცენტრი. ისტორიულ წყაროებში ციხე-სიმაგრე «მაჯირითის» სახელით 932 წლიდან მოიხსენიება. არაბთა ბატონობიდან გათავისუფლდა 1083 წელს. XIV საუკუნიდან კასტილიის მეფეთა რეზიდენციაა. 1561 წელს მთელი ესპანეთის დედაქალაქად გამოცხადდა (3,2 მილიონი - 2005 წ).

მადურა - კუნძული იავის ზღვაში, ეკუთვნის ინდონეზიას.

მადურაი (მადურა) - ქალაქი ინდოეთის ტამილნადის შტატში (955 ათასი).

მადჰვა - ძველინდოელი მოაზროვნე, დუალისტური ვედანტის წარმომადგენელი (1199-1276 წწ).

მადჰიამიკა - ბუდიზმის ფილოსოფიური სკოლა; ვითარდებოდა ინდოეთში II-IX საუკუნეებში.

მადჰია-პრადეში - შტატი ინდოეთის ცენტრალურ ნაწილში, ადმინისტრაციული ცენტრი - ბჰოპალი.

მაებასი - ქალაქი იაპონიაში, გუმის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი (250 ათასი).

მაეკავა კუნიო - იაპონელი არქიტექტორი (1905 - 1986 წწ).

მაეჟანი - ლეონტი მროველის თანახმად, ქართლის სპასპეტი IV საუკუნეში.

მაესტოზო (იტალ.) - დიდებული, საზეიმო ხასიათის შესრულების აღნიშვნა.

მაესტრო (იტალ.) - დიდი ხელოვანის, აგრეთვე მოჭადრაკის საპატიო მოსახსენიებელი სიტყვა.

მავალი - ვინც, რაც დადის, მოსიარულე.

მავანი (საუბ.) - ესა თუ ის პიროვნება ან ცნება; ხმარობენ როდესაც არ უნდათ ვისიმე, რისიმე დასახელება.

მა-ვანი (ჩინ. „ცხენების მეფე“) - ჩინურ მითოლოგიაში ცხენების მფარველი ღვთაება.

ალ-მავარდი - აბუ ლ-ჰასან ალი იბნ მუჰამად იბნ ჰაბიბ - არაბი მეცნიერი, მუსლიმური სამართლისმცოდნე (974-1058 წწ).

მავედრებელი - ვინც ევედრება, ეხვეწება ვისმე, რასმე.

მავერანაჰრი - ამუდარიისა და სირდარიის შუამდინარეთის (სამარყანდ-ბუხარის რეგიონის) არაბული სახელწოდება VII საუკუნიდან.

მავზოლეუმი (ლათ.) - მონუმენტი ან ნაგებობა, მიცვალებულის ნეშტისათვის; სახელი ეწოდა კარიის მმართველ მავსოლეს სახელის მიხედვით.

მავთული - ძაფის ან თოკის მსგავსი ლითონის ნაწარმი.

მავთულხლართი - მოძრაობის შესაფერხებლად გაკეთებული ღობურა.

მავკები (ნავკები) - აღმოსავლელ სლავთა მითოლოგიაში - მავნებელობის მომტანი ავსულები.

მავლიანოვა ჰანიფა - ტაჯიკი მომღერალი, ლირიკულ-დრამატული სოპრანო, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1924 წელს).

მავლა - ისლამამდელ არაბეთში განთავისუფლებული მონა ან სამხედრო ტყვე.

მავლანა-ზადე - სარბედართა აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი სამარყანდში (1365 წ).

მავნე

1) ზიანის, ზარალის მომტანი.

2) იგივეა, რაც მავნე სული.

მავნებელი

1) იგივეა, რაც მავნე.

2) მწერი, რომელიც ზიანს აყენებს მცენარეებს.

3) ადამიანი, რომელიც ზიანს აყენებს სახალხო, სახელმწიფო ინტერესებს.

მავნებლობა - ვნება, ზიანის მიყენება.

მავნებლური - მავნებლის დამახასიათებელი.

მავნეობა - მავნე თვისება.

მავრები (ბერძნ.)

1) ანტიკურ ხანასა და შუა საუკუნეებში ჩრდილოეთ აფრიკის (ეგვიპტის გამოკლებით) ძირითადი მოსახლეობის და მათი დამპყრობი არაბების ევროპული სახელწოდება.

2) მავრიტანიის ძირითადი მოსახლეობა.

მავრი იანკა (ნამდვილი სახელი და გვარი - ივან ფიოდოროვი) - ბელორუსი მწერალი (1883-1971 წწ).

მავრიკი - კუნძული ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში (1.865 კვ.კმ).

მავრიკი (მავრიკის რესპუბლიკა, ფრანგ. Republique de Maurice).
- სახელმწიფო კუნძულ მავრიკიზე და მიმდებარე კუნძულებზე, ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
- ეროვნული დევიზი - „Stella Clavisque Maris Indici“ (ლათ. ვარსკვლავი და გასაღები ინდოეთის ოკეანისა).
- ჰიმნი -„Motherland“.
- დამოუკიდებლობის დღე (დიდი ბრიტანეთისგან) - 1968 წლის 12 მარტი.
- მმართველობის ფორმა - რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი საკანონმდებლო ყრილობა.
- ფართობი - 2040 კვ.კმ.
- დაყოფილია 9 რეგიონად.
- მოსახლეობა - 1,2 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 603 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - ინგლისური, ფრანგული (რეგიონალური).
- დედაქალქი - პორტ-ლუი.
- ვალუტა - მავრიკის რუპია.
- ქვეყნის კოდი - MUS.
- დროის სარტყელი - UTC +4.
- სატელეფონო კოდი - +230.
- ინტერნეტ-დომენი - mu.

მავრიკოსი - ბიზანტიის იმპერატორი 582 წლიდან (539 - 602 წწ).

მავრისტები (წმ. მავრის კონგრეგაცია) - ბენედიქტელთა ორდენის ფრანგული მონაზვნური კონგრეგაცია. დაარსდა 1618 წელს.

მავრიტანია (მავრიტანიის ისლამური რესპუბლიკა, ფრანგ. Republique Islamique de Mauritanie, arab. al-jumhuria al-islamia al-mauritania).
- სახელმწიფო აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება დასავლეთ საჰარას, სამხრეთ-დასავლეთით - სენეგალს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - ალჟირს, სამხრეთით და აღმოსავლეთით - მალის. დასავლეთით აკრავს ატლანტის ოკეანე.
- დამოუკიდებლობის დღე (საფრანგეთისგან) - 1960 წლის 28 ნოემბერი.
- ეროვნული დევიზი - Honneur, Fraternite, Justice (ღირსება, ძმობა, სამართლიანობა).
- სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური - პრეზიდენტი.
- მმართველობის ფორმა - სამხედრო ხუნტა.
- საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი.
- ფართობი - 1 030 700 კვ.კმ.
- დაყოფილია 12 ოლქად და ერთ ავტონომიურ რეგიონად.
- მოსახლეობა - 3 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 2,6 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენები - არაბული, ფრანგული.
- დედაქალაქი - ნუაქშოტი.
- ვალუტა - ოუგუია (უგია).
- ქვეყნის კოდი - MRT.
- დროის სარტყელი - UTC 0.
- სატელეფონო კოდი - +222.
- ინტერნეტ-დომენი - mr.

მავრიტანული სტილი - არქიტექტურული სტილი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია არკადები, გუმბათები და მდიდრული ორნამენტები. გავრცელებული იყო მუსლიმანურ სამყაროსა და ესპანეთში.

მავროკორდატოსი ალექსანდრე - საბერძნეთის პრეზიდენტი 1822-23 წლებში (1791-1865 წწ).

მავსოლე - კარიის (მცირე აზია) მმართველი ძვ. წ.აღ. 377-352 წლებში.

მავჯი (ნამდვილი სახელი ალი-ხან ბეგი) - ირანელი პოეტი (XVII საუკუნე).

მაზა (სპარს.) (ძვ.)

1) სანუკვარი საჭმელი.

2) (გადატანით) რისამე მშვენება, შნოსა და ლაზათის მიმცემი.

მაზაგანი - იხილე ელ-ჯადიდა.

მაზა-მაზა (სპარს.) - ნაირ-ნაირი სანუკვარი საჭმელები.

მაზანდა (ძვ.) - რისამე ფასი კერძო ბაზარში.

მაზანდარა - სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

მაზანდარანი - ისტორიული ოლქი და ოსტანი ირანის კასპიისპირა რეგიონში.

მაზანიელო (tomazo anielo) - იტალიელი მეთევზე, ნეაპოლის ანტიფეოდალური აჯანყების (1647 წ) ბელადი (1620-1647 წწ).

მაზარა - სამხედრო ფორმის პალტო, ფარაჯა.

მაზარალებელი - ზარალის მომტანი.

მაზარი (არაბ.) - შუა აზიასა და ახლო აღმოსავლეთში მუსლიმანი მმართველების ან წმინდანების მავზოლეუმი, აკლდამა.

მაზარინი ჯულიო - საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე, კარდინალი 1641 წლიდან, საფრანგეთის პირველი მინისტრი 1643 წლიდან (1602-1661 წწ).

მაზარი-შარიფი - ქალაქი ავღანეთში, ბალხის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მაზარტაგი - ქედი ჩინეთში.

მაზაში - სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში.

მაზაჩო (ტომაზო დი ჯოვანი დი სიმონე კასაი) - იტალიელი ფერმწერი (1401-1428 წწ).

მაზგრეივი - მთები ავსტრალიაში.

მაზდა - იაპონიის საავტომობილო კომპანია, შედის „სუმიმოტოს“ ფინანსურ-საწარმოო ჯგუფში. დაარსებულია 1920 წელს. შტაბ-ბინა მდებარეობს ჰიროსიმაში.

მაზდაკიზმი - რელიგიურ-ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც გავრცელდა ირანსა და ზოგ მის მეზობელ ქვეყანაში ადრინდელ შუა საუკუნეებში.

მაზდეანობა და მაზდეიზმი (სპარს.) - ძველი სპარსელების რელიგია, ცეცხლთაყვანისმცემლობა (უმაღლესი ღვთაების - აჰურა-მაზდას სახელიდან).

მაზეგ - ზეგინდელი დღის მომდევნო დღეს.

მაზეპა ივან - უკრაინის სახელმწიფო მოღვაწე, უკრაინის ჰეტმანი 1687-1708 წლებში (1644-1709 წწ).

მაზერელი ფრანს - ბელგიელი გრაფიკოსი და ფერმწერი (1889-1972 წწ).

მაზერი

1) სოფელი და მწვერვალი მესტიის მუნიციპალიტეტში, მაზერის ქედზე.

2) (ინგლ.) - ხელსაწყო ზეჩქარული სიხშირის ელექტრომაგნიტურ რხევათა წარმოსაქმნელად, მოლეკულური გენერატორი.

მაზერი კოტონ - ამერიკელი მწერალი, ამერიკული პურიტანობის იდეოლოგი და ისტორიკოსი (1663-1728 წწ).

მაზერის ქედი - ქედი მესტიის მუნიციპალიტეტში, სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე.

მაზეტი უმბერტო - იტალიელი ვოკალის პედაგოგი, კომპოზიტორი, მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი (1869-1919 წწ).

მაზეხი - სახორცე-სამატყლე-სარძევე მიმართულების ცხვრის ჯიში.

მაზიადიდები - არაბი მმართველების დინასტია შირვანში (799 - XI ს I ნახევარი).

მაზიარებელი - ვინც აზიარებს.

მაზინა ჯულიეტა - იტალიელი კინომსახიობი ქალი, ფედერიკო ფელინის მეუღლე (1920-1994 წწ).

მაზინი ანდრე - ფრანგი ფილოლოგი (1881-1967 წწ).

მაზინი ანჯელო - იტალიელი მომღერალი, ტენორი, ბელკანტოს წარმომადგენელი (1844-1926 წწ).

მაზიხვა - სოფელი გუდაუთის მუნიციპალიტეტში.

მაზლი - ქმრის ძმა.

მაზლისწული - მაზლის შვილი.

მაზლიშვილი - იგივეა, რაც მაზლისწული.

მაზნიაშვილი გიორგი - სამხედრო მოღვაწე, რუსეთის არმიის ყოფილი გენერალი, წითელი არმიის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი საქართველოში (1870 - 1937 წწ).

მაზოვია - ისტორიული ოლქი პოლონეთში, მდინარე ვისლას შუა წელში.

მაზოხიზმი - სქესობრივი უკუღმართობა (ავსტრიელი მწერლის ზახერ-მაზოხის გვარის მიხედვით, რომელმაც აღწერა ის).

მაზრა (ძვ.) - ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული მეფის რუსეთში.

მაზსალაცა (1917 წლამდე სალისბურგი) - ქალაქი ლატვიაში.

მაზუთი (თურქ.) - ნავთობისაგან ბენზინისა და ნავთის გამოხდის შედეგად მიღებული ნარჩენი.

მაზურენკო ალექსეი - მფრინავი, გენერალ-მაიორი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე (1917-1990 წწ).

მაზური კურტ - გერმანელი დირიჟორი (დაიბადა 1927 წელს).

მაზურკა (პოლონ.)

1) პოლონური ეროვნული ცეკვა; მუსიკა ამ ცეკვისთვის.

2) ამ ცეკვის რიტმის მქონე მუსიკალური ნაწარმოები.

მაზუროკი იური - რუსი მომღერალი, ბარიტონი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1931 წელს).

მაზურსკი პოლ - ამერიკელი მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი (დაიბადა 1930 წელს).

მაზუჩო სალერნოელი (ნამდვილი სახელი და გვარი ტომაზო გუარდატი) - იტალიელი მწერალი (1420-1475 წწ).

მაზჰაბი (არაბ. „გზა“, „ქცევის წესი“) - რელიგიური მუსლიმანური სამართლის სკოლა. წარმოიშვა VIII-IX საუკუნეებში.

მათაგალონი - მდინარე, იხილე ოლე.

მათარა

1) პატარა სამგზავრო წყლის ჭურჭელი, რომელსაც ჩვეულებრივ იკიდებენ ქამარზე.

2) მთა მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ასხის მასივზე.

მათგანი - რომელიმე მათ შორის.

მათდამი - მათ მიმართ.

მათე - იხილე მათიასი.

მათევოსიანი ჰრანტ - სომეხი მწერალი (დაიბადა 1935 წელს).

მათეზიუსი ვილემ - ჩეხი ენათმეცნიერი (1882 - 1945 წწ).

მათეზონი იოჰან - გერმანელი კომპოზიტორი, მომღერალი და დირიჟორი (1681-1764 წწ).

მათე იანოველი - ჩეხი მოაზროვნე (1350/1355 - 1393 წწ).

მათემატიკა (ბერძნ.) - მეცნიერება რეალური სამყაროს რაოდენობრივ თანაფარდობათა და სივრცეთა ფორმების შესახებ.

მათემატიკური - მათემატიკასთან დაკავშირებული.

მათე მიეხოველი (ნამდვილი სახელი მ. კარპიგო) - პოლონელი ისტორიკოსი, გეოგრაფი (1457-1523 წწ).

მათეოს ურჰაეცი (მათე ურჰაელი, ედესელი) - XII საუკუნის I ნახევრის სომეხი ისტორიკოსი.

მათეუსი ლოტარ - გერმანელი ფეხბურთელი (ნახევარმცველი). 1990 წლის ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელი (დაიბადა 1961 წელს).

მათი - კუთვნილებითი ნაცვალსახელი, რაც მათ აქვთ, ვინც მათ ჰყავთ.

მათიასი - ავსტრიის ერცჰერცოგი, „საღვთო რომის იმპერიის“ იმპერატორი (1557-1619 წწ).

მათიასი რობერტ - ამერიკელი სპორტსმენი (მძლეოსნობა). ოლიმპიური თამაშების ორგზის ჩემპიონი ათჭიდში 1948 და 1952 წლებში (დაიბადა 1931 წელს).

მათლაფა - ღრმა თეფში წვნიანისათვის.

მათრა - იხილე მათურა.

მათრახა (Isatis) - მცენარეთა გვარი ჯვაროსანთა ოჯახისა, ერთ, ან ორწლოვანი, იშვიათად მრავალწლოვანი ბალახი.

მათრახი - ტარზე მიბმული დაწნული თასმა, რომელსაც ბოლოში აქვს პატარა ტყავის ნაჭერი, იხმარება ცხენის გასარეკად.

მათრობელა - რაც მალე ათრობს.

მათრობელი - დამათრობელი, მათრობელა.

მათუთა (Chenopodium foliosum) - მიწაზე გართხმული ერთწლოვანი ბალახი ნაცარქათამას გვარისა, აქვს თუთის მსგავსი წითელი ნაყოფი.

მათურა

1) ქალაქი ინდოეთის უტარ-პრადეშის შტატში, მდინარე ჯამნაზე (230 ათასი).

2) სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (უკანაფშავის თემის საკრებულო), თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მათურხევის (ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 1840 მეტრი, დუშეთიდან - 70 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 3 კაცი.

მათური - უღელტეხილი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე (სიმაღლე - 2800 მეტრი). ერთმანეთთან აკავშირებს ხევსურეთის არაგვისა და ფშავის არაგვის ხეობებს.

მათურიანთკარი - თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჟებოტის ძველი სახელი.

მათურისწყალი - იხილე მათურხევი.

მათურხევი (მათურისწყალი, ჭაკისხევი) - მდინარე დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადი.

მათუსალა - იტყვიან ძალიან ხნიერ ადამიანზე (ბიბლიური პატრიარქის მათუსალას სახელის მიხედვით, რომელმაც თითქოს 969 წელი იცოცხლა).

მათხირი - მარცვლეულის საწყაო შუა საუკუნეების (X-XIII სს) აღმოსავლეთ საქართველოში, შეადგენდა კოდის 1/32-ს (0,9 კგ).

მათხოვარა - იგივეა, რაც მათხოვარი.

მათხოვარი - მოწყალების მთხოვნელი, გლახა.

მათხოვრობა - მათხოვრის თვისება.

მათხოვრული - მათხოვრის შესაფერისი.

მათხოჯი

1) მახინჯი, უშნო.

2) სოფელი ხონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ხონი-მარტვილის საავტომობილო გზაზე. თემის საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 4 სოფელს: ლეფილიე, მათხოჯი, სუხჩა, ხიდი). ზღვის დონიდან - 170 მეტრი, ხონიდან - 7 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1943 კაცი. სოფლის მიდამოებშია მათხოჯის მღვიმე. სოფელი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVI საუკუნეში. სოფლის მახლობლად 1789 წელს გაიმართა მათხოჯის ბრძოლა. სოფელში დგას ადრე ფეოდალური ხანის ორი ციხის ნანგრევები, აგრეთვე 1864 წლისა და 1874-75 წლების ეკლესიები.

3) მღვიმე ხონის მუნიციპალიტეტის სოფელ მათხოჯის მიდამოებში.

მაი ერნსტ - გერმანელი არქიტექტორი (1886-1970 წწ).

მაი კარლ - გერმანელი მწერალი (1842-1912 წწ).

მაია

1) ჯგუფი ენობრივად მონათესავე ინდიელი ხალხებისა, რომლებიც ცხოვრობდნენ ცენტრალური ამერიკის ტერიტორიაზე.

2) (სანსკრ.) - ძველი და შუა საუკუნეების ინდური რელიგიის, ფილოსოფიისა და კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ყველაზე უფრო უნივერსალური ცნება: აღნიშნავდა შამანის, მოგვის ან ქურუმის უნარს სასწაულების მოხდენისას.

3) (ბერძნ.) - ბერძნულ და რომაულ მითოლოგიაში უფროსი პლეადა; ჰერმესის დედა.

მაიაგუესი - ქალაქი პუერტო-რიკოში (100 ათასი).

მაიაკოვსკი ვლადიმერ - რუსი პოეტი. დაიბადა საქართველოში (1893-1930 წწ).

მაიაკოვსკი - ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ქალაქ ბაღდათის სახელი 1940-1990 წლებში

მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1958 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - კონსტანტინე პიპინაშვილი. სცენარის ავტორები - კარლო გოგოძე და კონსტანტინე პიპინაშვილი. დამდგმელი ოპერატორი - ფელიქს ვისოცკი. კომპოზიტორი - ალექსი მაჭავარიანი. მთავარ როლებში: როდამ ჭელიძე (ვალოდია), აკაკი ხორავა (პოეტის მამა), ნინა შატერნიკოვა (პოეტის დედა), ზურაბ ლაფერაძე, ვლადიმერ მაღალაშვილი, ირინე მაღალაშვილი, იგორ ვლადიმიროვი, ვასო გოძიაშვილი, ბუხუტი ზაქარიაძე.

