(gradus–ნაბიჯი, საფეხური; Stock–ღერო) ძველებური ხელსაწყო მნათობთა სიმაღლეების განსაზღვრისთვის, ასტროლაბზე უფრო ზუსტი. ჰქონდა რამდენიმე დასახელება: ი ა კ ო ბ ი ს ა რ გ ა ნ ი, ა ს ტ რ ო ნ ო მ ი More…
(Groβboot, groβ – დიდი; boot– ნავი) მოზრდილი შლუპი, გამოიყენებოდა ბალტიის ზღვის ქვეყნებში სავაჭრო ფლოტის გემებზე XXს-ის დასაწყისში. =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო ლექსიკონი : More…
ცხვირიდან მეორე და ყველა შემდეგი ანძა, კიჩოსეულის გარდა, მრავალანძიან იალქნიან გემზე (მაგ., შხუნაზე, ბარკენტინზე), შუა ანძა სამანძიან გემზე, უფრო მაღალი –ორანძიანზე. თუ გემზე მხოლოდ ერთი More…
ძველი მესოპოტამიური მრგვალი გემი, ცურავდა დაახლ. 5000 წლის წინათ მდ. ევფრატზე, ტიგროსზე და მდ. ინდის აუზში. გუფები გამოიყენებოდა ხალხისა და ტვირთების გადასაზიდად ქვემოთ, მდინარის დინებით, More…
(bunker–სანახშირე ტრიუმი) სათბობის მიღება გემზე. ტერმინი შენარჩუნდა დღემდე, თუმცა ნახშირი, როგორც გემის მექანიზმების სათბობი, აღარ იხმარება. =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო ლექსიკონი More…
(dagelijsanker – ყოველდღიური ღუზა) მარცხენა სადგომი ღუზის დასახელება საიალქნო და საიალქნოორთქლმავალი ფლოტის ხომალდებზე XIXს-ის 70-იან წლებამდე. =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო More…
(dam) საზღვაო ჰიდროტექნიკური ნაგებობა ზღვის სანაპირო დაბლობების დატბორვისგან დასაცავად, პორტის მისასვლელი არხების შემოსაღობად სანაოსნო პირობების გაუმჯობესების მიზნით, ავანპორტებისა და More…
გარეშე ძალების მომენტი, რომელიც გემის კრენს იწვევს. კრენის ძირითადი მიზეზები შეიძლება იყოს ქარისა და ტალღების მოქმედება, საბუქსირო გვარლის გაკვრები, გემის დატვირთვის არასიმეტრიულობა, More…
(dam–კაშხალი; loop–სვლა, სირბილი) სატვირთო და სამგზავრო გემი XVII– XVIIIსს-ის ჰოლანდიის არხებსა და მდინარეებზე. სიგრძე 14–18მ. =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო ლექსიკონი : [1500-მდე More…
(dumping, dump–ჩაყრა) წარმოების ნარჩენების მოშორების მიზნით გამაჭუჭყიანებელი ნივთიერებების ზღვაში განზრახ ჩაყრა. დამპინგით მსოფლიო ოკეანეში მოხვედრილია გამაჭუჭყიანებელი ნივთიერებების 10%. More…
ხანძარსაწინააღმდეგო სისტემა, რომლის დანიშნულებაა ფეთქებადი და ადვილაალებადი ნივთიერებების საცავების წყლით დატბორვა გემზე ხანძრის ან აფეთქების საფრთხის დროს. =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. More…
See also: ბაგალა =ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო ლექსიკონი : [1500-მდე სიტყვა და გამოთქმა] / დიმიტრი ვარძელაშვილი ; [რედ.: ალექსანდრე ჯავახიშვილი, ნოდარ ებრალიძე (ლიტ. რედ.)]. - More…
ზღვა “დახურულად” ითვლება, თუ ის გარშემორტყმულია 2 ან რამდენიმე სახელმწიფოს ტერიტორიით და შეერთებულია მსოფლიო ოკეანესთან წყლის გზით, რომელსაც მხოლოდ ამ სახელმწიფოების ნაპირებთან მივყავართ. More…
პორტი, შედგენილი აუზებისგან, რომლებიც რაბებით ან ნახევარრაბებით არის გამოყოფილი ზღვისგან; იქმნება წყლის დონის ცვალებადობის დიდი (5მ-ზე მეტი) ამპლიტუდების დროს ◊ პორტი, დაკეტილი More…
(de – წინსართი, რომელიც აღნიშნავს მოცილებას, დაქვეითებას; άήρ – ჰაერი) აპარატი, რომლის ძირითადი დანიშნულებაა გემზე საკვები წყლის გაწმენდა მასში შემავალი აირებისგან. =ვარძელაშვილი, More…
(debarquer– ნაპირზე გადატვირთვა) მოტივტივე ნავმისადგომი (არათვითმავალი გემი), რომელის დანიშნულებაა სამგზავრო ან სატვირთო გემების მიდგომა და მომსახურება. See also: ნავმისადგომი More…
(débarquer; disbarcare – გემიდან ნაპირზე გადმოსვლა, გადმოტვირთვა) ჯარების, შეიარაღების, ტექნიკისა და საბრძოლო მასალების გადატვირთვა გემებიდან სანაპიროზე, მოწინააღმდეგის მხრიდან More…