მარათონული რბენა

1. სირბილი 42 კმ და195 მ-ზე. მძლეოსნობის ერთ-ერთი ყველაზე ურთულესი სახე. ძველი საბერძნეთის დასახლება მარათონის სახელის მიხედვით, საიდანაც სირბილით მივიდა მახარობელი ათენში (საუკეთესო მეომარი და მორბენალი ფედინიკსა) და მიიტანა სპარსელებზე გამარჯვების ამბავი (490 წ. პველი წელთაღრიცხვით). მარათონიდან ათენამდე დაფარულ მანძილს მ. დისტანცია ეწოდა. ოლიმპიური თამაშების აღორძირნების შემდეგ ფრანგმა ფილოლოგმა მ. ბრეალმა მიმართა პიერ დე კუბერტენს (თამაშების აღდგენის ინიციატორი ფრანგი პედაგოგი, სპორტსმენი, პროფესორი) წინადადებით, რომ ოლიმპიური თამაშობების პროგრამაში შეტანილი ყოფილიყო ძვ. ბერძენი მორბენალის ხსოვნის აღსანიშნავად– მ. სირბილი, წინადადება მიღებულ იქნა და 1896 წ. ათენში 1 ოლიმპიურ თამაშებზე 25 მარათონელმა (აქედან 21 ბერძენი) აიღო სტარტი. დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა ბერძენმა მორბენალმა სპიროს ლუისმა. 1920 წ-იდან აღიარებულია ერთიანი დისტანცია 42 კმ და 195 მ. მანამდე კი მ. დისტანცია მერყეობდა 40-დან 43კმ-მდე.
2. მსოფლიოში შეუჩერებელი გადარბენის რეკორდი 1977 წ. დასაწყისში ახალხელანდიელმა სტაიერმა – მაქს ტელეფორდმა დაამყარა. 300 კილომეტრი მან 31 საათსა და 33 წუთში გაირბინა, მანვე სპორტის ისტორიაში გაუგონარი გამძლეობისა და გამბედაობის უნარი გამოავლინა, სამთვენახევარში დაფარა 8.334 კმ.
   Source: ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის მცირე განმარტებითი ლექსიკონი/როინ ტაგანაშვილი ; რედ.: ოთარ ჭურღულია, ნუგზარ მუზაშვილი ; ივ. ჯავახიშვილის სახ. თბილ. სახელმწ. უნ-ტის სოხუმის ფილიალი.თბილისი. : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1997