მაიამი - ქალაქი აშშ-ს ფლორიდის შტატში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე (360 ათასი, გარეუბნებით - 1,7 მილიონი).

მაიამი-ბიჩი - ქალაქი აშშ-ს ფლორიდის შტატში.

მაიანო ბენედეტო დე - იტალიელი მოქანდაკე და არქიტექტორი (1442-1497 წწ).

მაიანო ჯულიანო და - იტალიელი არქიტექტორი (1432-1490 წწ).

მაიაპანი - მაიის ისტორიული ქალაქი-სახელმწიფო (მექსიკა).

მაიარი - ქალაქი კუბის ორიენტეს პროვინციაში.

მაიარი რობერ - შვეიცარიელი ინჟინერი (1872-1940 წწ).

მაიაშვილი - იხილე ზდანოვიჩი გიორგი.

მაია წყნეთელი - XVIII საუკუნის II ნახევრის ქართველი სახალხო გმირი, მათე ყაჩაღად წოდებული.

მაია წყნეთელი - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1959 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - რეზო ჩხეიძე. სცენარის ავტორი - ვალერიან კანდელაკი. დამდგმელი ოპერატორი - გიორგი ჭელიძე. კომპოზიტორი - სულხან ცინცაძე. მთავარ როლებში: ლეილა აბაშიძე (მაია წყნეთელი), გრიგოლ ტყაბლაძე (მეფე ერეკლე), გოჩა აბაშიძე (მანუჩა), აკაკი კვანტალიანი (ბერიკა), ვახტანგ ნინუა (ჯემალა), იოსებ აბრამიშვილი (გიო), ნოდარ ჩხეიძე (ქერიმ-აღა), გრიგოლ კოსტავა (ამილახვარი), ემანუილ აფხაიძე (მექისე).

მაიბახი ვილჰელმ - გერმანელი ინჟინერი და მეწარმე, ავტომობილ «მერსედესის» ერთ-ერთი შემქმნელი (1846-1929 წწ).

მაიბოროდა გიორგი - უკრაინელი კომპოზიტორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1913-1993 წწ).

მაიბოროდა პლატონ - უკრაინელი კომპოზიტორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1918-1989 წწ).

მაიბრიჯი ედუარდ - ინგლისელი ფოტოგრაფი (1830 - 1904 წწ).

მაიდანა ანტონიო - პარაგვაის კომუნისტური პარტიის მოღვაწე (დაიბადა 1916 წწ).

მაიდანეკი - გერმანელ ფაშისტთა საკონცენტრაციო ბანაკი პოლონეთის ქალაქ ლიუბლინთან, სადაც 1,5 მილიონი ადამიანი ამოჟლიტეს.

მაიდანი

1) ტბა ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ლეჩხუმის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე.

2) სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში.

მაიდუგური - ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნიგერიაში, ბორნოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (280 ათასი).

მაიენი

1) მდინარე საფრანგეთში, მდინარე ლუარის აუზში.

2) დეპარტამენტი საფრანგეთში.

მაიერბერგი ავგუსტინ - ავსტრიელი დიპლომატი (1622-1688 წწ).

მაიერი ედუარდ - გერმანელი ისტორიკოსი - (1855-1930 წწ).

მაიერი ვიქტორ - გერმანელი ქიმიკოსი (1848-1897 წწ).

მაიერი იულიუს ლოთარ - გერმანელი ქიმიკოსი (1830-1895 წწ).

მაიერი იულიუს რობერტ - გერმანელი ექიმი და ფიზიკოსი (1814-1878 წწ).

მაიერი კონრად ფერდინანდ - შვეიცარიელი მწერალი (1825-1898 წწ).

მაიერი რობერტ - გერმანელი გინეკოლოგი (1864-1947 წწ).

მაიერი ტობიას იოჰან - გერმანელი ასტრონომი (1723-1762 წწ).

მაიერი ჯოზეფ - ამერიკელი ფიზიკოსი (1904-1990 წწ).

მაიერი ჰანეს - შვეიცარიელი არქიტექტორი (1889-1954 წწ).

მაიერ-ლიუბკე ვილჰელმ - ავსტრიელი ენათმეცნიერი (1861-1936 წწ).

მაიეროვა მარია - ჩეხი მწერალი ქალი (1882 - 1967 წწ).

მაიერჰოფი ოტო - იხილე მეიერჰოფი .

მაიკალი - მთათა სისტემა ინდოეთში.

მაიკელსონი ალბერტ ეიბრაჰიმ - ამერიკელი ფიზიკოსი, 1907 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1852-1931 წწ).

მაიკოვი აპოლონ - რუსი პოეტი (1821-1897 წწ).

მაიკოვი ვასილი - რუსი პოეტი, დრამატურგი (1728-1778 წწ).

მაიკოპი - ქალაქი რუსეთის კრასნოდარის მხარეში, ადიღეის ადმინისტრაციული ცენტრი (170 ათასი).

მაიკლი ჯორჯ (ნამდვილი სახელი და გვარი გეორგიოს კირიაკოს პანაიოუტუ) - ინგლისელი პოპ-მომღერალი, კომპოზიტორი (დაიბადა 1963 წელს).

მაიკროსოფტი - პერსონალური კომპიუტერების პროგრამული უზრუნველყოფის პროდუქციის გამოშვებაში სპეციალიზირებული ამერიკული კორპორაცია. შეიქმნა 1975 წელს ნიუ-მექსიკოს შტატის ქალაქ ალბუკერკეში ბილ გეიტსის მიერ.

მაილი - მთა და მყინვარი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მყინვარწვერის მასივზე.

მაილი-საი - ქალაქი ყირგიზეთის ჯალალ-აბადის ოლქში (30 ათასი).

მაილის უღელტეხილი - უღელტეხილი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ხოხის ქედზე.

მაილსი ანტონი ჯონ - ინგლისელი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1955 წელს).

მაიმანა - ქალაქი ავღანეთში, ფარიაბის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მაიმანსინგჰი - ქალაქი ბანგლადეშში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მაიმაჩენი - იხილე ალთან-ბულაღი.

მაიმახი (საუბ.) - მახინჯი, უშნო ადამიანი.

მაიმეჩა - მდინარე ციმბირის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში (სიგრძე - 650 კილომეტრი).

მაიმონი (ნამდვილი გვარი ჰაიმანი) სოლომონ - ებრაელი ფილოსოფოსი (1753-1800 წწ).

მაიმონიდი (ნამდვილი სახელი რაბი მოშე ბენ მაიმონი) - ებრაელი ფილოსოფოსი (1135-1204 წწ).

მაიმუნები (Anthropoidea) - ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა, აერთიანებს შემდეგ ოჯახებს: მოთამაშე მაიმუნისებრნი, კაპუცინისებრნი, ანთრისებრნი, ადამიანის მსგავსნი.

მაიმუნი

1) (გადატანით) სხვისი მიმბაძველი, მანჭია.

2) (საუბ.) უშნო, ულამაზო ადამიანი.

მაიმუნჭამია (მაიმუნჭამია არწივი) - მტაცებელი ფრინველი ქორისებრთა ოჯახისა; სხეულის სიგრძე 90 სმ. მასა 4,5 კგ.

მაინა (იტალ.) - პორტში, მშენებლობაზე ბრძანება - დაუშვი! დაწიე!

მაი-ნდომბე (1973 წლამდე ლეოპოლდ II-ის ტბა) - ტბა კონგოში (სიღრმე 7 მეტრამდე).

მაინეკე ფრიდრიხ - გერმანელი ისტორიკოსი (1862 - 1954 წწ).

მაინი - მდინარე გერმანიაში, რაინის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 524 კილომეტრი).

მაი-ნდომბე - ტბა კონგოში.

მაინინგენი - ქალაქი აღმოსავლეთ გერმანიაში.

მაინის ფრანკფურტი - ქალაქი გერმანიის ჰესენის მხარეში, მდინარე მაინზე (650 ათასი).

მაინონგი ალექსიუს ფონ - ავსტრიელი ფილოსოფოსი და ფსიქოლოგი (1853 - 1920 წწ).

მაინორი რობერტ - ამერიკელი გრაფიკოსი (1884 - 1952 წწ).

მაინოტი ჯორჯ რიჩარდზ - ამერიკელი პათოფიზიოლოგი, 1934 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი უ.მერფისთან და ჯ.უიპლისთან ერთად (1885-1950 წწ).

მაინ რიდი - იხილე რიდი ..

მაინც - ნაწილაკი:

1) მაშინაც კი, სულე ერთია, ისევ, კვლავ.

2) ნეტავი, მალე.

3) აღნიშნავს მოსალოდნელის საწინააღმდეგო ვითარებას.

მაინცდამაინც - ყოველ შემთხვევაში, უეჭველად, აუცილებლად, სწორედ.

მაინცი - ქალაქი გერმანიაში, რაინლანდ-პფალცის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი (175 ათასი).

მაინჰოფი კარლ - გერმანელი ენათმეცნიერი (1857 - 1944 წწ).

მაიოკავა კუნიო - იაპონელი არქიტექტორი (1905 - 1990 წწ).

მაიოლი არისტიდ ჟოზეფ ბონავენტიურ - ფრანგი მოქანდაკე (1861-1944 წწ).

მაიოლიკა (იტალ.)

1) გამომწვარი თიხა, რომელიც დაფარულია გაუმჭვირი ჭიქურითა და ნახატით; ასეთი თიხის ნაწარმი.

2) ასეთი ნაწარმის დამზადების ხელოვნება.

მაიონეზი (ფრანგ.)

1) ზეთით, კვერცხის გულით, ძმრით, მდოგვით და სხვა სანელებლებით გაკეთებული საწებელი.

2) ამ საწებლით შენელებული საჭმელი.

მაიონი - მოქმედი ვულკანი ფილიპინების კუნძულ ლუსონზე.

მაიორანი (იტალ.) - სურნელოვანი ბალახოვანი მცენარე; იყენებენ კულინარიაში, მედიცინასა და პარფიუმერიაში; მისგან იღებენ ეთეროვან ზეთს.

მაიორატი (გერმ.)

1) მემკვიდრეობის ფეოდალური წესი, რომლის მიხედვითა ქონება მთლიანად გადადის უფროსი ვაჟიშვილის ან გვარში უფროსი მამაკაცის ხელში.

2) ამ წესით მიღებული მამული.

მაიორდომი - იგივეა, რაც მაჟორდომი.

მაიორესკუ ტიტუ ლივიუ - რუმინელი კრიტიკოსი და პოლიტიკური მოღვაწე (1840-1917 წწ).

მაიორი (ლათ.) - არმიაში ოფიცრის წოდებულება; კაპიტანზე მაღალი.

მაიორი ტამაშ - უნგრელი მსახიობი, რეჟისორი, საზოგადო მოღვაწე (1910-1986 წწ).

მაიორკა - იხილე მალიორკა.

მაიოროვები ბორის და ევგენი - რუსი ჰოკეისტები, ტყუპი ძმები, მსოფლიოსა და ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონები XX საუკუნის 60-იან წლებში (დაიბადნენ 1938 წელს).

მაირამი - სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.

მაირეკერი ფრიდერიკა - ავსტრიელი მწერალი ქალი (დაიბადა 1924 წელს).

მაირი ერნსტ - ამერიკელი ზოოლოგი, ევოლუციონისტი, წარმოშობით გერმანელი (1904-1995 წწ).

მაირინკი გუსტავ - ავსტრიელი მწერალი (1868 - 1932 წწ).

მაირონისი (ნამდვილი სახელი და გვარი იონას მაჩიულისი) - ლიტველი პოეტი (1862-1932 წწ).

მაისაური - სოფელი ვანის მუნიციპალიტეტში (ყუმურის თემის საკრებულო), მდებარეობს მდინარე ყუმურის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან - 560 მეტრი. ვანიდან - 16 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 262 ადამიანი.

მაისაშვილი სევერიან - ფერმწერი, მინიატურისტი, გრაფიკოსი (1900-1980 წწ).

მაისენი - ქალაქი გერმანიის საქსონიის მხარეში (40 ათასი).

მაისი

1) მდინარე გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, კელასურის მარჯვენა შენაკადი.

2) (ლათ.) - კალენდარული თვის მეხუთე თვე. ძველ ქართულ კალენდარში ერქვა ვარდობისა.

მაისკი - ქალაქი რუსეთის ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკაში (25 ათასი).

მაისნერი ბრუნო - გერმანელი ასირიოლოგი (1868 - 1947 წწ).

მაისობა

1) მეფის რუსეთში - მუშათა პოლიტიკური დემონსტრაცია 1 მაისს.

2) მშრომელთა სადღესასწაულო დემონსტრაცია 1 მაისს.

მაისტერზინგერი (გერმ.) - შუა საუკუნეების გერმანიაში პოეტი-მომღერალი, ქალაქელ ხელოსანთა წრის წარმომადგენელი.

მაისტერი - რთული სიტყვების ბოლო შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ოსტატს, სპეციალისტს.

მაისტისმაღალი - იხილე მაისტისმთა.

მაისტისმთა (მაისტისმაღალი) - მწვერვალი დუშეთის მუნიციპალიტეტის და რუსეთის რესპუბლიკა ჩეჩნეთის საზღვარზე, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე.

მაისურაძე გიორგი -

1) რიგითი, საბჭოთა კავშირის გმირი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე (1908-1966 წწ).

2) ფერმწერი, ქართული რეალისტური პორტრეტის ფუძემდებელი (1817-1885 წწ).

მაისურაძე ელიზბარ - მწერალი (დაიბადა 1920 წელს).

მაისურაძე ზაქარია - მხატვარ-კერამიკოსი (1912-1971 წწ).

მაისურაძე თენგიზ - კინოსა და თეატრის მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1930-2003 წწ).

მაისურაძე კოსტა - სახელოვანი ფალავანი (1881-1918 წწ).

მაისური

1) სასპორტო პერანგი, ჩვეულებრივ უსახელო.

2) (მაისორი) ქალაქი ინდოეთის სამხრეთ ნაწილში, კარნატაკის შტატში (480 ათასი).

3) (მაისორი) ისტორიული რეგიონი სამხრეთ ინდოეთში, კარნატაკის შტატის სახელი 1973 წლამდე.

მაიტნერი ლიზე - ავსტრიელი ფიზიკოსი (1878-1968 წწ).

მა იუანი (ცინ შანი) - XII-XIII საუკუნეების ჩინელი ფერმწერი.

მაიური ამედეო - იტალიელი არქეოლოგი, ხელოვნების თეორიტიკოსი (1886-1963 წწ).

მაიუსკულები (ლათ.) - დიდი ასოები (უპირატესად ძველი ბერძნული და ლათინური დამწერლობისა). საპირისპირო - მინუსკულები.

მაისკულუსი - მთავრული დამწერლობის აღმნიშვნელი ლათინური ტერმინი.

მაიუძიმა - იაპონელი კომპოზიტორი (დაიბადა 1929 წელს).

მაიძიშანი - ჩინეთში მდებარე ბუდისტური მონასტერი (განსუს პროვინცია). განთავსებულია 194 გამოქვაბულში.

მაიძურუ - ქალაქი იაპონიის კიოტოს პრეფექტურაში (100 ათასი).

მაკადამი

1) გზის საფარი ერთგვარი.

2) ასეთი საფარის მქონე გზატკეცილი.

მაკაენოკი ანდრეი - ბელორუსი მწერალი (1920 - 1982 წწ).

მაკავშირებელი - ვინც, რაც აკავშირებს.

მაკაკა (პორტუგ.) - ერთგვარი პატარა მაიმუნი, გავრცელებულია აზიასა და აფრიკაში. სიგრძე 40-75 სმ.

მაკალუ - მწვერვალი ჰიმალაებში (სიმაღლე 8470 მეტრი).

მაკამა (არაბ. „თავშეყრის ადგილი“) - შუა საუკუნეების აღმოსავლურ ლიტერატურაში გავრცელებული ჟანრი, პიკარესკული (თაღლითური) ნოველა.

მაკაო (აომინი)

1) (აომინი) პროვინცია ჩინეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პორტუგალიის ყოფილი სამფლობელო.

2) (აომინი) ქალაქი ჩინეთში, მაკაოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

3) (პორტუგ.) ერთგვარი აზარტული თამაში ბანქოსი).

4) (პორტუგ.) ბრაზილიური გრძელბოლოიანი თუთიყუში.

მაკაპაგალი ფელისისიმო - ფილიპინების კომუნისტური მოძრაობის მოღვაწე (დაიბადა 1914 წელს).

მაკარა - ინდუისტურ მითოლოგიაში - წყალში მცხოვრები ურჩხული, წარმოდგენილია უზარმაზარი ნიანგის სახით.

მაკარევიჩი ანდრეი - რუსული ესტრადის მომღერალი (დაიბადა 1954 წელს).

მაკარენკო ანტონ - რუსი პედაგოგი და მწერალი (1888-1939 წწ).

მაკართური დაგლას - აშშ-ს სამხედრო მოღვაწე, არმიის გენერალი (1880-1964 წწ).

მაკარი - საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი VI საუკუნეში, ბაკურ მეფის დროს.

მაკარი ლეთეთელი - უძველესი ქართული ხელნაწერის - სინური მრავალთავის (864 წ) გადამწერი, გრიგოლ ხანძთელის მოწაფე.

მაკარი მესხი - XIII საუკუნის მთარგმნელი, სირიული ენიდან გადმოიღო „პეტრე იბერიელის ცხოვრება“.

მაკარიევი - ქალაქი რუსეთის კოსტრომის ოლქში.

მაკარიოს III (ერისკაცობაში მიქაელ ქრისტოდულოს მუსკოსი) - კვიპროსის საეკლესიო და სახელმწიფო მოღვაწე, ქვეყნის პრეზიდენტი 1959 წლიდან (1913-1977 წწ).

მაკარიოსი იბნ ალ-ზაიმ ალ-ჰალაბი ალ-ანტაქი - ანტიოქიის პატრიარქი, წერდა არაბულად, აქვს ცნობები საქართველოს შესახებ (გარდაიცვალა 1672 წელს).

მაკარიჩევი სერგეი - რუსი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1953 წელს).

მაკარიძე ალექსანდრე - ფსიქიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1910-1990 წწ).

მაკაროვა ინა - რუსი კინომსახიობი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1928 წელს).

მაკაროვა ნატალია - რუსი და ამერიკელი მოცეკვავე ქალი, თანამედროვე ბალეტის პირველი ლედი (დაიბადა 1940 წელს).

მაკაროვა ტამარა - რუსი კინომსახიობი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1907-1997 წწ).

მაკაროვი - ქალაქი რუსეთის სახალინის ოლქში.

მაკაროვი ასკოლდ - რუსი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1925 წელს).

მაკაროვი ნიკოლაი - ცეცხლსასროლი იარაღის რუსი კონსტრუქტორი (1914-1988 წწ). მაკაროვის ნ-ს მიერ შექმნილი პისტოლეტის მოსახსენიებელი სიტყვა; იხილე პმ.

მაკაროვი ოლეგ - რუსი კოსმონავტი მფრინავი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, 1973 და 1978 წლების ფრენის მონაწილე (დაიბადა 1933 წელს).

მაკაროვი სერგეი - რუსი ჰოკეისტი, მსოფლიოსა და ოლიმპიური თამაშების მრავლგზის ჩემპიონი XX საუკუნის 70-80-იან წლებში (დაიბადა 1958 წელს).

მაკაროვი სტეპან - რუსი ზღვაოსანი, ოკეანოგრაფი, ვიცე-ადმირალი (1848-1904 წწ).

მაკარონი (იტალ.) - საკვები პროდუქტი - პურის უფუარი ცომისაგან ფაბრიკული წესით დამზადებული გამხმარი მილაკები.

მაკარონიზმი (ფრანგ.)

1) უცხოური სიტყვა ან გამოთქმა, რომელიც უცვლელად არის შეტანილი მეტყველებაში.

2) ხალხური ენის (ფრანგულის, იტალიურის) გამოთქმა, რომელიც შევიდა ლათინურ სალიტერატურო ენაში.

მაკარონიკული (იტალ.) - მაკარონიზმებით აღსავსე.

მაკარონული პოეზია - სატირული ან სახუმარო პოეზია, რომელიც გავრცელებული იყო XVI საუკუნის იტალიურ ლიტერატურაში.

მაკარსკა - კურორტი ხორვატიაში.

მაკარტი ჯოზეფ რეიმონდ - იხილე მაკ-კარტი .

მაკარტნი პოლ - ინგლისელი როკ-მომღერალი, კომპოზიტორი, ლეგენდარული „ბითლზის“ ერთ-ერთი წევრი (დაიბადა 1942 წელს).

მაკასარი - ქალაქი ინდონეზიაში, იხილე უჯუნგპანდანგი.

მაკასარის სრუტე - სრუტე ინდონეზიის კუნძულებს - კალიმანტანსა და სულავესის - შორის.

