XX ს-ის დასაწყისში წარმოშობილი მიმდინარეობა სახვით ხელოვნებაში, რომელიც უარყოფს გარესამყაროს რეალურ ასახვას, საგნებსა და მოვლენებს გადმოსცემს განყენებული ელემენტების (გეომეტრიული ფიგურა, More…
1. მუსიკალური ნაწარმოების მშვიდი, ნელი ტემპი; 2. ნელი, ლირიკული, მღერადი ნაწილი საბალეტო ცეკვაში ან მუსიკალურ ნაწარმოებში. Synonym: ადაჯო =ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი
(avant-gardisme) "მეწინავე რაზმი" მიმდინარეობა ხელოვნებაში (XX ს-ის 10-იანი წლებიდან), რომლის წარმომადგენლებიც უარყოფენ ტრადიციული კულტურის მიღწევებს, მიისწრაფვიან ახალი, ჯერ More…
(Ave Maria) მარიამ ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი კათოლიკური ჰიმნი, რომლის ტექსტიც, დამტკიცებული 1545 წლის საეკლესიო კრების მიერ, არ უნდა შეცვლილიყო. დაწყებული XIX ს-დან «ავე მარიას» უწოდებენ More…
(aulos) ძველი ბერძნული სასულე საკრავი, რომელსაც იყენებდნენ მსხვერპლშეწირვის რიტუალის დროს, სამხედრო ლაშქრობებისას, ანტიკურ ტრაგედიაში. =ხელოვნების ენციკლოპედიური ლექსიკონი
(acapella) საგუნდო მუსიკა საკრავიერი თანხლების გარეშე. დამახასიათებელია ხალხური (მაგ., ქართული ხალხური სიმღერა) მუსიკისათვის, აგრეთვე მართლმადიდებლური საეკლესიო გალობისათვის.
(aqua) "წყალი" 1. მცენარეულ წებოზე დამზადებული წყალში ხსნადი საღებავები; 2. ფერწერული ნამუშევრები, შესრულებული აკვარელის საღებავებით (აკვარელით). აკვარელს შუალედური ადგილი More…
(aqua) "წყალი" 1. მცენარეულ წებოზე დამზადებული წყალში ხსნადი საღებავები; 2. ფერწერული ნამუშევრები, შესრულებული აკვარელის საღებავებით (აკვარელით). აკვარელს შუალედური ადგილი უკავია More…
(accompagnement) "თანხლება" რომელიმე საკრავზე ან ორკესტრის მიერ შესრულებული თანხლება, რომელიც ავსებს და ამდიდრებს წამყვან მელოდიას (ვოკალურს ან საკრავიერს).
(allegoria) იგავი, არაკიმხატვრული ხერხი, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია სხვადასხვაგვარ ზნეობრივ თვისებათა განსახიერება კონკრეტულ სახეებში. მაგ., ქალღმერთი თემიდა, რომელსაც ბერძენი და More…
1. ბავშვის ან ქალის დაბალი ხმა (იგივეა, რაც კონტრალტო); 2. გუნდში, ვოკალურ ანსამბლში ქალთა ან ბავშვთა დაბალი ხმებით შესრულებული პარტია; 3. ოთხსიმიანი ხემიანი საკრავი (XVI ს. იტალია), More…
(andante) "ნაბიჯით მიმავალი" 1. ზომიერად ნელი, მშვიდი და ამავე დროს მხნე ნაბიჯის შესაბამისი ტემპი; 2. მუსიკალური ნაწარმოების ან მისი ნელი ნაწილის სახელწოდება.
(animal) "ცხოველი"სახვითი ხელოვნების ჟანრი, რომელიც დაკავშირებულია ცხოველების გამოსახვასთან ფერწერაში, გრაფიკაში, ქანდაკებაში, დეკორატიულ ხელოვნებაში. მხატვარს, რომელიც ძირითადად More…
(annonce) წინასწარი განცხადება მომავალი სპექტაკლის ან კონცერტის შესახებ. შემოიღეს XVI ს-დან, უმთავრესად საფრანგეთის თეატრებში. ანონსი ეწოდებოდა სპექტაკლის დაწყების წინ მაყურებლისადმი More…
(ensemble) "ერთად" მუს.1) მწყობრი, შეთანხმებული შესრულება; 2) შემსრულებელთა ჯგუფი, რომელიც წარმოადგენს ერთ მხატვრულ კოლექტივს; 3) შემსრულებელთა მცირე ჯგუფისათვის შექმნილი კამერული More…
(antique; antiquus) "ძველებური, ძველი"ძველი საბერძნეთისა და ძველი რომის ხელოვნება. ცნება «ანტიკური ხელოვნება» გაჩნდა აღორძინების (რენესანსის) ეპოქაში, როცა ძველი საბერძნეთისა და More…