The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
close this book 0007უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი (ო–რ)
close this folder
View the document რა
View the document რბ
View the document რგ
View the document რე
View the document რვ
View the document რთ
View the document რი
View the document რკ
View the document რო
View the document რჟ
View the document რს
View the document რტ
View the document რუ
View the document რქ
View the document რღ
View the document რყ
View the document რშ
View the document რჩ
View the document რც
View the document რძ
View the document რწ
View the document რხ
View the document რჯ

რუ

 

რუ - სარწყავად გაყვანილი პატარა არხი; ასეთ არხში მომდინარე წყალი.

რუ ვილჰელმ - გერმანელი ანატომი და ემბრიოლოგი (1850-1924 წწ).

რუ პოლ ემილ - ფრანგი მიკრობიოლოგი (1853-1933 წწ).

რუ ჟაკ - საფრანგეთის დიდი რევოლუციის მოღვაწე (1752-1794 წწ).

რუა გაბრიელ (ნამდვილი სახელი და გვარი - მარსელ კარბოტი) - კანადელი მწერალი ქალი (1909-1983 წწ).

რუა კლოდ (ნამდვილი გვარი ორლანი) - ფრანგი მწერალი (დაიბადა 1915 წელს).

რუა მორის - ფრანგი მეცნიერი, მექნიკოსი (1899-1985 წწ).

რუაიალი მარი სეგოლენ - იხილე სეგოლენ რუაიალი.

რუაიე-კოლარი პიერ პოლ - საფრანგეთის პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფოსი (1763-1845 წწ).

რუანდა (რუანდის რესპუბლიკა, ფრანგ. Republique du Rwanda, რუანდ. Republika y'u Rwanda).
- სახელმწიფო ცენტრალურ აფრიკაში. დასავლეთით საზღვრება კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას, ჩრდილოეთით უგანდას, აღმოსავლეთით ტანზანიას და სამხრეთით ბურუნდის. ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს.
- დამოუკიდებლობის დღე (ბელგიისგან) 1962 წლის 1 ივლისი.
- ჰიმნი „Rwanda Nziza“.
- მმართველობის ფორმა რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო - გარდამავალი ეროვნული ყრილობა.
- ფართობი 26 338 კვ.კმ.
- დაყოფილია 5 პროვინციად, რომლებიც მოიცავენ 30 რაიონს.
- მოსახლეობა 7,6 მილიონი.
- სიმჭიდროვე 281 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეები ძირითადად კათოლიკეები არიანი.
- ოფიციალური ენები: რუანდა და ფრანგული.
- დედაქალაქი კიგალი.
- ვალუტა რუანდული ფრანკი.
- ქვეყნის კოდი RWA.
- დროის სარტყელი UTC +2.
- სატელეფონო კოდი +250.
- ინტერნეტ-დომენი rw.

რუანდა-ურუნდა - 1922-46 წლებში ბელგიის გამგებლობაში მყოფი ერთა ლიგის სამანდატო ტერიტორია, 1946-62 წლებში გაეროს სამეურვეო ტერიტორია, 1962 წლის ივლისიდან ამ ტერიტორიაზე შეიქმნა დამოუკიდებელი სახელმწიფოები ბურუნდი და რუანდა.

რუანი - ქალაქი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ისტორიულ ოლქ ნორმანდიის და ზღვისპირა სენის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი (105 ათასი).

რუაპეჰუ - მოქმედი ვულკანი ახალ ზელანდიაში (2796 მეტრი).

რუბაია - იხილე რობაი.

რუბაშვილი ვლადიმერ - მოჭიდავე (თავისუფალი ჭიდაობა, 63 კგ). მსოფლიოს ჩემპიონი (1961), 1960 წლის რომის ოლიმპიური თამაშების მესამე პრიზიორი, სსრკ ხალხთა III სპარტაკიადის ჩემპიონი (1963), სსრკ ორგზის ჩემპიონი (1961, 62). სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი. დაიღუპა ავტოკატასტროფაში. (1940-1964 წწ).

რუბატო (იტალ.) - მუსიკაში შესრულების რიტმულად თავისუფალი სტილი.

რუბე - ქალაქი საფრანგეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ნორის დეპარტამენტში (105 ათასი).

რუბ-ელ-ხალი - უდაბნო არაბეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-აღმოავლეთ ნაწილში.

რუბენი ვალტერ - გერმანელი ინდოლოგი (1899-1985 წწ).

რუბენსი პეტერ პაულ - ფლამანდელი ფერმწერი (1577-1640 წწ).

რუბეჟნოე - ქალაქი უკრაინის ლუგანსკის ოლქში (75 ათასი).

რუბეროიდი (ლათ.) - სახურავი ან საიზოლაციო მასალა, რომელიც გაჟღენთილია ბიტუმით.

რუბია კარლო - იტალიელი ფიზიკოსი, 1984 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ც.ვან დერ მერთან ერთად (დაიბადა 1934 წელს).