მაკასტახე - მთა თიანეთისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე, კახეთის ქედზე.

მაკბეინი ედ (ნამდვილი სახელი და გვარი სალვატორე ა. ლამბინო) - ამერიკელი მწერალი, დეტექტიური ჟანრის ოსტატი (დაიბადა 1926 წელს).

მაკბეტი

1) შოტლანდიის მეფე (გარდაიცვალა 1057 წელს).

2) შექსპირის ტრაგედია (დაიწერა 1606 წელს).

მაკბრაიდი შონ - ირლანდიის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, 1974 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში (1904-1988 წწ).

მაკდაუელი ენდი (ნამდვილი სახელი და გვარი - როუზ ანდერსონი) - ამერიკელი კინომსახიობი ქალი (დაიბადა 1958 წელს).

მაკდაუელი მალკოლმ - ინგლისელი მსახიობი (დაიბადა 1943 წელს).

მაკდერმიდი ჰიუ (ნამდვილი სახელი და გვარი - კრისტოფერ მარი გრივი) - შოტლანდიელი პოეტი, კრიტიკოსი, მთარგმნელი (1892-1980 წწ).

მაკდივიტი ჯეიმზ - აშშ-ს კოსმონავტი მფრინავი, 1965 წლის ფრენის მონაწილე (დაიბადა 1929 წელს).

მაკდონალდი ჟაკ ეტიენ ჟოზეფ ალექსანდრ - საფრანგეთის მარშალი, ნაპოლეონის ომების აქტიური მონაწილე (1765-1840 წწ).

მაკდონალდი უოლსონ - კანადელი პოეტი (1880-1967 წწ).

მაკდონალდი ჯეიმზ რამზი - დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი 1924 და 1929-31 წლებში (1866-1937 წწ).

მაკდონალდი ჯონ ალეგზანდერ - კანადის პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის პრემიერ-მინისტრი 1867-73 და 1878-91 წლებში (1815-1891 წწ).

მაკდონალდი ჯორჯ - შოტლანდიელი მწერალი (1824-1905 წწ).

მაკდონელი - ავსტრალიის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე მთები.

მაკდონელი ჯეიმზ სმიტ - ამერიკელი ავიაკონსტრუქტორი და მეწარმე (1899-1980 წწ).

მაკდონელი ჯოზეფ პატრიკ - ირლანდიის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მოღვაწე (1845-1906 წწ).

მაკდოუელი ედუარდ - ამერიკელი კომპოზიტორი და პიანისტი (1861-1908 წწ).

მაკდუგალი უილიამ - ინგლისელ-ამერიკელი ფსიქოლოგი (1871-1938 წწ).

მაკე - პირუტყვი, რომელსაც საშოში ნაყოფი აქვს ჩასახული.

მაკე ოგიუსტ - გერმანელი მხატვარი (1887-1914 წწ).

მაკება მირიამ - სამხრეთაფრიკელი მომღერალი ქალი (დაიბადა 1932 წელს).

მაკედონელთა დინასტია - ბიზანტიელ იმპერატორთა დინასტია 867-1056 წლებში.

მაკედონია

1) ძვ.წ.აღ. V-II საუკუნეებში ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე მდებარე უძველესი სახელმწიფო.

2) ისტორიული ოლქი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც თურქთა უღლისგან გათავისუფლების შემდეგ განაწილდა სერბიას, საბერძნეთსა და ბულგარეთს შორის.

მაკედონია (მაკედონიის რესპუბლიკა)
- სახელმწიფო ევროპის სამხრეთ ნაწილში, ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბულგარეთს, სამხრეთით - საბერძნეთს, ჩრდილოეთით
- სერბეთს და აღმოსავლეთით - ალბანეთს.
- დამოუკიდებლობის დღე (იუგოსლავიისგან) - 1991 წლის 8 სექტემბერი.
- ეროვნული დევიზი - „თავისუფლება ან სიკვდილი“.
- ჰიმნი -„Денес над Македониа“.
- მმართველობის ფორმა - საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი საკრებულო.
- ფართობი - 25 333 კვ.კმ.
- დაყოფილია 8 სტატისტიკურ რეგიონად, რომლებიც მოიცავენ 84 თემს და ქალაქ სკოპიეს (skoples) როგორც დამოუკიდებელ ერთეულს.
- მოსახლეობა - 2 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 81 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - მაკედონური.
- დედაქალაქი - სკოპიე (სკოპლე).
- ვალუტა - მაკედონური დინარი.
- ქვეყნის კოდი - MKD.
- დროის სარტყელი - UTC +1.
- სატელეფონო კოდი - +389.
- ინტერნეტ-დომენი - mk

მაკედონსკი სტეფან - ბულგარელი მომღერალი (1885-1952 წწ).

მაკეევკა (1920-31 წლებში დმიტრიევსკი) - ქალაქი უკრაინის დონეცკის ოლქში (425 ათასი).

მაკენზენი ავგუსტ - გერმანელი გენერალ-ფელდმარშალი, პირველ მსოფლიო ომში აღმოსავლეთ პრუსიის კორპუსის მხედართმთავარი (1849-1945 წწ).

მაკენზი

1) ბოფორტის ზღვის ღია ყურე კანადის სანაპიროსთან.

2) მდინარე კანადაში, ერთვის ბოფორტის ზღვის მაკენზის ყურეს (1770 კმ).

მაკენზი ალეგზანდერ

1) კანადის პრემიერ-მინისტრი 1873-78 წლებში (1822-1892 წწ).

2) შოტლანდიელი მოგზაური, ვაჭარი (1764-1820 წწ).

მაკენზი უილიამ ლაიონ - კანადის პოლიტიკური მოღვაწე და პუბლიცისტი (1795-1861 წწ).

მაკენზი ჰენრი - ინგლისელი მწერალი (1745-1831 წწ).

მაკენზის მთები - მთათა სისტემა ჩრდილოეთ ამერიკაში, კორდილიერების ნაწილი.

მაკეობა - მაკედ ყოფნა.

მაკეტი (ფრანგ.)

1) მცირე ზომის ნიმუში განზრახული ან უკვე არსებული ნაკეთობისა.

2) წინასწარი ნიმუში ამა თუ იმ ნაბეჭდი გამოცემისა.

მაკვანეთი - სოფლების ზემო მაკვანეთის და ქვემო მაკვანეთის გავრცელებული სახელი (ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი).

მაკვილაკი (საუბ.) - ენამწარე, ავენა.

მაკვისი (ფრანგ. „makisi“) და მაკია - მარადმწვანე ბუჩქების და დაბალი ხეების ბარდები, გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებში.

მაკი (ფრანგ.) - მეორე მსოფლიო ომში საფრანგეთის პარტიზანთა ერთ-ერთი სახელწოდება.

მაკი კაროი - უნგრელი კინორეჟისორი (დაიბადა 1925 წელს).

მაკი ფუმიჰიკო - იაპონელი არქიტექტორი (დაიბადა 1928 წელს).

მაკიაველი ნიკოლო - იტალიელი მოაზროვნე, მწერალი, ისტორიკოსი, დიპლომატი (1469-1527 წწ).

მაკიაველიზმი - პოლიტიკა, რომლის მიხედვითაც დასახული მიზნის მისაღწევად გამართლებულია ყოველგვარი საშუალება: მოტყუება, ვერაგობა, გამცემობა, მკვლელობა და ა.შ. (ნიკოლო მაკიაველის გვარის მიხედვით).

მაკიაიოლი - იტალიელ ფერმწერთა ჯგუფი, რომელიც ჩამოყალიბდა 1860 წელს ფლორენციაში.

მაკიაჟი (ფრანგ.) - კოსმეტიკის სახესხვაობა, ფერის წასმა სახეზე.

მაკიდო (კუთხ.) - იგივეა, რაც ოხრახუში.

მაკივერი რობერტ მორისონ - ამერიკელი სოციოლოგი (1882-1970 წწ).

მაკიზარი (ფრანგ.) - ულტობი (წყალშეუვალი) ქსოვილის პალტო, საწვიმარი.

მაკინი უოლტერ - ირლანდიელი მწერალი (1915 - 1968 წწ).

მაკინსკი - ქალაქი ყაზახეთის აკმოლის ოლქში (25 ათასი).

მაკინტოში ჩარლზ რენი - შოტლანდიელი არქიტექტორი (1868-1928 წწ).

მაკინტოში - სითხეგაუმტარი ქსოვილისაგან შეკერილი მოსასხამი, ლაბადა. სახელი ეწოდა ქიმიკოს ჩ.მაკინტოშის საპატივცემლოდ, რომელმაც ასეთი ქსოვილი შექმნა.

მაკირა - იხილე სან-კრისტობალი.

მაკ-კაი ერნესტ - ინგლისელი ისტორიკოსი და არქოლოგი (1880-1943 წწ).

მაკ-კალერსი კარსონ - ამერიკელი მწერალი ქალი (1917-1967 წწ).

მაკ-კალოკი უორენ - ამერიკელი ნეიროფიზიოლოგი, კიბერნეტიკის და ბიონიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1898-1969 წწ).

მაკ-კალოკი ჯონ რამზი - ინგლისელი ეკონომისტი (1789-1864 წწ).

მაკ-კარტი მერი ტერეზა - ამერიკელი მწერალი ქალი (1912-1989 წწ).

მაკ-კარტი ჯონ - ამერიკელი მეცნიერი მათემატიკური ლოგიკისა და ელექტრონულ-გამომთვლელ მანქანათა თეორიის დარგში (დაიბადა 1927 წელს).

მაკ-კინლი - ჩრდილოეთ ამერიკის უმაღლესი მწვერვალი, მდებარეობს ალასკის ქედზე (6193 მ).

მაკ-კინლი უილიამ - აშშ-ს 25-ე პრეზიდენტი 1897-1901 წლებში რესპუბლიკური პარტიიდან 1843 - 1901 წწ).

მაკ-კლინტოკი ბარბარა - ამერიკელი გენეტიკოსი ქალი (1902-1992 წწ).

მაკ-კლინტოკი ფრანსის ლეოპოლდ - ინგლისელი არქტიკის მკვლევარი (1819-1907 წწ).

მაკ-კორმიკი პატრისია - ამერიკელი სპორტსმენი ქალი (ტრამპლინიდან ხტომა), ოლიმპიური თამაშების ორგზის ჩემპიონი 1952-56 წლებში (დაიბადა 1930 წელს).

მაკ-კლური რობერტ ჯონ - ინგლისელი სამხედრო მეზღვაური, არქტიკის მკვლევარი (1807-1873 წწ).

მაკ-კლურის სრუტე - სრუტე კანადის არქტიკული არქიპელაგის კუნძულებს შორის.

მაკ-კუინი სტივ (ნამდვილი სახელი და გვარი ტერენს სტივენი) - ამერიკელი კინომსახიობი (1930 - 1980 წწ).

მაკ-კულოხი ჯონ რამზი - იხილე მაკ-კალოკი ..

მაკლარენი - „ფორმულა-1“-ის რბოლებში მონაწილე ინგლისური გუნდი. მსოფლიოს არაერთგზის ჩემპიონი XX საუკუნის 70-80-იან წლებში.

მაკლაუდი ჰენრი დანინგ - ინგლისელი ეკონომისტი, იურისტი (1821-1902 წწ).

მაკლეინი ჯონ - დიდი ბრიტანეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1879-1923 წწ).

მაკლეინი შირლი (ნამდვილი სახელი მაკლინ ბიტი) - ამერიკელი კინომსახიობი ქალი (დაიბადა 1934 წელს).

მაკლენანი გორდონ - დიდი ბრიტანეთის კომპარტიის მოღვაწე (დაიბადა 1925 წელს).

მაკლენანი ჯონ ფერგიუსონ - შოტლანდიელი ეთნოგრაფი (1827-1881 წწ).

მაკლეოდი ჯეიმზ რიკარდ - ინგლისელი ფიზიოლოგი, 1923 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ბანტინგთან ერთად (1876-1936 წწ).

მაკლერი (გერმ.) - შუამავალი სავაჭრო საქმეთა გარიგებაში, დალალი.

მაკ-ლიში არჩიბალდ - ამერიკელი პოეტი, დრამატურგი (1892-1982 წწ).

მაკლორენი კოლინ - შოტლანდიელი მათემატიკოსი (1698-1746 წწ).

მაკლუპი ფრიკ - ამერიკელი ეკონომისტი (1902 - 1985 წწ).

მაკლურა (ლათ.) - თუთისებრთა ოჯახის ხე, რომელიც ხარობს აშშ-ს სამხრეთ ნაწილში. იგივეა, რაც თუთავაშლა.

მაკმანუსი ართურ - დიდი ბრიტანეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1889-1927 წწ).

მაკმასტერი ჯონ ბეიჩ - ამერიკელი ისტორიკოსი (1852-1932 წწ).

მაკ-მაჰონი მარი ედმ პატრის მორის - საფრანგეთის სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, მარშალი, 1873-79 წლებში საფრანგეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი (1808-1893 წწ).

მაკ-მაჰონი ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი 1971-72 წლებში (1908-1988 წწ).

მაკმილანი ედუინ მატისონ - ამერიკელი ფიზიკოსი, 1951 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი გ. სიბორგთან ერთად (1907-1991 წწ).

მაკმილანი ჰაროლდ - დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრი და კონსერვატორული პარტიის ლიდერი 1957-63 წლებში (1894-1986 წწ).

მაკმილანი - აშშ-ს საგამომცემლო კომპანია, დაარსებულია 1870 წელს. 1973-82 წლებში გამოსცა „დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია“ ინგლისურ ენაზე.

მაკნატუნა (Щелкунчик) - პეტრე ჩაიკოვსკის ბალეტი, შეიქმნა 1892 წელს.

მაკნილი ჯონ - ირლანდიის პოლიტიკური მოღვაწე და ისტორიკოსი (1867-1945 წწ).

მაკნისი ლუის - ინგლისელი პოეტი (1907-1963 წწ).

მაკო - ქალაქი უნგრეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩონგრადის მედიეში (30 ათასი).

მაკოვსკი ვლადიმერ - რუსი ფერმწერი (1846-1920 წწ).

მაკოვსკი იუზეფ ტადეუშ - პოლონელი ფერმწერი (1882-1932 წწ).

მაკოვსკი კონსტანტინე - რუსი ფერმწერი (1839-1915 წწ).

მაკოლი ტომას ბაბინგტონი - ინგლისელი ისტორიკოსი და პუბლიცისტი, პოლიტიკური მოღვაწე (1800 - 1859 წწ).

მაკონდე - უმთავრესად სამხრეთ ტანზანიასა და მოზამბიკში მცხოვრები ხალხი.

მაკ-ორლანი პიერ (ნამდვილი გვარი დიუმარშე) - ფრანგი მწერალი (1882-1970 წწ).

მაკრაკანთორინქოზი - ღორის ჰელმინთოზური დაავადება.

მაკრამე (ფრანგ.) - დაწნული ზონარი, ტანსაცმელზე დაკერებული.

მაკრატელა

1) (Calepina irregularis) - ბალახი ერთგვარი, იკეთებს თეთრ ყვავილს, ხმარობენ მხლად.

2) (მაკრატელთანა) - მთა ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მაკრატელას ქედზე.

3) დარტყმის სახეობა ფეხბურთში.

მაკრატელას ქედი - ქედი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის განშტოებაზე.

მაკრატელი - საჭრელი იარაღი, შედგება ერთმანეთზე ჯვარედინად დამაგრებული ორი მოძრავი დანისაგან, რომელთა ტარებიც თითების გასაყრელი რგოლებით ბოლოვდება.

მაკრელი (ჰოლანდ.) - იგივეა, რაც სკუმბრია.

მაკრიდი უილიამ ჩარლზ - ინგლისელი მსახიობი და რეჟისორი (1793-1873 წწ).

ალ-მაკრიზი თაკი ალ-დინ აჰმად იბნ ალი - ეგვიპტელი ისტორიკოსი (1364-1442 წწ).

მაკრინე მონაზონი (შემონაზვნებამდე - მარიანი) - პოეტი, ერეკლე პირველის ასული (1596/98 - ?).

მაკრო (ბერძნ.) - რთული სიტყვების პირველი შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს დიდს, მსხვილს.

მაკ-რობერტსონის მიწა - ანტარქტიდის ტერიტორიული ნაწილი.

მაკრობიუსი ამბროზიუს თეოდოსიუს - ლათინელი მწერალი, წარმოშობით ბერძენი (IV-V სს).

მაკროგლია (ბერძნ.) - ტვინის უჯრედები, რომლებითაც შევსებულია სივრცე ნერვულ უჯრედებსა და მათ გარშემო არსებულ კაპილარებს შორის.

მაკროკეფალი (ბერძნ.) - ადამიანი, რომელსაც დიდი ან უკან წაგრძელებული თავი აქვს.

მაკროკეფალია - დიდთავიანობა ან თავის უკან წაგრძელებულობა.

მაკროკლიმატი - დედამიწის ზედაპირის დიდი სივრცეების კლიმატი.

მაკროკოსმოსი (ბერძნ.) - ვარსკვლავთა სამყარო, კოსმოსი.

მაკროლითები - მსხვილი, უხეშად შემოტეხილი ქვის იარაღები; იყენებდნენ ნეოლითში ცულების, წერაქვების მაგივრად.

მაკრონები - იხილე მახელონები.

მაკროპოდები (ბერძნ.) - ერთგვარი თევზები, ზოგიერთი სახეობა ჰყავთ აკვარიუმში.

მაკრორელიეფი - რელიეფის დიდი ფორმები, რაც განსაზღვრავს დედამიწის ზედაპირის აგებულების საერთო ხასიათს.

მაკროსეისმური რყევა - მიწისძვრის დროს ნიადაგის ისეთი რყევა, რომელსაც უშუალოდ ადამიანის გრძნობის ორგანოები აღიქვამენ.

მაკროსკოპული - რაც შეუიარაღებელი თვალით ჩანს.

მაკროსპორა - იგივეა, რაც მეგასპორა.

მაკროსპორანგიუმი - იგივეა, რაც მეგასპორანგიუმი.

მაკროსპოროფილი (ბერძნ.) - იგივეა, რაც მეგამეგასპოროფილი.

მაკროსტრუქტურა - მყარი სხეულის (მინერალის, ლითონის, შენადნობის) აგებულება, რომელიც ჩანს უმიკროსკოპოდ, შეუიარაღებელი თვალით.

მაკროფაგები (ბერძნ.) - ადამიანთა და ცხოველების ორგანიზმის შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედები, რომელთაც უნარი აქვთ დაიჭირონ, შთანთქან და მოინელონ ბაქტერიები, დაღუპული უჯრედების ნარჩენები და ორგანიზმის სხვა უცხო ან ტოქსიკური ნაწილები.

მაკროცეფალი (makrocefalia) - იხილე მაკროკეფალი, მაკროკეფალია.

მაკტაგარტი ჯონ ელის - ინგლისელი ფილოსოფოსი (1866-1925 წწ).

მაკუა მოზამბიკში მცხოვრები ბანტუს ჯგუფის ხალხი (7 მილიონამდე).-

მაკულატურა (ლათ.)

1) უვარგისი ქაღალდი, წიგნები და სხვა, ხელახლა ქაღალდად გადასამუშავებელი.

2) (გადატანით) დაბალი ხარისხის ლიტერატურა.

მაკუნაიტე ალბინა - ლიტველი გრაფიკოსი, მხატვარი ქალი (დაიბადა 1926 წელს).

მაკუორი - კუნძული წყნარ ოკეანეში, ეკუთვნის ავსტრალიას.

მაკურდი - ქალაქი ნიგერიის ცენტრალურ ნაწილში (110 ათასი).

მაკურთხებელი - ვინც აკურთხებს.

მაკუშინო - ქალაქი რუსეთის კურგანის ოლქში.

მაკფერსონი ჯეიმზ - შოტლანდიელი მწერალი (1736-1796 წწ).

მაკ ფონ ლაიბერიხი კარლ - ავსტრიელი გენერალ-ფელდმარშალი (1752-1828 წწ).

მალა

1) ხერხემლის შემადგენელი ცალკე ძვალი.

2) მალის შემცველი ხორცი.

მალაბარი - ისტორიული ოლქი სამხრეთ ინდოეთში, კერალასა და კარნატაკას შტატებში

მალაბარის ნაპირი - ინდოსტანის ნახევარკუნძულის დასავლეთი სანაპირო ზოლი ინდოეთში.

მალაბო - ეკვატორული გვინეის დედაქალაქი. დაარსებულია 1827 წლიდან ინგლისელთა მიერ პორტ-კლარენსის სახელით (40 ათასი).

მალაგა

1) ქალაქი-პორტი ესპანეთში, ხმელთაშუა ზღვის პირას; შედის ანდალუსიის ავტონომიურ ოლქში. მალაგის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (515 ათასი).

