დედოფლისწყაროს (ყოფ. წითელწყარო) მუნიციპალიტეტი

მდებარეობს აღმ. საქ-ს უკიდურეს ნაწილში. უჭირავს კახეთის ტერიტორიის 22% (2 532 ჰა). მოქცეულია მდ. ალაზნისა და ივრის კალაპოტებს შორის ამაღლებულ ზეგანზე. აღმ-დან და სამხრ-დან ესაზღვრება აზერბაიჯანი, დას-დან და ჩრდ-დან სიღნაღის მუნიც-ს.

დედოფლისწყაროს მუნიც-ში შედის გომბორის ქედის სამხ.- აღმ დაბოლოება და ალაზნის ვაკის უკიდურესი სამხ.- აღმ. მონაკვეთი სოფ. სამთაწყაროსა და მდ. აგრიჩაის შესართავს შორის. დ-ის მუნიც-ის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი კი ივრის (გარეკახეთის) ზეგანს უჭირავს (ივრის ზეგანი უკიდურეს სამხ.-აღმ. ნაწილი გადადის ელდრის დაბლობში, რომელიც აზერბაიჯანის ნახევარუდაბნოთა უშუალო გაგრძელებაა). მუნიც-ის უმაღლესი წერტილია მთა ნიკორციხე.

ისტორია: ახლანდელი დედოფლისწაროს მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1917 წ-მდე შედიოდა სიღნაღის მაზრაში, 1928 წლიდან -კახეთის მაზრაში, 1929 წლიდან კახეთის ოლქშია, 1930-1937 წლებში სიღნალის რ-ნშია, 1938 წლიდან ჩამოყალიბდა ცალკე რაიონად, 1963-1964 წლებში ისევ სილნალღის რაიონს შეუერთეს, 1965 წლიდან კვლავ გამოეყო ცალკე ერთეულად. 1991 წ, წითელწყაროს დაერქვა დედოფლისწყარო.

მუნიციპალიტეტში 16 დასახლებული პუნქტია – 1 ქალაქი (დედოფლისწყარო) და 15 სოფელი: არბოშიკი, არხილოსკალო, გამარჯვება, ზემომაჩხაანი, ზემოქედი, თავწყარო, მირზაანი, ოზაანი, საბათლო, სამთაწყარო, სამრეკლო, ფიროსმანი, ქვემოქედი, ჭოეთი, ხორნაბუჯი და პატარა შირაქი (სეზონური დასახლება შირაქში. მოსახლეობის 80% სოფლად ცხოვრობს. მუნიც-ის დასავლეთ ნაწილს კვეთს მდ. იორი. ტერიტორია უმეტესად დასერილია მოკლე და პერიოდული მდინარეებით, რომლებიც ვერ აღწევენ იორამდე და ალაზნამდე. ესენია: ველიჯვარი, ლეკისწყალი, ლორისწყლისხევი, ყუმურისხევი და სხვა. მუნიციპალიტეტი მდიდარია კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლებით. მუნიც-ის ტერიტორიაზე არის ნავთობის (მირზაანი, შირაქი) და კირქვის (არწივის ხეობა) საბადოები.

