selected terms: 5,030 page 9 of 252
აღმონერგება
(ἐμφύω) უსწავლელობისაგან ბოროტთა საბჭოთა სამსჯავრონი აღმოენერგვიან სიტყჳერებითსა ნაწილსა სულისასა (ნემეს., პეტრ., 7; 99, 11-12) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური More…
აღმოსაჩენელი
(ἀπόδειξις ἡ) (სილოგ.) დამამტკიცებელი საბუთი =მრავალ არიან აღმოსაჩენელნი უკუდავებისათჳს მისისა პლატონის-მიერ და სხუათა (ნემეს., პეტრ., II; 51,7-8) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
აღმოჩენა
(ἀποδείκνυμι) წარმოჩენა =რომლისათჳსცა შექმნა უგრძნობელთაგან და მგრძნობელთა შეკრებული ცხოველი, და არა ხოლო შეკრებულად, არამედ ერთმყოფადცა აღმოაჩინა (ნემეს., პეტრ., I; 8.10-12); – ἀποφαίνω More…
აღმოჰჴდომა
(προβαίνω) მოხდენა, (მო)ხდება =თუ თქუას ვინმე, ვითარმედ დასაბამი[თი]სავე მორთულებით ქმნილებისაებრ ვინაჲვე აღმოჰჴდების საქმე, ესრე ვინა[ჲ]მე იყოს თქმულ: არამედ აღგებულსავე თანემყოფების More…
აღმოჴდომა-ჲ
(ἀπόβασις ἡ) ახდენა =ვიეთნიმე იტყოდეს, ვითარმედ აღრჩევაჲ ქმნადთაჲ ჩუენზედა არსო, ხოლო აღრჩეულთა აღმოჴდომაჲ – სუესა ზედა (ნემეს., პეტრ., 37; 145.21-22) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
აღმსაარებელ-ი
(ὁμολογῶν (ὁμολογοῡν)) =[ასულო სიონისაო] ჩემ ზედა დამდებელმან ძლევისა მათისამან და ცხადად აღმსაარებელმან, ვითარმედ მე [=უფალი] ვიქმენ შენდა მომნიჭებელ მისა (თტე., მიქ. 4.13, გელ., K 1, More…
აღმყვანებელ-ი
(ἀναγωγός) =ხოლო კუალად ტრფიალად და სიყუარულად [უწოდენ], ვითარცა ძალსა თანად მძრველსა და აღმყვანებელსა მისსა მიმართ მხოლოდ თჳსად და თავისა მიერ თჳსისა მყოფისა მიმართ კეთილისა და More…
აღმჴსენებლობა-ჲ
(ἀνάμνησις ἡ) გახსენება =„აღმჴსენებლობად“ ვიტყჳთ, რომელ რაჲსავე პირველ მეუწყე ანუ მესმე ქმნილ ვიყვენით, გინა ბუნებითთა ჰაზრთაგან (ნემეს., პეტრ., 13; 90, 5-6) More…
აღორევ-ი
(ἀγορεύειν τό) თქმა, წარმოთქმა =ესე უკუე იწოდებიან შესმენად და კატიღორიად, ვითარცა ვიეთთადმე სათქუმელობისაგან, რამეთუ “აღორევი” - თქუმასა უწოდიან (დამასკ., დიალ., 22,13, არს.) More…
აღორძინება
(ἀυξήσις ἡ) =ესე არიან ძალნი, რომელნი ნაწილთა სხეულ[ისა]თა განაგებენ და კმა-ეყოფვიან, რომელთა მიერ აღორძინებაჲ სიგრძითი და სიბრტყითი იქმნების (ნემეს., პეტრ., 23; 110.13-111.1) More…
აღორძინება-ჲ
(αὔξησις ἡ) ზრდა, მატება, ცვლილება რაოდენობრივი ან თვისობრივი ზრდის თვალსაზრისით =აღორძინება უკუე არს აღმატებისა და უზეშთაესობისა მიმართ ძრვაჲ (დამასკ., დიალ., 48,5, ეფრ.); ხოლო ვიეთნიმე More…
აღორძინებით-ი
(θρεπτικός) ბუნებითნი უკუჱ და ცხოველობითნი – არ ჩუენ-შორის, არამედ, გჳნდეს და თუ არა, ქმნილი, ვითარ იგი: აღორძინებითი და მზრდელობითი და თესლოვანებითი, რამეთუ ესე ბუნებითნი არიან (ნემეს., More…
აღპყრობილ-ი
(ἀνατείνω) ზემოთ გაწვდილი, ზეაწეული =რომელმან აღპყრობილ ყოს გული თჳსი ღმრთისა მიმართ, შეერთებულ არს მისდა (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404,107I) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
აღრევა-ჲ
(φυρμός ὁ) არევა, შერევა =ერთობაჲ ითქუმის თითო-ფერთა სახეთა ზედა, რამეთუ ანუ აღრევით იქმნის, ვითარ-იგი აღჰრინი რაჲ თითო-სახენი ფქვილნი და შეჰზილნი... (დამასკ., დიალ., 51,21, ეფრ.); More…
აღრიცხუ(ვ)ა-ჲ
(ἀριθμέω (ἀριθμηθήναι), ἀπαρίθμησις ἡ) ცნების დაყოფა: სახის დაშლა განუკუეთელად, გვამოვნებად, პირებად, ინდივიდებად =ვიეთნიმე არცაღა განფენად იტყჳან სახისაგან განუკუეთელობისა მიმართ გუამთაჲსა More…
აღრიცხულ-ი
(ἀριθμούμενος) თვლადი =რიცხუად ვიტყჳთ აქა აღრიცხულთა (დამასკ., დიალ., 36,8, არს.) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old More…
აღრჩევ-ით-ი
(προαιρετικός) არჩევითი, არჩევანის გამტარებელი =არა-ბუნებითი ანუ სულიერი არს... ანუ აღრჩევითი, ვითარცა მეგობრისა და მეგობრისაჲ (დამასკ., დიალ., 37,10, ეფრ.); აღრჩევ-ით-ი (ნება) - More…
აღრჩევა
(αἰρέω) საყოველთაოდ უკუჱ ითქუმოდედ, რაჟამს ანუთუ შიშისა-თჳს, უმეტესთა ძჳრთაჲსა აღირჩიოს უდარესი ძჳრი (ნემეს., პეტრ., 30; 128, 8-9) ◊ I. შერჩევა - κρίσις ἡ - რომელსა შინა More…
აღრჩევითობა-ჲ
(γνωμικόν τό) შერჩევა =რამეთუ იგივე და ერთი იყო ღმერთი და კაცი. ვინაჲცა არცაღა აღრჩევითობაჲ აქუნდა ნებასა მისსა კაცობრივსა (დამასკ., გარდ., 130, ეფრ.) =ძველქართულ-ძველბერძნული More…
აღსა(ა)რება-ჲ
(ὁμολογία ἡ) აღიარება, დეკლარირება, დათანხმება, მიღება =ვითარცა საზოგადოჲსა და ერთჴმობითისა აღსაარებისაჲ (ლეონ., ეპ., არს., 2, S 1463, 217v); ნეტარი პეტრე... თჳსისა აღსაარებისა მიერ ყოველთა More…
ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი ლექსიკონები
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9