„გუამისა სახელი ორსა დაჰნიშნავს: ოდესმე უკუე მარტივად მყოფობასა, – რომლისა დანიშნვისაებრ იგივე არს არსებაჲ და გუამი, რომლისათჳსცა ვიეთმე მამათაგანთა თქუეს, ვითარმედ ბუნებანი, რომელ არიან More…
(განსხვავება ანთროპოლოგიურ და ტრიადოლოგიურ დეფინიციებს შორის) „სხუაჲ არს საქმით ხილვაჲ და სხუაჲ არს გონებით გულისჴმისყოფაჲ. აწ უკუე ყოველთა დაბადებულთა შორის გუამთა განყოფილებაჲ საქმით More…
„ორგუარად ითქუმიან გუამი და გუამოვანი. რამეთუ გუამი ოდესმე ყოვლითურთ მოასწავებს გუარსა საქმისასა და ამით სახითა არა მარტივად არსებასა გამოაჩინებს, არამედ მოწევნულსაცა, ხოლო ოდესმე – თჳთ More…
„ხოლო გუამოანი ოდესმე უკუე მარტივად მყოფობასა ცხად-ჰყოფს, – რომლისა დანიშვნისაებრ არა მარტივსა არსებასა ხოლო გუამოვნად ვიტყჳთ, არამედ – შემთხუევითსაცა, რომელი საკუთრად არა გუამოანი არს, More…
„გუამოვნებაჲ, რომელ არს გუამი, ორსა დაჰნიშნავს: რამეთუ დაჰნიშნავს მარტივად მყოფსაცა, ვითარ-იგი დანიშნულად ვიტყჳთ შემთხუევითთაცა გუამის შინათა, დაღათუ სხუათა შორის აქუს ყოფაჲ, და დაჰნიშნავს More…
„აწ უკუე ვინაჲთგან იქმნა დაცემაჲ ჩუენი, მბრძოლ ჩუენდა არს ეშმაკი, რამეთუ უფალმან განაგო ჩუენი მისა მიმართ ბრძოლაჲ, რაჲთა მორჩილებისა ამის მიერ ძლევა იგი უკუნ-ვაქციოთ და ვსძლოთ მას და More…
გვრიტი „მამლის მოყუარე არს და სიწმიდესა იმარხავნ: ჟამ თუ სადამე არნ და მოიკლის მამალი იგი ანუ მფრინველისაგან ანუ თუ მახითა, მიერითგან დედალი იგი სხუასა მამალსა არღარა შეეყვის, არამედ მისსა More…
მღვდელ-მონაზონი; გადაწერა დიდი კრებული, რომელშიც შეტანილია წმ. ექვთიმე ათონელის, წმ. გიორგი მთაწმიდელისა და ღირ. ეფრემ მცირის ნათარგმნი თხზულებანი. =რუხაძე, გრიგოლ საღმრთისმეტყველო More…
ღმრთისმშობლის შესხმა (უდაბნოს მრავალთავი (IX-X სს.), აკაკი შანიძისა და ზურაბ ჭუმბურიძის რედაქციით, ტექსტი გამოსაცემად მოამზადეს: ლ. ბარამიძემ, კ. დანელიამ, რ. ენუქაშვილმა, ი. იმნაიშვილმა, More…
(γνώσιϛ ცოდნა, შემეცნება) გნოსტიკოსთა სწავლებით, უმაღლესმა არსებამ, რათა სულს გაემარჯვა მატერიაზე და რათა დაერღვია ბოროტი სამეფო დემიურგისა (ე. ი. ხილული სამყაროს შემოქმედი ეონისა), ქვეყნად More…
ქრისტიანობის წარმოშობის წინ ხალხური წარმართული რელიგიები, ფილოსოფიური სკეპტიციზმის გავლენით, დაცემას განიცდიდნენ, მაგრამ მოაზროვნე ადამიანების გონებაში რელიგიის არსებობის მოთხოვნილება მაინც More…
შატბერდში გადაწერა კრებული, რომელშიც შეტანილია წმ. გიორგი მთაწმიდელის ნათარგმნი თხზულებანი: წმ. ბასილი დიდის „ექუსთა დღეთაჲ“ და წმ. გრიგოლ ნოსელის „დაბადებისათჳს კაცისა“. =რუხაძე, More…
See also: მკურნალი =რუხაძე, გრიგოლ საღმრთისმეტყველო ლექსიკონი-ცნობარი / გრიგოლ რუხაძე ; რედ. გვანცა კოპლატაძე. - მე-2 გამოცემა. - თბ. : საქ. საპატრიარქოს გამ-ბა, 2013 (გამ-ბა More…
თუკი გონება წარმოადგენს უმაღლეს მჭვრეტელობით ნიჭს კაცობრივი სულისა, გული, ბიბლიური და წმიდა მამების ტრადიციის თანახმად, არის ცენტრი ყველა სულიერი ძალისა. სწორედ გულიდან გამოდიან ზრახვანი More…
ეს არის თვისება, რომელიც წმიდანებს ჩვეულებრივ მოკვდავთაგან განასხვავებს: „გულისმოდგინებაჲ იგი მათი წინა-უყვეს ღმერთსა, ამისთჳსცა დაიდგეს სუფევისა გჳრგჳნი, რაჲ-მე აქუნდა მათ, რომელი ჩუენ არა More…
„რაჲმე უკუე იყოს უძჳრეს და უსაწყალობელეს კაცისა მის, რომელი მარადის გულ-მწყრალ არნ, რამეთუ, ვითარცა ეშმაკეულთა, არა აქუს განსუენება ამას განსასუენებელსა“ (მამათა სწავლანი, X და XI სს-თა More…
(τροὖλοϛ; trulla) გუმბადი (ძვ.) მაღალი კამარა, თაღი; უმჯობესია ამ ძველი ტერმინის გამოყენება ნაცვლად „ტრულის“ კრებისა. როგორც წმ. არსენ იყალთოელი დიდი სჯულისკანონში თარგმნის: „კოსტანტინეპოლის More…
(შეცვალებადნი და უცვალებელი) „ყოველნივე არსნი, რომელნიცა შეცვალებადნი არიან, დაბადებულნი არიან. რამეთუ რომელთა არსებაჲ არაარსისაგან არსად მოიყვანა, ესენი უეჭუელად შეცვალებასა ქუეშე არიან More…
„დავით ქრისტეს სახე არს და აბესალომ – ჰურიათა, მდევართა ქრისტჱსთა, სახე არს“ (შატბერდის კრებული X საუკუნისა, გამოსაცემად მოამზადეს ბ. გიგინეიშვილმა და ელ. გიუნაშვილმა, თბ., 1979.) More…