1. ცოცხალი ორგანიზმების ევოლუციურად ჩამოყალიბებული უნარი - აანაზღაუროს ბუნებრივი სიკვდილიანობით გამოწვეული დანაკარგი გამრავლების გზით; ინდივიდის მიერ ახალი თაობის წარმოქმნის სიჩქარე. 2. More…
ევოლუციის მიმართულება. რომლის დროსაც ცვალებადობას თან სდევს სახეობის აყვავება. მისი რიცხოვნობის ზრდა. არეალის გაფართოება. ქვესახეობათა წარმოქმნა. ბ.პ-ის 4 გზაა ცნობილი: არაომორფოზი, More…
სხვადასხვა დონის ეკოლოგიურ - ბიოლოგიურ სისტემებში სინთეზის, ტრანსფორმაციის, შთანთქმისა და ენერგიის მოძრაობის პროცესების ერთობლიობა (ცალკეული ორგანიზმებით დაწყებული და ეკოსისტემებით More…
ბიოლოგიური პროგრესის საწინააღმდეგო პროცესი, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ინდივიდთა რიცხოვნობისა და არეალის შემცირება, დაქვემდებარებულ სისტემატიკურ ერთეულთა რიცხვის შემცირება. ბ.რ. თანდათან More…
ორგანიზმებში მიმდინარე პროცესების თანაბარი, პერიოდული მორიგეობა. ბ.რ., რომლის პერიოდი დაახლოებით 24 საათს უდრის ცირკადულის ანუ დღე-ღამურის სახელს ატარებს. ბ.რ. მიუთითებს მოვლენების More…
ფიზიოლოგიური მექანიზმები, რომლებიც საშუალებას აძლევს ორგანიზმს ციკლიურად შეცვალოს თავისი მდგომარეობა. დაფუძნებულია დროის „გაზომვაზე“ ცხოველებში. ასეთი უნარი დაკავშირებულია პირობითი More…
(lumen – სინათლე) სხვადასხვა ორგანიზმების ნათება (ბაქტერიების, სოკოების, უმარტივესების, მედუზების, ჭიების, მოლუსკების, კიბოსნაირების, მწერების, თევზების და ა.შ. ცალკეული წარმომადგენლები). More…
(massa - ნაჭერი) სხვადასხვა ორგანიზმების ცოცხალი ნივთიერების რაოდენობა, გამოსახული მასის ან ენერგიის ერთეულებში რაიმე ფართობის ან მოცულობის ერთეულზე. უფრო ზუსტია ბ-ის გამოხატვა ენერგეტიკულ More…
(ბიო + metreo – ვზომავ) ვარიაციული სტატისტიკის განყოფილება, რომლის მეთოდების გამოყენებით ხდება დაკვირვებათა და ექსპერიმენტთა მონაცემების მათემატიკური დამუშავება ბიოლოგიაში. შედეგების More…
(ბიო + mechane - ხელსაწყო) ფიზიოლოგიის განაკვეთი, რომელიც შეისწავლის ცხოველთა მამოძრავებელი აპარატის აგებულებას და მოქმედებას. =ელიავა, ი., მოკლე ზოოლოგიური ლექსიკონი / [რედ.: რ. More…
(oma – დაბოლოება, რომელიც აღნიშნავს ერთობლიობას) მცენარეთა და ცხოველთა სახეობების მთელი ბიოტის ერთობლიობა, რომლითაც მოცემული ტერიტორიაა დასახლებული. ტერმინი ბ-მი გავრცელებულია დასავლეთის More…
(ბიო... + (ელექტრო) ნიკა - electron - ქარვა) მეცნიერება, რომელიც კომპლექსურად შეისწავლის ცოცხალი სისტემების მოქმედების პრინციპებსა და კანონზომიერებას შემდგომი მოდელირებისა და ტექნიკაში More…
(bi – ორი + polus – დედამიწის და ცის ღერძი) გახლეჩილი არეალის ტიპი. რომლის დროსაც ესა თუ ის სახეობა ბინადრობს ჩრდილო და სამხრეთი ნახევარსფეროების ზომიერ განედებში. მაგრამ არ გეხედება More…
(ბიო... + spelaion მღვიმე + logos - სწავლება) მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის მღვიმეების ცოცხალ ორგანიზმებს. =ელიავა, ი., მოკლე ზოოლოგიური ლექსიკონი / [რედ.: რ. ჟორდანია, ი. ქორქია] / More…
(Stratum - შრე + გრაფია) სტრატიგრაფიის განყოფილება, რომელიც შეისწავლის დანალექ ქანებში ნამარხი ორგანიზმების ნაშთების განაწილებას, დანალექი ქანების შეფარდებითი ასაკის დადგენის მიზნით. More…
(ბიო... + stroma – საფენი) თანამედროვე მარჯნის რიფი. =ელიავა, ი., მოკლე ზოოლოგიური ლექსიკონი / [რედ.: რ. ჟორდანია, ი. ქორქია] / საგამომცემლო, თბ.: ჯისიაი, 2001წ.
(dom... + sphaira – სფერო) დედამიწის ბიოგეოცენოტური საფარი, დედამიწის გარსი, რომლის შედგენილობა, ენერგეტიკა და ორგანიზაცია გაპირობებულია მათი ბიოტური და აბიოტური კომპონენტებით. სიცოცხლის More…
(biota – სიცოცხლე) მცენარეთა და ცხოველთა ისტორიულად ჩამოყალიბებული ერთობლიობა, დამახასიათებელი რომელიმე ტერიტორიისათვის. ახლოა ბიოცენოზთან. ტერმინი გამოიყენება უფრო დიდი ტერიტორიებისათვის, More…
(ბიო... + techne – ხელოვნება) ბუნებრივ პირობებში გარეული სასარგებლო ცხოველების მოშენებისა და გამრავლების ღონისძიებათა სისტემა. გულისხმობს სამონადირო მეურნეობებში სასარგებლო სარეწაო More…