რუბიანუს კროტუსი (ნამდვილი სახელი და გვარი იოჰან იეგერი) - გერმანელი ჰუმანისტი (დაახლოებით 1480-1540 წწ).

რუბიდიუმი (ლათ.) (Rb) - ქიმიური ელემენტი; მოვერცხლისფრო-თეთრი ტუტე ლითონი; იყენებენ ფოტოელემენტების კათოდების, დღის სინათლის ლამპების და სხვათა წარმოებაში. მცირე რაოდენობით მოიპოვება მცენარისა და ცხოველის ქსოვილებში. ატომური ნომერი 37; ატომური მასა 85,4678.

რუბიკონი

  1. მდინარე იტალიაში, აპენინის ნახევარკუნძულზე, ერთვის ადრიატიკის ზღვას.

  2. ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურული გაზეთი; გამოდიოდა 1923 წელს.

რუბიკონის გადალახვა - ურყევი გადაწყვეტილების მიღება, გადამწყვეტი ნაბიჯის გადადგმა.

რუბინერი ლუდვიგ - გერმანელი მწერალი, ექსპრესიონიზმის თეორიტიკოსი (1882-1920 წწ).

რუბინი ჯოვანი ბატისტა - იტალიელი მომღერალი (ტენორი) (1794 ან 1795 - 1854 წწ).

რუბინშტეინი აკიბა - მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი მოჭადრაკე XX საუკუნის დასაწყისში, საერთაშორისო დიდოსტატი (1882-1961 წწ).

რუბინშტეინი ანტონ - რუსი პიანისტი, კომპოზიტორი და დირიჟორი 1829-1894 წწ).

რუბინშტეინი არტურ - პოლონელი პიანისტი (1887-1982 წწ).

რუბლი - რუსეთის ფულის ერთეული. მოიხსენიება XIII საუკუნიდან; იყო საბჭოთა კავშირის ფულის ერთეული, 90-იანი წლებიდან რუსეთის ფედერაციის ფულის ერთეულად გამოცხადდა.

რუბნერი მაქს - გერმანელი ფიზიოლოგი და ჰიგიენისტი (1854-1932 წწ).

რუბო ჟაკ - ფრანგი პოეტი (დაიბადა 1932 წელს).

რუბო ფრანც - რუსი ფერმწერი (1856-1928 წწ).

რუბოძალის ქედი - იხილე შოდა-კედელას ქედი.

რუბოძალისწყალი - მდინარე ონის მუნიციპალიტეტში, რიონის მარჯვენა შენაკადი.

რუბრიკა (ლათ.)

  1. განყოფილების სათაური (გაზეთში, ჟურნალში და მისთანებში).

  2. ნაწილი, ქვეგანყოფილება, გრაფა.

რუბრიკაცია - რუბრიკების მიხედვით განაწილება.

რუბროფიტია - ადამიანის სოკოვანი დაავადება ხელისგულებსა და ტერფის ძირის კანზე.

რუბრუკი (რუბრუკვისი) ვილემ - ფლამანდელი მოგზაური, ბერი; აქვს ცნობები საქართველოს შესახებ (1215-სა და 1220-ს შორის - 1293 წწ).

რუბცოვა ოლღა - რუსი მოჭადრაკე ქალი, საერთაშორისო დიდოსტატი, ქალთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონი 1956-58 წლებში (1909-1994 წწ).

რუბცოვსკი - ქალაქი რუსეთის ალთაის მხარეში (165 ათასი).

რუგე არნოლდ - გერმანელი ფილოსოფოსი და პუბლიცისტი (1802-1880 წწ).

რუდანსკი სტეპან - უკრაინელი პოეტი (1833-1873 წწ).

რუდა-სლიონსკა - ქალაქი პოლონეთის სამხრეთ ნაწილში, კატოვიცეს სავოევოდოში (170 ათასი).

რუდაქი აბუ აბდ ალ-ლაჰ ჯაფარ იბნ მუჰამად - სპარსული პოეზიის წარმომადგენელი (დაახლოებით 860 - 941 წწ).

რუდაში ლასლო - უნგრეთის მუშათა მოძრაობის და პოლიტიკური მოღვაწე, ფილოსოფოსი (1885-1950 წწ).

რუდენკო ბელა - ოპერის რუსი მომღეალი (კოლორატურული სოპრანო), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (დაიბადა 1933 წელს).

რუდენკო ლარისა - ოპერის ურაინელი მომღერალი ქალი (მეცო-სოპრანო), საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1918-1981 წწ).

რუდენკო ლუდმილა - რუსი მოჭადრაკე ქალი, საერთაშორისო დიდოსტატი, ქალთა შორის მსოფლიო ჩემპიონი 1949-50 წლებში (1904 - 1986 წწ).

რუდენკო რომან - საბჭოთა იურისტი, სსრკ-ს გენერალური პროკურორი, მთავარი ბრალმდებელი სსრკ-დან ნიურნბერგის პროცესზე (1907-1981 წწ).

