selected terms: 5,030 page 14 of 252
ბრძენი
(σοφόν τό) =ამას იტყჳს სალომონ ... წინაჲწარმეტყუელი ბრძენი (გრ. ნეოკ., ეკლ., ეფრ. 321r); და ვითარცა ბრძენმან, დასხნა შჯულნი მისნი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.III.6); ვითარცა კეთილსა, ვითარცა More…
ბრწყინვალება-ჲ
(ἀκραιφνές τό) =ვერ შემძლებელ იყვნიან ბრწყინვალებისა მისგან ნათლისა ძლევითა საცნობელთაჲთა (ნაზ., ჰომ., 28,40, ტბელ.); - ἔ‡λλαμψις ἡ - ვინაჲთგან განსაზიდსა შორის შემდგომთასა მხოლოდ More…
ბუნება-ჲ
(φύσις ἡ) =ბუნებად ვიტყჳ პირველითგანვე დამბადებელისა მიერ მიცემულსა თითოეულისა სახისა და სჯულსა და ძალსა, რომლითა იძრვის ანუ დაყუდნების (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S 1463, 131v); ბუნებაჲ More…
ბუნებათმეტყუელება
(δογματίζω – φυσιολογέω) ბუნების შესახებ მსჯელობა =და ცეცხლისსახეთა მათცა შანთთა, რომელთა ვიეთნიმე მორბედად ვარსკულავად უწოდენ, ბუნებათმეტყუელებენ, ვითარმედ მისვე მიზეზისაგან იქმნებიან More…
ბუნებათმეტყუელება-ჲ
(φυσιολογικόν τὸ) ფიზიოლოგია, ერთ-ერთი ფილოსოფიური დისციპლინა, თეორიული ფილოსოფიის ერთ-ერთი დარგი =[განსწვალებენ] მხედველობითსა – ღმრთისმეტყუელებითად, სწავლულებითად და ბუნებათმეტყუელებითად More…
ბუნებით
(καθ’ ἕξιν) დამახასიათებელი მდგომარეობით =[ყოველნი ზიარებით ღმერთნი] არიან კეთილობა და არცა ბუნებით, და არცა არსებით (რამეთუ ბუნებასა და არსებასა შემდგომი და უკუანაჲსკნელი ხუდა წესი More…
ბუნებით-ი
ბუნებრივი, ბუნების შესაბამისი, არსებითი, თანდაყოლილი; ფიზიკური – φυσικός τό // κατὰ φύσιν =ყოველი ბუნებითი მიზეზისაგან განსაზღვრებულისა იშვების (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.30); –აწ უკუე More…
ბუნებით-მეტყუელი
(φυσιολογέω) =მიჰფენს მას პირსა ზედა ქუეყნისასა, ვინაჲცა ბუნებითმეტყუელად ჰგავს აქა (ეკლსტ., გელ., 26. I) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის More…
ბუნებითობა
(φυσική) =რამეთუ მოძრავობაჲ მისი კეთილად მსახურებით გულისჴმის-საყოფელ არს... არცა სულიერებითად, არცა ბუნებითობითად, არამედ არსებად მომყვანებელ არს ღმერთი (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 9.9) More…
ბუნებისაგანობა
(φύσεως) =ანუ რეცა ამისთჳს არა ჰგონებს მეუფისა ქრისტესსა ჩუენისა ბუნებისაგანობასა (ლეონ., ეპ. 2, არს., S 1463, 217v) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის More…
ბჭე-ჲ
(τὸ τοῦ οὐρανοῦ νῶτον) ბჭენი (ცისანი) =ბჭეთა ზედა ცისათა მჯდომარისა იესუჲს წინაშე ურიცხჳ კაცის სახეობაჲ ანგელოზთაჲ წარმოდგომილ იყო (არეოპ., ეპ., ეფრ., 8.6); ; ბჭეჲ (სამღდელო) – ἡ ἱερὰ πύλη More…
ბჭობა-ჲ
(κρίσις ή) =მიმოტაცებაჲ მსჯავრისა მდიდართა მიესყიდებისო – იტყჳს – მსაჯულთა უსამართლოჲსა ბჭობისა მიერ (ეკლსტ., გელ., 146. II); რომლისა მიერ განჰგმობს შეუმს-გავსსა მას და შეუტყუებელსა More…
გა(ნ)თჳთებულ-ი
(καθ’ ἕκαστο'') განცალკევებული, ცალკეული, გათავისთავადებული =გათჳთებული გუარი – τὰ καθεκαστα ἤδη – ყოველი (=მთელი) ნაწილთა მიერ წარმოდგომილ არს, ხოლო გუარი მრავალთა გათჳთებულთა More…
გა(ნ)მგონე-ჲ// განმგონე-ჲ
(νοοῦντος (νοέω)) შემმეცნებელი, განმსჯელი =საშუალ არს გამგონისა (νοοῦντος) და გაგონებულისა თჳთ იგი მისი [გონების] მყოფობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 169; 101.16-17); – νοῶν – თანშეეხების More…
გა-გონება
(νοέω) გონების მოქმედება, გონების თვისება; შემეცნება, გონების მოქმედება =ყოველმან გონებამან მოქმედებით უწყის, ვითარმედ გაიგონებს და არა არს სხჳსა თჳსებაჲ გაგონებაჲ გაგონებულისაჲ, ვითარ More…
გა-გონება-ნ-ი
(νοήματα) ნააზრევი, აზრი, გონების ნაყოფი =ყოველი სიტყჳს-მიერი ცნობაჲ მყოფთაჲ არს და მყოფთა შორის აქუს ჭეშმარიტებითი მისაწუთოჲ, რამეთუ გაგონებათა (νοημάτων) ზედ-ეხების და გონებათა შორის More…
გა-გონება-ჲ
(νόησις) გონებითი შემეცნება, წვდომა, ინტუიცია =აწ აქა პლატონის მიერ თქუმად არათუ თჳთ საკუთრებითისა გაგონებისა, [არამედ მიმოგონებისა] (ნემეს. პეტრ., 89, 20-21); არა არს სხჳსა თჳთებაჲ More…
გა-გონებით-ი
(νοητόν) ინტელიგიბელური, გონითი წვდომის საგანი =არცა თნებითად ითქუმის ღმრთებრი, არცა მიდმოსაგონოდ, არცა გაგონებითად (პრ., კავშ., პეტრ., თ.123;76.3-4) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
გა-გონებითი
(νοητός) =რამეთუ არცა თნებითად ითქუმის ღმრთებრი, არცა მიდმოსაგონოდ, არცა გაგონებითად, რამეთუ... განღმრთობილნი ზესთარს [არიან] და პირველ მყოფთაჲსა წარმოდგომილ, ვინაჲ არცა თნებითი ძალი More…
გა-გონებისა [ძალი]
(νοήσεως) =...სიტყჳერთაჲსა თანა-მიუღიეს გაგონებისა ძალი (ნემეს., პეტრ., 1; 6.10) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9