2) ლიქიორის ტიპის სადესერტო ესპანური ღვინო.

მალაგასის რესპუბლიკა - იხილე მადაგასკარი.

მალადეტა - მთის მასივი ესპანეთში.

მალავი (მალავის რესპუბლიკა, ინგლ. Republic of Malawi, adgilobriv enebze: Dziko la Malawi, Chalo cha Malawi).
- სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აფრიკაში. სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება მოზამბიკს, დასავლეთით - ზამბიას, ჩრდილოეთით - ტანზანიას.
- ეროვნული დევიზი - „ერთობა და თავისუფლება“.
- სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი ეროვნული ყრილობა.
- ფართობი - 118 480 კვ. კმ.
- დაყოფილია 27 პროვინციად.
- მოსახლეობა - 10,3 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 88 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენები - ინგლისური და ჩიჩევა.
- დედაქალაქი - ლილონგვე.
- ვალუტა - კვაჩა.
- ქვეყნის კოდი - MWI.
- დროის სარტყელი - UTC +2.
- სატელეფონო კოდი - +265.
- ინტერნეტ-დომენი - mw.

მალაზონია ნესტორ - პოეტი (1892-1985 წწ).

მალაზონია ნოდარ - გრაფიკოსი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (დაიბადა 1929 წელს).

მალათია - ქალაქი თურქეთში, ამავე სახელწოდების ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი (280 ათასი).

მალაია - ქვეყანა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, მალაკის ნახევარკუნძულზე, მალაიზიის დასავლეთი ნაწილი.

მალაია ვისკა - ქალაქი უკრაინის კიროვოგრადის ოლქში.

მალაია ვიშერა - ქალაქი რუსეთის ნოვგოროდის ოლქში.

მალაიალი - ინდოეთის კერალას შტატში მცხოვრები ხალხი (35 მილიონი).

მალაიზია (მალაიზიის ფედერაცია, Malaysia).

- სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, მალაკის ნახევარკუნძულსა და კუნძულ კალიმანტანზე. ესაზღვრება ტაილანდს და სინგაპურს (მალაკის ნახევარკუნძულზე) და ინდონეზიას და ბრუნეის (კუნძულ კალიმანტანზე).
- ეროვნული დევიზი - „Bersekutu Bertambah Mutu“ (ძალა ერთობაშია).
- ჰიმნი - „Negaraku`.
- მმართველობის ფორმა - კონსტიტუციური მონარქია.
- საკანონმდებლო ორგანო - ორპალატიანი პარლამენტი.
- დამოუკიდებლობის დღე (დიდი ბრიტანეთისგან) - 1957 წლის 31 აგვისტო.
- ფართობი - 329 758 კვ.კმ.
- შედგება 13 შტატისაგან და ერთი ფედერალური ტერიტორიისგან.
- მოსახლეობა - 27,5 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 83 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - მალაური.
- სახელმწიფო რელიგია - ისლამი.
- დედაქალაქი - კუალა-ლუმპური.
- ვალუტა - რინგიტი.
- ქვეყნის კოდი - MYS.
- დროის სარტყელი - UTC +8.
- სატელეფონო კოდი - +60.
- ინტერნეტ-დომენი - my.

მალაის არქიპელაგი - აზიის კონტინენტურ ნაწილსა და ავსტრალიას შორის მდებარე კუნძულები, შედის ინდონეზიის, მალაიზიისა და ფილიპინების შემადგენლობაში.

მალაიტა - კუნძული წყნარ ოკეანეში, სოლომონის კუნძულთა ჯგუფში. ეკუთვნის დიდ ბრიტანეთს.

მალაკა

1) ნახევარკუნძული, ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთი ნაწილი.

2) ქალაქი მალაიზიაში, მალაიზიის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (90 ათასი).

მალაკალი - ქალაქი სუდანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.

მალაკის სასულთნო - ისტორიული სახელმწიფო მალაკის ნახევარკუნძულზე 1409-1511 წლებში.

მალაკნები - ერთ-ერთი ქრისტიანული სექტა რუსეთში, „დუხობორების“ ნაირსახეობა. ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნის ბოლოს.

მალაკოლოგია (ბერძნ.) - ზოოლოგიის ნაწილი, რომელიც მოლუსკებს სწავლობს.

მალაკოფილია - მცენარის ჯვარედინი დამტვერვა ლოკოკინების მეშვეობით.

მალალებისმაღალი - მწვერვალი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონზე.

მალალი - რაც ადვილად ტყდება, სუსტი, ნაზი, სათუთი.

მალამო - ცხიმში აზელილი სამკურნალო ნივთიერებები, სალბუნი.

მალამუდი ბერნარდ - ებრაული წარმოშობის ამერიკელი მწერალი (1914-1986 წწ).

მალანგი - ქალაქი ინდონეზიის აღმოსავლეთ პროვინციაში (650 ათასი).

მალანი დანიელ ფრანსუა - სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი 1948-54 წლებში (1874-1959 წწ).

მალანიუკი ვლადიმირ - რუსი მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (დაიბადა 1957 წელს).

მალაპარტე კურციო (ნამდვილი სახელი და გვარი კურტ ზუკერტი) - იტალიელი მწერალი და ჟურნალისტი (1898-1957 წწ).

მალარია (იტალ.) - ციება, ციებ-ცხელება.

მალარმე სტეფან - ფრანგი პოეტი-სიმბოლისტი (1842-1898 წწ).

მალასა - ლაზების მეფე II საუკუნის I ნახევარში.

მალასპინა - მყინვარი ალასკაზე.

მალაქია - აღმოსავლეთ საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი 1532-1534 წლებში.

მალაქია I (ერისკაცობაში აბაშიძე) - დასავლეთ საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი დაახლოებით 1519-1540 წლებში.

მალაქია II - დასავლეთ საქართველოს კათალიკოსი 1619-39 წლებში.

მალაქია II გურიელი - გურიის მთავარი 1684-85 და 1689 წლებში, ქაიხოსრო I გურიელის ძე.

მალაქიტი (ბერძნ.) - ხასხასა მწვანე მინერალი. იყენებენ სხდასხვა ნაკეთობის დასამზადებლად, აგრეთვე სპილენძის მისაღებად.

მალაყი - თავდაყირა, ყირამალა დგომა, ყირაზე გადასვლა.

მალახოვ-კურგანი - გაბატონებული სიმაღლე სევასტოპოლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, რომელიც სევასტოპოლის დაცვის (1854-55 წწ) დროს თავდაცვის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან დასაყრდენ პუნქტად აქციეს.

მალბორკი - ქალაქი პოლონეთში, ელბლონგის სავოევოდოში (40 ათასი).

მალბორო ჯონ ჩერჩილ - ინგლისელი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე (1650-1722 წწ).

მალბრანში ნიკოლა - ფრანგი ფილოსოფოსი, ოკაზიონალიზმის მთავარი წარმომადგენელი (1638 - 1715 წწ).

მალგობეკი - ქალაქი რუსეთის ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში.

მალდა - სოფელი ზნაურის მუნიციპალიტეტში.

მალდიბაევი აბდილას - ყირგიზი კომპოზიტორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1906-1978 წწ.)

მალდივი (მალდივის რესპუბლიკა).

- სახელმწიფო ამავე სახელწოდების კუნძულებზე, ინდოეთის სამხრეთით, ინდოეთის ოკეანეში. მოიცავს 1 190 მცირე მარჯნის კუნძულს.
- ჰიმნი - Gavmii mi ekuverikan matii tibegen kuriime salaam”.
- დამოუკიდებლობის დღე (დიდი ბრიტანეთისგან) - 1965 წლის 26 ივლისი.
- მმართველობის ფორმა - რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი პარლამენტი (ეროვნული მეჯლისი).
- ფართობი - 298 კვ.კმ.
- ადმინისტრაციულად დაყოფილია 19 კუნძულოვან ჯგუფად.
- მოსახლეობა - 300 ათასი.
- სიმჭიდროვე - 1 000 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- ოფიციალური ენა - დივეხი.
- ოფიციალური რელიგია - ისლამი.
- დედაქალაქი - მალე.
- ვალუტა - მალდივის რუფია.
- ქვეყნის კოდი - MDV.
- დროის სარტყელი - UTC +5.
- სატელეფონო კოდი - +960.
- ინტერნეტ-დომენი - mv.

მალდივის კუნძულები - მარჯნის კუნძულების არქიპელაგი ინდოეთის ოკეანეში.

მალდონადო ტომას - დიზაინის პრაქტიკოსი და თეორიტიკოსი, წარმოშობით არგენტინელი, მუშაობდა ევროპაში (დაიბადა 1922 წელს).

მალდონისი ალფონსას - ლიტვის სახალხო პოეტი (დაიბადა 1929 წელს).

მალდროუ - მყინვარი ალასკაზე.

მალე

1) მოკლე დროის განმავლობაში, ჩქარა.

2) დედაქალაქი და ერთადერთი პორტი მალდივის რესპუბლიკისა (55 ათასი).

მალეა ედუარდო - არგენტინელი მწერალი (1903 - 1985 წწ).

მალეგაონი - ქალაქი ინდოეთის მაჰარაშტრას შტატში (345 ათასი).

მალე გაზაფხული მოვა - ქართული მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1967 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - ოთარ აბესაძე. სცენარის ავტორები - ოტია იოსელიანი, თეიმურაზ მაღლაფერიძე, ოთარ აბესაძე. დამდგმელი ოპერატორი - აბესალომ მაისურაძე. კომპოზიტორი - არჩილ კერესელიძე. მთავარ როლებში: სერგო ზაქარიაძე (მინაგო), სესილია თაყაიშვილი (მარიამი), თენგიზ არჩვაძე, ნუგზარ მაჭავარიანი, ლია ელიავა, კარლო საკანდელიძე, იპოლიტე ხვიჩია, დოდო აბაშიძე.

მალევიჩი კაზიმირ - რუსული წარმოშობის მხატვარი, აბსტრაქტული ხელოვნების ერთ-ერთი ფუძემდებელი (1878-1935 წწ).

მალემსრბოლი (ძვ.) - პირი, რომელიც იგზავნებოდა შორეულ ადგილას საქმიანი ქაღალდების ან ცნობების სასწრაფოდ გადასაცემად.

მალენკოვი გიორგი - საბჭოთა ეპოქის სახელმწიფო მოღვაწე, საბწოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარე 1953-55 წლებში (1902-1988 წწ).

მალე-ჟორისი ფრანსუაზა (ნამდვილი გვარი ლილარი) - ფრანგი მწერალი ქალი (დაიბადა 1930 წელს).

მალერბი ფრანსუა დე - ფრანგი პოეტი-კლასიცისტი (დაახლოებით 1555-1628 წწ).

მალერი გუსტავ - ავსტრიელი კომპოზიტორი და დირიჟორი (1890-1967 წწ).

მალერი ჰერმან ჯოზეფ - იხილე მელერი ..

მალვა - ისტორიული ოლქი ინდოეთში.

მალვაზია (ფრანგ.) - მადერის ტიპის ღვინო, აყენებენ ამავე სახელწოდების ყურძნისაგან იტალიაში, საფრანგეთსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში.

მალვინის კუნძულები - იხილე ფოლკლენდის (მალვინის) კუნძულები.

მალთა (ლათ.) - სქელი, ბლანტი ნავთობი, რომელიც ნახშირწყალბადების გარდა დიდი რაოდენობით შეიცავს ასფალტფისოვან კომპონენტებს.

მალთაყვა

1) მდინარე ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, გურიის დაბლობზე, ერთვის შავ ზღვას.

2) სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში.

მალთაყვის ბრძოლა - 1809 წელს ქართველთა ლაშქრის ბრძოლა ოსმალეთის წინააღმდეგ ფოთის გასათავისუფლებლად, რაც ქართველთა გამარჯვებით დასრულდა,

მალთაყვის ტბა - ტბა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, შავი ზღვის სანაპიროზე.

მალთუსი ტომას რობერტ - ინგლისელი ეკონომისტი (1766-1834 წწ).

მალთუსიანელი - მალთუსიანელობის მიმდევარი.

მალთუსიანელობა - თეორია, რომლის მიხედვითაც ყველა სოციალური უბედურების მიზეზია მოსახლეობის მეტისმეტად სწრაფი ზრდა (ინგლისელი ეკონომისტის მალთუსის გვარის მიხედვით).

მალი

1) სწრაფი, ჩქარი.

2) ხიდის ბურჯებს, საყრდენებს შორის მოქცეული არე.

3) კუნძული ატლანტის ოკეანის ჰებრიდის კუნძულების არქიპელაგში, ეკუთვნის დიდ ბრიტანეთს.

მალის რესპუბლიკა - ფრანგ. Republique du Mali, 1960 წლამდე საფრანგეთის სუდანი).
- ეროვნული დევიზი - „Un peuple, un but, une foi“.
- ჰიმნი -„Pour l'Afrique et pour toi, Mali“.
- დამოუკიდებლობის დღე (საფრანგეთისგან) - 1960 წლის 22 სექტემბერი.
- სახელმწიფო აფრიკის დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთით ესაზღვრება სენეგალს, ჩრდილოეთით - მავრიტანიას და ალჟირს, აღმოსავლეთით - ნიგერს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ბურკინა ფასოს, სამხრეთით - კოტ დ'ივუარს და გვინეას.
- მმართველობის ფორმა - საპრეზიდენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - ერთპალატიანი ეროვნული ყრილობა.
- ფართობი - 1 240 000 კვ.კმ.
- დაყოფილია 8 ოლქად და ბამაკოს საგანგებო ადმინისტრაციულ ერთეულად.
- მოსახლეობა - 13,5 მილიონი.
- სიმჭიდროვე - 11 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეთა უმრავლესობა მუსლიმანები არიან.
- ოფიციალური ენა - ფრანგული.
- დედაქალაქი - ბამაკო.
- ვალუტა - ფრანკი.
- ქვეყნის კოდი - MLI.
- დროის სარტყელი - UTC 0.
- სატელეფონო კოდი - +223.
- ინტერნეტ-დომენი - ml.

მალი ლუი - ფრანგი და ამერიკელი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პროდიუსერი (1932-1995 წწ).

მალიავინი ფილიპე - რუსი ფერმწერი (1869-1940 წწ).

მალიათი (საუბ.) - ქონება, სიმდიდრე, შეძლება, ბარაქა.

მალიანი ჩირილო - იტალიელი გენეტიკოსი (1903-1984 წწ).

მალიანი ჰენრიხ - სომეხი კინორეჟისორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1925-1988 წწ).

მალიბრანი მარია ფელისიტა (ქალიშვილობის გვარი გარსია) - ფრანგი მომღერალი ქალი, წარმოშობით ესპანელი (1808-1836 წწ).

მალიგნიზაცია - მედიცინაში - სიმსივნის ავთვისებიანი გადაგვარება.

მალიკენი რობერტ სანდერსონ - ამერიკელი ფიზიკოსი და ქიმიკოსი, 1966 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1896-1986 წ).

მალიმალ - იგივეა, რაც მალ-მალე.

მალინდი - ქალაქი-პორტი კენიის სანაპირო პროვინციაში.

მალინი

1) ქალაქი უკრაინის ჟიტომირის ოლქში.

2) ქალაქ მეხელენის ფრანგული სახელწოდება.

მალინინი ალექსანდრე - რუსული ესტრადის მომღერალი (დაიბადა 1958 წელს).

მალინინი ევგენი - რუსი პიანისტი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1930 წელს).

მალინკე - გვინეასა და კოტ დ'ივუარში მცხოვრები ხალხი (4,7 მილიონი).

მალინოვსკი ბრონისლავ კასპერ - ინგლისელი ეთნოგრაფი და სოციოლოგი, ანთროპოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. წარმოშობით პოლონელი (1884-1942 წწ).

მალინოვსკი როდიონ - საბჭოთა ეპოქის მხედართმთავარი, საბჭოთა კავშირის ორგზის გმირი, 1957-67 წლებში სსრკ-ს თავდაცვის მინისტრი (1898-1967 წწ).

მალიორკა (მაიორკა) - კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში, ეკუთვნის ესპანეთს.

მალიპიერო ჯან ფრანჩესკო - იტალიელი კომპოზიტორი, მუსიკათმცოდნე და მუსიკის კრიტიკოსი (1882-1973 წწ).

მალირჟოვა ჰელენა - ჩეხი მწერალი ქალი (1877 - 1940 წწ).

მალიუტინი სერგეი - რუსი ფერმწერი და გრაფიკოსი (1859-1937 წწ).

მალიქ იბნ ანასი აბუ აბდ ალ-ლაჰ - არაბი მეცნიერი, ისლამის სამართლისმცოდნე (711/715 - 795 წწ).

მალიშევა ტატიანა - მომღერალი (მეცო-სოპრანო), საქართველოს სახალხო არტისტი (დაიბადა 1939 წელს).

მალიშევი იური - რუსი კოსმონავტი მფრინავი, პოლკოვნიკი, 1980 და 1984 წლების ფრენის მონაწილე (დაიბადა 1941 წელს).

მალიშკინი ალექსანდრე - რუსი მწერალი (1892 - 1938 წწ).

მალიშკო ანდრეი - უკრაინელი პოეტი (1912-1970 წწ).

მალკა (მალიქსუ) - მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში. თერგის მარცხენა შენაკადი (სიგრძე - 210 კილომეტრი).

მალკოლმ II კენმორი - შოტლანდიის მეფე 1058 წლიდან (დაახლოებით 1031-1093 წწ).

მალკოლმია - მცენარეთა გვარი ჯვაროსანთა ოჯახისა.

მალკოვიჩი ჯონ - თეატრისა და კინოს ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი (დაიბადა 1953 წელს).

მალ-მალე - ჩქარ-ჩქარა, ხშირ-ხშირად.

მალმგრენი ფინ - შვედი გეოფიზიკოსი (1895-1928 წწ).

მალმე - ქალაქი-პორტი შვედეთში, მალმეჰუსის ლენის ადმინისტრაციული ცენტრი (235 ათასი).

მალმიჟი - ქალაქი რუსეთის კიროვის ოლქში.

მალო ჰექტორ - ფრანგი მწერალი (1830-1907 წწ).

მალოარხანგელსკი - ქალაქი რუსეთის ორიოლის ოლქში.

მალოვისტი მარიან - პოლონელი ისტორიკოსი (1909-1985 წწ).

მალოიაროსლავეცი - ქალაქი რუსეთის კალუგის ოლქში.

მალოკა - დიდი თემური ტიპის დასახლება სამხრეთ ამერიკის ტროპიკებში მცხოვრები ინდიელებისა.

მალონ დე ჩაიდე პედრო - ესპანელი მწერალი-მისტიკოსი, ავგუსტინელი ბერი (დაახლოებით 1530 - 1596 წწ).

მალონი ბენუა - ფრანგი სოციალისტი (1841-1893 წწ).

მალოროსია (მცირე რუსეთი) - უკრაინის სახელწოდება; იხმარებოდა მეფის რუსეთის ოფიციალურ დოკუმენტებში.

მალორიტა - ქალაქი ბელორუსიის ბრესტის ოლქში.

მალოუენი მაქს ედგარ - ინგლისელი არქეოლოგი (1904-1985 წწ).

მალპიგი მარჩელო - იტალიელი ბიოლოგი და ექიმი (1628-1694 წწ).

მალპოსტი (ფრანგ.) - საფოსტო კარეტა, რომლებსაც მგზავრები გადაჰყავდა ძველად.

მალრო ანდრე - ფრანგი მწერალი და პოლიტიკური მოღვაწე (1901-1976 წწ).

მალრუნი ბრაიან - კანადის პრემიერ-მინისტრი 1984-93 წლებში (დაიბადა 1939 წელს).

მალსეკო (იტალ.) - ციტრუსების (უპირატესად ლიმონის) მძიმე სოკოვანი დაავადება; იწვევს მცენარის გახმობას.

მალტა - კუნძული ხმელთაშუა ზღვაში.

მალტის რესპუბლიკა - Repubblika ta' Malta, ingl. Republic of Malta).

- სახელმწიფო სამხრეთ ევროპაში, ხმელთაშუა ზღვის ცენტრალურ ნაწილში, კუნძულ მალტაზე.
- არსებობს სახელის წარმოშობის რამდენიმე ვარიანტი: (ა) ფინიკიური: Malat - „ნავსადგური“; (ბ) ბერძნული: Meli - „თაფლი“, Melta - „ფუტკარი“; (გ) არაბული: Malta - „შიშველი“.
- ჰიმნი - „L-Innu Malti“.
- დამოუკიდებლობის დღე (დიდი ბრიტანეთისგან) - 1964 წლის 21 სექტემბერი.
- მმართველობის ფორმა - რესპუბლიკა, დემოკრატია.
- სახელმწიფოს მეთაური - პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - წარმომადგენელთა პალატა.
- ფართობი - 316 კვ.კმ.
- დაყოფილია 6 პროვინციად.
- მოსახლეობა - 400 ათასი.
- სიმჭიდროვე - 1282 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეები - კათოლიკები.
- ოფიციალური ენები - მალტური და ინგლისური.
- დედაქალაქი - ვალეტა.
- ვალუტა - ევრო.
- ქვეყნის კოდი - MLT.
- დროის სარტყელი - UTC +1.
- სატელეფონო კოდი - +356.
- ინტერნეტ-დომენი -mt

მალტის ორდენი - იოანიტების სასულიერო-რაინდული ორდენის ერთ-ერთი სახელწოდება.