რუდეპურტ-მარაბეკი - ქალაქი სამხრეთ აფრიკის ტრანსვაალის პროვინციაში.

რუდერპისი (ინგლ.) - საჭის ჩარჩოს ვერტიკალური ნაწილი, რომელზედაც მაგრდება საჭის სიბრტყე (ფრთა).

რუდერპოსტი (ინგლ.) - გემის კიჩოს დაბოლოების ვერტიკალური ძელი, რომელზედაც იკიდება საჭე.

რუდერული მცენარეები - სარეველა მცენარეები, რომლებიც ხარობენ არა ნათესებში, არამედ დანაგვიანებულ ადგილებში, ღობის ძირებში, კლდეებზე, გზის პირებზე და მისთანები.

რუდიმენტი (ლათ.)

  1. იგივეა, რაც რუდიმენტული ორგანო.

  2. (გადატანით) რაიმე გამქრალი მოვლენის ნაშთი, კვალი.

რუდიმენტული ორგანო - ორგანო, რომელსაც ორგანიზმის ისტორიული განვითარების პროცესში დაკარგული აქვს თავისი პირვანდელი მნიშვნელობა და სრულიად არ ვითარდება.

რუდისტები - ორსაგდულიანი მოლუსკების ამომწყდარი რიგი; არსებობდნენ გვიანდელ იურულსა და ცარცულ პერიოდში.

რუდკი - ქალაქი უკრაინის ლვოვის ოლქში (50 ათასი).

რუდნი - ქალაქი ყაზახეთის კუსტანაის ოლქში (130 ათასი).

რუდნია - ქალაქი რუსეთის სმოლენსკის ოლქში.

რუდნიცკი ადოლფ - პოლონელი მწერალი (1912-1995 წწ).

რუდნიცკი ლუციან - პოლონელი მწერალი (1882-1968 წწ).

რუდოლფ I ჰაბსბურგი - გერმანიის მეფე 1273-91 წლებში (1218-1291 წწ).

რუდოლფ II - „საღვთო რომის იმპერიის“ იმპერატორი 1576-1612 წლებში (1552-1612 წწ).

რუდოლფი ალან - ამერიკელი კინორეჟისორი (დაიბადა 1943 წელს).

რუდოლფი კარლ ასმუნდ - გერმანელი ბუნებისმეტყველი (1771-1832 წწ).

რუდოლფის ტბა - მდებარეობს კენიასა და ეთიოპიაში.

რუდოლშტადტი - ქალაქი აღმოსავლეთ გერმანიაში.

რუდუნი (რუდუნება) - შრომა, გარჯა, ზრუნვა, ღვაწლი.

რუედა ლოპე დე - ესპანელი დრამატურგი (1500-სა და 1510-ს შორის - დაახლოებით 1565 წწ).

რუელი გიიომ ფრანსუა - ფრანგი ქიმიკოსი (1703-1770 წწ).

რუვარაცი ილარიონ (ნამდვილი სახელი იოვან) - სერბი ისტორიკოსი (1832-1905 წწ).

რუვენზორი - მთის მასივი ზაირისა და უგანდაში.

რუვუ - იხილე პანგამი.

რუვუმა (როვუმა) - მდინარე მოზამბიკისა და ტანზანიის საზღვარზე, ერთვის ინდოეთის ოკეანეს (სიგრძე 800 კილომეტრი).

რუზა

  1. ქალაქი რუსეთის მოსკოვის ოლქში.

  2. მდინარე რუსეთის მოსკოვის ოლქში, ერთვის მდინარე მოსკოვს (სიგრძე 145 კილომეტრი).

რუზაევკა - ქალაქი რუსეთის მორდოვეთის რესპუბლიკაში (50 ათასი).

რუზბეჰი ხოსროვ - ირანის რევოლუციური მოძრაობის მოღვაწე (1915-1958 წწ).

რუზველტი თეოდორ - აშშ-ს 26-ე პრეზიდენტი 1901-09 წლებში რესპუბლიკელთა პარტიიდან (1858-1919 წწ).

რუზველტი ფრანკლინ დელანო - აშშ-ს 32-ე პრეზიდენტი 1933-45 წლებში დემოკრატიული პარტიიდან (1882-1945 წწ).

რუზრუზი - ხმაური, ჩოჩქოლი, აურზაური.

რუთენბერგი ჩარლზ ემილ - აშშ-ს მუშათა მოძრაობის მოღვაწე (1882-1927 წწ).

რუთენიუმი (Ru) - პლატინის ჯგუფის ლითონი მორუხო-თეთრი ფერისა; მისგან ამზადებენ საიუველირო ნაწარმს, სალაბორატორიო ჭურჭელს. ატომური ნომერი 44, ატომური მასა 101,07.

რუთერი უოლტერ - აშშ-ს პროფკავშირული მოღვაწე (1907-1970 წწ).

რუთულელები - დაღესტნის რუთულის რაიონსა და აზერბაიჯანში მცხოვრები ხალხი.

