შა შე შვ შთ ში შო შრ შუ შფ შჯ
selected terms: 465 page 16 of 24
შემო-ქმედობით-ი // შემქმნელობით-ი (მიზეზ-ი // ნება)
(ποιητικός) =რომელთა თანა პირველზედმოსაგონებელიცა მათი, არსებითი და შემოქმედობითი იქმნას ნება (ღმრთისა) (მქს., პიროს, გელ., 20,26) შდრ. // აწ სადმე დაშთომილ არს საძიებელად შემქმნელობითი More…
შემო-ქმედობით-ი მიზეზ-ი
(ποιητικὴ αἰτία ἡ) =რამეთუ არა თავით თჳსით აქუს უკუდავ-ყოფაჲ იგი და საუკუნოდ ცხორებაჲ, არამედ ცხოველს-მყოფელისაგან და ყოვლისავე ცხორებისა შემოქმედობითისა და მპყრობელობითისა მიზეზისაგან More…
შემო-ცვა
(συνέχω) =უსაზღვროობა შემოსცავს (συνέχων) თჳსსა თჳთებასა და გნისაზღვრებს და არა არს თჳთ თჳსდა უსაზღვრო (პრ. კავშ., პეტრ., 93; 58.4-5) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
შემო-წერა
(περιγράφω) შემოსაზღვრა, შემოფარგლვა =არა ჩუენ მიერსა ცნობასა შინა შემოიწერების ყოველივე საღმრთოთა ძალი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.III.10); ერთმყოფი განჰზომს და შემოსწერს ვისდაცა მიმართ More…
შემო-წირულ-ი
(προσφέρων (προσφέρω)) =არამედ არცა თავთა თქუენთა ცხოვნებისა შემოწირულთათჳს (προσφέρουσι) ჩემი, – იტყჳს, – მოგმადლო ზედ-გამოჩინებაჲ (თტე., ამოს., გელ., 5.21-23, S 417, 109v) = More…
შენაწევრება (გუამისა)
(διαπλάσσω) =ხოლო უმეცარ ვართ, თუ ვითარ ქალწულებრივთა სისხლთაგან სხჳთა სახითა შეინაწევრა გუამი მისი, გარეგან შჯულთა ბუნებისათა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.9) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
შენაწევრება-ჲ
(συνδρομή ἡ) შეერთება =ურთიერთას შენაწევრებასა ნაწილთასა სიგრძე რაჲმე ჟამისაჲ ეჴმარების (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., VIII, 12); – τάξις ἡ – წყობა, შეწყობა, განლაგება – სიბრძნითა მისითა და More…
შერაბამება დაწესებით
(τεταγμένον ἀνάλογον; ნეოპლატ. ) არსის წეს-რიგის მიხედვით შესაბამისობაში მოყვანა, შესაბამება (კეთილობასთან) =თითოეულსა წესსა შორის ღმრთებრივთა რიცხუთასა მამობრივი ემძღუარვის ტომი, More…
შერევნა-ჲ
(σύγχυσις ἡ) შერწყმა, შეზავება =ერთობაჲ აღრევით იქმნის, ვითარ-იგი აღჰრინი რაჲ თითოსახენი ფქვილნი..., ანუ შენაწევრებით, ვითარცა ძელი და ქვაჲ..., ანუ შერევნით, ვითარცა დადნობაჲ... (დამასკ., More…
შესმენით-ი
(κατηγορούμενον τό) თქმა, გამოთქმა =წინდადებასა, ესე იგი არს, წათქუმასა და უკუთქუმასა შინა თანამოკიდული უკუე სახელად ითქუმის, ხოლო შესმენითი სიტყუად (=ზმნად) სახელ-იდების (დამასკ., დიალ., More…
შეუ-ძლებელ
=შეუძლებელ – ღმრთისა არ ნებებასა, ტანჯვისა მოწევნაჲ ვისმე ზედა (თტე., ამოს., გელ., 3.3-6, S 417, 104v); – ἀμήχανος – ეგრეთ შეუძლებელ და ღონისუძიებელ არს ჴორციელთაგან (ნაზ., ჰომ. 28,4, More…
შეუხებელ-ი
(ἄληπτος) არამატერიალური =არს ღმერთი დაუსაბამოჲ, დაუსრულებელი, საუკუნოჲ, უჟამოჲ... შეუხებელი, გარეშეუწერელი (დამასკ., გარდ., ეფრ., 35); შეხებული და შეუხებელი (მქს., პიროს., გელ., 24,5) More…
შეცვალება
(μεταβαίνω) შეცვლა =რამეთუ არცა მამაჲ ძედ გინა სულად შეიცვალების, არცა ძე – მამად ანუ სულად, არცა სული წმიდაჲ – ძედ გინა მამად (მიქ., მრწ., ეფთ., 3, Jer. 151, 83r) // (მაქს., მრწ., ეფთ., More…
შეცვალებად-ი
(μεταβαλλόμενος (μεταβάλλω)) ცვალებადი =ყოველი შეცვალებადი ანუ თავსა ზედა თჳსსა იცვალების, ანუ მის შორის მყოფსა რასმე ზედა (დამასკ., დიალ., ეფრ. 48,4); – μεταβλητός – ყოველსა More…
შეცთომა
(ἀποσφάλλω) =დაღათუ ამათგანიცა ვინმე შესცთეს (ἀποσφαλείη) ჯეროვნისაგან (არეოპ., ეპ., ეფრ., 8.4); არა უტევებს შთავრდომად არა არსებასა ჭეშმარიტებით არსთა მათ და რამეთუ დაღაცათუ რასმე More…
შეცთომილ-ი
(πλανώμενος (πλανάω)) აქ: მოხეტიალე =არამედ ჰპოებს რასმე თჳსსა და საკუთარსა ჰაერთა შინა შეცთომილსა (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., V, 12); – ჭეშმარიტი გზიდან გადაცდენილი, ურწმუნო – More…
შეცთომილ-ი კაც-ი
(ἄνθρωπος πεπλαμένος ὁ) =πεπλανημένος (πλανάω) - არამედ ყოველი თავი თჳსი ცხოვნებად შეცთომილისა კაცისა წარმოაცალიერა (ლეონ., ეპ., არს., 2, S 1463, 217v) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
შეცთომილ-ი მომზრახობა-ჲ
(φλυαρία ἡ) ამაო/ფუჭსიტყვაობა, მცდარი, ცრუ ლაპარაკი =სიტყუა საზრახავად მრავალ არს, ხოლო სარგებელი არცა ერთი არს შეცთომილისა მომზრახობისაგან (გრ. ნეოკ., ეკლ., ეფრ., A 292, 321r) = More…
შეცთომილ-იქმნა
(ἐξολισθαίνω) სწორი, ჭეშმარიტი ღვთის გზიდან გადაცდენილ იქნა =კაცობრივი რა ბუნება დასაბამითგანვე საღმრთოთა კეთილთაგან შეცთომილ-იქმნა (ἐξολισθήσασαν) უგუნურებით (არეოპ., საეკლ., ეფრ., More…
შეცთომილება-ჲ
(πλάνησις ἡ) =და რეცა შეცთომილებისათჳს ვეწყალით ჩუენ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.III.1); – ἀποπλάνησις ἡ – არა-თუ ანგელოზთაჲსა მართლზედამდგომელობისაჲ ჯერ-არს მიზეზის დადებაჲ სხუათა მათ More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9