(ლათინური. Procaryota; ძველი. ბერძნული. πρό - „წინ“ და κάρυον - „ბირთვი“) - საერთო სახელწოდება ერთუჯრედიანი ორგანიზმებისა, რომელთაც არა აქვთ ნამდვილი ბირთვი და ქრომოსომებად ჩამოყალიბებული More…
(ძველი. ბერძნული. ὀξύς - „მჟავე“ და γεννάω - ვშობ, ითარგმნება როგორც „მჟავას წარმომქმნელი“, ლათ. oxygenium; აღინიშნება სიმბოლოთი „O“) - პერიოდული სისტემის მეორე პერიოდის მე-16 ჯგუფის More…
აერობულ პირობებში წყალში მყოფი ორგანული ნივთიერებების ბიოქიმიური ჟანგვის დროს, გარკვეულ დროსა და პირობებში მოხმარებული გახსნილი ჟანგბადის რაოდენობა, გამოისახება მგO/დმ3 . იგი, როგორც წყლის More…
ჟანგბადის რაოდენობა, რომელიც საჭიროა კუნთების ინტენსიური მუშაობის დროს ორგანიზმში დაგროვილი არასაკმარისი დაჟანგული მეტაბოლური პროდუქტების დაჟანგვისთვის. ჟანგბადის რაოდენობას, რომელიც More…
(ჟქმ) - წყალში არსებული ორგანული და არაორგანული ნივთიერებების ქიმიური დაჟანგვის დროს მოხმარებული ჟანგბადის რაოდენობა სხვადასხვა ოქსიდანტების ზემოქმედებით. ჟანგბადის ქიმიური მოხმარების More…
რედოქს რეაქციები (ინგლ. redox, reduction-oxidation - აღდგენა ჟანგვასგან) რეაქციები, რომლებშიც ხდება კონკრეტული, ერთმანეთთან რეაქციაში მყოფი ნივთიერებების შემადგენლობაში შემავალი More…
(ჟანგბადის ბიოლოგიური მოხმარება/ჟანგბადის ქიმიური მოხმარება) შეფარდების კოეფიციენტი - ჟბმ-სა და ჟქმ-ს შორის თანაფარდობიდან გამომდინარე, შეიძლება მსჯელობა ჩამდინარე წყლების შემადგენლობისა More…
ლათინური. radiatio – გამოსხივება) – ფიზიკაში გამოსხივება არის ენერგიის გადაცემა ტალღების ან ნაწილაკების სახით სივრცეში ან მატერიალურ გარემოში. ეს კონცეფცია მოიცავს: ელექტრომაგნიტურ More…
ატმოსფერული რადიაცია - ელექტრომაგნიტური ენერგიის ნაკადი მზესა და დედამიწის ზედაპირს შორის. მასზე გავლენას ახდენს დედამიწის ატმოსფეროში არსებული ღრუბლები, აეროზოლები და გაზები. მასში შედის More…
(ატმოსფეროში) - დედამიწის ზედაპირის, ატმოსფეროსა და ღრუბლების ინფრაწითელი გამოსხივება ტალღის სიგრძის 4 - 120 მკმ - ს დიაპაზონში. მზის სხივებით გათბობით, ჩვენი პლანეტა თვითონ გვევლინება More…
გამოსხივება, რომელიც გამოწვეულია ბუნებრივი და ტექნოგენური რადიაციული ფაქტორების ერთობლივი მოქმედებით. ბუნებრივი რადიაციული ფონი - გამოსხივება, შექმნილი ბუნებაში გაბნეული რადიონუკლიდების More…
მზის ელექტრომაგნიტური და კორპუსკულარული გამოსხივება. ელექტრომაგნიტური გამოსხივება (მზის სხივური ენერგია) - ელექტრომაგნიტური ტალღები, რომლებიც ვრცელდება 500 ათასი კმ/წმ სიჩქარით. მზის More…
პირდაპირი და გაფანტული მზის გამოსხივების პირობითი სახელი, რომელიც შეესაბამება ტალღის სიგრძის ინტერვალს ~ 400-200 ნმ - დან - 4 მკმ - მდე, ულტრაიისფერი, ხილული და ახლო ინფრაწითელი უბნის More…
მაიონებელი გამოსხივების მთლიანი რაოდენობა, რომელიც შთაინთქმევა მასალის ან ქსოვილების მიერ, აბსორბირებული დოზის (გამოხატული რადებში), ექსპოზიციის დოზის (გამოხატული რენტგენებში) ან More…
მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება ბირთვული გამოსხივების აღმოსაჩენად ან ბირთვული რადიაციის გასაზომად მაიონებელი მოვლენების შედეგების დათვლის გზით. მაგალითებს წარმოადგენს გეიგერის More…
მაიონებელი გამოსხივების წყაროს მართვის დაკარგვა, რაც შეიძლება იყოს გამოწვეული აღჭურვილობის გაუმართაობით, მშრომელთა არასათანადო ქმედებებით, სტიქიური უბედურებებით ან სხვა მიზეზებით, რამაც More…
ორგანიზმების რეაქციის შესწავლა მაიონებელი გამოსხივებისა და ულტრაიისფერი სხივების მიმართ. =გუნია, გარი. ეკოლოგიის საფუძვლების ტერმინების განმარტებითი გლოსარიუმი: დედამიწისა და გარემოს More…
ნებისმიერი ხელმისაწვდომი ზონა, რომელშიც რადიაციის დონე ისეთია, რომ ინდივიდის სხეულის ძირითად ნაწილმა ნებისმიერ 1 საათში შეიძლება მიიღოს 5 მილირემზე მეტი დოზა ან ზედიზედ 5 დღეში 150 More…
ნისლის ძირითადი ტიპი, რომელიც წარმოიქმნება ხმელეთზე, როდესაც რადიაციული გაგრილება ამცირებს ჰაერის ტემპერატურას ნამის წერტილამდე ან უფრო ქვემოთ. ამდენად, მკაცრად, ღამის მოვლენაა, თუმცა More…