selected terms: 5,030 page 247 of 252
ხატობა
(ἀπεικόνισμα τό) მსგავსება, ასლი =მოგუანიჭა ჩუენ შჯულიერი იგი მღდელთ-მთავრობაჲ წულილებითა ჭეშმარიტებათა სახეობითა (εἰκόσι) და შორიელითა სახისდასაბამთა (ἀρχετύπων) ხატობითა (არეოპ., საეკლ., More…
ხატოვან-ქმნილი
(μεμορφωμένος) სახემიღებული =მიმღებელი სიტყჳერისა და მოკუდავისაჲ, განასრულებს სახესა კაცისასა და ხატოვნებად სახელ-იდების, ვითარცა ხატოვანქმნილი არსებაჲ (დამასკ., დიალ., არს. 27,1); ; More…
ხატოვნებაჲ
(εἰκών ἡ) გამოხატულება =სადა ხატოვნებაჲ ერთ იყოს, მუნ სადა არს უმსგავსოებაჲ? (ბას., ექუს., გ. ათ., 113, 35-36); არა შემდგომითი-შემდგომად ყოველთაჲვე წმიდათა სიტყუებისა შინა წერილთაჲ More…
ხატოვნებითი
(χαρακτηριστικός) გამომხატველობითი =აქუს თავსა შორის თჳსსა საღმრთოჲ იგი ძეობაჲ და ხატოვნებითი თჳთებისა განყოფილებაჲ (დამასკ., გარდ., ეფრ., 164); ესე იქმნებიან თითოეულისა ერთობად More…
ხდაჲ (ხადის)
(πτῶσις ἡ) წოდება, სახელის დარქმევა =სახელნართაულ უკუე არიან, რაოდენთა განყოფილისა ვისგანმე ხდითა, ესე-იგი არს, დადებითა სახელისაჲთა აქუს წოდებაჲ სახელისაჲ... „ღრამმატიკოსი“ More…
ხედვა
(θεωρέω) ჭვრეტა =გუამოვნებათა ... შორის არსებაჲ და არსებითნი განყოფილებანი სახეთა და შემთხუევათა მიმართ ხედვენ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 28,2) // გუამთა... შინა იხილვებიან (დამასკ., დიალ., More…
ხედვა-ჲ
(ὅρασις ἡ) დანახვა, ხილვა =სხუაჲ [არს] ხედვაჲ და სხუაჲ – სახილავი (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 132v); ხედვაჲ ვიდრემე არს თჳთ იგი მხედველობითი ძალი, რომლისა მიერ ვჰხედავთ მოქმედებისა More…
ხედვითი
(θεωρητικός) თეორიული =ეწოდების ხედვითსა მას გონება, ხოლო საქმითსა, – სიტყუა და ხედვითსა მას – სიბრძნე, ხოლო საქმითსა – ცნობა (დამასკ., გარდ., 139, ეფრ.) // სიტყჳერისაჲ რომელიმე არს More…
ხედვის-მოყუარე
(φιλοθεάμων) =არცა ხედვისმოყუარენი წმიდათა მათ ქანდაკებთა სახეებსა შინა, ვითარცა ჭეშმარიტებასა შინა, ეგრეთ დაშთებოდინ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 2.5) : ხოლო საძიებელ არს ესეცა საცნაურთა მათ More…
ხედვისა საზომსა აღსლვაჲ
(εἴς θεωρίαν φθάσαι δυνησόμεθα) ჭვრეტის – უმაღლესი ზომის მიღწევა =რომლისა შემდგომად ხედვისაცა საზომსა შეუძლოთ აღსლვაჲ (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404,17II) = More…
ხენეშ-მსახურებაჲ
(δυσσέβεια ἡ) უღვთო, უღირსი მსახურება =ვითარ ბეთილსცა და გალგალათა შინა ხენეშმსახურებისა მჴუმეველთა (თტე., ამოს., 4.4, გელ., S 417, 106v) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
ხენეშის-მოქმედებაჲ
(αἰσχρουργία ἡ) ცუდი, სამარცხვინო ქმედება =რომელი-იგი ასწავებდა ყოველსავე ხენეშისმოქმედებასა აღსრულებად (ეპიფ. კვ., პას., თეოფ., H 601, 155I) = ძველქართულ-ძველბერძნული More…
ხილვა
(ὁράω) ფიზიკური დანახვა =ვერცა ხილვად შემძლებელ ვართ, ვერცა რას გონებითა მოვიგონებთ ამისთჳს (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., III, 1); ◊ (θεωρέω) განხილვა გუამსა ჰნებავს, რაჲთა More…
ხილვა-ჲ
I. მხედველობა – ὄψις ἡ – და არს უკუჱ ესე წინამდებარე ნივთი მის-შორისი, ხოლო შემწყნარებელად ხილვისა თჳთ თუალი ითქუმის ნივთად, და იწოდების უკუჱ ესე სეხნაობით თუალადვე, არამედ გუარი ვინაჲვე More…
ხილულ-ი
(ὁρατός) თვალით სახილველი =ხილულ არს წინამდებარე ხედვისაჲ, ესე იგი არს ხილული გუამი ანუ ფერი (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 133v); მის მიერ დაებადა ყოველივე, გინათუ ხილული, გინათუ More…
ხილულობა
(ὁρατόν τό) =რომლითა შეზავებულებისა მიმართ და ხილულობისა სახიერებითა და კაცთ-მოყუარებითა მოვიდა უქცეველი და მისსა მიმართ ერთ-მყოფელი ჩუენი ზიარებაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.12) More…
ხლანიდა
(χλανίς ἡ) =ხოლო „წულილი“ აკჳლამან „შესამოსლად“ თარგმნა, ხოლო იოსიპოს „ხლანიდად“ თქუა (თტე., ისუ. 10, გელ., A 1108, 158r) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
ხრონო-ჲ
(χρόνος ὁ) I. გრამატ. დრო – ღრამმატიკოსობაჲ მსგავსადვე, რამეთუ ტონთა და ხრონოთათჳს შთამოვალს (ამონ., ტარიჭ., 10,5); II. დრო, როგორც რაოდენობრიობის თვისება – განსწავლებს] შერწყუმულსა More…
ხრწნა
(φθείρεται) =ყოველი ხრწნადი განშორებითა თჳსისა მიზეზისაჲთა იხრწნების (პრ., კავშ., პეტრ., 46; 33.6) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული More…
ხრწნა-ჲ
(φθορά ἡ) =რომელნი იგი იყუნეს მოკუდავ და თანამდებ ხრწნისა (ნემეს., პეტრ., 38; 150.7) = ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9