შა შე შვ შთ ში შო შრ შუ შფ შჯ
selected terms: 465 page 15 of 24
შე-ცვალებადობა-ჲ
(τροπή ἡ) =რამეთუ მოძრავობაჲ მისი კეთილად მსახურებით გულისჴმის საყოფელ არს არა დაუპყრობელობად, არცა შეცვალებადობად, ანუ სხუაობად, ანუ ადგილ-ადგილ მიმომოძრავობად (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 9.9) More…
შე-ცვალებულ-ი
(παραλλάγμενος (παραλλάσσω)) სახეცვლილი =უფროჲსღა ძალითა იგი არს, ხოლო სიდიდითა... და მრავალსახეობითა შეცვალებულ (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., I, 2); – μεταβάλλω – არცაღა ეშმაკნი ბუნებით More…
შე-ცვულ-ი
(περιέχω) =რომელსა ჰქონდის არსებაჲ ჟამსა-ქუეშე შეცვულად, (περιεχόμενος) ყოვლითურთ არს ჟამსა-შორის (პრ., კავშ., პეტრ., 106; 66.5-6); – διαλῆφθαι (διαλαμβάνω) – შემოფარგლული, შემოზღუდული – More…
შე-ცვულება-ჲ
(περιφέρεια ἡ) ზედაპირი =ევთიანი ყოველნი შეცვულებისა მიმართ მომრგულებულისაჲსა სწორ ურთიერთას არიან (ამონ., ტარიჭ., 13,17) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
შე-ცოდება-ჲ
(ἀμάρτημα ἡ) =ვითარმედ არა ჯერ-უჩნს ღმერთსა მიხედვაჲ კაცთა მიმართთა შეცოდებათა (ἔν ἀνθρώποις ἀμαρτήματα τά) (ეკლსტ., გელ., 143. II) – ἀμαρτάνω – თუ რომლისა მიზეზისათჳს ევედრების More…
შეკრება
(ὑφιστάμενος (ὑφίστημι)) შეერთება, შეკავშირება =საკუთრად ერთ-გუამ არს, რომელი თავით თჳსით ვერ შეკრბებოდის, არამედ სხუათა გუამთა შინა იხილვებოდის (დამასკ., დიალ., ეფრ. 30,2); – συναθροίζω More…
შემ-კულება-ჲ მსახურებრ-ი
(λειτουργικὴ διακόσμησις ἡ) მსახურების წესრიგი =განმწმედელ უკუე არს მსახურებრი იგი შემკულებაჲ საჩინოთა მიმართ მღდელთა მემსხუერპლეობისა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.I.6) = More…
შემკობილება-ჲ საეკლესიო-ჲ
(ἐκκλησιαστικὴ διακόσμησις ἡ) =იწყებს წმიდასა მას გალობასა ფსალმუნთასა მის თანამგალობელ-ქმნითა ყოვლისავე საეკლესიოჲსა შემკობილებისაჲთა ფსალმუნთასა მას მღდელმეტყუელებასა (არეოპ., საეკლ., More…
შემო-კლებულ-ი სიტყუა-ჲ
(σύντομος λόγος ὁ) მოკლე დახასიათება, რომელიც არ არის განსაზღვრება =არიან შემოკლებულნიცა სიტყუანი, ვითარცა აღმოჴმობილნი, გარნა ვინაჲთგან არა ცხად-ჰყოფენ ბუნებასა საქმისასა, არა არიან More…
შემო-კრება-ჲ
I. – σύστασις ἡ – აგება, შემტკიცება, გაერთიანება [არსებას] არცა სხუასა შინა აქუნდეს არსებაჲ, არცა მოქენე იყოს სხჳსა ვისსამე შემოკრებასა (დამასკ., დიალ., ეფრ., 25,1) შდრ. // [არსებაჲ] More…
შემო-კრებით-ი
(περιεκτικός; ლოგიკ.) საზოგადო, კრებითი =არსებაჲ ზოგადსა შემოკრებითსა სახესა ერთსახეთა გუამთასა მოასწავებს, ვითარ-იგი არიან ღმერთი და კაცი (დამასკ., გარდ., ეფრ., 156); – συλλογισμός – More…
შემო-კრებით-ი თარგმნა-ჲ
(περίφρασις ἡ) =ესევითარსა მას სახესა მეტყუელებისასა, რაჟამს ორი რაჲმე ვინმე ერთითა სიტყჳთ თქუას, პერიფრასის უწოდიან, ესე იგი არს, შემოკრებითი თარგმნაჲ (დამასკ., გარდ., ეფრ., 210) More…
შემო-კრებულ-ი
(σύνθεσις ἡ) =ყოველსა შეზავებულსა გუამსა და თითოსახეთა ბუნებათაგან შემოკრებულსა ბუნებითნი თჳთებანი ორთავე ბუნებათანი ჰქონან საჭიროდ (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S 1463;135v); – συγκείμενος More…
შემო-მკრებელ-ი
(συλλαμβάνω) =ყოველთა მიზეზი და აღმავსებელი იესუჲს ღმრთეებაჲ, რომელი კერძოთა ყოვლობისა თანაერთობით მაცხოვნებელ არს და არცა კერძო არს, არცა ყოვლობა, და ყოველ არს და კერძო, ვითარცა ყოვლისავე More…
შემო-მწერელ-ი
(περιγράφως) შემომსაზღვრელი =რამეთუ მომრგულებითი სრბაჲ წელიწადისაჲ, ყოვლისავე თავსა შორის თჳსსა შემსაზღვრებელი და შემომწერელი, ვითარცა ურმის თუალი რაჲმე დაუცხრომელისა მქონებელი მოძრაობისაჲ, More…
შემო-საზღვრა-ჲ
(περιέχω; ლოგიკ.) განსაზღვრება =ვინაჲთგან არა ყოვლითურთ შემოისაზღვრა განყოფაჲ მათი პირველისა მის განყოფისაგან (დამასკ., დიალ., ეფრ. 14,3) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
შემო-სვა
(προσλαμβάνω) =ჴორცნი სულიერნი სულითა სიტყჳერითა და გონიერითა არა-პირველქმნილნი შეიმოსნა (მიქ., მრწ., ეფთ., 7, Jer. 151, 84v); – προσλαβών (προσλαμβάνω) – შეიმოსა ხატი მონისაჲ More…
შემო-უწერლობა-ჲ
(ἀπειρία ἡ) შემოუსაზღვრელობა =[ზიარებით ღმერთი] იქმნების ერთისგუარ ზიარებითა, და უსაზღვროობასა და შემოუწერელობასა განეყენების (პრ., კავშირ., პეტრ., 117; 72.9-10) = More…
შემო-ქმედ-ი
(κτίστης ὁ) დამბადებელი, ღმერთი =შემწყნარებელი ძალი სიჴშოთაჲ ყოველთა შემოქმედმან პირველვე დადვა მის (ქუეყანის) შორის (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., III, 12); – დამბადებელი, შემქმნელი – More…
შემო-ქმედებით-ი მიზეზ-ი
(ποιητικός αἴτιος ὁ) =კეთილისა მიერ შეიერთა ყოველი და იგი მთავრობს ყოველთა კეთილთა ზედა, ვითარცა მიზეზი და მძრველი შემოქმედებითი (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.7); – ποιητικός – არამედ არცა More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9