მალტოზა (ინგლ.) - ალაოს შაქარი, სახამებლის გახლეჩის შუალედი პროდუქტი (სპირტის გამოხდისა და ლუდის დუღების დროს).

მალული - გამოუმჟღავნებელი, ფარული.

მალულაობა - იგივეა, რაც კეკემალულობა.

მალუსი ეტიენ ლუი - ფრანგი ფიზიკოსი (1775-1812 წწ).

მალუფი დევიდ - ავსტრალიელი მწერალი, წარმოშობით ლიბანელი (დაიბადა 1934 წელს).

მალფუჭებადი (სპეც.) - რაც მალე და ადვილად ფუჭდება.

მალქომ-ხანი (ფსევდონიმი ნაზემ ალ-დოულე) - ირანელი მწერალი და განმანათლებელი, პუბლიცისტი, საზოგადო და პოლიტიკური მოღვაწე (1833/34 - 1908 წწ).

მალჩევსკი ანტონი - პოლონელი პოეტი (1793-1826 წწ).

მალცევი ალექსანდრ - რუსი ჰოკეისტი, მსოფლიოსა და ოლიმპიური თამაშების მრავალგზის ჩემპიონი XX საუკუნის 70-80-იან წლებში (დაიბადა 1949 წელს).

მალცი ალბერტ - ამერიკელი მწერალი (1908-1985 წწ).

მალძიგათა - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

მალხაზი

1) სიცოცხლით სავსე, ცქვიტი და კოხტა.

2) ბიჭის ქართულისახელი.

მალხაზოვკა - სოფელ კრასნოგორსკის ყოფილი სახელი.

მალხინებელი - ლხენის მომგვრელი.

მამა

1) კაცი თავისი შვილების მიმართ, მშობელი.

2) მრ.რიცხ. - მამები - ძველი თაობა, წინაპრები.

3) მღვდლის დასახელება.

4) მდინარე აღმოსავლეთ ციმბირის სამხრეთ ნაწილში, ვიტიმის მარცხენა შენაკადი.

მამა-ბიძები - მამა და ბიძები.

მამადაანები (ყოფილი კაკმეთი) - სოფელი თიანეთის მუნიციპალიტეტში (ჟებოტის თემის საკრებულო), მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან - 1160 მეტრი, თიანეთიდან - 5 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 87 კაცი.

მამადავითის მთა - იხილე მთაწმინდა.

მამადავითობა - დავით გარეჯელის სახელობის დღესასწაული, რომელიც იმართება ამაღლების პირველ ხუთშაბათს, თბილისში, მთაწმინდაზე.

მამადიში - ქალაქი რუსეთის თათრეთის რესპუბლიკაში.

მამაზეციერი - ღმერთის ეპითეტი.

მამათი - სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში.

მამათისღელე - მდინარე ოზურგეთის და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტებში, სუფსის მარჯვენა შენაკადი.

მამათმავლობა - სქესობრივი უკუღმართობა - მამაკაცთან მამაკაცის სქესობრივი კავშირი (ჰომოსექსუალიზმი).

მამაი - სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.

მამაკანი - მდინარე იმიერბაიკალეთში, ვიტიმის მარცხენა შენაკადი.

მამაკაცი - მამრობითი სქესის სრულწლოვანი ადამიანი, კაცი.

მამაკაცობა - მამაკაცად ყოფნა.

მამაკაცური - მამაკაცის დამახასიათებელი, მამაკაცის შესაფერი.

მამალაძე იორამ - ფერმწერი, პეიზაჟისტი (1911-1966 წწ).

მამალაძე ლეონიდე - არქიტექტორი და მოქანდაკე (1919-1982 წწ).

მამალაძე შალვა - ფერმწერი (1895-1963 წწ).

მამალი

1) მამრობითი სქესის ცხოველი, ფრინველი, მწერი.

2) შინაური ქათამი მამრობითი სქესისა.

3) ერთ-ერთი დუგმა, ანჯამი, რომელიც მეორეს გამოედება და ჩაკეტავს, შეკრავს.

მამალილოგია (მამალოგია) - იგივეა, რაც თერიოლოგია.

მამამთავარი

1) გვარის წინაპარი.

2) (გადატანით) ფუძემდებელი, შემქმნელი.

მამამთავრიშვილი დავით - ქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1908-1980 წწ).

მამამთილი - ქმრის მამა.

მამამისი - მისი მამა.

მამამძუძე (ძვ.) - გამზრდელი მამაკაცი, ლალა.

მამაოხერი - სალანძღავი სიტყვა.

მამა-პაპა - წინაპრები, ძველი თაობა, მამები.

მამაპაპეული - მამა-პაპის კუთვნილი, მამა-პაპის ნაქონი, მამა-პაპის ნაანდერძევი.

მამაპაპური - მამა-პაპის შესაფერი, მამა-პაპის დამახასიათებელი, ძველებური.

მამარდაშვილი მერაბ - ფილოსოფოსი (1930-1990 წწ).

მამასახლისი

1) მეფის რუსეთში, არჩევითი მოხელე სოფლად, რომელიც ასრულებდა ადმინისტრაციულ-პოლიციურ მოვალეობებს.

2) არჩევითი პირი, რომელიც უძღვება რაიმე მცირერიცხოვანი კოლექტივის საქმეებს.

3) (საუბ.) ოჯახის უფროსი მამაკაცი.

მამასახლისობა - მამასახლისად ყოფნა.

მამამსახლისოვი ვაგან - საქართველოში მოღვაწე ფიზიკოსი, აკადემიკოსი (1907-1972 წწ).

მამასისხლად - ძალიან ძვირად.

მამასწარა (Asplenium erichomanes) - დაბალი გვიმრა, გავრცელებულია კლდის ნაპრალებსა და ხრიოკ ადგილებში.

მამაშენი - შენი მამა.

მამა-შვილი - მამა და შვილი.

მამაშვილობა - მამა-შვილის ურთიერთობა.

მამაშვილური - მამა-შვილის დამახასიათებელი, შესაფერი, ისეთი, რაც მამის შვილთან ურთიერთობას ამჟღავნებს.

მამაჩემი - ჩემი მამა.

მამაჩვენი - ჩვენი მამა.

მამაცაშვილ-ბადრიძე მელანია - მწერალი (XIX ს II ნახევარი).

მამაცაშვილი იოსებ - ლიტერატორი, საზოგადო მოღვაწე (1809-1874 წწ).

მამაცაშვილი კონსტანტინე - რუსეთის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი, ლიტერატორი, საზოგადო მოღვაწე (1814-1900 წწ).

მამაცი - გულადი, უშიშარი, ყოჩაღი, ვაჟკაცი.

მამაცობა - მამაცის თვისება.

მამაცური - მამაცის დამახასიათებელი, მამაცის შესაფერი.

მამაცხონებული (საუბ.) - იხმარება ვისიმე მიმართ ქების ან საყვედურის გამოსახატავად, დალოცვილი.

მამაძაღლი

1) სალანძღავი სიტყვა.

2) (ვულგ.) ეშმაკი, გაიძვერა.

მამაძაღლობა - ეშმაკობა, გაიძვერობა.

მამბა (Dendroaspis) - შხამიანი გველების გვარი ასპიტისებრთა ოჯახისა, გავრცელებულია აფრიკაში.

მამბერამო - მდინარე ინდონეზიაში, ერთვის წყნარ ოკეანეს (სიგრძე - 700 კილომეტრი).

მამბეტოვი აზერბაიჟან - ყაზახი რეჟისორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1932 წელს).

მამე - გვატემალაში მცხოვრები ინდიელი ხალხი.

მამედოვა შევქეთ ჰასან ყიზი - აზერბაიჯანელი მომღერალი (ლირიკო-კოლორატურული სოპრანო), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1897 - 1981 წწ).

მამედოვი მეჰთი - აზერბაიჯანელი რეჟისორი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1918-1985 წწ).

მამედ-რაჰიმი - აზერბაიჯანელი პოეტი (1907-1977 წწ).

მამედყულიზადე ჯალილ - აზერბაიჯანელი მწერალი (1866-1932 წწ).

მამელუკი - უიარაღოს (კონდრატე თათარაშვილის) სათავგადასავლო-ისტორიული რომანი (პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ „გრდემლში“ 1912 წელს).

მამელუქი - იხილე მამლუქი.

მამერი მულუდ - ფრანგულენოვანი ალჟირელი მწერალი (1917-1989 წწ).

მამეული

1) იგივეა, რაც მამისეული.

2) მამის ნათესავი.

მამზელ (ფრანგ.)

1) იგივეა, რაც მადმუაზელ.

2) საფრანგეთში, გერმანიასა და სხვა ქვეყნებში ეკონომი (ქალი), მოსამსახურე (ჩვეულებრივ სახელთან და გვართან ერთად იხმარება).

მამი - სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში.

მამია I გურიელი - გურიის მთავარი 1512-34 წლებში, გიორგი I გურიელის ძე (გარდაიცვალა 1534 წელს).

მამია II გურიელი - გურიის მთავარი 1600-25 წლებში, გიორგი II გურიელის ძე (გარდაიცვალა 1625 წელს).

მამია III გურიელი - გურიის მთავარი 1689-1711 წლებში, გიორგი III გურიელის ძე (გარდაიცვალა 1711 წელს).

მამია IV გურიელი - გურიის მთავარი 1726-56, 1758-65, 1771-76 წლებში, გიორგი IV გურიელის ძე (გარდაიცვალა 1784 წელს).

მამია V გურიელი - გურიის უკანასკნელი მთავარი 1809-26 წლებში, სვიმონ III გურიელის ძე (1789-1826 წწ)

მამია I დადიანი - ოდიშის მთავარი 1323-45 წლებში, გიორგი I დადიანის ძე.

მამია II დადიანი - ოდიშის ერისთავი 1396-1414 წლებში, ვამეყ I დადიანის ძე (გარდაიცვალა 1414 წელს) .

მამია III დადიანი - ოდიშის ერისთავი 1512-33 წლებში, ლიპარიტ II დადიანის ძე (გარდაიცვალა 1533 წელს) .

მამია IV დადიანი - ოდიშის მთავარი 1573-78 და 1582-90 წლებში, ლევან I დადიანის ძე.

მამიდა - მამის და.

მამიდაშვილი - მამიდის შვილი.

მამიდაშვილ-ბიძაშვილები - იგივეა, რაც ბიძაშვილ-მამიდაშვილები.

მამიდაშვილობა

1) მამიდაშვილად ყოფნა.

2) (გადატანით) იგივეა, რაც ბიძაშვილობა.

მამიდაჩემი - ჩემი მამიდა.

მამიევი დიმიტრი - ოსი მსახიობი და პედაგოგი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1909-1985 წწ).

მამითა - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

მამითადი (ძვ.) - მუშები, ჩვეულებრივ მეზობლები, რომლებიც უსასყიდლოდ ეხმარებოდნენ ყანის პატრონს მკაში.

მამიკო (კნინ.-მოფერ.) - მამა.

მამიკონიანები - ძველი სომხეთის წარჩინებული გვარი, ნახარარების წარმომადგენლები.

მამიკონიანი ვარდან - გამოჩენილი სომეხი სარდალი, სომხეთის სპარაპეტი 432 წლიდან.

მამილარია - სფერული ან მოკლეცილინდრული კაქტუსების გვარი.

მამინაცვალი - დედის ქმარი წინანდელ ქმართან შეძენილი შვილების მიმართ.

მამინ-სიბირიაკი დიმიტრი - რუსი მწერალი (1852 - 1912 წწ).

მამისაანთუბანი - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

მამისერთა - მამის ერთადერთი შვილი.

მამისეული - მამის ნაქონი, მამისაგან მემკვიდრეობით მიღებული.

მამის მკვლელი

1) ალექსანდრე ყაზბეგის მოთხრობა (გამოქვეყნდა 1882 წელს).

2) ქართული მხატვრული მუნჯი ფილმი, გადაღებულია ალ. ყაზბეგის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. ეკრანებზე გამოვიდა 1923 წელს. დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი - ამო ბეკ-ნაზაროვი. დამდგმელი ოპერატორი - სერგეი ზაბოზლაევი. მთავარ როლებში: ვასო არაბიძე, ნატო ვაჩნაძე, ვანო სარაჯიშვილი, კოტე ანდრონიკაშვილი, აკაკი ვასაძე, ვალერიან გუნია.

მამისონის უღელტეხილი (ჭანჭახის უღელტეხილი) - უღელტეხილი ონის მუნიციპალიტეტში, რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონზე.

მამიშლარი - სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

მამიშლო - სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

მამიჯირხვა - სოფელი გუდაუთის მუნიციპალიტეტში.

მამკოდა - სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში (გლდანის თემის საკრებულო). 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 31 კაცი.

მამლაყინწა

1) ზრდადაუმთავრებელი მამალი, ყვინჩილა.

2) გადატანით ყოყლოჩინა ახალგაზრდა.

მამლაყინწაობა - მამლაყინწას თვისება, მამლაყინწას ქცევა.

მამლეევი იური - რუსი მწერალი, 1974 წლიდან ცხოვრობს აშშ-ში (დაიბადა 1931 წელს).

მამლისმთა - მწვერვალი ბაღდათის და ადიგენის მუნიციპალიტეტებში, მესხეთის ქედის თხემზე (სიმაღლე - 2489 მეტრი).

მამლიუტკა - ქალაქი ყაზახეთის ჩრდილო-ყაზახეთის ოლქში.

მამლობა - მამლის თვისება.

მამლუქები - იხილე მამლუქი.

მამლუქი (მამელუქი)

1) შუა საუკუნეებში ეგვიპტეში თურქი და არამუსლიმური წარმოშობის ტყვე მონებისაგან შემდგარი სულთნის პირადი გვარდიის ჯარისკაცი.

2) ცხენოსანი გვარდიელი ნაპოლეონ ბონაპარტის პირად დაცვაში (ეგვიპტეში ლაშქრობის დროს).

3) იხილე მამელუკი.

4) ქართული მხატვრული ფილმი, გადაღებულია უიარაღოს (კონსტანტინე თათარაშვილის) მოთხრობის - „მამელუკის“ - მიხედვით. ეკრანებზე გამოვიდა 1958 წელს. დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი - დავით რონდელი. დამდგმელი ოპერატორი - ლევ სუხოვი. კომპოზიტორი - ანდრია ბალანჩივაძე. მთავარ როლებში: დათო დანელია (ხვიჩა), ოთარ კობერიძე (მაჰმუდი), ლია ელიავა (ზეინაბი), აკაკი ხორავა (ალი-ბეგი), გიორგი შავგულიძე (ასლან-ბეგი), დუდუხანა წეროძე, მიხეილ ვაშაძე, ვერიკო ანჯაფარიძე, ზურაბ ლაფერაძე, ალექსანდრე გომელაური, გურამ საღარაძე, გრიგოლ კოსტავა, ბელა მირიანაშვილი.

მამნე - XVI საუკუნის I ნახევრის ქართველი ოქრომჭედელი.

მამობა - მამად ყოფნა, მამის მოვალეობის შესრულება.

მამობილი - მამის მაგიერი.

მამოგრაფია (ლათ.) - სარძევე ჯირკვლების რენტგენოლოგიური გამოკვლევა.

მამონა - ახალ აღთქმაში იხმარება „სიმდიდრის“ მნიშვნელობით.

მამონოვო (1946 წლამდე ხაილიგენბაილი) - ქალაქი რუსეთის კალინინგრადის ოლქში.

მამონტი (რუს.) - განმარხებული გრძელბალნიანი ცხოველი, სპილოს მსგავსი.

მამონტის მღვიმე - კარსტულ მღვიმეთა სისტემა აშშ-ში.

მამორე - მდინარე ბოლივიასა და ბრაზილიაში, მდინარე მადეირის მდგენელი (სიგრძე - 2300 კილომეტრი).

მამოძრავებელი - რაც ამოძრავებს რასმე.

მამრავლი (მათემ.) - რიცხვი, რომელიც გვიჩვენებს, თუ რამდენჯერ უნდა გავამრავლოთ შესაკრებად მეორე რიცხვი, რომ მივიღოთ ნამრავლი.

მამრი

1) კაცი, მამაკაცი.

2) იგივეა, რაც მამალი.

3) ტბა პოლონეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში.

მამრობითი

1) მამაკაცის ან მამალი ცხოველის კატეგორია.

2) (გრამატ.) ზოგ ენაში სქესის ერთ-ერთი სახეობა.

მამსუროვი დაბე - ოსი მწერალი (1909-1966 წწ).

მამტყუნებელი - იგივეა, რაც გამამტყუნებელი.

მამუთლისხევი - მდინარე ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მაშავერას მარჯვენა შენაკადი.

მამულა

1) (Artemisia vulgaris) - მრავალწლოვანი სარეველა ბალახი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა, აქვს ქვემოდან თეთრი, დანაკვთული ფოთლები, ფართოდ არის გავრცელებული დასავლეთ საქართველოში, სადაც ჩაის პლანტაციები არსებობს

2) სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.

მამულაანი - სოფელი ახალგორის მუნიციპალიტეტში.

მამულარი - სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში.

მამულაიშვილი არსენ - მწერალი ლალიონის ნამდვილი სახელი და გვარი.

მამულაშვილი მიხეილ - მებაღე-დეკორატორი (1873 - 1973 წწ).

მამულ-დედული - მამული და დედული.

მამული

1) სახნავ-სათესი მიწა, ბაღ-ვენახი და მისთანები, რომელიც ვისიმე საკუთრებაა.

2) სამშობლო.

მამულიანი (ძვ.) - დიდი მამულების მქონე.

მამულიანი რუბენ - ამერიკელი რეჟისორი, დაიბადა თბილისში (1897-1987 წწ).

მამულიშვილი - მამულის, სამშობლოს მოყვარული, თავისი ქვეყნისა და ხალხის ერთგული, მათთვის თავდადებული, პატრიოტი.

მამულიშვილობა - მამულიშვილის თვისება, მამულიშვილად ყოფნა.

ალ-მამუნი აბუ -აბას აბდ ალ-ლაჰ - აბასიანთა დინასტიის ხალიფა (786 - 833 წწ).

მამფალი - ფეოდალურ საქართველოში „პატრონის“ შესატყვისი ტერმინი, ფეოდალი მთავრების სახელწოდება.

მამფორდი ლუის - ამერიკელი ფილოსოფოსი (1895 - 1985 წწ).

მამფორია ოთარ - მწერალი, დრამატურგი (1924 - 2000 წწ).

მამძიშხის ქედი - გაგრის ქედის განშტოება.

მამწვარა - სოფელი ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში.

მამხილებელი - რაც ამხილებს ვისმე, რასმე.

მან - მესამე პირის ნაცვალსახელის მოთხრობითი ბრუნვის ფორმა.

მანა

1) მომცრო მარგილი, სარი, პალო.

2) (კუთხ.) იგივეა, რაც ჭაღი.

3) აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე არსებული უძველესი სახელმწიფო ძვ.წ.აღ. I ათასწლეულში

4) მდინარე სამხრეთ ციმბირში, ენისეის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 475 კილომეტრი).

5) ზებუნებრივი ძალა მელანეზიისა და პოლინეზიის ხალხთა რწმენაში.

მანაგაძე გიორგი - მხატვარ-დეკორატორი (1913-1981 წწ).

მანაგაძე შოთა - კინორეჟისორი (1901-1977 წწ).

მანაგუა

1) ტბა ნიკარაგუაში.

2) ნიკარაგუას დედაქალაქი, გაშენებულია მანაგუას ტბაზე. დაარსებულია XVI საუკუნეში ესპანელთა მიერ. 1846 წლიდან ქალაქის სტატუსი გააჩნია, 1858 წლიდან კი დედაქალაქისა (700 ათასი).

მანადო (ვენანგი) - ქალაქი-პორტი ინდონეზიაში, კუნძულ სულავესიზე. ჩრდილოეთ სულავესის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (275 ათასი).

მანავი - სოფელი კახეთში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთის ძირას, თემის საკრებულოს ცენტრი. ზღვის დონიდან - 750 მეტრი, საგარეჯოდან - 15 კილომეტრი, მანავიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3106 კაცი.

