| Search query: ღმრთებრივი Found in dictionaries: 39 ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი (39) - ერთობა-ჲ (უმარტივეს-ი)
- (ἁπλῶς ἕν) =უპირატესი [ღმრთეებრი] უმარტივეს კეთილობა [არს] და უმარტივეს ერთობა (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.5-6; D. §133); – ἁφ’ ἑνός – [ყოველი ღმრთებრივი] განმრავლდების უკუე სამარადისოდ…
- თან(ა)-ტომ-ი
- (συγγενής) =შემოქმედი... ურთიერთას შეახებს განთჳსებულთა ბუნებათა, რაჲთა ერთ-ყოს და თანატომ ყოველი აგებული (ნემეს., პეტრ. 8.2-4); ერთისა და კეთილობისა თანტომ და თანბუნება ღმრთებრივი რიცხჳ…
- თან-ბუნება-ჲ
- (ὁμοφυής) =ერთისა და კეთილობისა თანტომ და თანბუნება [არს] ღმრთებრივი რიცხჳ (პრ.კავშ., პეტრ., 114, 70.8-9) =ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის…
- კმა-მყოფ-ი
- (αὐταρκέστατος) თვითკმარი, თვითმყოფი =ყოველი ღმრთებრივი უფროჲს ხოლო უმარტივესი არს პირველი და ზესთმდებარე, და ამისთჳს კმამყოფი თჳს შორის (პრ., კავშ., პეტრ., 127; 78.15-16) See also:…
- მთავარ(ნ)ი (სირაჲსა)
- (σειράς ἡγεμών ὁ) არსის სტრუქტურის რიგის, მწკრივის, სერიის („სირას“) თავში მდგომი, რომელიც თავის გვარს (იდეა-ფორმას) აძლევს, თავის გვარში აქცევს მთელ რიგს =[ყოველი ღმრთებრივი] განმრავლდების…
- მოქცევ-ი
- (περίοδος ἡ) დროის წრებრუნვა =რაჲზომთამე განჩენილთა ჟამის მოქცევთა-შინა (ნემეს., პეტრ., 47, 5-6); წრებრუნვა, მოქცევა, უკუქცევა (დასაბამთან, ერთთან მიბრუნება), პერიოდი, არსის წარმოების…
- ნაწილებით-ი
- (μερικόν; ნეოპლატ.) ცალკეული, კერძო, ნაწილებისაგან შემდგარი =ყოველი ნაწილებითი ეზიარების ზესთმდებარეობითისა წესისა მხოლოსა ანუ თჳსისა ყოვლობისა მიერ, ანუ მის-შორისისა ნაწილებითისა მიერ და…
- პირველ-მექმ-ი (მიზეზი)
- (πρωτοουργός) = ნეოპლატ. – [ყოველი ღმრთებრივი] დაიცავს იგივეობასა მოქცევთა შორის მსგავსებისა მიერ წარმოვლილთაჲსა თითოეულისა სირაჲსა მთავართა მიმართ და პირველმექმთა მიზეზთაჲსა (პრ.,…
- სამარადისოდ
- (ἀεί) =იგინი [ღმრთებრივნი ერთნი] წარმოუდგებიან არა მაშინ-ოდენ წარმომდგომნი და არცა პირველ არ-მყოფნი, არამედ სამარადისოდ მასვეობასა მქონებელნი (პრ., კავშ., პეტრ., 141; 86.4-6 D.§140); –…
- სიმრავლე
- (πλῆθος τό) რაოდენობის ერთ-ერთი სახე; სიმრავლე; მრავალგვარობა, მრავალფეროვნება =სამთა და ოთხთა ზედაობაჲ სიმრავლესა დაჰნიშნავს (თტე., ამოს., გელ., 1.3, S 417, 101r); რაოდენისაჲ რომელიმე…
- უდასაბამიერეს-ი
- (ἀρχηγκός) =ესრეთ უკუე მარად დღე ჭეშმარიტებისათჳს მოსწყდებიან ჩუენისა ამის ღმრთივ განბრძნობილობისა უდასაბამიერესნი და უძუელესნი წინამძღუარნი (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 7.4); – ἀρχικώτατος –…
- უსაყოველთაო-ჲ
- (ὁλικώτερος) =ყოველი ღმრთებრივი უსაყოველთაო და უდასაბამიერეს არს, რომელი მახლობელ იყოს ერთისა, ხოლო ნაწილებითი – უშორიელეს (პრ., კავშ., პეტრ., 126; 78.2-3) =…
- უცნაურ არს
- (ἄγνωστος) =თჳთ თჳს-შორის უცნაურ არს ყოველი ღმრთებრივი რიცხჳ, ვითარ მის ერთისა ზესთმდებარისა თანმიბუნებებული; ხოლო მათთა მზიარებელთა შემდგომთაგან უცნაურთა თჳთებათა მათთა ცნობაჲ შეემთხუევის…
- უცნაურ-ი
- (ἀγνωσία ἡ) უცნობი, შეუცნობელი =შეერთებით უკუე და საზოგადო არს ერთ-მთავრობისა სამებისა… ზეშთა ერთ-მთავრობისა ერთობაჲ, უთქუმელი, მრავალ-ჴმოვანობაჲ, უცნაური, ყოვლად საცნაურებაჲ (არეოპ.,…
- ღმრთეებაჲ
- I. ღვთაება, ღმერთი – Θεότης ἡ – ღმრთეებაჲ კაც იქმნა, ანუ განჴორციელდა, ანუ განკაცნა, არასადა გუასმიეს (დამასკ., გარდ., 174, არს.); ერთი უფალი, მხოლოჲ მხოლოჲსაგან, ღმერთი ღმრთისაგან, სახე…
- ღმრთივ-ი
- (θεῖον τὸ) =ღმრთივი კეთილთა მიერ თჳს-მიერთა აღავსებს თჳს-შორის თითოეულთა და არს ზესთსრულ (პრ., კავშ., პეტრ., 132; 81.11-12); See also: ღმრთებრი, ღმრთებრივი = ძველქართულ-ძველბერძნული…
- ცნობა
- (γιγνώσκω) ცოდნა, შემეცნება =და მათ ვერ ცნეს გულისსიტყუაჲ უფლისაჲ და ვერ გულისჴმაჲ-ყვეს (συνῆκαν) განზრახვაჲ მისი (თტე., მიქ., გელ., 4.11-12, K 1, 401r); ამისიცა ძიებაჲ საჴმარ არს,…
- ძალ-ი
- (δύναμις ἡ) =1. პოტენცია, უნარი, შესაძლებლობა – δύναμις ἡ – [არისტოტელი] არსებასა სამად იტყჳს: პირველად იტყჳს ნივთსა წინამდებარესა, რომელი თავით თჳსით არა არს, ხოლო აქუს ძალი შექმნისა…
- წეს-ი ანგელოზებრივ-ი
- (წესი ღმრთებრივი // ღმრთებრივთაჲ, წესი ღმრთებრივთა რიცხუთაჲ) (ἀγγελικὴ τάξις ἡ) ანგელოზთა რიგი, დასი =ზეშთასოფლისასა შემკულებასა მათსა, წესად ანგელოზებრივად თჳსაგან მას სახელ-სდებენ …
|
to main page 
top of page