The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
წიგნის დახურვა 0009უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ქ–ჰ)
ფოლდერის დახურვა
დოკუმენტის ნახვა ხა
დოკუმენტის ნახვა ხბ
დოკუმენტის ნახვა ხდ
დოკუმენტის ნახვა ხე
დოკუმენტის ნახვა ხვ
დოკუმენტის ნახვა ხთ
დოკუმენტის ნახვა ხი
დოკუმენტის ნახვა ხლ
დოკუმენტის ნახვა ხმ
დოკუმენტის ნახვა ხნ
დოკუმენტის ნახვა ხო
დოკუმენტის ნახვა ხრ
დოკუმენტის ნახვა ხს
დოკუმენტის ნახვა ხტ
დოკუმენტის ნახვა ხუ
დოკუმენტის ნახვა ხშ
დოკუმენტის ნახვა ხც

ხუ

 

ხუა გოფენი - ჩინეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე (დაიბადა 1921 წელს).

ხუაიანშანი - დაბეშანისა და ტუნბოშანის ქედების საერთო სახელწოდება ჩინეთში.

ხუაინანი - ქალაქი აღმოსავლეთ ჩინეთში, ანხოის პროვინციაში.

ხუაინონი - იხილე ანცინი.

ხუაიხე - მდინარე ჩინეთში, დიდი არხების სისტემით უერთდება მდინარე იანძის (სიგრძე იცვლება 813-დან 1087 კმ-მდე, დამოკიდებულია შესართავ ადგილზე).

ხუაიხეს ვაკე - ჩინეთის დიდი ვაკის სამხრეთი ნაწილი.

ხუანანი (სამხრეთი ჩინეთი) - გუანდუნის პროვინცია და გუანსი-ჯუანის ავტონომიური მუნიციპალიტეტის ტერიტორია ჩინეთში.

ხუან ბინხუნი (ჯი, პუ ცუნი, ფსევდონიმი - იუი-სინი) - ჩინელი ფერმწერი (1864-1955 წწ).

ხუან-დე-ფუკა - სრუტე, აერთებს პიუჯეტ-საუნდის ყურესა და ჯორჯიის სრუტეს წყნარი ოკეანის ღია ნაწილთან.

ხუანდუანშანი - იგივე ჩინეთ-ტიბეტის მთები.

ხუან კარლოს I - ესპანეთის მეფე 1975 წლიდან (დაიბადა 1938 წელს).

ხუან სინი - ჩინელი ბურჟუაზიული რევოლუციონერი (1874-1916 წწ).

ხუან-ფერნანდესი - ვულკანურ კუნძულთა ჯგუფი წყნარ ოკეანეში, სამხრეთ ამერიკის სანაპიროებთან.

ხუანში - ქალაქი ჩინეთის ხუბეის პრივინციაში.

ხუან ჩაო - გლეხთა აჯანყების ბელადი ჩინეთში (გარდაიცვალა 884 წელს).

ხუან ძუნსი - ჩინელი მეცნიერი (1619-1695 წწ).

ხუან ძუნსიანი (სხვა სახელი ხუან გუნდუ) - ჩინელი პოეტი, დიპლომატი, ისტორიკოსი (1848-1905 წწ).

ხუანხაი - იხილე ყვითელი ზღვა.

ხუანხე (ყვითელი მდინარე) - მდინარე ჩინეთში, ერთვის ყვითელი ზღვის ბოხაივანის ყურეს (სიგრძე - 4845 კილომეტრი).

ხუარესი ბენიტო პაბლო - მექსიკის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, მექსიკის ეროვნული გმირი (1806-1872 წწ).

ხუაშაქ ცოქალი - XII საუკუნის II ნახევრის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე, დიდგვაროვანი აზნაურის რატი ერისთავთერისთავის დედა; თამარ მეფის დაახლოებული ქალბატონი.

ხუაციაო (ჩინ.) - ჩინური წარმოშობის პირები, რომლებიც კომპაქტურად ცხოვრობენ სხვა ქვეყნებში.

ხუაჯუნი (ცენტრალური ჩინეთი) - ხუნანის, ხუბეისა და ძიანსის პროვინციების მომცველი რეგიონი ჩინეთში.

ხუბეი - პროვინცია ჩინეთში, ადმინისტრაციული ცენტრი - უხანი.

ხუბერი - მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცენა შენაკადი.

ხუბიარა - მთა ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთის კავკასიონზე (3104 მეტრი).

