The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები
Cover Image
close this book საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამა
close this folder თავი 1. საქართველოს ბუნებრივი რესურსები
close this folder ეგზოგენური წყლის რესურსები
View the document მდინარეები
View the document მყინვარები
View the document ტბები
View the document წყალსაცავები

წყალსაცავები

 

საქართველოში აშენებულია 44 წყალსაცავი, რომელთა წყლის სარკის ფართობი 163 კმ2-ია (ცხრილი 62). ამ წყალსაცავების მთლიანი მოცულობა 3.3 მლნ მ3-ია, ხოლო წყლის მარაგი - 2.2 მლნ მ3.

ცხრილი 62: საქართველოს წყალსაცავების დახასიათება

წყალსაცავი

მკვებავი
მდინარე

მოცულობა, 1000
3

წყლის
სარკის
ფართობი,
კმ2

სამრეწველო
გამოყენება

საერთო

მუშა

დასავლეთი საქართველო

ჯვარი

ენგური

1092.0

662.0

13.5

ენერგეტიკა

გალი

ერისწყალი

145.0

26.0

8.0

ენერგეტიკა

გუმათი

რიონი

39.0

13.0

2.4

ენერგეტიკა

ვარციხე

ყვირილა

4.6

2.4

5.1

ენერგეტიკა

შაორი

შაორა

71.0

68.0

13.2

ენერგეტიკა

ლაჯანური

ლაჯანური

12.0

12.0

1.6

ენერგეტიკა

ტყიბული

ტყიბულა

84.0

62.0

11.5

ენერგეტიკა

კუხ

კუხისწყალი

1.9

1.8

0.3

ენერგეტიკა

სულ

1459.5

847.2

55.6

აღმოსავლეთი საქართველო

ზაჰესი

მტკვარი

12.0

3.0

2.0

ენერგეტიკა

ჯანდარი

მტკვარი

52.0

23.0

12.5

მელიორაცია

ზრესი

მურჯაჰეთი

2.2

1.3

1.8

მელიორაცია

წყისი

ქვაბიანი

1.

1.5

0.3

მელიორაცია

ნადარბაზევი

ლიახვი

8.2

7.2

2.0

მელიორაცია

ზონკარი

პატარა ლიახვი

40.0

39.0

1.4

მელიორაცია

ჟინვალი

არაგვი

520.0

370.0

11.5

კომპლექსური

ნარეკვავი

ნარეკვავი

6.8

5.6

0.6

მელიორაცია

ალგეთი

ალგეთი

65.0

60.0

2.3

მეიორაცია

მარაბდა

ალგეთი

1.2

1.2

0.2

მელიორაცია

წალკა

ხრამი, ქვია

312.0

292.0

34.0

ენერგეტიკა

მთისძირი

მაშავერა

3.3

3.0

0.9

მელიორაცია

პანტიანი

მაშავერა

5.4

5.3

0.6

მელიორაცია

იაყუბლო

მაშავერა

11.0

11.0

2.0

მელორაცია

კუმისი

მტკვარი

11.0

4.0

5.4

მელიორაცია

სიონი

იორი

325.0

300.0

14.4

კომპლექსური

თბილისის ზღვა

იორი, ზმაითი

308.0

155.0

11.8

კომპლექსური

ჭალა

ჩუგურგულა

1.7

1.4

0.4

მელიორაცია

კუდიგორა

დურუჯი

3.5

3.5

3.0

მელიორაცია

ოქტომბერი

ავანისხევი

1.8

1.5

0.2

მელორაცია

თელაწყალი

თელაწყალი

1.6

1.2

0.1

მელიორაცია

კუშისხევი

კუშისხევი

4.0

2.3

0.6

მელიორაცია

კრაჭისხევი

კრაჭისხევი

1.3

0.9

0.3

მელიორაცია

თაზვაწყაო

არაგვი

1.3

1.0

0.3

კომპლექსური

11 მცირე

4.2

3.6

1.9

მელიორაცია

სულ

1699.8

1297.5

110.5

მთლიანად

3315.3

2168.9

163.0

დასავლეთ საქართველოს კაშხლიანი წყალსაცავები მხოლოდ ენერგეტიკაში, ჰიდროელექტროსადგურებისთვის წყლის რესურსების დასაგროვებლადაა შექმნილი. მათ შორის უდიდესი - ჯვრის წყალსაცავი - ენგურჰესისთვის იყო სპეციალურად აშენებული.

