წა წე წვ წი წმ წო წრ წუ წყ
selected terms: 409 page 12 of 21
წინა-განსლვა
(πρόειμι) =ყოველივე რიცხჳ შეერთებულ არს ერთსა შინა, ხოლო რაოდენ ერთობისაგან წინაგანვიდოდის, ესოდენ განირჩევის და განმრავლდების (არეოპ., საღმრ. 5.6; ეფრ., 62) = More…
წინა-განუგებელ
(ἀπρονόητος) =რამეთუ ყოველთა არსთა შორის არს საღმრთოჲ წინა-განმგებელობაჲ და არარაჲ არს არსთაგანი წინაგანუგებელ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.33; ეფრ., 56) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
წინა-განყოფილება-ჲ
(ἀντιδιηρημένον τό) საწინააღმდეგო სახეებად დაყოფა =წინაგანყოფილებად უკუე სახეთა ითქუმის მისვე განყოფილისაგან შთამოყვანებაჲ, ვითარ-იგი სიტყჳერი და პირუტყჳ რაჲ შორის შემოიყვანნი, More…
წინა-განჩენა
(προμηνύω (προμηνύσας)) წინასწარდადგენა, წინასწარმეტყველება =რამეთუ წინაგანუჩინა აბრაამსა ჟამი წინადაცუჱთისაჲ მეუფემან ღმერთმან (თტე., ისუ. 3, გელ., A 1108, 154v) = More…
წინა-განწილვა
(προδιαστέλλεσθαι (προδιαστέλλω)) განცალკევება, გარჩევა, გამიჯვნა =თქუმა რასმე და არა წინაგანწილვაჲ დანიშნვათა თქუმულისათაჲ არა სხუაჲ არს, თჳნიერ სწრაფაჲ, რაჲთა დამთხუევასა და უცხადოობასა More…
წინა-განწყობა
(ἔνστασις ἡ) დაპირისპირება, უარყოფა =რაჟამს წინაგანეწყობვოდის ვინმე წინადადებასა მას და იტყოდის, ვინაჲ „საცნაურ არს, ვითარმედ სული უკუდავ არს?“..., ესევითართა მას წინაგანწყობა სახელედების More…
წინა-განწყობა-ჲ
(στάσις ἡ) უთანხმოება, დაპირისპირება =ესრეთ კუალად პირველთავე მიმართ მივიწინეთ, რომელნი იტყჳან ვითარმედ ყოველივე სჳსაებრ არსო. ხოლო თუ ესე ესრეთ, რაჲსათჳს უკუჱ ბრძოლაჲ გულისსიტყჳსა და More…
წინა-განწყობით განყოფილ-ი
(ἀντιδιαιρούμενον τό) დაყოფა, დაპირისპირება =წინაგანწყობით განყოფილად ითქუმიან ორნი სახენი, ერთისა მის ნათესავისაგან გამოკუეთილნი (დამასკ., დიალ., ეფრ. 14,4) = More…
წინა-დადგომა-ჲ
(ἀντιπαράστασις ἡ) რიტორიკული ფიგურა =წინადადგომაჲ არს, რაჟამს მიითუალვიდეს სიტყუათა შენთა, ვითარცა ჭეშმარიტთა, არამედ გიჩუენებდესვე, ვითარმედ არცა რას იგი მავნებელ არს წინამდებარისა More…
წინა-დადება
(προτίθημι) შემოღება, თქმა, წინ წამოწევა, გამოჩენა, დაკანონება =ვინაჲთგან სერგი მრავალსახედ წინადასდებდა საზოგადოდ თჳსსა სნეულებასა (მქს., პიროს., გელ. 40,12) შდრ. სერგიოს განცხადებულად More…
წინა-დადება-ჲ
(πρότασις ἡ; ლოგიკ. ) წანამძღვარი, წინადადება =წინადადებაჲ არს სიტყუაჲ, განჩინებით თქუმული ვისგანმე ვისთჳსმე, რომელ-იგი არს უკუთქუმაჲ, ვითარმედ „სოკრატი არა იცინის“, ანუ ვისგანმე ესრეთ More…
წინა-დადებით-ი ერთობა-ჲ
(παράθεσις ἡ) ერთიმეორის გვერდით არსებული =არს ერთობაჲ წინადადებითიცა, რომელი იგი მსგავს არს შენაწევრებასა (დამასკ., დიალ., ეფრ., 51,24) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
წინა-დადებულ-ი
(προτεθείς (προτίθημι); ლოგიკ. ) წინასწარ აღებული დებულება, დასასაბუთებელი დებულება, არგუმენტი =წინადადებული იგი შემოკრებითად აღვჰჴსნათ თჳსისა სახისა მიმართ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 52,13); More…
წინა-დამსახველ-ი
(προδιαζωγραφέω) =არამედ ამათ ყოველთა წინა-უძღჳს ძალისაებრისა მის კრძალულებითისა მარხვისა სახე, ვითარცა წინადამსახველი რაჲმე გულსა შინა სულიერისა (ეკლსტ., გელ., 46. I) = More…
წინა-დანიშნვა
(προσημαίνω) წინამოსწავება =ამათ მიერ წინადაჰნიშნავს ასურთა ზედმოსლვასა (თტე., მიქ., 1.9, გელ., K 1, 392r) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის More…
წინა-დასაბამ-ი
(προκατάρχω) =ყოველნი ძალნი ტრფიალებითისანი, რომელთა ყოველთა მპყრობელ და წინადასაბამ არს ყოველთა მიერ კერძოჲ ყოვლისა ტრფიალებისა მიზეზი ვერ შესაპყრობელი (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.16) More…
წინა-დასაბამ-ყოფა
(προκατάρχω) =რამეთუ საღმრთოსა მას ბუნებასა შინა ერთობაჲ მძლე ექმნების განყოფასა, და წინადასაბამ განყოფათა ერთობანი არიან (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.11) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
წინა-დასახვა
(προδιαγράφω) =და ნეშტნიცა თხრობისანი წინადაჰსახვენ ჭეშმარიტებასა (თტე., ისუ. 2, გელ., A 1108, 151r); – προτυπόω – ხოლო წინადაჰსახვენ მღდელნი... ნათლისმცემელსა იოვანეს (თტე., ისუ. 2, More…
წინა-დასხმულ-ი
(προτεθείς (προτίθημι)) უწინარეს შედგენილი =წინამდებარე მისსა იყო წინადასხუმულთა საზღვრებისა განჩენაჲ (ამონ., ტარიჭ., 32,19) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
წინა-დაუდგომელ-ი
(ἀναντιῤῥητος) უდაო, უეჭველი =წინადაუდგომელთა სახეთა მიერ დაარღუევს მოშურნეთა ჰურიათა (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404,27II) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9