ხუბსუგული (კოსოგოლი) - ტბა მონღოლეთში.

ხუბუა მაკარ - ქართველი ირანისტი, ქართულ-სპარსულ ურთიერთობათა მკვლევარი (1890-1956 წწ).

ხუბულავა ნინო - პირველი ქართველი მფრინავი ქალი (1917-1935 წწ).

ხუბულური თემურ - მოჭიდავე (ძიუდო, 95 კგ). მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი (1979, 81), 1980 წლის მოსკოვის ოლიმპიური თამაშების მეორე პრიზიორი, ევროპის ორგზის ჩემპიონი (1976, 77) და მეორე პრიზიორი (1981), ევროპის ჩემპიონი გუნდურ ჩათვლაში (1977), სსრკ-ს ორგზის ჩემპიონი (1979, 82), საქართველოს აბსოლუტური ფალავანი ქართულ ჭიდაობაში (1976), სპორტის დამსახურებული ოსტატი (დაიბადა 1955 წელს).

ხუგათა - სოფელი ონის მუნიციპალიტეტში.

ხუგასთა - სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

ხუდადოვის ტყე - თბილისის ერთ-ერთი განაპირა რეგიონი, ნაძალადევის რაიონში; სახელი ეწოდა ექიმ ნ.ხუდადოვის გვარის მიხედვით, რომელმაც აქ 1893 წელს ტყე გააშენა.

ხუდევი - მთა საჩხერის მუნიციპალიტეტში, რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე.

ხუდონი - ყოფილი სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

ხუვენტუდი (1978 წლამდე პინოსი) - კუნძული კარიბის ზღვაში, ეკუთვნის კუბას.

ხუზარა - იგივეა, რაც ციმბირის წყლული.

ხუზისტანი - ისტორიული ოლქი ირანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მთავარი ქალაქი - აჰვაზი.

ხუთ - პირველი შემადგენელი ნაწილი რთული ფუძეებისა - ნიშნავს ხუთი რისამე შემცელს.

ხუთასი - რიცხვი და რაოდენობა 500.

ხუთასისთავი - სამხედრო მოხელე ძველ საქართველოში.

ხუთგვარი - ხუთი სახისა, ხუთნაირი.

ხუთგზის - იგივეა, რაც ხუთჯერ.

ხუთდღიანი - ხუთი დღის შემხველი.

ხუთეული

1) ხუთი ცალისაგან შემდგარი საანგარიშო, ერთეული.

2) ხუთი შეკვრა ძნისა; ხუთი ძნის ჩერგილი.

ხუთი

1) რიცხვი და რაოდენობა 5.

2) იგივეა, რაც ხუთიანი.

ხუთიანი

1) ხუთის მქონე, ხუთი ერთეულის შემცველი.

2) მოსწავლეთა ცოდნის შეფასების უმაღლესი ნიშანი; ფრიადი.

3) სათამაშო ქაღალდი (ბანქო). რომელზედაც ხუთი ქულაა გამოსახული.

ხუთიოდე - დაახლოებით ხუთი.

ხუკარი - მდინარე ესპანეთში, ერთვის ხმელთაშუა ზღვის ვალენსიის ყურეს.

ხუთკეცი - ხუთჯერ აღებული; ხუთმაგი.

ხუთკურა - იგივეა, რაც ზღმარტლი.

ხუთმაგი - ხუთჯერ აღებული, ხუთკეცი.

ხუთნაირი - იგივეა, რაც ხუთგვარი.

ხუთო - ქვა, რომელიც ვითომდა კურნავდა შხამით მოწამლულებს.

ხუთოსანი - მოსწავლე, რომელიც ხუთებზე სწავლობს, ფრიადოსანი.

ხუთპირად

1) ხუთ წყებად.

2) (გადატანით) მრავალგზის, გაბმით.

ხუთტომეული - ხუთი ტომისაგან შემდგარი.

ხუთფუთიანი - ხუთი ფუთის ტევადობისა.

ხუთქიმიანი - ხუთი ქიმის მქონე.

ხუთყურა - რასაც ხუთი ფოთოლი ან ხუთი ფურცელი აქვს.

ხუთშავათი - კვირის მეოთხე დღის სახელწოდება.

ხუთშაბათობით - ყოველ ხუთშაბათს.

ხუთძალი - ხუთი ძალის (სიმის) მქონე საკრავი.