მანავისცივი - მთა საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში, გომბორის ქედზე (1682 მ).

მანათი

1) აზერბაიჯანის ფულის ერთეული, ბრუნვაშია 1993 წლის თებერვლიდან.

2) თურქმენეთის ფულის ერთეული, ბრუნვაშია 1993 წლის 1 ნოემბრიდან.

მანათობელი - რაც ანათებს.

მანაკოვი გენადი - რუსი კოსმონავტი მფრინავი, 1990, 1993 წლების ფრენის მონაწილე (დაიბადა 1950 წელს).

მანალა - ფინურ მითოლოგიაში მიცვალებულთა სამყარო, რომელიც შორეულ ჩრდილოეთში მდებარეობს.

მანამ

1) იმ დრომდე (იხმარება „სანამ“ სიტყვასთან ერთად და მის საპირისპიროდ).

2) იგივეა, რაც სანამ.

მანამა - ბაჰრეინის დედაქალაქი. ქვეყნის მთავარი საზღვაო პორტი (120 ათასი).

მანამდე - იმ დრომდე, იმაზე ადრე.

მანამდის - იგივეა, რაც მანამდე.

მანანა (ებრ.)

1) ბიბლიის მიხედვით, ტკბილი და ნოყიერი საჭმელი, რომელიც უცვიოდათ ზეციდან ისრაელელებს, მათი უდაბნოში მოგზაურობისას.

2) ხორბლის წმინდა ბურღული ერთგვარი.

3) დანაწვიმი ზოგი მცენარის (კაკლის, ცაცხვის, ჭინჭრის...) ფოთლებზე.

4) XVIII საუკუნის ქართველი პოეტი ქალი.

5) ქართული საბავშვო მხატვრული ფილმი. ეკრანებზე გამოვიდა 1958 წელს. დამდგმელი რეჟისორები - ზაქარია გუდავაძე, შალვა მარტაშვილი. სცენარის ავტორი - ელიზბარ გედევანიშვილი. დამდგმელი ოპერატორი - ოჰანეს მაგაკიანი. კომპოზიტორი - მერი დავითაშვილი. მთავარ როლებში: ნანული სარაჯიშვილი (მანანა), იაკობ ტრიპოლსკი (სერგო - მანანას მამა), სესილაი თაყაიშვილი (ბებია), ალექსანდრე ჟორჟოლიანი (პაპა), მედეა ჩახავა (მეეზოვე ქალი), იპოლიტე ხვიჩია (სახლმმართველი), იუსუფ კობალაძე, ალექსანდრე კუპრაშვილი, ალექსანდრე თაყაიშვილი.

მანანანი - კელტურ მითოლოგიაში ზღვის მბრძანებელი ღვთაება.

მანანაური - სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში.

მანანდიანი ჰაკოპ - სომეხი ისტორიკოსი, აკადემიკოსი (1873-1952 წწ).

მანანი - ზოგიერთი მწერის ტკბილი ექსკრემენტი, რომელსაც უღალობის დროს იყენებს ფუტკარი და ამზადებს თაფლს.

მანაროვი მუსა - რუსი კოსმონავტი მფრინავი, 1987-88 და 1990-91 წლების ფრენის მონაწილე (დაიბადა 1951 წელს).

მანასა - ინდუისტურ მითოლოგიაში მკურნალი ქალღმერთი.

მანასაროვარი - იხილე მაპამიუმ-ცო.

მანასასი - ქალაქი აშშ-ს ვირჯინიის შტატში.

მანასეური - სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ქვეშეთის თემის საკრებულო), მთიულეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე მთიულეთის არაგვის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 1280 მეტრი, დუშეთიდან - 61 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობს 38 კაცი.

მანასი

1) მდინარე ინდოეთსა და ბჰუტანში, ბრაჰმაპუტრის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 500 კილომეტრი).

2) მდინარე ჩინეთში, ერთვის მანასის ტბას.

3) ყირგიზი ხალხის ეროვნული ეპოსი, ჩაწერილია XIX საუკუნეში.

მანაუსი - ქალაქი ბრაზილიის ჩრდილოეთ ნაწილში, ამაზონასის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (1 მილიონი).

მანგაავცაგი - მთა და უღელტეხილი ჯავის მუნიციპალიტეტში, გუდისის ქედზე.

მანგაზია - XVII საუკუნის რუსული ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ციმბირში, მდინარე ტაზზე.

მანგალია - ქალაქი-პორტი რუმინეთის კონსტანცის ჟუდეცში, ბალნეოლოგიური კურორტი.

მანგალიციური ღორი (mangalica) - საქონე დანიშნულების ღორი, გავრცელებულია უნგრეთში, რუმინეთში, ჩეხეთში.

მანგალური - ქალაქი-პორტი ინდოეთის კარნატაკის შტატში (275 ათასი).

მანგანი ჯეიმზ კლარენს - ირლანდიელი პოეტი (1803-1884 წწ).

მანგანინი (ლათ.) - სპილენძის, მანგანუმისა და ნიკელის შენადნობი; იყენებენ უპირატესად ელექტროსაზომი ხელსაწყოების წინაღობის ზუსტი ელემენტების დასამზადებლად.

მანგანიტი (ლათ.) - მინერალი, მანგანუმის წყალჟანგი, წარმოადგენს მადანს მანგანუმის მისაღებად.

მანგანო სილვანა - იტალიელი კინომსახიობი ქალი (1930-1989 წწ).

მანგანუმი (Mn) - ქიმიური ელემენტი, ძნელდნობადი მოვერცხლისფრო ლითონი. იყენებენ მეტალურგიაში. ატომური ნომერი 25, ატომური მასა 54,9380.

მანგიტი - ქალაქი უზბეკეთის ყარაყალპაყეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში (25 ათასი).

მანგიშლაყი - ნახევარკუნძული კასპიის ზღვის აღმოსავლეთ ნაპირზე, ყაზახეთში.

მანგლისი - დაბა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.

მანგო (malaiuri) - ტროპიკული ხეხილი; აქვს სურნელოვანი ტკბილი ნაყოფი; ხარობს აზიაში.

მანგობეი (Cercocebus) - ცხვირვიწრო მაიმუნების გვარი ანთრისებრთა ოჯახისა, სხეულის სიგრძე 50-60 სმ.

მანგოლდი (გერმ.) - ბოსტნეული სასალათე კულტურა; წითელი მსხალი, ფოთლოვანი ჭარხალი.

მანგოსტანი (mangustani) - სამხრეთაზიული ტროპიკული ხე, ისხამს მომჟავო-ტკბილ სურნელოვან ნაყოფს.

მანგროვი (მანგროვული ტყე) - ტროპიკული მარადმწვანე ტყე, იზრდება აფრიკის, ავსტრალიის ამერიკის ისეთ სანაპიროებზე, რომლებიც დაცულია ზვირთცემისაგან, მაგრამ წყლით იფარება ზღვის მოქცევისას.

მანგუსტი (ფრანგ.) - ტროპიკული ქვეყნების პატარა მტაცებელი ცხოველი; მისი ერთ-ერთი სახეობა ანადგურებს გველებს (სინონიმი - ფარაონის ვირთაგვა).

მანდ - მაგ ადგილას.

მანდაეთი - სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე დუმალის ხეობაში. საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 5 სოფელს: მეჩხეთური, პატარა ჩხირაული, ტყემლოვანა, ქბილარი). ზღვის დონიდან - 760 მეტრი, ჭიათურიდან - 22 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1513 კაცი.

მანდალა - ბუდიზმში - ფერწერული ან გრაფიკული გამოხატულება სამყაროს აგებულებისა.

მანდალაი - ქალაქი მიანმაში, პორტი მდინარე ირავადიზე. ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (540 ათასი).

მანდალგობი - ქალაქი მონღოლეთში, შუაგობის აიმაკის ადმინისტრაციუული ცენტრი (10 ათასი).

მანდამდე - მაგ ადგილამდე.

მანდარინი (Citrus nobilis)

1) დაბალი უეკლო ციტრუსოვანი ხე, ისხამს მობრტყო-მომრგვალო ნარინჯისფერ ტკბილხორციან ნაყოფს.

2) ამ ხის ნაყოფი.

3) ევროპელთა სიტყვახმარებაში ძველი, ფეოდალური ჩინეთის უმაღლესი სახელმწიფო მოხელე.

მანდატარი (ლათ.)

1) პირი, რომელმაც მანდატი მიიღო.

2) სახელმწიფო, რომელმაც მიიღო კოლონიის მართვის მანდატი.

მანდატი (ლათ.)

1) ვისიმე რწმუნებულების დამადასტურებელი დოკუმენტი.

2) ყოფილი ოსმალეთის იმპერიის ნაწილის ან გერმანიის ყოფილი კოლონიის მართვის უფლება, რომელსაც ანიჭებდა ერთა ლიგა პირველ მსოფლიო ომში გამარჯვებულ სახელმწიფოებს.

მანდატურთუხუცესი - მანდატურების უფროსი, საპოლიციო უწყების ხელმძღვანელი გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში.

მანდატური - საპოლიციო-ადმინისტრაციული აპარატის დაბალი მოხელე ფეოდალურ საქართველოში.

მანდაური - მაგ ადგილისა, მაგ მხარისა, მაგ მიწა-წყლისა.

მანდაურობა - ყველაფერი, რაც მანდ არის.

მანდედან - მაგ ადგილიდან.

მანდევილი ბერნარდ დე - ინგლისელი მწერალი (1670-1733 წწ).

მანდევილი ჯონ - ინგლისელი მწერალი (1300-1372 წწ).

მანდეიზმი - რელიგია, რომელშიც შერეულია ქრისტიანობის, იუდაიზმის, ზოროასტრიზმისა და ძველი ბაბილონური რელიგიის ელემენტები. წარმოიშვა მესოპოტამიაში ახალი ერის დასაწყისში.

მანდელა ნელსონ - სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1994-99 წლებში, 1993 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი დე კლერკთან ერთად (დაიბადა 1918 წელს).

მანდელი რობერტ - ამერიკელი ეკონომისტი, 1999 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (დაიბადა 1932 წელს).

მანდელშტაინი (ნუშის ქვა) - მსხვილფოროვანი ეფუზიური ქანი, რომლის დიდი წაგრძელებული ფორები ამოვსებულია სხვადასხვა მინერალების ახალწარმონაქმნებით.

მანდელშტამი ლეონიდ - რუსი ფიზიკოსი, საბჭოთა რადიოფიზიკის სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი (1879-1944 წწ).

მანდელშტამი ოსიპ - რუსი პოეტი, აკმეიზმის წარმომადგენელი (1891-1938 წწ).

მანდერი კარელ ვან - ნიდერლანდელი ფერმწერი, პოეტი, ისტორიკოსი და ხელოვნების თეორიტიკოსი (1548-1606 წწ).

მანდეური ენა - არამეული ენის ბაბილონური დიალექტი, რომელიც III-VIII საუკუნეებში შეიქმნა.

მანდიაშვილის ტბა - ტბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, დაბაძველის პლატოზე.

მანდიბულები - ფეხსახსრიანთა უმრავლესობის ყბების პირველი წყვილი.

მანდიკორი - სოფელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან - 420 მეტრი, ტყიბულიდან - 26 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 210 კაცი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში.

მანდიკურად - აქეთ-იქით, ხურჯინივით (ძველად იტყოდნენ გადაკიდებაზე, გადაკიდებულზე).

მანდილი - ქალის თავსახვევი, თავსაბურავი.

მანდილიანი - ვისაც მანდილი ხურავს.

მანდილოსანი - გათხოვილი ქალი, საერთოდ ქალი.

მანდინგო - დასავლეთ აფრიკაში (გვინეა, მალი, სენეგალი) მცხოვრები ხალხი.

მანდოლინა (იტალ.) - საკრავი, რომელსაც აქვს ოთხი წყვილი სიმი, უკრავენ მედიატორებით.

მანდრაგორა (ბერძნ.)

1) შხამიანი ბალახოვანი მცენარე ძაღლყურძენასებრთა ოჯახისა, იყენებენ მედიცინაში.

2) ნიკოლო მაკიაველის კომედია (დაწერილია 1518 წელს).

მანდრილი (ესპან.) - დიდი ზომის მაიმუნი, აქვს წაგრძელებული თავი, მოკლე კუდი, საჯდომზე - კოჟრები; ცხოვრობს დასავლეთ აფრიკის ტყეებში.

მანდური მუჰამად - არაბი ლიტერატურათმცოდნე და კრიტიკოსი (ეგვიპტე) (1907-1965 წწ).

მანე ედუარ - ფრანგი ფერმწერი, იმპრესიონისტი (1832-1883 წწ).

მანები - ძველი რომაელების რწმენით, გარდაცვლილ წინაპართა სულები, რომლებსაც თაყვანს სცემდნენ როგორც ღვთაებებს.

მანევრი (ფრანგ.)

1) ჯარების მოძრაობა ომის დროს მტრისათვის დარტყმების მისაყენებლად.

2) მრ. რიცხ. - მანევრები - ჯარების ტაქტიკური მეცადინეობა, ომის მდგომარეობასთან მიახლოებულ პირობებში.

3) მრ. რიცხ. - მანევრები - ლოკომოტივებისა და ვაგონების მოძრაობა სადგურის ხაზებზე მატარებლების შესადგენად.

მანეთი

1) ფულის სისტემის ძირითადი ერთეული ყოფილ საბჭოთა კავშირსა და რევოლუციამდელ რუსეთში, უდრიდა 100 კაპიკს.

2) ფულის ნიშანი და მონეტა ამ ღირებულებისა.

მანეთიანი

1) იგივეა, რაც მანეთი.

2). მანეთის ღირებულების, მანეთად ღირებული.

მანეთ-მანეთი - იგივეა, რაც მანეთობით.

მანეთონი - ძველეგვიპტელი ისტორიკოსი (ძვ.წ. აღ. IV ს II ნახევარი - III ს I ნახევარი).

მანეკენი (ფრანგ.)

1) ადამიანის ფიგურა, რომელსაც იყენებენ მზა ტანსაცმლის საჩვენებლად ან ტანსაცმლის გასასინჯად, მოსაზომებლად.

2) ხის თოჯინა, რომელსაც აქვს მოძრავი ხელ-ფეხი, იყენებენ მხატვრები ადამიანის სხეულის სხვადასხვა მდგომარეობის ჩასახატავად.

3) პირი, რომელსაც აცვია ტანისამოსი სადემონსტრაციოდ.

4) გადატანით იტყვიან უნებისყოფო, პასიურ ადამიანზე.

მანეჟი (ფრანგ.)

1) შემოღობილი მოედანი ან დიდი შენობა, რომელიც მოწყობილია ცხენების სახედნად, საწვრთნელად ან ცხენოსნობის სასწავლებლად.

2) ცირკის წრე, მოედანი.

3) პატარა გადასატანი შემოღობილი მოედანი ბავშვებისათვის, რომლებიც ფეხს იდგამენ.

მანერა (ფრანგ.)

1) ქცევის, მოქმედების ესა თუ ის თავისებურება.

2) მრ. რიცხ. - მანერები - ქცევის გარეგნული ფორმები.

მანერული - სისადავეს, უბრალოებას მოკლებული, არაბუნებრივი.

მანერჰაიმი კარლ გუსტავ ემილ - ფინეთის პრეზიდენტი 1944-46 წლებში (1867-1951 წწ).

მანერჰაიმის ხაზი - ფინეთის ყოფილი სასაზღვრო სიმაგრეების სისტემა კარელიის ყელზე.

მანესი ანტონინ - ჩეხი ფერმწერი (1784-1843 წწ).

მანესი იოსეფ - ჩეხი ფერმწერი (1828-1880 წწ).

მანესმანი მაქს - გერმანელი ინჟინერი და მეწარმე (1857-1915 წწ).

მანესმანი რაინჰარდ - გერმანელი ინჟინერი და მეწარმე (1856-1922 წწ).

მანეული (შალიხ ვიმინალის) - დაბალი ხე ან ბუჩქი ტირიფების გვარისა, მის ტოტებს ხმარობენ გოდრებისა და კალათების დასაწნავად.

მანზალა - მცირეწყლიანი ლაგუნა ნილოსის დელტაში (ეგვიპტე).

მანი

1) ქართული ანბანის მეთორმეტე ასოს, „მ“-ს სახელწოდება.

2) ჩვეულებრივ მრ. რიცხ. - მანები - ქსოვილზე გამოყვანილი სახეები, რომლებიც «მ» ასოს მოგვაგონებს.

3) რთული სიტყვების ბოლო შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს რისამე დიდ მოყვარულს.

4) ჩინურ მითოლოგიაში - საშინელი გველი ან ურჩხული, საპატიო ნიშანი იმპერატორთა სამოსელზე.

5) ადრეულ შუა საუკუნეებში მთელ ევრაზიაში გავრცელებული რელიგიური სისტემის - ე.წ. მანიქეველობის - შემქმნელი (216 - 274/277 წწ)

6) თურქული ხალხური ლირიკული ლექსი.

მანი თომას - გერმანელი მწერალი (1875-1955 წწ).

მანი მანი ტომ - დიდი ბრიტანეთის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1856-1941 წწ).

მანი ტომას - ინგლისელი ეკონომისტი (1571-1641 წწ).

მანი ჰაინრიხ - გერმანელი მწერალი (1871-1950 წწ).

მანია

1) ადამიანის ავადმყოფური ფსიქიკური მდგომარეობა, როდესაც მთელი მისი გრძნობა და გონება რაიმე ერთი იდეისკენაა მიმართული

2) ძლიერი მიდრეკილება რაიმესადმი.

3) რთული სიტყვების ბოლო შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ავადმყოფურ მისწრაფებას რაიმესადმი.

მანიაკეთი - სოფელი ხულოს მუნიციპალიტეტში.

მანიაკი (ფრანგ) - მანიით შეპყრობილი ადამიანი.

მანიანი ანა - იტალიელი მსახიობი ქალი (1908-1973 წწ).

მანიასკო ალესანდრო - იტალიელი ფერმწერი (1667-1749 წწ).

მანიბადარი დოლგორინ - მონღოლი ფერმწერი (1889-1963 წწ).

მანიენი არმან - შვეიცარიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (დაიბადა 1920 წელს).

მანიერა (ფრანგ.) - ხის ფიცარი, რომელშიც ამოხვრეტილია რაიმე ნახატი; იყენებენ რისამე შეღებვისას, ქსოვილებსა და შპალერზე ნაჩითის, სახეების გამოსაყვანად.

მანიერიზმი (იტალ.) - მიმდინარეობა დასავლეთ ევროპის ხელოვნებაში XVI საუკუნეში, მისი ძირითადი ესთეტიკური კრიტერიუმია მხატვრული სახის სუბიექტური „შინაგანი იდეა“; მისთვის დამახასიათებელია სუბიექტივიზმი, დაძაბულობა, ზოგჯერ არაბუნებრივობა და სახეების ღვარჭნილობა.

მანიზერი მათე - საბჭოთა ეპოქის მოქანდაკე, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (1891-1966 წწ).

მანიკიური (ფრანგ.) - ხელის ფრჩხილების საგანგებო გაწმენდა-გაპრიალება.

მანილა - ფილიპინების დედაქალაქი; დაარსებულია ესპანელთა მიერ 1571 წელს (დიდი მანილა - 9 მილიონი).

მანილის ქერელი - იგივეა, რაც აბაკა.

მანინგერი რეჟე - უნგრელი მეცნიერი ვეტერინარიის დარგში (1890-1970 წწ).

მანინგი რობერტ - ანგლოსაქსონელი პოეტი (? - 1338 წ).

მანინგი ჰენრი ედუარდ - ინგლისელი საეკლესიო მოღვაწე, კარდინალი, მწერალი (1808-1892 წწ).

მანინენი ილმარი იუსტუს ანდრეას - ფინელი ეთნოგრაფი (1894-1935 წწ).

მანინი დანიელე - იტალიელი რისორჯიმენტოს მოღვაწე, ადვოკატი (1804-1857 წწ).

მანინო ფრანკო - იტალიელი კომპოზიტორი, პიანისტი, დირიჟორი (დაიბადა 1924 წელს).

მანიოკა (ესპან.)

1) ტროპიკული მარადმწვანე ბუჩქი, რომლის ფესვებს ხმარობენ საჭმელში, აშენებენ სამხრეთ ამერიკასა და აფრიკაში.

2) ამ მცენარის ფესვების ფქვილი.

მანიოკი ადამ - უნგრელი ფერმწერი (1673-1757 წწ).

მანიოსიუ - პირველი იაპონური ანთოლოგია (VIII საუკუნე), სადაც 4516 ფოლკლორული და საავტორო ლექსია მოთავსებული.

მანიპულატორი (ფრანგ.)