რუისბოლო - სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში.

რუიიენა - ქალაქი ლატვიაში.

რუის დე ალარკონ მენდოსა ხუან - ესპანელი დრამატურგი (1581-1639 წწ).

რუისელები - წყლის იმ მწერების რიგი, რომელთაც სრული გარდაქმნა ახასიათებთ.

რუისი - სოფელი ქარელის მუნიციპალიტეტში.

რუისი ხუან - ესპანელი პოეტი (1283-1350 წწ).

რუისპირი - სოფელი თელავის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. თემის საკრებულოს. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, თელავიდან 7 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2632 ადამიანი. სოფელში დგას VI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - სამეკლესიიანი ბაზილიკა. რუისპირის მიდამოებშია ასევე ადამაანთ ციხე (XVIII საუკუნის ბოლო მესამედი).

რუისპირის სამეკლესიიანი ბაზილიკა - VI საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ რუისპირში.

რუის სორილია მანუელ - ესპანეთის პოლიტიკური მოღვაწე (1833-1895 წწ).

რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება - დავით აღმაშენებლის ინიციატივით მოწვეული კრება 1704 წელს, რომელიც მიზნად ისახავდა ცენტრალიზებული სახელმწიფოს გაძლიერების სამსახურში ეკლესიის ჩაყენებას.

რუკა - დედამიწის ზედაპირის შემცირებული გამოსახულება.

რუკავიშნიკოვი იულიან - რუსი მოქანდაკე, საბჭოთა კავშირის სახალხო მხატვარი (დაიბადა 1922 წელს).

რუკავიშნიკოვი ნიკოლაი - რუსი მფრინავი-კოსმონავტი, სამი კოსმოსური ფრენის მონაწილე 1971, 1974 და 1979 წლებში (1932-2000 წწ).

რუკვა - ტბა ტანზანიაში.

რუკზაკი (გერმ.) - ზურგჩანთა.

რუკი - მდინარე კონგოში, მდინარე კონგოს (ზაირის) მარცხენა შენაკადი.

რუკრუკი

  1. მოკლე, წყვეტილი ხმიანობა (ქათმისა).

  2. რაკრაკი (ნაკადულის).

რულადა (ფრანგ.) - ვირტუოზული პასაჟი სიმღერაში.

რულეტი (ფრანგ.)

  1. დანაყოფებიანი ვიწრო ლენტი (ფოლადისა, ტილოსი ან აბრეშუმისა), რომელიც დახვეულია ლილვზე და მოთავსებულია ბუდეში; იყენებენ მცირე მანძილის გასაზომად.

  2. სპეციალური მოწყობილობა აზარტული თამაშისათვის დანომრილი დანაყოფების მქონე მბრუნავი წრე, რომელშიც აგორებენ ბურთულას.

  3. გულიანი ხვეული ნამცხვარი.

რული - მსუბუქი ძილი, თვლემა.

რულმორეული - ვისაც რული მოერია; მთვლემარე.

რულონი (ფრანგ.) - რისამე (ქაღალდის, ქსოვილის, ლინოლეუმის და მისთანების) გრაგნილი.

რულფო ხუან - მექსიკელი მწერალი (1918-1986 წწ).

რუმაილა - ქალაქი და ნავთობსდაბადო ერაყში.

რუმანილი ჟოზეფ - პროვანსელი მწერალი (1818 - 1891 წწ).

რუმბა (ესპან.) - მექსიკური წარმოშობის ცეკვა.

რუმბი

  1. ძროხის ან კამეჩის ტყავის დიდი ტიკი.

  2. (ინგლ.) მიმართულება ხილული ჰორიზონტის წერტილებისაკენ ქვეყნის მხარეებთან შეფარდებით; კუთხე ორ ასეთ მიმართელებას შორის.

  3. დანაყოფი კომპასის წრეზე; შეესაბამება ჰორიზონტის 1/32 ნაწილს.

რუმელია - თურქ-ოსმალოების მიერ ბიზანტიის იმპერიის დაპყრობის შემდეგ იმ ვილაიეთის (პროვინციის) თურქული სახელწოდება, რომელიც მოიცავდა ბალკანეთის ქვეყნებს.

რუმენი ჟაკ - ჰაიტის პოლიტიკური მოღვაწე, მწერალი (1907-1944 წწ).

რუმენიგე კარლ-ჰაინც - გერმანელი ფეხბურთელი, მსოფლიოს ერთ-ერთი საუკეთესო თავდამსხმელი 1980-იან წლებში (დაიბადა 1955 წელს).

რუმი ჯალალ-ალ-დინ იბნ ბაჰა ალ-დინ - სპარსელი პოეტი (1207-1273 წწ).

რუმინა - ძუძუთა ბავშვის მფარველი რომაული ღვთაება, რომელიც მოგვიანებით აკა ლარენციასთან გააიგივეს.

რუმინეთი (რუმინ. Romania).