ხუთწახნაგა (ხუთწახნაგიანი) - ხუთი წახნაგის მქონე.

ხუთწლედი - ხუთი წლის შემცველი პერიოდი.

ხუთწლიანი - ხუთი წლის ხანგრძლივობისა. || ხუთი წლისთვის გათვალისწინებული.

ხუთწუთიანი - ხუთი წუთის ხანგრძლივობისა.

ხუთჭიდი - შეჯიბრება სპორტის ხუთ სახეობაში.

ხუთ-ხუთი - თითოში ხუთი, თითოზე ხუთი ან ჯერზე ხუთი.

ხუთჯერ

1) ხუთ ჯერობაზე, ხუთგზის.

2) ხუთზე გამრავლებული.

ხუილი - ხმაური (მდინარისა, ქარისა).

ხუკარი - მდინარე ესპანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, ერთვის ხმელთაშუა ზღვის ვალენსიის ყურეს. (სიგრძე - 498 კილომეტრი).

ხულა - ცალკე მდგომი საკუჭნაო და მარცვლეულის შესანახი შენობა.

ხულან-ერგი - ქალაქი ჩინეთის ხეილუნძიანის პროვინციაში.

ხულგუმო - სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში.

ხულელი ღინჯა - XIX საუკუნის ქართველი ავტორი-მთქმელი; უკრავდა ფანდურზე.

ხული

1) ძირნაყოფა ბოსტნეული მცენარე; იხმარება როგორც მხალეული და საქონლის საკვები.

2) ნაჭუჭიანი ხილი (ნიგოზი, თხილი, ნუში, აგრეთვე წაბლი და სხვა).

ხულიგანი (ინგლ.) - ადამიანი, რომელიც საზოგადოებრივ წესრიგს არღვევს.

ხულმი - ქალაქი ავღანეთის სამანგანის პროვინციაში.

ხულო - დაბა დასავლეთ საქართველოში, აჭარაში, ხულოს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მანძილი ბათუმიდან - 88 კმ. თბილისიდან - 438 კმ.

ხულონი (ხოლონი) - ქალაქი ისრაელში.

ხულოს მუნიციპალიტეტი - ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული დასავლეთ საქართველოში, აჭარაში. 1917 წლამდე შედიოდა ქუთაისის გუბერნიის ბათუმის ოკრუგში. 1924 წლიდან - ხულოს მაზრა, 1930 წლიდან დამოუკიდებელი რაიონია. ფართობი 683,2 კვ.კმ. 1 დაბა და 77 სოფელი.

ხულოსი (კაპეადორი) - კორიდის მონაწილე, რომელიც ეხმარება მატადორს ხარის გახელებაში.

ხულუდაო - ქალაქი ჩინეთის ლიაონინის პროვინციაში.

ხულუტი - ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ციხე-დარბაზი მდინარე ხრამის ღრმა ხეობის ვიწრო ყელში, აგებულია XVIII საუკუნის I მესამედში.

ხულუნჩი - იხილე დალაინორი.

ხულხუნი - იხილე ხაილარი.

ხუმაერხე (კუმარა) - მდინარე ჩინეთში, მდინარე ამურის მარჯვენა შენაკადი.

ხუმარა

1) ენამოსწრებული, ოხუნჯი.

2) მეფის ან დიდებულის სასახლეში - მსახური, რომელიც პატრონსა და მის სტუმრებს ართობდა ოხუნჯობით, მოსწრებული სიტყვა-პასუხით.

3) მთა ქარელის მუნიციპალიტეტში თრიალეთის ქედზე (2080 მეტრი).

ხუმენ-ნათოფური - სოფელი გალის მუნიციპალიტეტში.

ხუმრობაგაშვებით

1) ხუმრობის გარეშე, სერიოზულად.

2) იტყვიან, როცა საუბარში სახუმარო კილოს შეცვლიან სერიოზულით.

ხუმსართა - სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში.

ხუმუშქური

1) მდინარე გალის მუნიციპალიტეტში, გაგიდის მარცხენა შენაკადი.

2) სოფლები გალის და გულრიფშის მუნიციპალიტეტებში.

ხუმფრერი - მდინარე მესტიის მუნიციპალიტეტში, ენგურის მარცხენა შენაკადი.

ხუნაგი (არაბ.) - იგივეა, რაც დიფთერია.

ხუნაგიანი - ხუნაგით (დიფთერიით) დაავადებული.