1) ტელეგრაფის აპარატის ნაწილი სატელევიზიო სიგნალების გადასაცემად.

2) ხელსაწყო, რომელიც არეგულირებს რთულ საწარმოო და საკონტროლო პროცესებს.

3) ცირკის მსახიობი, მეფოკუსე, რომელიც ოსტატურად აკეთებს მანიპულაციებს (ძველი სახელი - პრესტიდიჟიტატორი).

მანიპულაცია (ლათ.)

1) რაიმე რთული მოქმედება, რთული ხერხი ხელით მუშაობისას.

2) (გადატანით) ოინი, ყალთაბანდობა.

მანიპული (ლათ.) - ძველ რომში საჯარისო ერთეული, რომელიც ორი ცენტურიისაგან შედგებოდა.

მანიპური - შტატი ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ადმინისტრაციული ცენტრი - იმპჰალი.

მანისა - ქალაქი თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ამავე სახელწოდების ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი (160 ათასი).

მანისალესი - ქალაქი კოლუმბიაში. კალდასის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (330 ათასი).

მანიტობა

1) ტბა სამხრეთ კანადაში.

2) პროვინცია ცენტრალურ კანადაში. ადმინისტრაციული ცენტრი - ვინიპეგი.

მანიტუ - საიდუმლო ჯადოსნური ძალისა და პირადი მფარველი სულების აღმნიშვნელი სახელწოდება ჩრდილოეთ ამერიკის ინდიელთა რწმენის თანახმად.

მანიუ იულიუ - რუმინეთის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე (1873-1955 წწ).

მანიფესტანტი - მანიფესტაციის მონაწილე.

მანიფესტაცია - მასობრივი გამოსვლა ქუჩაში თანაგრძნობის ან პროტესტის ნიშნად.

მანიფესტი (ლათ.) - საპროგრამო ხასიათის წერილობითი მიმართვა, მოწოდება.

მანიქეიზმი (მანიქეველობა) - რელიგიურ-ფილოსოფიური მოძღვრება, რომელიც მე-3 საუკუნეში წარმოიშვა ახლო აღმოსავლეთში; წარმოადგენდა ქრისტიანობისა და მაზდეანობის ელემენტების ნარევს.

მანიშნებელი - ვინც, რაც ანიშნებს რასმე, მაჩვენებელი.

მანიშტუსუ - შუმერისა და აქადის გაერთიანებული სახელმწიფოს მესამე მეფე (ძვ.წ.აღ. 2305-2291 წწ).

მანიჩ-გუდილო - მლაშე ტბა კუმო-მანიჩის ღრმულის ცენტრალურ ნაწილში.

მანიჩი - კუმა-მანიჩის ღრმულის საზღვრებში მოქცეული ტბებისა და მდინარეების საერთო სახელწოდება.

მანიჰოტი (მანიოკი) - მცენარეთა გვარი რძიანისებრთა ოჯახისა.

მანკი

1) უარყოფითი თვისება, ნაკლი, ზადი.

2). გულის ერთგვარი დაავადება.

მანკიანი - მანკის მქონე.

მანკიერი - ნაკლოვანი, ცუდი.

მანკიერება - მანკიერის თვისება.

მანკინი ვალენტინ - რუსი სპორტსმენი (აფროსნობა), ოლიმპიური თამაშების სამგზის ჩემპიონი 1968,1972,1980 წლებში (დაიბადა 1938 წელს).

მანკო (იტალ.) - წონაში დაკლება საქონლის გაცემისას, სალაროს საერთო ჯამის (თანხის) დანაკლისი.

მანკო კაპაკი - ინკების ზეპირი ტრადიციის თანახმად, პირველი ინკა, მზისა და მთვარის ძე.

მანლიუსი მარკუს კაპიტოლინუს - რომაელი მხედართმთავარი, კონსული (ძვ.წ.აღ. V ს დასასრული - IV საუკუნის დასაწყისი).

მანლიხერი ფერდინანდ რიტერ ფონ - ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის ავსტრიელი კონსტრუქტორი (1848-1904 წწ).

მანო - ლიბერიასა და კოტ დ'ივუარში მცხოვრები ხალხი.

მანოდეტანტერი (ბერძნ.-ფრანგ.) - შეკუმშული აირის წნევის დასაწევი ხელსაწყო ერთი ჭურჭლიდან მეორეში მისი გამოდინების დროს; იყენებენ უპირატესად საშემდუღებლო საქმეში.

მანოვაკუუმეტრი - ჭარბი წნევისა და ვაკუუმის გასაზომი ხელსაწყო.

მანოილო ნიკოლაი - უკრაინელი მომღერალი (ბარიტონი), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1927 წელს).

მანომეტრი (ბერძნ.) - ხელსაწყო სითხის ან გაზის წნევის გასაზომად დახშულ სივრცეში.

მანონო - ქალაქი კონგოს შაბის ოლქში (60 ათასი).

მანორი - შუა საუკუნეების ინგლისში ფეოდალის მამული.

მანოციტინი - მატყლის ცხიმისა და ქაფურის ზეთის ნარევი, იყენებენ ლითონის დეტალების კოროზიის წინააღმდეგ.

მანჟეტი (ფრანგ.)

1) პერანგის მაჯა, მიბმული ან მიკერებული.

2) დგუშის ტუმბოს ნაწილი - ტყავის რგოლი, რომელიც სითხეს (გაზს) არ უშვებს.

მანრალები - ქართველი ტომი, იგივე მეგრელები.

მანრესა - ქალაქი ესპანეთის ბარსელონის პროვინციაში.

მანრიკე

1) გომესი - ესპანელი პოეტი და დრამატურგი (1421-1490 წწ).

2) ხორხე - ესპანელი პოეტი (1440-1479 წწ).

მანრო ელის - კანადელი მწერალი ქალი (დაიბადა 1931 წელს).

მანსანილიო - ქალაქი-პორტი კუბის გრანმის პროვინციაში (110 ათასი).

მანსარდა (ფრანგ.) - საცხოვრებელი სადგომი - სახლის სხვენზე, დაქანებული სახურავის ქვეშ.

მანსარი ფრანსუა - ფრანგი არქიტექტორი (1598 - 1666 წწ).

მანსელკია - დაბალი მთებისა და მაღლობების მწკრივი ფინეთში, ნორვეგიასა და რუსეთში.

მანსვეტაშვილი იაკობ (ფსევდონიმები „დონ-იაგო“, „შერმადინი“) - ლიტერატორი, მწერალი, ჟურნალისტი (1855-1939 წწ).

მანსი - ქალაქი აშშ-ს ინდიანას შტატში.

მანსისიდორი ხოსე - მექსიკელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე (1895-1956 წწ).

მანსური (ალმანსორი) - კორდოვის სახალიფოს ფაქტიური მმართველი 976 წლიდან (? - 1002 წწ).

ალ-მანსური აბუ ჯაფარ აბდ ალ-ლაჰ იბნ მუჰამედ - აბასიანთა დინასტიის ხალიფა (705-775 წწ).

მანსუროვა ცეცილია (ნამდვილი გვარი ვოლპერშტეინი) - რუსი მსახიობი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1896-1976 წწ).

მანსტერი - ისტორიული ოლქი ირლანდიაში.

მანსფელდი ერნსტ - გერმანელი მხედართმთავარი (1580-1626 წწ).

მანტენია ანდრეა - იტალიელი ფერმწერი და გრავიორი (1431-1506 წწ).

მანტია (ბერძნ.)

1) გრძელი ფართო წამოსასხამი.

2) ზოგი უხერხემლო ცხოველის კანის ნაოჭი, რომელიც ფარავს სხეულს.

3) დედამიწის ქერქქვეშა გარსი, რომელიც მოქცეულია ლითოსფეროსა და დედამიწის ბირთვს შორის.

მანტითი უილიამ - ინგლის-ინდოეთის საინჟინრო ჯარების ოფიცერი, აქვს ცნობები საქართველოს შესახებ (1790-1864 წწ).

მანტიკა - ძველ საბერძნეთსა და რომში გავრცელებული ხელოვნება მკითხავობისა ღმერთების ნების შესაცნობად.

მანტილია (ესპან.)

1) ესპანელი ქალების მაქმანიანი მოსახვევი, რომელიც ფარავს თავს და ტანის ნაწილს.

2) ქალის მოკლე წამოსასხამი.

მანტინეა - უძველესი ბერძნული ქალაქი არკადიაში.

მანტისა (ლათ.) - ლოგარითმის წილადური ნაწილი.

მანტო (ფრანგ.) - ქალის ფართო პალტო, ჩვეულებრივ ბეწვისა.

მანტოიფელი (მანტოიფელ-შეგე) ტადეუშ - პოლონელი ისტორიკოსი (1902-1970 წწ).

მანტუა - ქალაქი ჩრდილოეთ იტალიაში, ლომბარდიის ოლქში, ამავე სახელწოდების პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი (60 ათასი).

მანტუროვო - ქალაქი რუსეთის კოსტრომის ოლქში.

მანტუს რეაქცია - მედიცინაში - კანის სინჯი ორგანიზმის ტუბერკულოზით დაავადების დასადგენად (ფრანგი მეცნიერის შ.მანტუს გვარის მიხედვით).

მანუ - ვედურ და ინდუისტურ მითოლოგიაში - ბრძენი, ადამიანთა მოდგმის მამამთავარი.

მანუალი (ლათ.) - ორგანის (ფისჰარმონიის, კლავესინის) კლავიატურა.

მანუალური (ლათ.) - მანუალური ტექნიკა - დირიჟორის ხელების მოძრაობის ტექნიკა. მანუალური თერაპია - ხელით მკურნალობა (მასაჟი) მედიკამენტებისა და სხვადასხვა ხელსაწყოს გამოუყენებლად.

მანუგეშებელი - ვინც, რაც ანუგეშებს, ნუგეშისმცემელი.

მანუელ I

1) (კომნენოსი) - ბიზანტიის იმპერატორი (1123? - 1180 წწ).

2) (ბედნიერი) - პორტუგალიის მეფე 1495-1521 წლებში (1469-1521 წწ).

მანუელ II

1) პორტუგალიის მეფე (1889-1932 წწ).

2) (პალეოლოგოსი) - ბიზანტიის იმპერატორი (1350-1425 წწ).

მანუელი

1) X საუკუნის II ნახევრის სომეხი ხუროთმოძღვარი.

2) (ვიქტორ მანუელ გარსია) - კუბელი ფერმწერი (1897-1985 წწ).

მანუელინო - XV საუკუნის პორტუგალიაში შექმნილი არქიტექტურული სტილი.

მანუვრიე ლეონს პიერ - ფრანგი ანთროპოლოგი (1850-1927 წწ).

მანური გერიტ - ჰოლანდიელი ფილოსოფოსი, ლოგიკოსი, მათემატიკოსი (1867-1956 წწ).

მანუსი - ვულკანური კუნძული წყნარ ოკეანეში, ეკუთვნის პაპუა-ახალ გვინეას.

მანუსკრიპტი (ლათ.) - ხელნაწერი, უპირატესად ძველი.

მანუფაქტურა (ლათ.)

1) კაპიტალისტური წარმოების ფორმა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ხელის იარაღების გამოყენება და შრომის განაწილება დაქირავებულ მუშებს შორის.

2) (ძვ.) საფეიქრო ნაწარმი, ქსოვილები, ფართალი.

მანუჩარ I ჯაყელი - სამცხის ათაბაგი 1516-18 წლებში, ყვარყვარე II-ის ძე.

მანუჩარ II ჯაყელი (მუსტაფა-ფაშა) - სამცხის ათაბაგი 1581-1614 წლებში, ქაიხოსრო II-ის ძე.

მანუჩარ III ჯაყელი - სამცხის ათაბაგი 1614-25 წლებში, მანუჩარ II-ის ძე (1591-1625 წწ).

მანუჩარ I დადიანი - ოდიშის მთავარი 1590-1611 წლებში, ლევან I დადიანის ძე.

მანუჩარ II დადიანი - ოდიშის მთავარი 1791-95 წლებში, კაცია II დადიანის ძე.

მანუჩარ II - შირვანის მმართველი ქესრანიდების დინასტიიდან (1120-1149 წწ).

მანუჩეჰრი აბუ -ნაჯმ აჰმად იბნ ქაუს იბნ დამღანი - სპარსელი პოეტი (გარდაიცვალა 1041 წელს).

მანუციო ალდ უფროსი - იტალიელი გამომგონებელი და მესტამბე (1450-1515 წწ).

ალ-მანფალუტი მუსტაფა ლუტფი - არაბი მწერალი (ეგვიპტე) (1876-1924 წწ).

მანფრედი ბარტოლომეო - იტალიელი ფერმწერი (დაახლოებით 1580-1620 წწ).

მანფრედი ნინო - იტალიელი მსახიობი და კინორეჟისორი (დაიბადა 1921 წელს).

მანქანა

1) მექანიზმი, რომელიც ასრულებს რაიმე სამუშაოს.

2) (საუბ.) იგივეა, რაც ავტომობილი.

მანქანათმშენებლობა - მრეწველობა, რომელიც მანქანებს აწარმოებს.

მანქანათმცოდნეობა - მანქანების აღწერა და თეორია.

მანქანება (ძვ.) - ფარული ხერხი, ხრიკი, ეშმაკობა.

მანქანური - მანქანებით შეიარაღებული, მანქანებით აღჭურვილი.

მანღითები - ბუხარის ხანთა დინასტია 1753-1920 წლებში.A

მანში - დეპარტამენტი საფრანგეთში.

მანშტაინი ერიხ ფონ ლევინსკი - ფაშისტური გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (1887-1973 წწ).

მანშტაინი კრისტოფ ჰერმან ფონ - რუსეთის შესახებ ჩანაწერების ავტორი, ეროვნებით გერმანელი (1711-1757 წწ).

მანშურა - მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარჯვენა შენაკადი.

მანჩესტერი

1) ქალაქი დიდ ბრიტანეთში (ინგლისი), დიდი მანჩესტერის მეტროპოლიური საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (450 ათასი, დიდი მანჩესტერი - 2,6 მილიონი).

2) ქალაქი აშშ-ს ნიუ-ჰემფშირის შტატში.

3) სამთო-სამრეწველო რეგიონი იამაიკაში.

მანჩესტერი ედუარდ მონტეგიუ - ინგლისის პოლიტიკური მოღვაწე (1602-1671 წწ).

მანჩინი პასკუალე სტანისლო - იტალიელი იურისტი, დიპლომატი და სახელმწიფო მოღვაწე (1817 - 1888 წწ).

მანჩხფული - მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ნენსკრის მარცხენა შენაკადი.

მანციკერტის (მანასკერტის) ბრძოლა - 1071 წლის 19 აგვისტოს მცირე აზიაში, მანციკერტის ციხესთან გამართული ბრძოლა ბიზანტიისა და სელჯუკთა ლაშქარს შორის; ბრძოლა სელჯუკთა გამარჯვებით დასრულდა.

მანცინელა (მანშინელა) - ტროპიკული მცენარე, ხარობს მექსიკაში, ანტილის კუნძულებზე და კოლუმბიაში; მისი ფოთლები და ქერქი შეიცავს შხამიან რძეწვენს.

მანციპაცია (ლათ.) - ძველი რომის სამართალში - საკუთრების უფლების გადაცემის წესი მოწმეების თანდასწრებით.

მანცუ ჯაკომო - იტალიელი მოქანდაკე (1908-1991 წწ).

მანძილი (სპარს.)

1) ორ პუნქტს შორის მოქცეული სივრცე.

2) მანძილის საზომი ერთეული XVIII საუკუნის საქართველოში, უდრიდა 15,5 კმ-ს.

მანძონი ალესანდრო - იტალიელი მწერალი, რომანტიული სკოლის მამამთავარი (1785-1873 წწ).

მანჭვა-გრეხა - მანჭვა და გრეხა.

მანჭია - ვინც ხშირად იმანჭება, ვისაც მანჭვა სჩვევია.

მანჭკვალა (Armilaria mellea)- საჭმელი სოკო, იცის ჯგუფ-ჯგუფად ამოსვლა მოჭრილ ხეებზე, ხის ძირკვებზე და ცოცხალი ხეების ძირში, იწვევს ხის ლპობას.

მანჭო - გუთნის სახელური.

მანჯაროტი ედოარდო - იტალიელი სპორტსმენი (ფარიკაობა), ოლიმპიური თამაშების ექვსგზის ჩემპიონი 1936,1952,1956,1960 წლებში (დაიბადა 1919 წელს).

მანჯგალაძე ეროსი - მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1925-1982 წწ).

მანჯიკი - მომცრო მარხილი (საბა).

მანჯოუ-გო (მანჯურია) - მარიონეტული სახელმწიფო, რომელიც 1932-45 წლებში იაპონელებმა შექმნეს ჩინეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში.

მანჯოული - იხილე მანჯურია.

მანჯურია

1) (მანჯოული) ქალაქი ჩინეთის ხეილუნძიანის პროვინციაში.

2) ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთის ისტორიული სახელწოდება.

მანჯურიის დაბლობი - იხილე სუნლიაო.

მანჰაიმი - ქალაქი-პორტი გერმანიის ბადენ-ვიურტემბერგის მხარეში.

მანჰაიმი კარლ - გერმანელი სოციოლოგი (1893-1947 წწ).

მანჰეტენი - კუნძული ნიუ-იორკის ცენტრში, ქალაქის მთავარი ნაწილი.

მაო - რედიარდ კიპლინგის „ჯუნგლების წიგნის“ პერსონაჟი, ფარშევანგი.

მაო-დუნი (ნამდვილი სახელი შენ იანბინი) - ჩინელი მწერალი და საზოგადო მოღვაწე (1896-1981 წწ).

მაოკა - სახალინის ოლქის ქალაქ ხოლმსკის სახელი 1946 წლამდე.

მაოკე (თოვლიანი მთები) - მთები კუნძულ ახალი გვინეის დასავლეთ ნაწილში.

მაონი - ქალაქი-პორტი ესპანეთის ბალვარესის პროვინციაში, კუნძულ მენორკაზე.

მაორგანიზებელი - დამრაზმავი.

მაორები - პოლინეზიელი ხალხის ჯგუფი ახალ ზელანდიაში (350 ათასი).

მაო ძე-დუნი - ჩინეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ჩინეთის კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარე 1943 წლიდან (1893-1976 წწ).

მაპამიუმ-ცო (მანასაროვარი) - ტბა ჩინეთში.

მაპი ვალტერ - ლათინურენოვანი ინგლისელი მწერალი (XII საუკუნის II ნახევარი).

მაპუტუ (1976 წლამდე ლორენსუ-მარკიში) - მოზამბიკის დედაქალაქი, პორტი ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე (990 ათასი გარეუბნებით).

მაჟალო (Malus orientalis)

1) საშუალო სიმაღლის ან მაღალი ხე, ისხამს პატარა ზომის მომჟავო ნაყოფს, ტყის ვაშლი.

2) ამ ხის ნაყოფი.

მაჟანდი ფრანსუა - ფრანგი ფიზიოლოგი (1783-1855 წწ).

მაჟარა (თჰალიცტრუმ მინუს) - მინდვრის მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე.

მაჟარი - ძველებური თოფი ერთგვარი.

მაჟაურა - პეპელა მერქნიჭამიების ოჯახისა.

მაჟდაკი - სამაჟდაკე ჯიშის ბატკნის ტყავი.

მაჟეიკიაი - ქალაქი ლიტვაში, სარკინიგზო კვანძი (45 ათასი).

მაჟიეთი - სოფელი ონის მუნიციპალიტეტში.

მაჟინოს ხაზი - საფრანგეთის სიმაგრეთა სისტემა გერმანიასთან საზღვარზე.

მაჟორდომი (ფრანგ.)

1) უფროსი მსახური.

2) უმაღლესი თანამდებობის პირი ფრანკთა სახლებში.

მაჟორი (ფრანგ.) - მუსიკაში - მუსიკალური წყობა, რომლის ბგერები ქმნის დიდი და მცირე ტერციებისაგან შემდგარ აკორდს; ახასიათებს მხნე, მხიარული ბგერითი ელფერი (მინორის საპირისპირო).

მაჟორიტარული - მაჟორიტარული წარმომადგენლობა - არჩევნების სისტემა, რომლის დროსაც ანგარიში ეწევა მხოლოდ იმ პარტიის კანდიდატთათვის მიცემულ ხმებს, რომელმაც სათანადო ოლქში ხმათა უმრავლესობა მიიღო.

მაჟორული

1) მაჟორთან დაკავშირებული, მაჟორის დამახასიათებელი ბგერების შეხამებაზე დამყარებული.

2) ხალისიანი, მხიარული.

მაჟუგა იური - უკრაინელი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი, მოღვაწეობს კიევის რუსულ დრამატულ თეატრში (დაიბადა 1931 წელს).