აღმოსავლეთ საქართველოს წყალსაცავები, ძირითადად, მელიორაციული დანიშნულებისაა. გამონაკლისს მხოლოდ ზაჰესის წყალსაცავი წარმოადგენს, რომელიც სამხრეთ კავკასიის პირველი ელექტროსადგურისთვის იყო აშენებული, და წალკის წყალსაცავი, რომელიც ხრამჰეს 1 და 2 ჰიდროელექტროსადგურებს კვებავს.

ამავდროულად, ოთხი აღმოსავლეთ საქართველოს წყალსაცავი - ჟინვალი, თბილისის ზღვა, სიონი და თაზვაწყარო - კომპლექსური გამოყენებისაა.

ჟინვალის წყალსაცავი გამოიყენება ენერგეტიკაში (ჟინვალჰესი), თბილისის წყალმომარაგებისთვის და სავარგულების ირიგაციისთვის.

თბილისის ზღვა სარეკრეაციო დანიშნულებისაა, მაგრამ, ამავდროულად, გამოიყენება თბილისის აღმოსავლეთი უბნების წყალმომარაგებაში და მელიორაციულ სამუშაოებში.

სიონის წყალსაცავი კვებავს სიონის ჰესს და, ამავდროულად, გამოიყენება სავარგულების ირიგაციისთვის.

წყალსაცავების უდიდესი ნაწილი მდინარის ხევებშია განლაგებული, ხშირად (მაგალითად, თბილისის ზღვა) - მეორეული მდინარეების შესართავებთან ახლოს. ამავდროულად, ზოგიერთი წყალსაცავისთვის (მაგალითად, კუმისი) გამოყენებულია ბუნებრივი ტბები, რომლებიც მიწისქვეშა წყაროებით იკვებება. დამატებითი წყლის რესურსები მობილიზებულია მდინარეებიდან, რომლებიც არხებითა და სატუმბი სადგურებით მიეწოდება წყალსაცავებს.

ჭაობები

ჯერ კიდევ მეოცე საუკუნის დასაწყისში ჭაობებს კოლხეთის დაბლობის დიდი ნაწილი ეკავა, მაგრამ შემდგომში, პირველი ხუთწლედების დროს, მათი მასიური დაშრობა განხორციელდა. დღეისთვის არსებული ჭაობების მთლიანი ფართობი 625 კმ2-ია, და მათში წყლის მარაგები 1900 მილიონ მ3-ს შეადგენს (ცხრილი 63).

საქართველოს ჭაობები, განსაკუთრებით შავი ზღვის სანაპირო ზოლში, ტორფის სამრეწველო მარაგებს შეიცავს, როგორც ეს მინერალური რესურსების დახასიათებისას აღინიშნა.

ცხრილი 63: საქართველოს ჭაობების ძირითადი მახასიათებლები

ჭაობი

სიმაღლე,

საშ. სიღრმე,

ფართი, კმ2

წყლის მარაგი,
მლნ 3

ერისწყალი I

1.5

1

1.5

1.2

ფიჩორა-ქვიშონა

4

2

13.2

21.1

ერისწყალი II

0.9

1

117

93.6

თორსი

8.5

1

9

8.1

ნაქარგალი

4

1.5

21

25.2

ტოკოტი-გურია

3

0.8

90

64.8

ფოთი-ჭალადიდი

12.5

1.5

144

194

ქვეშანათი

8.5

1

1

0.8

მორჩხილი

8.5

1

1

0.8

ჭვიტაღელე

8.5

1.1

1.4

1.12

ფიჩორა-პალიასტომი

9.2

8

191

1365

ლაითური

15

2

1.2

2.16

ქობულეთი

1.8

7

19

103

ნატანები-სუფსა

1.8

1.5

15

20.2

მთლიანად

625.3

1901.08