ხუნანი

1) მხარე ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში (ამჟამად აზერბაიჯანის ფარგლებშია).

2) ციხე-ქალაქი ისტორიულ აღმოსავლეთ საქართველოში, ხუნანის მხარისა და საერისთავოს ცენტრი.

3) პროვინცია ჩინეთში, ადმინისტრაციული ცენტრი - ჩანშა.

ხუნდაძე სილოვან - მწერალი, ფილოლოგი, პუბლიცისტი, პედაგოგი (1860-1928 წწ).

ხრისტოვი ტროფიმე - ისტორიკოსი, პედაგოგი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1889-1977 წწ).

ხრისტოვი ჯიბსონ - ფერმწერი, პეიზაჟისტი, საქართველოს სახალხო მხატვარი (დაიბადა 1927 წელს).

ხუნდი

1) ფეხის ბორკილი.

2) დიდი ნადირის დასაჭერი მახე.

3) იგივეა, რაც მარგვი.

4) შემოსაჭერი მოწყობილობა (მუხრუჭისა).

5) მტრედის ბარტყი.

ხუნდისუბანი - სოფელი ზნაურის მუნიციპალიტეტში.

ხუნებადი - რაც ადვილად ხუნდება.

ხუნევი - სოფელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ძირულის ნაპირებზე. თემის საკრებულოს ცენტრი (5 სოფელი: ბჟინევი, გედსამანია, ვერტყვილა, ვერტყვიჭალა, ხუნევი). ზღვის დონიდან - 600 მეტრი, ხარაგაულიდან - 43 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 573 კაცი.

ხუნვეიბინები - ჩინეთში 1966 წლის „კულტურული რევოლუციის“ დროს საშუალო სკოლის მოსწავლეებისა და სტუდენტებისაგან შექმნილი რაზმები, რომლებიც ძაოფანებთან ერთად იბრძოდნენ პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწეების წინააღმდეგ.

ხუნი - რაც ადვილად ხუნდება

ხუნკუდა - სოფელი ქედის მუნიციპალიტეტში.

ხუნ ჟენგანი - ტაიპინელთა მოძრაობის მოღვაწე ჩინეთში (1821-1864 წწ).

ხუნ სიუციუანი - ტაიპინელთა აჯანყების ორგანიზატორი და ხელმძღვანელი ჩინეთში (1814-1864 წწ).

ხუნტა (ესპან.)

1) ესპანეთსა და ლათინური ამერიკის რიგ ქვეყნებში სხვადასხვაგვარი გაერთიანებების, კავშირების და მისთანების აღმნიშვნელი ცნება.

2) უწოდებენ აგრეთვე სამხედრო ხროვას, რაიმე დაჯგუფებას და სხვა.

ხუნტრუცი

1) ხტუნვა, ცუნდრუკი.

2) (გადატანით) უშნო ამსუბუქება, შეუფერებელი საქციელი, ლაზღანდარობა, უგვანოდ არშიყობა.

ხუნ შენი - ჩინელი დრამატურგი (1645-1704 წწ)

ხუნძები - ერთ-ერთი იბერიულ-კავკასიური ტომი დაღესტანში.

ხუნძეხუ - ტბა ჩინეთში.

ხუნძური - ხუნძების კუთვნილი, მათი დამახასიათებელი.

ხუნწარია რუსუდან - პიანისტი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი (დაიბადა 1949 წელს).

ხუნწი - სოფლების ზემო ხუნწის და ქვემო ხუნწის გავრცელებული სახელწოდება (მარტვილის მუნიციპალიტეტი).

ხუნხე - მდინარე ჩინეთში, ლიაოხეს მარცხენა შენაკადი.

ხუნხუზი (ჩინ.) - XIX-XX საუკუნეებში მანჯურიასა და ჩრდილოეთ ჩინეთში მოქმედი შეიარაღებული ბანდების მონაწილე.

ხუნჯულაური - სოფელი სამტრედიის მუნიციპალიტეტში (ნაბაკევის თემის საკრებულო), მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან - 30 მეტრი, სამტრედიიდან - 8 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 370 კაცი.

ხურალი (მონღ.) - მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკაში სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების სახელწოდება.

ხურამიტები (ხურამდინები) - რელიგიური მოძღვრების მიმდევრები და ანტიარაბული სოციალურ-პოლიტიკური მოძრაობის მონაწილენი ადრე შუა საუკუნეების ირანში, შუა აზიაში, აზერბაიჯანსა და სომხეთში.

