(ძველი.ბერძნული. τέχνη - ოსტატობა და λόγος - სიტყვა, ცნება) - წარმოების პროცესში გამოყენებული დამუშავების, წარმოების, მასალების ან ნახევარფაბრიკატების თვისებების და ნედლეულის ფორმის შეცვლის More…
ტექნოლოგია, რომელიც აგებულია ბუნებისათვის დამახასიათებელი პროცესების ტიპზე, ზოგჯერ კი, როგორც მათი პირდაპირი გაგრძელება. ტექნოლოგია ეკოლოგიური, ”მწვანე ტექნოლოგია” ან ”სუფთა ტექნოლოგია” More…
ტექნოლოგია, რომელიც მყარი, თხევადი, გაზური და თერმული ნარჩენებისა და ემისიების მინიმალური რაოდენობის მიღების საშუალებას იძლევა. მცირენარჩენიანი ტექნოლოგია შუალედური ეტაპია უნარჩენო More…
საბოლოო პროდუქციის წარმოება და რეალიზაცია წარმოების ციკლის ყველა ეტაპზე მატერიისა და ენერგიის მინიმალური მოხმარებით, ხოლო ადამიანზე და ბუნებრივ სისტემებზე ნაკლები ზემოქმედებით. ამ More…
სამრეწველო წარმოების ეკოლოგიური სტრატეგიის ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლების, ბუნებრივი რესურსების მინიმალური დანაკარგებით, მაქსიმალური ეკონომიკური ეფექტურობასა და გარემოზე უარყოფითი More…
მათი ეკოთავსებადობის და რესურსთა მოცულობის ხარისხის დადგენა, ხოლო ტექნოლოგიებისა - და დაბალი ნარჩენებისთვის შემუშავებულ სტანდარტთან ან საუკეთესო ხელმისაწვდომ ნიმუშებთან შედარება. More…
(ესპ. tornar - მობრუნება) - გრიგალის სახელი ჩრდილოეთ ამერიკაში. ხასიათდება უკიდურესად მაღალი განმეორებადობით. წარმოადგენს, მბრუნავი სვეტის მაგვარ, ატმოსფერულ მორევს ჰაერის ნაკადის More…
(ინგლისური. peat, გერმანული. torf) - მცენარეული ნაშთების დაგროვების შედეგად წარმოქმნილი წვადი მინერალი, რომლებიც ჭაობის პირობებში ბოლომდე არ არის დაშლილი. ტორფი გამოიყენება როგორც სასუქი, More…
ნახევრად დაშლილი მცენარეული ნარჩენების დაგროვება ნიადაგის ზედაპირზე მათი შენელებული ჰუმიფიკაციისა და ზედმეტი ტენიანობის პირობებში მინერალიზაციის შედეგად. ტორფის წარმოქმნა უნდა More…
(ბერძნული. toxikon - შხამი) - შხამიანი, ჯანმრთელობისთვის მავნე ნივთიერება. პრაქტიკულად, სხვადასხვა სტრუქტურის ნებისმიერი ნაერთი შეიძლება მოქმედებდეს შხამებად (ტოქსიკანტად), თუ ბიოლოგიურ More…
ისეთი ნივთიერებების შემცველი ნარჩენები, რომლებიც, გარემოშიგამოყოფის შემთხვევაში, ადამიანისთვის წარმოადგენს ან შეიძლება წარმოადგენდეს საფრთხეს ბიოტურ სისტემებზე ბიოაკუმულირების ან/და More…
ის ხარისხია, რომლითაც ქიმიურმა ან ნივთიერებების გარკვეულმა ნარევმა შეიძლება ზიანი მიაყენოს ორგანიზმს. ზოგადად არსებობს ტოქსიკური ნივთიერებების ხუთი ტიპი: ქიმიური, ბიოლოგიური, ფიზიკური, More…
წყლის უნარი წყლის ორგანიზმების ცხოველმოქმედების პროცესში გამოიწვიოს დარღვევები მასში მავნე ნივთიერებების არსებობის გამო. წყლის ტოქსიკურობის დადგენა შესაძლებელია ქიმიური და More…
(ძველი. ბერძნული. τοξικόν - შხამი) - ბაქტერიული, მცენარეული ან ცხოველური წარმოშობის ნაერთები (ხშირად ცილოვანი ხასიათის), რომლებსაც ცხოველის ან ადამიანის ორგანიზმში შეყვანისას შეუძლია More…
(ლათინური. trans - გადაღმა და spirare - სუნთქვა) - წყლის აორთქლება მცენარეთა მიერ. მცენარე წყალს ძირითადად ფოთლებიდან აორთქლებს. წყლის ორთქლი მეზოფილის უჯრედებიდან ატმოსფეროში გამოიყოფა More…
გარემოს დაბინძურება, რომელიც მოიცავს რამდენიმე ქვეყნის ან მთელ კონტინენტთა ტერიტორიას და წარმოიქმნება დამაბინძურებლების ტრანსსასაზღვრო (ერთი ქვეყნიდან მეორეში) გადატანის შედეგად. More…
საზღვარი ტროპოსფეროსა და სტრატოსფეროს შორის, რომელიც ჩვეულებრივ ხასიათდება გრადიენტის მკვეთრი ცვლილებით; ცვლილება ხდება ატმოსფეროს სტაბილურობის გაზრდის მიმართულებით ქვემოდან ტროპოპაუზის More…
(ძველი. ბერძნული. τροφή (trophē) - საკვები), - კვების პროცესში ურთიერთდაკავშირებული ორგანიზმების სისტემა (კონსუმენტების, პროდუცენტების და რედუცენტების), რომლებიც თანმიმდევრულად More…