selected terms: 5,030 page 12 of 252
აღჴსენება-ჲ
(ἀνάμνησις ἡ) აღჴსენებად ითქუმის, რაჟამს დავიწყებაჲ საშუალ ექმნეს ჴსენებასა; რამეთუ აღჴსენებაჲ არს განჴრწნილისა ჴსენებისა კუალადგებაჲ დაწარმოჩინებაჲ (ნემეს., პეტრ., 90.12-13) More…
აღჴსნ-ით-ი
(ἀναλυτικός) ლოგიკური მსჯელობის ერთ-ერთი მეთოდის შესაბამისი =და რომლითა განმწვალებელობითისა ღონისძიებისაგან ლტოლვა ითნეს, აღჴსნითისა მიერ შემამტკიცებელად იყუენნეს მისსა (მქს., პიროს., გელ., More…
აღჴსნა-ჲ
(ἀναλυτική ἡ) =აღჴსნითი სამ-სახე არს: რამეთუ ბუნებითიცა არს, ვითარ პირველ ვთქუ, და სიტყჳერიცა აღჴსნაჲ არს... არს უკუე აღჴსნაჲ სწავლითაცა (დამასკ., დიალ., 52,13, არს.); და კუალად ამათ მიერ, More…
აჩრდილ-ი
(σκία ἡ) ჩრდილი =აწ უკუე ჭეშმარიტებისა გამობრწყინვებასა უსასყიდლოან არიან აჩრდილი და სახე (დამასკ., გარდ., 295, არს.) // აწ უკუე, ვინაჲთგანგამოცნდა ჭეშმარიტებაჲ, უჴმარ არიან სახენი და More…
აჩრდილებრ-ი
(σκιάζων (σκιάζω)) გამოხატულება, ანაბეჭდი, ასლი =ესე ყოველი არსებისათანანიღა არიან და არა თჳთ-არსება. ამისთჳსცა წარწერითად სახელ-იდებიან, ვითარცა აჩრდილებრად სახელ-იდებიან და არა არსებითსა More…
აჩრდილის-წერა-ჲ
(σκιαγραφία ἡ) ასლის გადმოღება, მიმსგავსებითი წერა =წარწერად ითქუმის, ვითარცა აჩრდილისწერად რადმე მყოფი, რამეთუ ვითარ-იგი მწერალთამიერი აჩრდილისწერაჲ ცხად-ჰყოფს სადმე მსგავსებასა ხატისასა, More…
აჩრდილოვან-ი
((συσ)σκιάζων) გამოხატულება, ანაბეჭდი, ასლი =ესე ყოველი არსებისზედანი არიან, რომლისათჳსცა წარწერითად იწოდებიან, ვითარცა აჩრდილოვნად დამსახველნი და ვერ ცხად-მყოფელნი არსებითსა მყოფობასა More…
აწ // აწ-ი
(νῦν τό) ახლა, ამჟამად; მოვლენა, რომელსაც რაოდენობის კატეგორია არ გააჩნია =აჰა, სამნი ესე არიან, რომელთა არა-რავდენ სახელ-ედების აღურიცხუველობისათჳს: ერთი და წამი და აწი (დამასკ., დიალ., More…
აწ-მყოფ-ი
(ἐνεστώς) ახლანდელი, აწმყო დრო =არა თუ ვინმე ინებოს განკუჱთაჲ და გაყოფაჲ გარდასრულისა ჟამისაჲ აწმყოფისაგან (ἐνεστώς) და მომავალისა (ეკლსტ., გელ., A 61, 62. II); სახენი ოდენობითისა More…
აწინდელ-ი
(ἐνεστώς) აწმყო დრო, დროის კატეგორიის სახე =ხოლო სახენი ოდესობისა შესმენისანი ესე არიან თითოსახეობანი წელთანი, რომელი-იგი სამ არიან: გარდასრულ, აწინდელ და მომავალი (დამასკ., დიალ., 42,1, More…
ახალ-განსრულებულ-ი
(νεοτελής) ახალგარდაცვლილი =ამისი ჩუენთა ახალ-განსრულებულთა სულთა უბრძანა მან აღჴსნაჲ და განრჩევაჲ ჩუენდა ძალისაებრითა სიტყჳთა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 3.2) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
ახალ-ი აღთქმა-ჲ
(ἡ καινή διαθήκη) =ვინაჲცა სოფელსა შინა სამართლად შემდგომად უძუელესისა მის მოცემისა ახალი აღთქმაჲ იქადაგების საღმრთოჲსა მიერ და მღდელთ-მთავრობითისა წესისა (არეოპ., საეკლ., 3.III.5); რომელი More…
ახალ-მკუეთელობა
(ἡ καινοτομία) სიახლე, ახალი მოძღვრება =პჳრროს რაჲ უკუე თანამბრძოლ ექმნებოდა შემოღებულსა მის მიერ ახალმკუეთელობასა (მქს., პიროს., გელ., 17,6) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
ახალ-სახეობა
(καινοτομία ἡ) =არა სხუაშჯულობისა ძლით კადრებულობაჲ ახალსახეობისაჲ მის (თტე., ისუ. 19, გელ., A 1108, 168v) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის More…
ახალ-შუჱნიერება
(καινοπρεπρεπές τό) =რაჲთა ახალშუჱნიერებითა შობისაჲთა აღმოუწოდოს საკუთრებასა ნათესავისასა (ლეონ., ეპ., არს., 2, შ 1463, 217ვ) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
ახლისა-მეტყუელება-ჲ
(καινοτομία ἡ) =ეგრეთცა მას დავსწერთ განსამარტებელად და განსაკურნებელად ახლისამეტყუელებისა (ნაზ., ჰომ., ეპისტ. კლიდონ., 18, ტბელ.) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
ბაალი(მი)
(Bαάλ ὁ) წარმართული ღვთაება =რად ბაა[ლ]ისთჳს [გაზ]რდილი ზუარა[კისა] საღმრთოდ უბრძანა შეწი[რ]ვაჲ? (თტე., მსჯ. 14, გელ., A 1108, 187r); რამეთუ ჰმსახურებდეს ბაალიმს, და ასტაროთს (თტე., მსჯ. 7, More…
ბაძვა
(μιμέoμαι) ნეოპლატ. ბაძვა, ერთთან ზიარების (უკუქცევის) გზა, საშუალება =ყოველი წარმომაარსებელი ჰბაძავს მას ერთსა და ყოველთა წარმოყენებისა მიზეზსა (პრ., კავშ., პეტრ., I, 26; 23.8-9); ჰბაძავს More…
ბედ-ი
(τύχη ἡ) შემთხვევა, ხვედრი, წილხვედრი =ქმნულთაგანთა ყოველთა ანუ ღმერთსა იტყჳან მიზეზად, ანუ საჭიროობასა ანუ დამთხუევასა, ანუ ბუნებასა ანუ ბედსა, ანუ თავით-თჳსითობასა (დამასკ., გარდ., 136, More…
ბედნიერობა-ჲ
(εὐδαιμονία ἡ) =აღსასრულად ბედნიერობისა გემოჲ განაჩინეს (ეპიფ. კვ., პას., თეოფ. H 601, 151II) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9