მაჟურანიჩი ივან - ხორვატი პოეტი, ილირიზმის მოღვაწე (1814-1890 წწ).

მარა - ბუდისტურ მითოლოგიაში - ბოროტების განსახიერება, ბუდას მტერი.

მარაბდა - სოფლების ახალი მარაბდისა და ძველი მარაბდის გავრცელებული სახელი (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი).

მარაბდის ბრძოლა - ირანელ დამპყრობთა წინააღმედ გამართული ბრძოლა მეფე თეიმურაზ I-ის და გიორგი სააკაძის მეთაურობით 1625 წლის 1 ივლისს მარაბდის ველზე.

მარაბდის ტბა - ტბა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის ვაკეზე, სოფელ მარაბდის მახლობლად; ამჟამად გადაქცეულია ტბორად.

მარაბინი ანსელმო - იტალიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე.

მარაბუ (Leptoptilus) (ადიუტანტი) - დიდი ფრინველი ყარყატების ოჯახისა, გავრცელებულია ტროპიკულ აფრიკასა და სამხრეთ აზიაში.

მარაბუტი - ჩრდილოეთ აფრიკის ქვეყნებში: მუსლიმანი წმინდანი; რელიგიური ძმობის, დავრიშთა ორდენის ბელადი ან დამაარსებელი.

მარაგი

1) რაც მომავალში გამოყენების მიზნით არის დაგროვებული, შესანახად გადადებული.

2) (გადატანით) გარკვეული რაოდენობა რისამე, ერთობლიობა.

მარად - მუდამ, ყოველთვის, ნიადაგ.

მარადი

1) იგივეა, რაც მარადიული.

2) ქალაქი ნიგერში, ამავე სახელწოდების დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მარადიდი - სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში.

მარადის - იგივეა, რაც მარად.

მარადისობა - მარადიულად ყოფნა, მუდმივობა.

მარადისობის კანონი - ქართული მხატვრული ფილმი. გადაღებულია ნოდარ დუმბაძის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. ეკრანებზე გამოვიდა 1982 წელს. დამდგმელი რეჟისორი - ვალერიან კვაჭაძე. სცენარის ავტორი - ნოდარ დუმბაძე. დამდგმელი ოპერატორი - იური კიკაბიძე. კომპოზიტორი - ოთარ თაქთაქიშვილი. მთავარ როლებში: იმედა კახიანი (ბაჩანა), გივი ბერიკაშვილი (ბულიკა), მურმან ჯინორია (მამა იორამი), რადინ ხელაშვილი, ბორის წიფურია, მარინა ჯანაშია, იზა გიგოშვილი, ლეო ფილფანი, მიხეილ ვაშაძე, ვასილ კახნიაშვილი, ვიქტორ ნინიძე.

მარადიული - რაც მარად, მუდამ არსებობს, მუდმივი, სამარადისო.

მარადმწვანე - ისეთი მცენარე, რომელსაც ფოთლები, წიწვები არ უყვითლდება და არ სცვივა მთელი წლის განმავლობაში.

მარადონა დიეგო არმანდო - არგენტინელი ფეხბურთელი, მსოფლიო ფეხბურთის ერთ-ერთი საუკეთესო მოთამაშე, 1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონი (დაიბადა 1960 წელს).

მარაზმი

1) ადამიანის ფსიქიური და ფიზიკური მოქმედების სრული დაქვეითება მოხუცებულობის ან ხანგრძლივი ქრონიკული ავადმყოფობის შედეგად.

2) უილაჯობა, უუნარობა;

3) მდარე გემოვნების ნაწარმოები.

მარათები - ხალხი ინდოეთში, მაჰარაშტრას შტატის ძირითადი მოსახლეობა.

მარათონელი - სპორტსმენი, რომელიც მარათონულ რბენაში (ან ცურვაში) არის გაწაფული.

მარათონის ბრძოლა - ბრძოლა ბერძნებსა და სპარსელებს შორის ბერძნულ სოფელ მარათონთან ძვ.წ.აღ. 490 წლის 13 სექტემბერს.

მარათონული - ძალიან გრძელ დისტანციებთან დაკავშირებული.

მარათონული რბენა - შეჯიბრება სირბილში 42 კმ-სა და 195 მეტრზე. სახელი ეწოდა ძველი საბერძნეთის სოფელ მარათონის მიხედვით, საიდანაც სირბილით მივიდა მახარობელი ათენში და მიიტანა სპარსელებზე გამარჯვების ამბავი.

მარაი შანდორ - უნგრელი მწერალი (1900-1989 წწ).

მარაკა (ესპან.) - სამხრეთამერიკული სარტყმელი მუსიკალური ინსტრუმენტი, ერთგვარი ჩხარუნა.

მარაკაი - ქალაქი ჩრდილოეთ ვენესუელაში, არაგუას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (350 ათასი).

მარაკაიბო

1) ქალაქი-პორტი ვენესუელაში, სულიას შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი (1,2 მილიონი).

2) ტბა (ლაგუნა) ვენესუელის დასავლეთ ნაწილში (სიღრმე 2-4 მეტრი).

მარაკანდა - ქალაქ სამარყანდის სახელი IV-VI საუკუნეებში.

მარაკეში - იხილე მარაქეში.

მარალეთი - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

მარალი (თურქ.) - დიდი ციმბირული ირემი.

მარამბა - ქალაქ ლივინგსტონის ადგილობრივი სახელწოდება (ზამბია).

მარამბიჯი - მდინარე სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, მდინარე მურეის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე - 2172 კილომეტრი).

მარამპა - ქალაქი სიერა-ლეონეში.

მარამურეში - ჟუდეცი რუმინეთში.

მარანა - სოფელი გორის მუნიციპალიტეტში.

მარანები - შუა საუკუნეების ესპანეთსა და პორტუგალიაში ებრაელები, რომლებმაც ოფიციალურად მიიღეს ქრისტიანობა (კათოლიკობა). სასტიკად იდევნებოდნენ ინკვიზიციისაგან.

მარანი

1) ღვინის დასაყენებელი და შესანახი ადგილი.

2) სოფლები აბაშისა და გულრიფშის მუნიციპალიტეტებში.

მარანი რენე - აფრიკელი მწერალი, წერდა ფრანგულ ენაზე, წარმოშობით მარტინიკელი (1887 - 1960 წწ).

მარანიანი - შტატი ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში; ადმინისტრაციული ცენტრი - სან-ლუისი.

მარანიონი - მდინარე ამაზონის ზემო დინების სახელწოდება.

მარანტა (ლათ.) - მრავალწლოვანი ბალახი, ხარობს ტროპიკულ ამერიკაში, მოჰყავთ როგორც სახამებლის მომცემი, გამოიყენება როგორც დეკორატიული მცენარე.

მარანჭალა - სოფელი აბაშის მუნიციპალიტეტში.

მარაო - სანიავებელი, რომელსაც ქალები ხმარობენ სიცხეში.

მარაპი (მარაჰი) - ვულკანი ინდონეზიაში.

მარაჟო - კუნძული მდინარე ამაზონის დელტაში, ეკუთვნის ბრაზილიას.

მარასკინი - ერთგვარი ლიქიორი ალუბლისა.

მარასტი არმან - საფრანგეთის პოლიტიკური მოღვაწე, 1830 წლის ივლისის რევოლუციის ლიდერი (1810-1852 წწ).

მარატა კარლო - იტალიელი ფერმწერი და მოქანდაკე (1625-1713 წწ).

მარატი ჟან პოლ - საფრანგეთის დიდი რევოლუციის მოღვაწე, მეცნიერი, პუბლიცისტი (1743-1793 წწ).

მარაქა - ერთად თავმოყრილი ქალები ლხინში.

მარაქეში - ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ მაროკოში; ქვეყნის დედაქალაქი XVI-XVII საუკუნეებში (440 ათასი).

მარაღა - ქალაქი ირანის დასავლეთ აზერბაიჯანის ოსტანში.

მარაღეი ზეინ ალ-აბედინ - ირანელი მწერალი, განმანათლებელი (1838-1910 წწ).

მარაში - ქალაქი თურქეთის სამხრეთ ნაწილში. ამავე სახელწოდების ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი (210 ათასი).

მარაციალები - მცენარეთა რიგი გვიმრების კლასისა.

მარაჭა - მდინარე გალის მუნიციპალიტეტში, გაგიდის მარცხენა შენაკადი.

მარახოში - მომჟავო ღვინო, ხილი.

მარახ რუსლი - ინდონეზიელი მწერალი (1889 - 1968 წწ).

მარბენალი - იგივეა, რაც მორბენალი.

მარბიელი - ფეოდალური ქვეყნის ლაშქარი ან ლაშქრის ნაწილი, რომელიც შეესეოდა ხოლმე დამარცხებულ ქვეყანას ან მშვიდობიან დროს არბევდა მას.

მარბურგი - ქალაქი გერმანიის ჰესენის მხარეში (75 ათასი).

მარბურგის სკოლა - გერმანული ნეოკანტიანობის ერთ-ერთი მიმართულება XIX-XX საუკუნეების ზღვარზე.

მარგალიტა (Botrychium lunsria) - დაბალი გვიმრა, გავრცელებულია მდელოებზე მთაში.

მარგალიტი

1) მარცვლისებური ძვირფასი თვალი თეთრი, შავი ან ყვითელი ფერისა, წარმოიშვება ზოგიერთი მოლუსკის სხეულში; ხმარობენ სამკაულად.

2) (გადატანით) მეტისმეტად კარგი, ძვირფასი, საუკეთესო რამე ან ვინმე.

3) მთა ბაღდათის მუნიციპალიტეტში, მესხეთის ქედზე (სიმაღლე - 1381 მეტრი).

4) დაახლოებით XVI საუკუნის ქართული აპოკრიფული ჟურნალი, შეიცავს ე.წ. „სასულიერო სწავლანს“.

მარგალიტის კუნძულები - პანამის კუთვნილი კუნძულები წყნარ ოკეანეში.

მარგანეცი

1) (რუს.) - იხ. მანგანუმი.

2) ქალაქი უკრაინის დნეპროპეტროვსკის ოლქში (55 ათასი).

მარგარეტ ავსტრიელი - ჰაბსბურგთა ნაცვალი ნიდერლანდში (1480-1530 წწ).

მარგარინი (ფრანგ.) - კარაქის მსგავსი ცხიმეული, მზადდება საჭმელი ზეთის ან ქონისაგან რძისა და კვერცხის მიმატებით.

მარგარიტა - კუნძული კარიბის ზღვაში, ეკუთვნის ვენესუელას.

მარგარიტ ნავარელი (ვალუა, ანგულემელი) - ფრანგი მწერალი ქალი, ნავარის დედოფალი (1492 - 1549 წწ).

მარგარიტ პარმელი - ესპანეთის მეფის, ფილიპე II-ის ნაცვალი ნიდერლანდში 1559-67 წლებში (1522 - 1586 წწ).

მარგებელი - რაც რგებს, სარგებლობის მომტანი.

მარგებლობა - მარგებლის თვისება.

მარგერა - ნავსადგური იტალიაში.

მარგვეთი - იხილე არგვეთი1.

მარგველაშვილი გიორგი (გივი) - კრიტიკოსი, ლიტერატორი, გერმანულენოვანი მწერალი (დაიბადა 1927 წელს).

მარგვიში - სოფელი ლენტეხის მუნიციპალიტეტში.

მარგი (მარგი ქმედების კოეფიციენტი) - რიცხვი, რომელიც გვიჩვენებს, თუ ენერგიის რა ნაწილი იქცევა მანქანაში სასარგებლო მუშაობად.

მარგიანე - ძველი ოლქი შუა აზიაში, მდინარე მურღაბის დინების გასწვრივ.

მარგიანი რევაზ - პოეტი (1916-1984 წწ).

მარგიევი დუდარ - კინოოპერატორი (დაიბადა 1925 წელს).

მარგილი - სარი, რომელსაც ჩვეულებრივ ძეძვის ღობის გასაკეთებლად ხმარობენ.

მარგინალია (ლათ.) - წიგნის ან ხელნაწერის კიდეზე, არშიაზე მოთავსებული სათაური ან შენიშვნა.

მარგინალური - იხილე მარჟინალური.

მარგო - საქმიანი ქაღალდის, კომერციული წერილის კიდე, არშია სხვადასხვა აღნიშვნისათვის.

მარგოლიუთი დეივიდ სემიუელ - ინგლისელი არაბისტი და ისლამმცოდნე (1858-1940 წწ).

მარგრაფი ანდრეას სიგიზმუნდ - გერმანელი ქიმიკოსი (1709-1782 წწ).

მარგრეტე II - დანიის დედოფალი (დაიბადა 1940 წელს).

მარგრეტე დანიელი - დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფალი (1353-1412 წწ).

მარგულესი მაქს - ავსტრიელი მეტეოროლოგი (1856-1920 წწ).

მარდაკერი - ქალაქი აზერბაიჯანის მთიან ყარაბახში.

მარდანი - ქალაქი პაკისტანის ჩრდილო-დასავლეთ სასაზღვრო პროვინციაში.

მარდახუჭი - სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.

მარ-დელ-პლატა - ქალაქი-პორტი არგენტინის ბუენოს-აირესის პროვინციაში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე (415 ათასი).

მარდეწყალი - მდინარე ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სუფსის მარჯვენა შენაკადი.

მარდი - სწრაფი, მალი, მკვირცხლი.

მარდინი - ქალაქი თურქეთში, ამავე სახელწოდების ვილაიეთის ადმინისტრაციული ცენტრი.

მარდონიოსი - სპარსელი მხედართმთავარი, დარიოს I-ის დისწული, 479 წელს მოაოხრა ათენი.

მარდრიუსი ჟოზეფ შარლ - ფრანგი აღმოსავლეთმცოდნე, „ათას ერთი ღამის“ მთარგმნელი ფრანგულ ენაზე (1868-1949 წწ).

მარდუქი (შუმერ.) - ქალაქ ბაბილონის მფარველი ღმერთი, ბაბილონის პანთეონის უზენაესი ღვთაება.

მარე ეტიენ ჟიულ - ფრანგი ფიზიოლოგი (1830-1904 წწ).

მარე ჟან - ფრანგი კინომსახიობი (1913-1998 წწ).

მარე ჰანს ფონ - გერმანელი ფერმწერი (1837-1887 წწ).

მარეკი (ძვ.) - ნადირის მომრეკი ნადირობისას.

მარეკი იოჟეფ - უნგრელი მეცნიერი ვეტერინარიის დარგში (1868-1952 წწ).

მარელისი - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში (ლეღვანის თემის საკრებულო). მდებარეობს მდინარეების საკრაულისა (ხანისწყლის სისტემა) და ბჟოლისხევის (ჩხერიმელის სისტემა) წყალგამყოფის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან - 450 მეტრი. ხარაგაულიდან - 11 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია (მარილისი) XVIII საუკუნეში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 584 კაცი.

მარენგო (იტალ.) - ერთგვარი შავი ფერის ქსოვილი, რომელშიც თეთრი ძაფებია ჩართული.

მარენგონი ტულიო - იტალიელი კონსტრუქტორი, ცეცხლსასროლი იარაღის გამომგონებელი (1881 - 1965 წწ).

მარენგოს ბრძოლა - ბრძოლა ნაპოლეონის ლაშქარსა და ავსტრიის არმიას შორის 1800 წლის 14 ივნისს (იტალია, სოფელი მარენგო); დასრულდა ნაპოლეონის გამარჯვებით.

მარეოგრაფი - იგივეა, რაც ლიმნოგრაფი.

მარესიევი ალექსეი - რუსი მფრინავი, პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი. მისი გმირობა დაედო საფუძვლად ბორის პოლევოის რომანს „ამბავი ნამდვილი ადამიანისა“ (1916-2001 წწ).

მარეშალი პიერ სილვენ - საფრანგეთის პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფოსი, ლიტერატორი (1750-1803 წწ).

მარეცკაია ვერა - რუსი კინომსახიობი ქალი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1906-1978 წწ).

მარვან II იბნ მუჰამადი (მურვან ყრუ) - ომაიანთა დინასტიის ხალიფა.

მარვარი - იხილე ჯოდჰპური.

მარველი ენდრუ - ინგლისელი პოეტი (1621-1678 წწ).

მარვი - შუა აზიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი (ახლანდელი ბაირამ-ალი, თურქმენეთი).

მარზანი (იტალ.) - ლითონის ან სხვა მასალის ძელაკი სწორკუთხედის ფორმისა; იყენებენ ანაწყობის დიდ-დიდი ხარვეზების, თავისუფალი ადგილების შესავსებად.

მარზპანი (სპარს. „საზღვრის მცველი“) - ქვეყნის, მხარის, ოლქის მმართველი სასანიანთა ირანში.

მართალი

1) ნამდვილი, სწორი, ეჭვმიუტანელი.

2) სიმართლის მოყვარული, პატიოსანი.

მართგაჯინა - სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.

მართებლობა (ძვ.) - მმართველობა, ხელისუფლება, გამგებლობა.

მართებული - სწორი, ჯეროვანი, მიზანშეწონილი, შესაფერისი.

მართებულობა - მართებულის თვისება.

მართვა-გამგეობა - ხელმძღვანელობა, გამგებლობა.

მართვე - ფრინველთა და მწერთა ნაშიერი.

მართველა - მდინარე საჩხერის მუნიციპალიტეტში, ჯამურის მარცხენა შენაკადი.

მართი - (მართი კუთხე) 90 გრადუსიანი კუთხე, სწორი კუთხე.

მართკუთხა (მათემ.) - ოთხკუთხედი, რომელსაც ოთხივე კუთხე მართი აქვს.

მართლა

1) სწორედ, ნამდვილად, ჭეშმარიტად.

2) (საუბრისას) იხმარება შორისდებულის თანაბრად რისამე გახსენებისას.

მართლაც - მართლა, ნამდვილად (იტყვიან, როდესაც გამართლდება ხოლმე რაიმე ვარაუდი).

მართლაცდა - იგივეა, რაც მართლაც

.

მართლება - (თავის მართლება) ცდა იმისა, რომ თავი გაიმართლოს, მართალი გამოვიდეს ვისიმე წინაშე.

მართლმადიდებელი

1) მართლმადიდებლობის მიმდევარი.

2) იგივეა, რაც მართლმადიდებლური.

მართლმადიდებლობა - ქრისტიანული რელიგიის ერთ-ერთი მთავარი მიმდინარეობა, რომელიც შეიქმნა ბიზანტიაში და გავრცელდა საქართველოში, რუსეთსა და ზოგ სხვა ქვეყანაში.

მართლმადიდებლური - მართლმადიდებლობასთან დაკავშირებული, მისი დამახასიათებელი.

მართლმეტყველება - სწორი, ლიტერატურულად გამართული წარმოთქმა.

მართლმორწმუნე - ამა თუ იმ რელიგიის დოგმების ზუსტად შემსრულებელი, ჭეშმარიტად მორწმუნე.

მართლმოყვარე - სიმართლის მოყვარე, მომხრე.

მართლმსაჯულება - სამართლიანობა, კანონიერება, სამართალი, იუსტიცია.

მართლწერა - სწორად წერის წესები, ორთოგრაფია.

მართლწესრიგი - საზოგადოებრივ ურთიერთობათა წესი, რომელიც განმტკიცებულია სამართლებრივი ნორმების სახით.

მართობი (პერპენდიკულარი) - წრფე, რომელიც მოცემულ წრფეს (სიბრტყეს) კვეთს მართი კუთხით.

მართოთი (მარტოტბა) - ტბა ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონზე.

მარი

1) ქალაქი თურქმენეთში. ამავე სახელწოდების ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი (100 ათასი).

2) უძველესი ქალაქი-სახელმწიფო ჩრდილოეთ მესოპოტამიაში, მდინარე ევფრატის შუა დინებაზე (დაარსდა ძვ.წ.აღ. XXVII საუკუნეში).

მარი იური - ირანისტი, აღმოსავლეთმცოდნე, პროფესორი, ნიკო მარის ვაჟი (1893-1935 წწ).

მარი ნიკოლოზ (ნიკო) - ენათმეცნიერი, ფილოლოგი, ორიენტალისტი (1864-1934 წწ).

მარი უოლტერ - ინგლისელი მწერალი (1873-1956 წწ).

მარი ფილიპ - აშშ-ს პროფკავშირების ლიდერი (1886-1952 წწ).

მარი შონ - ისლანდიის მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1899-1961 წწ).

მარი ჯონ - ინგლისელი ოკეანოგრაფი და ბუნებისმეტყველი (1841-1914 წწ).

მარია კრისტინა უფროსი - ესპანეთის მეფის, ფერდინანდ VII-ის ცოლი (1806-1878 წწ).

მარიალისა - ივნისის თვის ძველქართული სახელი.

მარიამ I - პორტუგალიის დედოფალი (1819-1853 წწ).