(κρίνω) განხილვა, განაჩენის გამოტანა, გადაწყვეტილების მიღება =და კუალად მომავალ არს განშჯად ცხოველთა და მკუდართა, რაჲთა მიაგოს კაცად-კაცადსა საქმეთა მისთაებრ (მაქს., მრწ., ეფთ., 10; Q 34, More…
(θεοί οἱ; ნეოპლატ. პეტრ.) =განღმრთობილნი ყოველნი კეთილობა არიან, და თუ არ თან-მისცემდენ შემდგომთა თჳსთა, არ-ვინაჲ იყოს კეთილობაჲ შემდგომთა (პრ., კავშ., პეტრ., 120;73.14-16); More…
(ἐνθεωρέω) განხილვა, ხედვა, ჭვრეტა, შემეცნება, გაგება =თჳთოეულისა არსთაგანისა შორის ჯერ არს განცდად კეთილთა სისრულისა (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., V, 3) – θεωρέω – კეთილ-არს ერთ ნათლად More…
(διαιρούμενος; (ლოგიკ.)) =ნათესავი არს განწვალებული სახეთა მიმართ (დამასკ., დიალ., 2,3, არს.); – διαιρετός – ყოველი საქმე ანუ განწვალებული არს, ანუ განუწვალებელი (ამონ., ტარიჭ. 10,39); More…
(ὑπεροχή ἡ) სიჭარბე =ძალი და სიდიდე არა უფროჲს შეგვირაცხიეს ღრუისა მის აღბერილისა, რომელი არნ წყალთა ზედა წუეთთაგან ... რაჟამს იგი უსაზღვროჲსა მის ღმრთისა ძლიერებისა გარდამატებულებასა More…
(καταβαῖνος) =ყოველი მოცემაჲ კეთილი და ყოველი ნიჭი სრული ზეგარდამო არს გარდამომავალ მამისაგან ნათელთაჲსა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 1.1) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
(παρουσία ἡ) ღვთის მოვლინება =ამისთჳსცა განყოფილ იყო მის თანა ერთსახეთა მათ და ერთარსთა ანგელოზთაგან ადგილსა მას გარდამოსლვითა და მზრახვალობითა (დამასკ., დიალ., 29,1, ეფრ.); – More…
(μεταφορικός) გადატანითი =ვინაჲ არს სახელი ღმრთისაჲ, არსებითი არს ანუ პირებითი ანუ მოქმედებითი ანუ ადგილობითი და გარდამოღებითი? (ანასტ. სინ., არს. II 78-79) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
(ρέω) =გულისჴმა-ყავნ, თუ სადაჲთ გარდამოეცნეს სისხლი და წყალი, რომელთაგან ეკლესიაჲ ღმრთისაჲ საბანელითა და სასუმლითა მოირწყვების (ლეონ., ეპ. 5, არს.; S 1463, 219r) More…