მა მბ მგ მდ მე მზ მთ მი მო მრ მს მფ მქ მღ მყ მშ მჩ მც მწ მხ მჴ
selected terms: 484 page 12 of 25
მისაგებელობითი (სავანე)
(ἀμοιβαῖος) =ვინაჲცა საღმრთოჲ სამართალი ჴორცთავე მისთა თანა მიანიჭებს მას მისაგებელობითსა სავანესა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.III.9) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
მისაგებლობა
(ἀμοιβαῖος) =მისაგებლობით დაიმკჳდრებს სამკჳდრებელსა თითოეული მერმესა მას (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.III.6) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის More…
მისაზრება-ჲ
(ἐθίζω) შეგონება, შესწავლა =არისტოტელიანთა ჰნებავს მისაზრებაჲ ჩუენი ნივთისშინაჲსა არსებისაგან ცნობად გონიერისა (ამონ., ტარიჭ., 11,34); – აქ: აზრის მიყოლება, აზრის მიდევნება – ἁποθώμεθα – More…
მისათხრობელი
(ἐξηγητικός) აქ: განმარტებითი, ეგზეგეტიკური =საწურთელად ხოლო გონებისა აღვსწერთ წინამდებარესა ამას გულისჴმისყოფასა და არა მოძღურებად მისათხრობელად შემდგომითი-შემდგომად (ნოს.,პასუხ. ექუს., More…
მისანი
(μάντις ὁ) =და რაჲ ძალი აქუნდა წყევასა მისნისასა გარეშე ნებისა ღმრთისა? (თტე., რიცხ. 42, გელ., A 1108, 76v); რამეთუ რაჲთა არა ჰგონონ… ვითარმედ წყევითა მისნისაჲთა მიეცემიან განსაცდელთა More…
მისასრულ-ი
(ἀποτελέστατος τό) დასასრული, შედეგი =ყოველი საკუთრებით მიზეზად თქმული ზესთა ძეს მის გამო მისასრულთაგან (პრ., კავშ., პეტრ., 75; 48.29-30); რომელსა მისასრულსა შორის ჰქონდის მყოფობაჲ, More…
მისასყიდლება
(ἀντιλαμβάνω) სანაცვლოდ მიღება =სხუათა თუ ესევითართა პატივსცეთ ჩემთჳს, სასუფეველი ცათაჲ მიისასყიდლოთ (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404,82I) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
მისაღებელ-ი
(μετουσία) მონაწილე, მოზიარე =ხოლო რომელმან-ესე შეიყუაროს ნამდჳლვე ზეშთასოფლისა და წმიდაჲ მისაღებელი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.2); – μέθεξις ἡ – არა ხოლო ამისთჳს, რამეთუ More…
მისაწდომელ // მისაწთომელ არს
(ἔφικτος) =ვითარ-ესე ჩუენგან მისაწდომელ არს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.4); ყოველი არცა სათქუმელ, არცა მოსაგონებელ არს, რაჲსაგანცა არსთაგანისა, არცა ჯერ-არს, არცა მისაწთომელ არს (არეოპ., More…
მისაწდომელ-ი
(πεπερασμένος) =ზედმიწევნულობაჲ სამარადისოთა და მისაწდომელთა არს მეცნიერებაჲ (ამონ., ტარიჭ., 17,7) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული More…
მისნობა
(μαντεία ἡ) =ვერცა მისნობასა ძალ-უც, ვერცა მფრინველთა მზმნელობასა წინაჲსწართქუმაჲ (თტე., რიცხ. 43, გელ., A 1108, 78r); რომელი სიზმართა მიერ მაუწყებს ჩუენ ყოფადთა, რომლისასა მხოლოდ More…
მიტევება
(ἀφίημι) =ესე საიდუმლოჲ მიუტევებს ცოდვათა (გაბალ., ექუს., ანონ., 180); – ἀφέμενος – ვინაჲცა ვილოცავ მათთჳს, რაჲთა მიეტეოს მათ, რასა-იგი თავთა თჳსთა უყოფენ (არეოპ., ეპ., ეფრ., 10); More…
მიტევება-ჲ
(ἄφεσις ἡ) =ხოლო თჳთ მისსა მიმართცა უღმრთო-ქმნილთა მათ ჟამსა ვნებისასა მიტევებასა უთხოვდა მამისაგან (არეოპ., ეპ., ეფრ., 8.4); უკუეთუ ცოდა, აღიაროს, და სინანულისა მიერ მიიღოს მიტევებაჲ More…
მიუახლებელი
(ἀπρόσιτος) მიუღწეველი =ნათელსა შინა მკჳდრ არს მიუახლებელსა და სული ღმრთისაჲ ერთ არს მის თანა ბუნებით (ნოს.,პასუხ. ექუს., გ. ათ., IV, 2) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
მიუდრეკელ [არს]
(ἀκίνητος) უძრავი =თუ მიუდრეკელ არს გონებაჲ, არ განიზომოს ვიდრემე ჟამისა მიერ: არცა მებრ მყოფობით (κατὰ τὸ εῖναι), არცა მოქმედებით (κατὰ τὴν ἐνεργειαν) (პრ., კავშ., პეტრ., 169; 101.20-22); More…
მიუდრეკელ-ი
(ἀκίνητος) უძრავი =ყოველი მყოფი ანუ მიუდრეკელი არს, ანუ თჳთმიმდრეკადი, ანუ სხჳსა მიერ მიდრეკილი (პრ., კავშ., პეტრ., 14; 14.4-5); ვითარმედ ესე უკუჱ არა მოუვალ არს, თუ თჳთ იყოს მიუდრეკელ More…
მიუდრეკელად
(ἀκαταλήκτως) უცვლელად, ურყევად, განუხრელად =რომელნი-იგი ნამდჳლვე ჭეშმარიტისა მის უფლებისა და უფალთ-დასაბამობისა მიმართ სურვიელ არიან ყოვლად მიუდრეკელად (არეოპ., ზეც., ეფრ., 8.1); – More…
მიუდრეკელობა
(ἀνεπίστροφον τό) =ხოლო სხჳსათჳს, ვითარმედ დაღათუ მოსრულ არიან, არამედ არღა აქუს ყოვლად უბიწოჲ მიუდრეკელობაჲ და შეურყეველობაჲ საღმრთოთა გუართა შინა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.I.1); – More…
მიუთხზველ-ი
(ἄσχετος) მიუმართავი, შეუხებელი, უსქესო =ღმრთებრივსა ყოველსა სამარადისოდ ერთი და იგივე აქუს წესი და მიუთხზველ არს ყოველთა მიმართ და აღურეველ (პრ., კავშ., პეტრ., 143; 87.11-13; D.§142) More…
მიუთხრობელი
(ἄρρητος) გამოუთქმელი =ისწავა ეგჳპტემან მიუთხრობელი ძალი ყოველთა ღმრთისაჲ (თტე., წინასწ., იონა, მიზეზი, გელ., A 1108, 288v) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9