- სახელმწიფო სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპაში, მდინარე დუნაის ქვემო დინებაში. ჩრდილოეთით და აღმოდავლეთით ესაზღვრება უკრაინას, ჩრდილო-აღმოსავლეთით მოლდოვას, სამხრეთით ბულგარეთს, დასავლეთით სერბეთს და უნგრეთს, აღმოსავლეთიდან აკრავს შავი ზღვა.
- დამოუკიდებლობის დღე (გამოცხადდა) 1877 წლის 9/21 მაისი, (ცნობილ იქნა) 1878 წლის 13 ივლისი.
- სახელის წარმოშობა დაკავშირებულია რომის იმპერიასთან მისდამი კუთვნილებასთან.
- ჰიმნი Desteapta-te, Romane!“.
- მმართველობის ფორმა საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური პრეზიდენტი.
- საკანონმდებლო ორგანო ორპალატიანი პარლამენტი.
- ფართობი 237 500 კვ.კმ.
- დაყოფილია 41 ჟუდეცად და დედაქალაქის მუნიციპალურ ოლქად.
- მოსახლეობა 22,5 მილიონი.
- სიმჭიდროვე 91 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მორწმუნეები ძირითადად მართლმადიდებელნი არიან.
- ოფიციალური ენა რუმინული.
- დედაქალაქი ბუქარესტი.
- ვალუტა ლეი.
- ქვეყნის კოდი ROU.
- დროის სარტყელი UTC +2.
- სატელეფონო კოდი +40.
- ინტერნეტ-დომენი ro.

რუმის სასულთნო - იგივე კონიის (იკონიის) სასულთნო.

რუმნიეცე ბერტა - ლატვიელი მსახიობი ქალი (1865-1953 წწ).

რუმო პაულ - ესტონელი მწერალი (1909-1981 წწ).

რუმპელი (რუს.) - საჭის მოსაბრუნებელი ბერკეტი.

რუმფორდი ბენჯამინ - იხილე რამფორდი .

რუნგე ფილიპ ოტო - გერმანელი ფერმწერი (1777-1810 წწ).

რუნდშტედტი კარლ რუდოლფ გერდ ფონ - ფაშისტური გერმანიის გენერალ-ფელდმარშალი (1875-1953 წწ).

რუნებერგი იოჰან ლუდვიგ - ფინელი და შვედი პოეტი (1804-1877 წწ).

რუნები

  1. (ფინ.) - ფინელებისა და კარელების ხალხური ეპიკური სიმღერები, რომლებსაც ასრულებენ კანტელის აკომპანემენტით.

  2. უძველესი გერმანული დამწერლობა (დაახლოებით III საუკუნე); შემონახულია ქვაზე ან ლითონზე ამოკვეთილ წარწერებში.

რუო ჟორჟ - ფრანგი ფერმწერი და გრაფიკოსი (1871-1958 წწ).

რუპია (სანსკრ.) - ფულის ერთეული ინდოეთში, პაკისტანში, ნეპალში, ინდონეზიაში, შრი-ლანკაში და ზოგ სხვა ქვეყანაში.

რუპორი (ჰოლანდ.) - ხმის გამაძლიერებელი მილი კონუსური ფორმისა.

რუჟე დე ლილი კლოდ ჟოზეფ - ფრანგი პოეტი და კომპოზიტორი (1760-1836 წწ).

რუჟევიჩი ტადეუშ - პოლონელი მწერალი (დაიბადა 1921 წელს).

რუჟიჩკა ლეოპოლდ - შვეიცარიელი ქიმიკოსი, 1939 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი (1887-1976 წწ).

რუჟიჩკა სტროცი მარია - ხორვატი მსახიობი ქალი (1850-1937 წწ).

რუჟმონი დენი დე - შვეიცარიელი მწერალი (1906-1985 წწ).

რუჟომბეროკი - ქალაქი სლოვაკეთში.

რური (რერი)

  1. მდინარე გერმანიაში, ბელგიასა და ნიდერლანდში, მდინარე მაასის მარჯვენა შენაკადი.

  2. მდინარე გერმანიაში, რაინის მარჯვენა შენაკადი (სიგრძე 146 კილომეტრი).

  3. სამრეწველო რეგიონი ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის მხარეში.

რურკი მიკი (ნამდვილი სახლეი ანდრე) - ამერიკელი კინომსახიობი (დაიბადა 1953 წელს).

რურუა ილია - მწერალი (დაიბადა 1923 წელს).

რურუა პარმენ - პოეტი (1888-1963 წწ).

რურუა რომან - მოჭიდავე ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა (63 და 68 კგ). 1968 წლის მეხიკოს ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონი და 1964 წლის ტოკიოს ოლიმპიადის მეორე პრიზიორი, მსოფლიოს ოთხგზის ჩემპიონი (1966, 67, 69, 70). სსრკ ხალხთა III, IV, V სპარტაკიადების ჩემპიონი (1963, 67, 71), სსრკ სამგზის ჩემპიონი (1964, 65, 70). სპორტის დამსახურებული ოსტატი. (დაიბადა 1942 წელს).

