შა შე შვ შთ ში შო შრ შუ შფ შჯ
selected terms: 465 page 11 of 24
შე-სმენა-ჲ
(κατηγορία ἡ; ლოგიკ.) მსჯელობა =ყოველი შესმენაჲ ანუ უმრავლესთა პირთა მიერ ითქუმის ანუ სწორებითთა, ხოლო უდარესთა ზედა არაოდეს (დამასკ., დიალ., ეფრ. 8,1); – თითოეული შესმენათაგანი ოდეს More…
შე-სმენა-ჲ ვნებისა-ჲ
(τοῦ πάσχειν κατηγορία ἡ) ვნების კატეგორია =რომელი-იგი უკუეთუ სახესა შინა იხილვოს, შემთხუევა ეწოდების, და აღიყვანების შესმენად ვნებისა (დამასკ., დიალ., ეფრ. 38,15) = More…
შე-სმენა-ჲ მდებარეობისა-ჲ
(τοῦ κεῖσθαι κατηγορία ἡ) მდებარეობის კატეგორია =ზედაჲსზედაობაჲ ანუ იშჳთობაჲ.. შესმენად მდებარეობისა აღიწევიან, რამეთუ შემთხუევითი გუარი არს (დამასკ., დიალ.) ამათი მდებარეობითისა More…
შე-სმენითი ქუედმდებარე
(ὑποκείμενοϋ... πρὸς κατηγορίαν τό) გამოთქმის ობიექტი =ორსახედ ითქუმის ქუედმდებარე: ერთი ვიდრემე მყოფობით, ხოლო სხუაჲ იგი – შესმენით.. შესმენითი ქუედმდებარე არს კერძოობითი, რამეთუ ქუედ-უც More…
შე-სმენილ-ი
(κατηγορούμενος (κατηγορέω)) გამოთქმა, პრედიკატი =ნათესავი არს უმრავლესთა და სახითა განყოფილთად რაჲარსობით შესმენილი (დამასკ., დიალ., არს. 2,1); ზოგადი არს მრავალთა მიერ განხილული ანუ More…
შე-სმენილობა-ჲ
(κατηγορεῖσθαι (κατηγορέω)) რაობის კატეგორია =რასაშინაობით შესმენილობაჲ განაშორებს მას განყოფილებათაგან და საზოგადოთა შემთხუევითთა (ამონ., მოსახს., ტარიჭ., 53,7) = More…
შე-სრულება
(τελεσφορέω) =ხოლო შეასრულოს (τελεσφορήσας) რაჲ გუამი მათი, მისცემს მათ საცხორებელსა წესსა ნათლის სახეთა მათ და სრულმყოფელთა ზიარებისასა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.6) = More…
შე-სრულება-ჲ
(ἀποτελέω) შესრულება =საკუთრად გუამოანი არს ... ერთისა შესრულებაჲ შეზავებულისა გუამისაჲ, ვითარ-იგი კაცი სულისაგან ჴორცთა შეზავებულ არს (დამასკ., დიალ., არს. 30,2); – ἀποπεράτωσις ἡ – More…
შე-სრულებულ-ი
(ἀποτελούμενος (ἀποτελέω)) =კაცი სულისაგან და ჴორცთა შეზავებულ არს, და არცა მხოლოჲ სული ოდენ ითქუმის გუამად, არცა ჴორცნი არამედ გუამოვნად, ხოლო ორთაგანვე შესრულებული იგი ორთავე – გუამად More…
შე-სუენებულ-ი
(κεκοιμημένος (κοιμάω)) =ლოცვაჲ იგი ღმერთ-მთავრობითისა სახიერებისა მიმართ არს სავედრებელ, რაჲთა ყოველნივე კაცობრივისა უძლურებისა მიერ ქმნილნი ცოდვანი შეუნდვნეს შესუენებულსა (τῶ κεκοιμημένῳ More…
შე-სწავება-ჲ
(σημαινόμενος (σημαίνω)) მაჩვენებელი, მომასწავებელი ნიშანი =ხოლო სახესაცა ორნი შესწავებანი ჰქონან (დამასკ., დიალ., არს. 2,2) შდრ. // თჳთ სიტყუაჲ ესე სახისაჲ ორთა მომასწავებელ არს (ეფრ.); More…
შე-სწავებულ-ი
(κατεγνωσμένος (καταγιγνώσκω)) შენიშნული =მოიყვანეს მათ შესასმენელად მისსა დედაკაცი მეძავი, პირველითგან შესწავებული ბილწებისათჳს (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 340v); – παρασκευαστής ὁ More…
შე-სწავებულება-ჲ
(ἐπίσημον τό) =ბრწყინვალებასა და შესწავებულებასა ერისასა მაჩუენებელმან (თტე., ამოს., გელ., 1.5, S 417, 101v); – ἐπιστήμων (ἐπίσταμαι) – რომლითა სახითა შესცვალებს შესწავებულებასა More…
შე-სწორება-ჲ
(σύγκρισις ἡ) =გინათუ სადა ვინაჲ არს სრული გონებაჲ კაცისაჲ, გინა ანგელოზისაჲ, ღმრთეებასა თანა განკითხვითა და შესწორებითა (ნაზ., ჰომ. 22,2, ტბელ.) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
შე-სწორებულად
(παράθεσις ἡ) შეტოლებულად, შედარებულად =უხილავთა და უჴორცოთა შესწორებულად ყოველივე ხილული არსებაჲ მტკიცედ და ზრქელად იწოდების (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., III, 15) = More…
შე-სხმა
(αἰνέσαι (αἰνέω)) ხოტბა, ქება, ენკომია =შესხმად საღმრთოთა კაცთა დიდმეტყუელებასა და დიდმოქმედებასა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.4); – ἐγκώμιον τό – და ვინმცა გულისჴმა-ყო უმეტესი მიზეზი More…
შე-ტყუება (სი-ტყუა)
(συλλογισάμενος (συλλογίζομαι)) შესატყვისება =შევატყუენ უკუე ურთიერთარს კეთილნი სიბრძნისანი და ბოროტნი უგუნურებისანი (გრ. ნეოკ., ეკლ., ეფრ., A 292, 322r); ისწავეთ ქმნაჲ კეთილისაჲ, More…
შე-ტყუება-ჲ
(ἀναλόγως) შესატყვისობა =მომცა ჩუენ, რაჲთა შეტყუებისაებრ და დატევნისა თჳთ თავთა ჩუენთაჲსა სამღდელოთა მათ ქმნათა მიერ მარტივთა მათ და დაუსახველთა აღსავალთა და მსგავსებათა მიმართ აღყვანებულ More…
შე-ტყუებულ-ი
(σύγκρισις ἡ) შედარებული, შესატყვისებული =ესე არს სამყაროჲ წერილთა მიერ თქუმული, შეტყუებული სამარადისოჲსა მის და უჴორცოჲსა და შეუხებელისა თჳსებისაჲ (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., III, 13); More…
შე-უვალ-ი
(ἄβατος) =ამას გულისჴმა-ვყოფთ, ვითარმედ რაჲცა იგი არს, მისი ცნობაჲ და ხედვაჲ ყოველთა არსთაგან შეუვალ არს, ვითარცა ზეშთაარსებისა ყოველთაგან ამაღლებული (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.2); არამედ More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9