ხურაობა - იგივეა, რაც მძუვნობა.

ხურდა (სპარს.)

1) რისამე ყიდვის დროს მსხვილი ფულიდან მიღებული ნაშთი, ჩვეულებრივ წვრილი ფული.

2) ხურდად გამოსადეგი წვრილი ფული.

3) იგივეა, რაც ღორღი.

ხურდამურდა - წვრილმანი, უბრალო რამ, ხარახურა.

ხურვალეთი - სოფლების ახალი ხურვალეთის, დიდი ხურვალეთის და პატარა ხურვალეთის გავრცელებული სახელწოდება (გორის მუნიციპალიტეტი).

ხურვება

1) სიცხის მომატება რაიმე ავადმყოფობის დროს; ცხელება.

2) იგივეა, რაც ტიფი.

ხურთისი - სოფელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.

ხური

1) სოფელი ზნაურის მუნიციპალიტეტში.

2) (ხურის სამეფო) - ხურიტების ძირითადი საცხოვრებელი ადგილი ძვ.წ.აღ. III-II ათასწლეულებში; მდებარეობდა ჩრდილოეთ შუამდინარეთში.

ხურიბგა - ქალაქი დასავლეთ მაროკოში, პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ხურითა - ყოფილი სოფელი ცხინვალის მუნიციპალიტეტში.

ხურითი - ყოფილი სოფელი ზნაურის მუნიციპალიტეტში.

ხურიტები (ხურის ტომები) - ხურის სამეფოს ძირითადი მოსახლეობა, ენობრივად ურარტუელთა მონათესავე ტომები.

ხურმა

1) (Diospyros lotus) დიდი ხე; აქვს მოგრძო ფოთლები; ისხამს წვრილ ბლისოდენა ნაყოფს.

2) ამ ხის ნაყოფი; მწიფე - ნარინჯისფერია, გადამწიფებული - მოლურჯო-მოშავო.

ხურო - ხელოსანი, რომელიც აკეთებს შენობის ხის ნაწილებს, ან ხის შენობას აშენებს.

ხუროთმოძღვარი - იგივეა, რაც არქიტექტორი.

ხუროთმოძღვრება - ნაგებობათა დაპროექტება, აშენება და მხატვრული გაფორმება; ნაგებობის სტილი, არქიტექტურა.

ხუროთმოძღვრობა - ხუროთმოძღვრად ყოფნა.

ხუროთმოძღვრული - ხუროთმოძღვრებასთან დაკავშირებული, არქიტექტურული.

ხუროობა - ხუროს ხელობა, პროფესია.

ხუროძე ზაქარია - დირიჟორი, საქართველოს სახალხო არტისტი (დაიბადა 1925 წელს).

ხურსი - X-XI საუკუნეების სამხრეთ საქართველოს (სამცხის) წარჩინებული ფეოდალი, ახალი ჩორჩანელების გვარის წარმომადგენელი, ხურსისძეთა გვარის მამამთავარი (გარდაიცვალა 1021 წელს).

ხურსისძენი (XVI საუკუნიდან - ხურციძენი) - სამხრეთ საქართველოს (სამცხის) წარჩინებული ფეოდალური საგვარეულო XI-XVI საუკუნეებში.

ხურტკმელი (Grossularia reclinata) - დაბალი კენკროვანი ბუჩქი; ისხამს მომრგვალო მწვანე ან მოწითალო მოტკბო-მჟავე ნაყოფს.

ხურუთი - სოფელი ონის მუნიციპალიტეტში.

ხურჩა - სოფელი ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში.

ხურცილავა მურთაზ - ფეხბურთელი, მცველი, ნახევარმცველი. თამაშობდა გეგეჭკორის „სალხინოში“ (1959), თბილისის „დინამოსა“ (1961-75) და ქუთაისის „ტორპედოში“ (1975-76). სსრკ-ს ნაკრებში ჩაატარა 69 მატჩი (23 კაპიტნად, 6 გოლი). ევროპის ჩემპიონატის მეორე (1972) და ოლიმპიური თამაშების მესამე (1972) პრიზიორი, მსოფლიო ჩემპიონატის მედალოსანი (1966, IV ადგილი) და ფინალური ეტაპის მონაწილე (1970). სსრკ უმაღლეს ლიგაში ჩაატარა 293 მატჩი (15 გოლი). სსრკ-ს ჩემპიონატის ხუთგზის მესამე პრიზიორი (1962, 67, 69, 71, 72) და სსრკ თასის ფინალისტი (1970). იყო ზუგდიდის „დინამოს“ (1977-79, 1981), სამტრედიის „ლოკომოტივის” (1980), ლანჩხუთის „გურიის” (1981-82, 1990), თბილისის “შევარდენი 1906-ის” (1983-87, 1988, 1992-94, 1996), „სამტრედიის” (1991-92, 1994-95), ზუგდიდის „ოდიშის” (1996-97), თბილისის „დინამოს” (1998-99), თბილისის „ლოკომოტივისა” (1999) და საქართველოს ახალგაზრდული ნაკრების (1999-2001) მთავარი მწვრთნელი. სპორტის დამსახურებული ოსტატი (დაიბადა 1943 წელს).