რუსა სტიუარტ - აშშ-ს კოსმონავტი მფრინავი, შეასრულა კოსმოსური ფრენა მთვარის გარშემო 1971 წელს (დაიბადა 1933 წელს).

რუსა I - ურარტუს მეფე ძვ.წ.აღ. 735-714 წლებში, სარდურ I-ის შვილი.

რუსაანთუბანი - სოფელი ხაშურის მუნიციპალიტეტში.

რუსაირისი - ქალაქი სუდანის ცისფერი ნილოსის პროვინციაში.

ალ-რუსაფი მაარუფ იბნ აბდ ალ-ღანი - არაბი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე (1875-1945 წწ).

რუსე - ქალაქი ბულგარეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ამავე სახელწოდების ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი (190 ათასი).

რუსები - რუსეთის ძირითადი მოსახლეობა (საერთო რაოდენობა დაახლოებით 150 მილიონი); უკრაინელებთან და ბელორუსებთან ერთად წარმოიშვნენ აღმოსავლეთ სლავთა ტომებისაგან და საბოლოოდ IX-XIII საუკუნეებში ჩამოყალიბდნენ.

რუსეთი (რუსეთის ფედერაცია, რუს. Российская Федерация).

- სახელმწიფო ევროპის აღმოსავლეთ და აზიის ჩრდილოეთ ნაწილებში. ხმელეთზე ესაზღვრება შემდეგ ქვეყნებს: ნორვეგია, ფინეთი, ესტონეთი, ლატვია, ლიტვა, პოლონეთი, ბელორუსია, უკრაინა, საქართველო, აზერბაიჯანი, ყაზახეთი, მონღოლეთი, ჩინეთი, ჩრდ. კორეა. აქვს საზღვაო საზღვარი აშშ-სთან და იაპონიასთან.
- ჰიმნი „Государственный гимн России“ (რუსეთის სახელმწიფო ჰიმნი).
- მმართველობის ფორმა საპრეზიდენტო-საპარლამენტო რესპუბლიკა.
- სახელმწიფოს მეთაური პრეზიდენტი.
- წარმომადგენლობითი და საკანონმდებლო ორგანოები (პარლამენტი) შედგება ორი პალატისაგან: სახელმწიფო დუმა და ფედერაციათა საბჭო.
- ფართობი 17 075 400 კვ.კმ.
- რუსეთი დაყოფილია 7 ფედერალურ ოლქად, რომელთა შემადგენლობაში შედის რესპუბლიკა, 9 მხარე, 46 ოლქი, 4 ავტონომიური ოლქი.
- მოსახლეობა 142 მილიონი.
- სიმჭიდროვე 8,3 ადამიანი 1 კვ.კმ.-ზე.
- მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ქრისტიანული აღმსარებლობისაა, დანარჩენი მუსლიმანები.
- ოფიციალური ენა რუსული.
- დედაქალაქი მოსკოვი.
- ვალუტა რუბლი.
- ქვეყნის კოდი RUS.
- დროის სარტყელი UTC +2.+12
- სატელეფონო კოდი +7.
- ინტერნეტ-დომენი ru.

რუსელი ალბერ - ფრანგი კომპოზიტორი, პედაგოგი (1869-1937 წწ).

რუსელი რემონ - ფრანგი მწერალი (1877-1933 წწ).

რუსენსკი-ლომი - იხილე ლომი.

რუსეთის მთები - მდებარეობს ანტარქტიდის დედოფალ მოდის მიწაზე.

რუსეთუმე

  1. გარუსებული ქართველის ირონიული სახელწოდება.

  2. იგივეა, რაც თერგდალეული.

რუსთაველი

  1. (რუსთველი) შოთა - XII-XIII საუკუნეების დიდი ქართველი პოეტი, ჰუმანისტი და მოაზროვნე; ჩვენამდე მოღწეულია მისი ერთადერთი პოემა „ვეფხისტყაოსანი“, რომელიც XII საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედშია დაწერილი.

  2. მცირე ცთომილი №1171. აღმოაჩინა ბელგიელმა ასტრონომმა ს. არენდმა 1930 წელს. შეისწავლა და სახელი უწოდა გ.ნეიუმინმა.

რუსთაველის თეატრი - საქართველოს უდიდესი დრამატული თეატრი; დაარსდა თბილისში 1879 წელს, 1921 წელს ეწოდა რუსთაველის სახელი.

რუსთავი

  1. მთა ჯავის მუნიციპალიტეტში, ლიხის ქედზე.

  2. მდინარე ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ხოტეურის მარჯვენა შენაკადი.

  3. ქალაქი აღმოსავლეთ საქართველოში, თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის ორივე ნაპირზე (160 ათასი).

  4. სოფლები ასპინძისა და ცხინვალის მუნიციპალიტეტებში.

რუსთავის მწვერვალი - მწვერვალი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, შანის ქედზე (2900 მეტრი).

