ადამიანთა ხელოვნური გარემოცვა, რომელიც ძირითადად შედგება საინჟინრო ნაგებობებისა და სამეურნეო ინფრასტრუქტურისაგან, ხოლო ბუნებრივი კომპონენტები (ჰაერი, ბუნებრივი განათება, თერმული და დატენიანების პირობები) ნაწილობრივ (ცალხმრივ) „შემავსებელის“ როლს ასრულებენ.
Source: გარემოს პრობლემების ტერმინოლოგიური ცნობარი-ლექსიკონი (პროცესები, ცნებები, განმარტებები). ავტორი - მელორ ალფენიძე; რედაქტორები: ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ზაურ ლომთათიძე, გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ზურაბ სეფერთელაძე; რეცენზენტები: გეოგრაფიის აკადემიური დოქტორი, პროფესორი მერაბ გონგაძე ბიოლოგიის აკადემიური დოქტორი, პროფესორი ილია გოროზია. სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, გეოგრაფიის პროგრამული მიმართულება; თბილისი, 2011.