ხურციძე ნინო - მოჭადრაკე, საერთაშორისო დიდოსტატი (1993), საერთაშორისო ოსტატი კაცთა შორის (1996). საქართველოს ორგზის ჩემპიონი ქალთა (1989, 93) და კაცთა (1998) შორის. ევროპის ჩემპიონი (1992), მსოფლიოს ორგზის ჩემპიონი 20-წლამდელთა შორის (1993, 95). მსოფლიოს საჭადრაკო ოლიმპიადების მეორე (2000, თავის დაფაზე მოიპოვა მცირე ოქროს მედალი) და მესამე (1998) პრიზიორი. მსოფლიო უნივერსიადის სამგზის ჩემპიონი (1994, 96 - გუნდური, 1998 - პირადი). მსოფლიოს ჩემპიონატის დასკვნითი ეტაპისა (2004) და ზონალური ტურნირების (1993, 96) მონაწილე (დაიბადა 1975 წელს).

ხურხლი - ხის ტოტებზე შერჩენილი თოვლი.

ხურხუბო - მდინარე დმანისის მუნიციპალიტეტში, გეტისწყლის მარცხენა შენაკადი.

ხურხუმო (Salsola nodulosa) - ერთწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ნაცარქათამასებრთა ოჯახისა; გავრცელებულია ტენიან მლაშობებზე. ცხვრის კარგ საკვებად ითვლება.

ხურჯინგადაკიდებული - ვისაც, რასაც ხურჯინი აქვს აკიდებული.

ხურჯინი (სპარს.) - ორთვლიანი ნაქსოვი ჩანთა მხარზე გადასაკიდებელი (ან ცხენის უნაგირის ტახტზე ჩასაკვრელი), ჩვეულებრივ, სურსათ-სანოვაგის საზიდად.

ხურჯინიანი - ვისაც, რასაც ხურჯინი ჰკიდია.

ხუსკივაძე თეოფილე - მწერალი, პედაგოგი (1860-1924 წწ).

ხუსტო ხუან ბაუტისტა - არგენტინის პოლიტიკური მოღვაწე, ისტორიკოსი (1865-1928 წწ).

ხუსტური - იხილე ხუშტური.

ხუსხუსი - იგივეა, რაც ცუხცუხი.

ხუტაბა რამ - მოჭიდავე (თავისუფალი ჭიდაობა, 100 კგ). ევროპის ჩემპიონი (1982), სსრკ-ს ჩემპიონი (1981) (დაიბადა 1951 წელს).

ხუტაია ჯარვალ იბნ აუს ალ-აბსი - ისლამამდელი არაბი პოეტი (დაახლოებით 600-679 წწ).

ხუტბა (არაბ.) - მუსლიმანთა ქადაგება, შესხმა, რომელსაც წარმოთქვამს ხატიბი მინბარიდან (კათედრა) პარასკევობით.

ხუტია

1) მყინვარი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ხუტიის ქედის დასავლეთ კალთაზე.

2) (ანუკვა) ქედი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში, ყლიჩისა და ხეცკვარის წყალგამყოფი.

3) სოფელი გულრიფშის მუნიციპალიტეტში.

ხუტლუბუღა - საქართველოს სახელმწიფო მოღვაწე XIII საუკუნის II ნახევარში, ათაბაგ-ამირსპასალარის სადუნ მანკაბერდელის ვაჟი (გარდაიცვალა 1293 წელს).

ხუტონი - მდინარე მარტვილის მუნიციპალიტეტში, გურძემის მარჯვენა შენაკადი.

ხუტორი (რუს.)

1) განცალკევებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც მისი პატრონის კარ-მიდამოა.

2) კაზაკთა სტანიცებიდან გამოსულთა ახალშენი, სოფელი.

ხუტორ-ლეჟბადინი - სოფელი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.

ხუულჩ სანდაგი - მონღოლი პოეტი-იმპროვიზატორი (XIX საუკუნის I ნახევარი).

ხუფახდილი (ხუფმოხდილი) - რასაც ხუფი ახდილი, მოხდილი აქვს.

ხუფი - თავსახური (ჭურჭლისა); სარქველი.

ხუფიანი - რასაც ხუფი აქვს.

ხუფხუფი

1) წყლის დუღილის ხმიანობა.

2) ყრუ ხმიანობა დიდი ყელვიწრო ჭურჭლიდან სითხის გადმოსხმის დროს.

ხუ ში (სხვა სახელი - ხუ შიჯი) - ჩინელი მწერალი და მეცნიერი, პოლიტიკური მოღვაწე (1891-1962 წწ).

ხუშტარა - იგივეა, რაც ქუშტარა.

ხუშტური - ახირებული სურვილი; ჟინი.

ხუშტურიანი - ვისაც, რასაც ხუშტური სჭირს; ჟინიანი, ახირებული.

ხუშუ - ენეოლითისა და ბრინჯაოს ხანის (ძვ.წ.აღ. II-I ათასწლეულების ზღვარი) არქეოლოგიური კულტურა, რომელიც გავრცელებული იყო მდინარე იანძის (ჩინეთი) ქვემო დინებაში.

ხუშჰალ-ხან ხათაქი - ავღანელი პოეტი (1613 - 1689 ან 1691 წწ).

ხუჩხუჩი

1) იგივეა, რაც ქვითინი.

2) იგივეა, რაც კუჭკუჭი.

ხუცესი

1) იგივეა, რაც მღვდელი.

2) ხევისბერი (ხევსურეთში, ფშავში).

ხუცეს-მონაზონი - მწირველი ბერი; მღვდელ-მონაზონი.

ხუციევი მარლენ - რუსი კინორეჟისორი, სცენარისტი და პედაგოგი (დაიბადა 1925 წელს თბილისში).

ხუციშვილი კახი - საქართველოს სახალხო მხატვარი (დაიბადა 1928 წელს).

ხუციშვილი კონსტანტინე - ფერმწერი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1914-1980 წწ).

ხუციშვილი სოლომონ - ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1908- ).

ხუციშვილი ჯემალ - ფერმწერი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (დაიბადა 1938 წელს).

ხუცობა

1) ხუცად ყოფნა.

2) ბნელეთის მოციქულობა.

ხუცუბანი - სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში.

ხუცური - საერთო სახელწოდება ძველ ქართულ დამწერლობათა - ასომთავრულისა და ნუსხურისა (მხედრულის საპირისპიროდ).

ხუძგა - მდინარე ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, ღალიძგის მარჯვენა შენაკადი.

ხუწუწი - პატარა მუწუკი.

ხუჭუა პავლე - მუსიკათმცოდნე, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1905-1986 წწ).

ხუჭუჭა

1) ხუჭუჭი თმის მქონე.

2) (Beckmannia eruciformis) მრავალწლოვანი საკვები ბალახი მარცვლოვანთა ოჯახისა.

ხუჭუჭთმიანი - ხუჭუჭა თმის მქონე; თმახუჭუჭა.

ხუჭუჭი - ბუნებრივად ან ხელოვნურად დახვეული თმა.

ხუხაშვილი გიორგი - დრამატურგი, კრიტიკოსი (დაიბადა 1925 წელს).

ხუხე-ხაოტო - იხილე ხუხ-ხოტო.

ხუხნა - ხრამუნით, მადიანად ჭამა.

ხუხრუტანა - იგივეა, რაც ჭუჭრუტანა.

ხუხ-ხოტო (ხუხე-ხაოტო) - ქალაქი ჩინეთში, შიგა მონღოლეთის ავტონომიური რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.

ხუხულა

1) ბავშვების მიერ გაკეთებული სათამაშო სახლი.

2) სახელდახელოდ, ზერელედ აშენებული სახლი; ქოხმახი.

ხუხუნი - გადატყორცნის ხმა; ხრიალი, შხუილი.

ხუჯაბი - ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი მარნეულის მუნიციპალიტეტში.

ხუჯანდი - იხილე ხოჯენდი.