რუსთველოლოგია - რუსთველის „ვეფხისტყაოსნისა“ და მისი ეპოქის შემსწავლელი მეცნიერება.

რუსიანი - სოფელი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გომბორის საკრებულო). მდებარეობს გომბორის უღელტეხილის დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1150 მეტრი, საგარეჯოდან 52 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 111 კაცი.

რუსიზმი (და არა რუსიციზმი) - რუსული ენიდან ნასესხები სიტყვა ან გამოთქმა.

რუსილიონი - ისტორიული ოლქი სამხრეთ საფრანგეთში; მთავარი ქალაქი - პერპინიანი.

რუსინოვი ივანე - რუსი მსახიობი, საქართველოს სახალხო არტისტი (1909-1997 წწ).

რუსისტი - რუსისტიკის სპეციალისტი.

რუსისტიკა - რუსული ენისა და კულტურის შემსწავლელ მეცნიერებათა ერთობლიობა.

რუსისხევი - მდინარე მცხეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თეზმის მარჯვენა შენაკადი; სათავე აქვს ქართლის ქედის განშტოების საბადურის ქედზე მდებარე ზაქარიასთავის მთასთან.

რუსიფიკატორი - რუსიფიკაციის მომხრე, გამტარებელი.

რუსიფიკაცია (რუსიფიცირება) - ადგილობრივი ენობრივი კულტურის დათრგუნვა და მის ნაცვლად რუსული ენისა და კულტურის იძულებით დანერგვა არარუს ხალხთა შორის.

რუსიციზმი - იხილე რუსიზმი.

რუსკა ერნსტ - გერმანელი ფიზიკოსი, 1986 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი გ.ბინიგთან და გ.რორერთან ერთად (1907-1988 წწ).

რუსლანი - რუსული 4 ძრავიანი სატრანსპორტო თვითმფრინავი; ტვირთამწეობა - 150 ტონა.

რუსლო ჟან პიერ - ფრანგი ენათმეცნიერი-ფონეტიკოსი (1846-1924 წწ).

რუსნე - ქალაქი ლიტვაში.

რუსნიაკი იშტვან - უნგრელი თერაპევტი, პათოფიზიოლოგი და ბიოქიმიკოსი (1889-1974 წწ).

რუსო ალეკუ - მოლდაველი და რუმინელი მწერალი (1819-1859 წწ).

რუსო ანრი ჟიულიენ ფელიქს - ფრანგი ფერმწერი (1844-1910 წწ).

რუსო ვინჩენცო - იტალიელი მოაზროვნე, რევოლუციონერი (1770-1799 წწ).

რუსო თეოდორ - ფრანგი ფერმწერი და გრაფიკოსი (1812-1867 წწ).

რუსო ჟან ბატისტ - ფრანგი პოეტი (1670/1671 - 1741 წწ).

რუსო ჟან ჟაკ - ფრანგი ფილოსოფოსი, განმანათლებელი, მწერალი, კომპოზიტორი (1712-1778 წწ).

რუსოსი დემის - ესტრადის ბერძენი მომღერალი (დაიბადა 1947 წელს).

რუსოფილი - რუსებისა და ყოველივე რუსულის მოყვარული.

რუსოფობი - რუსებისა და ყოველივე რუსულის მოძულე.

რუსტამი (რუსტენი, რუსტამ რაზა, ფრანგ. ღოუსტამ ღაზა) - „ნაპოლეონის მამლუქად“ და პირად მცველად წოდებული ქართველი როსტომ რაზმაძე (სხვა მონაცემებით იგი იყო თბილისელი სომხების შვილი). ბავშვობაში გატაცებულ იქნა საქართველოდან; მონაწილეობდა ნაპოლეონის ომებში (1780-1845 წწ).

რუსტემასი იონას - ლიტველი ფერმწერი (1762-1835 წწ).

რუსტემი ავნი - ალბანეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და რევოლუციურ-დემოკრატიული მოძრაობის მოღვაწე (1895-1924 წწ).

რუსტი (ლათ.) - ქვა, რომლის ზედაპირი უხეშადაა დამუშავებული და ამობურცულია.

რუსტიკა - შენობის მოპირკეთება რუსტებით.

რუსუდანი (სახელი წარმოდგება სპარსული სიტყვისგან - „რუზდან“- სიტვასიტყვით ნიშნავს დღის მქონეს, დღეგრძელს

  1. საქართველოს მეფე 1223-45 წლებში, თამარ მეფის ასული (1194-1245 წწ).

  2. XII საუკუნის საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე და დიპლომატი, დედოფალი, დემეტრე I-ის ასული.

რუსუდანიანი - ქართული მწერლობის ძეგლი; ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, შექმნილია XIII საუკუნეში.

რუსული - რუსების დამახასიათებელი, რუსეთიდან მომდინარე.

