სა სე სი სკ სმ სნ სო სპ სრ სტ სუ სფ სქ სწ სხ სჯ სჳ
საა საბ საგ სად საე სავ საზ სათ საი საკ სალ სამ სან საო საპ სარ სას სატ საუ საფ საქ საღ საყ საშ საჩ საც საძ საწ საჭ სახ საჯ საჰ საჴ
selected terms: 401 page 15 of 21
საცნაურ არს
(ἐπιγιγνώσκω) შემეცნება =და ესე არა თუ ქუეყანისათჳს ოდენ ესრეთ არს, არამედ სხუათაცა ნივთთათჳს, რამეთუ თითოეულსა მათგანსა აქუს თჳსაგანი ვითარებაჲ, რომლითა საცნაურ არს სხჳსაგან (ბას., ექუს., More…
საცნაურ-ი
=1. – νοερός – გონიერი, შეცნობადი – პეტრე და პავლე მისვე ბუნებისანი არიან და ზოგადი აქუს ზიარებაჲ, რამეთუ თითოეული მათი არს ცხოველ, სიტყჳერ და მოკუდავ და თითოეული ჴორც არს სულიერი, სულ More…
საცნაურად
(νοητῶς) =ხოლო ცხად არს, ვითარმედ ესე-ვითარი იგი მამობაჲ და ძეობაჲ სულიერად აღესრულების, ესე იგი არს, უჴორცოდ, უნივთოდ, საცნაურად (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.8); – νοερῶς – ხოლო More…
საცნაურება-ჲ
(νοερότης ἡ) ცნობა, შეცნობა =ხოლო მართებითი სლვაჲ სულისაჲ არს, რაჟამს არა თავსა შინა თჳსსა შემოვიდოდის და ერთობითად საცნაურებად აღიძრვოდის (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.9); – νοητόν τό – More…
საცნობელ-ი
(αἰσθητήριον τό) გრძნობის ორგანო =ხოლო საცნობელნი არიან ორღანონი გრძნობისანი, ესე იგი არიან ასონი, რომელთა მიერ ვიგრძნობთ (დამასკ., გარდ., ეფრ., 120); პირველი საგრძნობელი არს ხედვაჲ, ხოლო More…
საცნობელ-ყოფა
(γιγνώσκω) შეცნობადობა =ხოლო თჳნიერ ბუნებითისა მოქმედებისა არცა ყოფაჲ ბუნებისაჲ, არცა საცნობელყოფაჲ შესაძლებელ არს (მქს., პიროს., გელ., 44,39) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
საცნობელობა-ჲ
(γνῶρισμα τό) ნიშანთვისება, გამოსაცნობი ნიშანი =საქმე და საცნობელობა ხორციელისა ვიდრემე მხოლოდ ბოროტისა ოდენ ქმნასა ცებნაჲ [არს], ხოლო მშვნვიერისა – არცა ქმნასა ნებებაი ოდესცა, არცა More…
საცხორებელ-ი
(σωτήριος) ცხონების მომნიჭებელი =შემდგომად საცხორებელისა ნათლისღებისა უბიწოჲსა კრავისა ზიარებაჲ იქმნების (თტე., ისუ. 2, გელ., A 1108, 151v); რამეთუ არა ყოველთა შეიწყნარეს საცხორებელი More…
საძიებელ-ი
(ἐπιζητηθείς; ლოგიკ.) ძიების, კვლევის საგანი, დასასაბუთებელი დებულება =პირველად უკუე პირველისა მის საძიებელისა მიმართ ამას ვიტყჳთ (ბას., ექუს., გ. ათ., 42, 25); – ζητούμενον τό – მივიღოთ More…
საძოვარ-ი
(νομή ἡ) =„საძოვრებად“ (სახელ-სდებს) მათ ქუჱშე მორჩილთა (თტე., ამოს., გელ., 1.2, S 417, 100v) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული More…
საწარმართო
(Ελληνικός) =იხილნა ფილოსოფოსნი იგი თითოსახეთა იჭუნეულობათა ზედა განყოფილნი ღვთისმსახურებისათჳს და ეგრეთვე მსგავსად საწარმართოჲსა და საბარბაროზოჲსათჳს (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, More…
საწინაჲსწარმეტყუჱლო
(προφητεία ἡ) ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველთა წიგნი =ხოლო მოლოხისი შესავალთა შინა საწინაჲსწარმეტყუჱლოჲსათა მოიჴსენა (თტე., წინასწ., ამოს., 5.24-27, გელ., A 1108, 287r); – προφητικός – More…
საწუთო-ჲ
(βίος ὁ; (არს.) ) საწუთრო, ამქვეყნიური ცხოვრება =დაუტევნა მღელვარებანი საწუთოჲსანი (დამასკ., დიალ., ეფრ., ეპ.); ესე საწუთოჲ სტადიონი არს და საღუაწოჲ სათნოებათა (ნემეს., პეტრ., 172; More…
საწყალობელ-ი
(ἄθλιος) =ნიჭთა წინადაუდებნ უჴმართა ამაოთა ერთბამად და მზაკუართა თჳსისა მის საწყალობელისა სულისა სასწრაფოდ შექმნულთა (გრ. ნეოკ., ეკლ., ეფრ., A 292, 322v); – ἐλεεινῶς – და ესრეთ More…
საჭირო
(ἀνάγκη ἡ) აუცილებლობა =ბრძენნი იგი წარმართთანი ყოფადთაგანისა ყოვლისა ანუ ღმერთსა იტყჳან მიზეზად, ანუ საჭიროსა ანუ იძულებასა (აშიაზე: დამთხუევა), ანუ ბუნებასა, ანუ ბედსა, ანუ თჳთყოფასა More…
საჭიროობა-ჲ
=ქმნულთაგანთა ყოველთა ანუ ღმერთსა იტყჳან მიზეზად, ანუ საჭიროობასა, ანუ დამთხუევასა ანუ ბუნებასა, ანუ ბედსა (დამასკ., გარდ., არს., 136) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
სახარება
(εὐαγγέλιον τό) =და ესე წმიდათა სახარებათაცა შინა აჩუჱნა მაცხოვარმან (თტე., მსჯ. 21, გელ., A 1108, 191v); უფალმან თარგმნა ესე წმიდათა სახარებათა შინა (თტე., II სჯ. 5, გელ., A 1108, More…
სახარებისა
(εὐαγγελικός) =დასამტკიცებელად მართლისა სარწმუნოებისა და სახარებისა ქადაგებისათჳს შეკრბეს წმიდანი კრებანი (მიქ., მრწ., ეფთ., 20, Jer. 151, 87v) // (თტე., მრწ., თეოფ., 20, Jer. 23, 343r) More…
სახე
(ε采δος τό) სახე, შესახედავი, გარეგნობა, იდეის ვიზუალური (მატერიალური) ხატი, ფორმა =სახე ეწოდების ხატსა და შესახედავსა (დამასკ., დიალ., ეფრ. 2,2); მიერითგან უხილავი დაბადებული იწყებს More…
სახე არსებისა-ჲ
(λόγος τῆς οὐσίας ὁ) =სხუასახე არიან სახითა განყოფილნი ურთიერთას, ესე იგი არს, რაოდენნი სახითა არსებისაჲთა განიყოფვიან (დამასკ., დიალ., არს. 23,4) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9