selected terms: 568 page 25 of 29
ტექსტი
( სემიოტიკური სფეროს ცნება. ) ნებისმიერი საგანი ანდა პროცესი, რომელიც, როგორც კულტურული ფენომენი, თავის თავში ატარებს რომელიმე ნიშანთა სისტემით კოდირებულ სოციალურ ინფორმაციას. More…
ტიპი და სახე
კულტუროლოგიური თვალსაზრისით, მნიშვნელოვანია ტიპის ასეთი განმარტება: მხატვრული სახე, რომელშიც განზოგადებულია ადამიანთა გარკვეული ჯგუფის თვისებები, არაერთი თვისება. მაშ, ტიპი ზოგადი სახეა. More…
ტიპიკონი – ტიბიკონი
საეკლესიო წესთა კრებული. IX საუკუნეში მის შესადგენად ბევრს ირჯებოდა გრ. ხანძთელი. მან იერუსალიმის ტიპიკონი სხვას ჩამოატანინა, თვითონ საბერძნეთში წავიდა, იქაური წესები წამოიღო, ორივე More…
ტიპოლოგია კულტურათა
სამეცნიერო მეთოდი, რომლის საფუძველია კულტურის განვითარების პერიოდებად (საფეხურებად) დასისტემება, როცა მხედველობაშია მიღებული ამ განვითარების ყველაზე ზოგადი ნიშნები და თვისებები. More…
ტოლერანტობა
( სიტყვა. ) მომთმენლობა, შემწყნარებლობა; სხვისი აზრების, რწმენის, ჩვეულებების, სხვა ეროვნებების შემწყნარებლობა და მიღება, მათთან ნორმალური ცივილური კავშირის დამყარება. ამ თვისებას, More…
ტოპონიმიკა
( სიტყვები: ) ადგილი და სახელი. ადგილის სახელთა ერთობლიობა; ლექსიკოლოგიის ნაწილი, რომელიც გეოგრაფიულ სახელებს სწავლობს. =კულტუროლოგიური ტერმინოლოგია: დამხმ. სახელმძღვანელო More…
ტოტალიტარული კულტურა
ტოტალიტარული (საყოველთაო დიქტატის მოქმედების ვითარება) რეჟიმების ოფიციალური კულტურა. ტოტალიტარული რეჟიმები ყველაზე მკაფიოდ გამოიკვეთა 1920-1950-იან წლებში. =კულტუროლოგიური More…
ტოტემი
( ამერიკელ ინდიელთა ცნებაა. ) ნიშნავს ზოგიერთ პრიმიტიულ ხალხში ცხოველის ან მცენარის თაყვანისცემას. ტოტემს (ან ცხოველს, ან მცენარეს) თაყვანსა სცემენ, როგორც ამ ტომის წინაპარსა და მფარველს. More…
ტრაგედია
( სიტყვა. ) დრამატული სიუჟეტის მქონე ნაწარმოები, სადაც ასახულია დაუძლეველი კონფლიქტი, ძლიერ ვნებათა შეჯახება. ტრაგედიის ერთი განმსაზღვრელი დებულება ესეცაა – ტრაგედიაში კვდება გმირი ან მეფე. More…
ტრადიცია
( პირდაპირი გაგებით, ,,გადაცემა“. ) ისტორიულად ჩამოყალიბებული და თაობიდან თაობაზე გადაცემული წეს-ჩვეულებები, ყოფა-ქცევის ნორმები, შეხედულებანი, კულტურული ელემენტები და სხვ. More…
ტრანსავანგარდი
პოსტმოდერნისტული ფერწერული მიმდინარეობა. მისი ესთეტიკური კრედო გულისხმობს პიროვნული საწყისის დაპირისპირებას ნეოავანგარდიზმთან; ახალი ფერწერის ფიგურალურობისა და ექსპრესიულობის, ესთეტიკური More…
უზუსი
( usus.აღიარებული და დადგენილი ჩვეულება, წესი; ) განსაკუთრებით საინტერესოა სამეტყველო კულტურის უზუალური ელემენტები და მომენტები. უზუსი სამეტყველო ენას მონოტონურობისა და სიმშრალისაგან იცავს, More…
უნივერსალიები
იგულისხმება კულტურული უნივერსალიები. ისეთი შტრიხები, რომლებიც დამახასიათებელია მსოფლიოს ყველა კულტურისათვის. ჩვეულებრივ გამოყოფენ 60 კულტურულ უნივერსალიას. მაგ., სამუშაო იარაღის დამზადება, More…
უნივერსალიზმი
( სიტყვა. ) მრავალმხრივი, ყოველმხრივი. მაგ., უნივერსალური პიროვნება გახლდათ ლეონარდო და ვინჩი, რამეთუ შეეძლო ეკეთებინა თითქმის ყველაფერი: ეწერა ლექსი, ეხატა, გამოეგონებინა ტექნიკური More…
უნიფიკაცია
( სიტყვა. ) კულტურულ პროცესთა ერთ ყალიბში მოქცევა, ერთიან სისტემად ჩამოყალიბება, ერთგვაროვნებისა და ერთიანი ფორმის მიღებისაკენ ლტოლვა. =კულტუროლოგიური ტერმინოლოგია: დამხმ. More…
ურბანიზაცია
( სიტყვა. ) პირდაპირი მნიშვნელობა არის საქალაქო, ქალაქური. ქვეყნების საქალაქო ცხოვრების განვითარება, როცა დასახლებების კეთილმოწყობას დიდი ყურადღება ექცევა; მატერიალური და სულიერი კულტურის More…
უტილიტარიზმი
ნიშნავს სარგებელს, მოგებიანს. ეთიკური მიმართულება, რომელიც ზნეობრივ კრიტერიუმზე მაღლა აყენებს სარგებელსა და მოგებას. განსაკუთრებით დიდი ავალა მიეცა XVIII-XIX საუკუნეების დიდ ბრიტანეთში. More…
ფანტაზია
( სიტყვა. ) წარმოსახვა. შემოქმედებითი უნარი წარმოსახვისა. უამუნაროდ წარმოუდგენელია კომპოზიტორის, მხატვრის, მწერლის მუშაობა. =კულტუროლოგიური ტერმინოლოგია: დამხმ. სახელმძღვანელო More…
ფანტასტიკა
( სიტყვა. ) სინამდვილის მოვლენათა გაზვიადებულად წარმოდგენა ან გამოხატვა; მეორეული გაგება: არარეალური, განუხორციელებელი რამ. ფანტასტიკურია ბევრი გადმოცემა, მაგ., ჯადოსნური ზღაპარი. More…
ფაშიზმი
( ,,ფაშიზმი“. ) რეაქციული პოლიტიკური მიმდინარეობა, რომელიც გამოხატავს აგრესიული სამხედრო და პოლიტიკური წრეების ინტერესებს. მისთვის დამახასიათებელია უკიდურესი შოვინიზმი, რასიზმი, დემოკრატიის More…
კულტუროლოგიური ტერმინოლოგია ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9