რუსული ენა - რუსი ხალხის ეროვნული ენა; გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის ერთ-ერთი ენა. განეკუთვნება სლავურ ენათა ჯგუფის აღმოსავლურ ქვეჯგუფს. XXI საუკუნის დასაწყისისათვის რუსულად დაახლოებით 250 მილიონი ადამიანი მეტყველებს.

რუსული სამკუთხედი - ქართული მხატვრული ფილმი, დეტექტივი. ეკრანებზე გამოვიდა 2007 წელს. დამდგმელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი - ალექსანდრე ცაბაძე. დამდგმელი ოპერატორები - გიორგი ბერიძე, არჩილ ახვლედიანი. კომპოზიტორი - ვახტანგ კახიძე. მთავარ როლებში: კონსტანტინე ხაბენსკი, პიოტრ მირონოვი, არტიომ ტკაჩენკო, ოსტაპ სტუპკა.

რუსხმული - მაღლა აშენებული ხე დაბლობიდან მაღლობზე წყლის ასაყვანად.

რუტენბერგი .. - იხილე რუთენბერგი ..

რუტერი (ინგლ.) - სამშენებლო მანქანა, რომლითაც აფხვიერებენ ქვიან და სხვა მკვრივ გრუნტს.

რუტილი (ლათ.) - მინერალი, ტიტანის ორჟანგი; იყენებენ ტიტანის შემცველი პრეპარატების დასამზადებლად.

რუტინა (ფრანგ.) - შიში სიახლის, ცვლილებების წინაშე; უძრაობა, ჩამორჩენილობა, შაბლონი.

რუტინიორი (ფრანგ.) - რუტინის მიმდევარი, სიახლის გრძნობას მოკლებული ადამიანი.

რუტკაი ევა - უნგრელი თეატრისა და კინოს მსახიობი ქალი (1927-1986 წწ).

რუტკოვსკი იან - პოლონელი ისტორიკოსი და ეკონომისტი (1886-1949 წწ).

რუუს-ელ-ჯიბალი - ნახევარკუნძული ომანსა და არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში.

რუფია - გამონემსვა, კემსვა.

რუფინი პაოლო - იტალიელი მათემატიკოსი (1765-1822 წწ).

რუფინი ჯოვანი დომენიკო - იტალიელი მწერალი და პოლიტიკური მოღვაწე (1807-1881 წწ).

რუფიჯი - მდინარე ტანზანიაში, ერთვის ინდოეთის ოკეანეს (სიგრძე 1400 კილომეტრი).

რუფო (რუფო დი ბანიარა) ფაბრიციო - კარდინალი, სახელმწიფო მოღვაწე პაპის სახელმწიფოსა და ორივე სიცილიის სამეფოებში (1744-1827 წწ).

რუფოთი - სოფელი თერჯოლის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ჩხარის (ყვირილის აუზი) ნაპირებზე. თემის საკრებულოს ცენტრი (მოიცავს 2 სოფელს: რუფოთი, ტელეფა). ზღვის დონიდან 240 მეტრი, თერჯოლიდან 4 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1838 ადამიანი.

რუქნადინი (რუქნ ალ-დინ სულეიმან-შაჰი) - მცირე აზიის სელჯუკთა სახელმწიფოს სულთანი (1188-1204 წწ).

რუშავა - მდინარე ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, ყვირილის მარცხენა შენაკადი.

რუშდი სალმან - ინდური წარმოშობის ინგლისელი მწერალი (დაიბადა 1947 წელს).

რუძკი მავრიკი - პოლონელი ასტრონომი და გეოფიზიკოსი (1862-1916 წწ).

რუძუტაკი იან - საბჭოთა ეპოქის მაღალჩინოსანი პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე (1887-1938 წწ).

რუხაძე ზოია - პარტიზანი ქალი, დიდი სამამულო ომის მონაწილე (1923-1944 წწ).

რუხი

  1. მუქი ნაცრისფერი, ლეგა.

  2. სოფელი და მდინარე ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში (მდინარე ენგურის მარცხენა შენაკადი).

რუხის ციხე - შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე დასავლეთ საქართველოში (სოფელ რუხთან); აშენებულია 1647 წელს სამეგრელოს მთავარ ლევან II დადიანის მმართველობისას.

რუხიღალი - მდინარე მარტვილის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ჩხოროწყუს მარჯვენა შენაკადი.

რუხრუხი

  1. რახრახი, გრიალი, გრგვინვა.

  2. ზოგიერთი ცხოველის (ვეფხვის, მგლის.....) ხმიანობა.

  1. რუხუნა (როხანა, როხუნა) - შრი-ლანკის ძველი და შუა საუკუნეების ერთ-ერთი ოლქი.

რუჰა - იხილე დიდი რუჰა.

რუჰი ბაღდადი - თურქი პოეტი (1545/47-1605 წწ).

რუჰულა სიგდი (ნამდვილი გვარი ახუნდოვი) - აზერბაიჯანელი მსახიობი, საბჭოთა კავშირის სახალხო არტისტი (1866-1959 წწ).