აქ სახლობენ გვარები: აბალოიძე, აბაშიძე, აბულაშვილი, აბულაძე, ადამია, ავსაჯანაშვილი, ათანელიშვილი, ალადაშვილი, ალავერდაშვილი, ალბუთიშვილი, ალუღიშვილი, აფციაური, ბაბალაშვილი, ბადალაშვილი, ბაიდოშვილი, ბაკაშვილი, ბალხაშვილი, ბარამაშვილი, ბარბაქაძე, ბარნაბიშვილი, ბასილაშვილი, ბატიაშვილი, ბაღაშვილი, ბაჩანაძე, ბაცაციშვილი, ბაძგარაძე, ბეგაიშვილი, ბეგიაშვილი, ბეიტრიშვილი, ბეკოშვილი, ბენაშვილი, ბეჟანიშვილი, ბეჟაშვილი, ბერიაშვილი, ბერიანი– ძე, ბერიკელაშვილი, ბერძენიშვილი, ბექაური, ბექიშვილი, ბზუკაშვილი, ბიგაშვილი, ბიკაშვილი, ბიღიაშვილი, ბიძინაშვილი, ბოძოხიძე, ბოდაველი, ბოდაშვილი, ბორაშვილი, ბოსტაშვილი, ბოსტოღაშვილი, ბოტკოველი, ბოჭორიშვილი, ბრეგვაძე, ბრეკვაშვილი, ბროძელი, ბუბუნაური, ბულაშვილი, ბულღაშვილი, ბუნტური, ბურდულაძე, გავაშელიძე, გარსენიშვილი, გველუკაშვილი, გიგაური, გიგოლაშვილი, გივიშვილი, გიგიბერიძე, გო– გილაშვილი, გოგიშვილი, გოგოჭური, გოგულაშვილი, გოდერძიშვილი, გოზალიშვილი, გომელაური, გონაშვილი, გორასპაშვილი, გორაშვილი, გოჩიტაშვილი, გულიაშვილი, გურამიშვილი, გურგენიძე, გუჯაბიძე, დავარაშვილი, დავითაშვილი, დავითიანი, დათუკიშვილი, დანელია, დარჩიაშვილი. დევრისაშვილი, დეისაძე, დემეტრაშვილი, დიასამიძე, დიდებაშვილი, დოლაშვილი, დოლიძე, დუღაშვილი, ელიზბარაშვილი, ელიოზიშვილი, ელოშვილი, ვახტანგიშვილი, ზანდასტარიშვილი, ზარიძე, ზასიაშვილი, ზედგენიძე, ზედელაშვილი, ზირაქიშვილი, ზუბადალაშვილი, ზუბიაშვილი, ზურაშვილი, ზურიკაშვილი, თამაზაშვილი, თამარაშვილი, თანდილაშვილი, თარალაშვილი, თარაშვილი, თეგაშვილი, თევდორაშვილი, თეთვაძე, თეთრაული, თეთრაძე, თითილოკაშვილი, თინიკაშვილი, თურქესტანიშვილი, იაკობიშვილი, იაშვილი, იმერლიშვილი, ინასარიძე, ინაშვილი, კადარაშვილი, კაკალაშვილი, კასრაშვილი, კახეთელიძე, კევლიშვილი, კვარაცხელია, კვაჭანტირაძე, კვესაძე, კვიწინაძე, კიკვაძე, კიკილაშვილი, კიკნაძე, კიცკაიძე, კობაიძე, კომახიძე, კოკილაშვილი, კორახაშვილი, კოტაშვილი, კოჭლამაზაშვილი, კოხტაშვილი, ლათიბაშვილი, ლამაზიშვილი, ლაპიაშვილი, ლაშქარაშვილი, ლეგაშვილი, ლეკიაშვილი, ლობჟანიძე, ლოლაშვილი, ლომაშვილი, ლომიძე, ლორთქიფანიძე, ლომსაძე, მაზანაშვილი, მაზიაშვილი, მათეშვილი, მათიაშვილი, მაისაშვილი, მაისურაშვილი, მაისურაძე, მანაგაძე, მანგოშვილი, მარტიაშვილი, მარტყოფლიშვილი, მაჩაბლიშვილი, მაჭარაშვილი, მაძღარაშვილი, მახარაშვილი, მახოშვილი, მგელიაშვილი, მელაშვილი, მენთესაშვილი, მენთეშაშვილი, მეჭურჭლიშვილი, მეხრიშვილი, მოლაშვილი, მოსეშვილი, მოსულიშვილი, მულიგინაშვილი, მუშტაშვილი, მჭედლიშვილი, ნადირაშვილი, ნავროზაშვილი, ნათელიძე, ნათიძე, ნამგალაური, ნანდოშვილი, ნანობაშვილი, ნარეკლიძე, ნარიმანიძე, ნაროზაშვილი, ნასრაშვილი, ნასყიდაშვილი, ნატროშვილი, ნაცვლიშვი- ლი, ნიკვაშვილი, ნიკუაშვილი, ნიკოლაშვილი, ობოლაშვილი, ობგაიძე, ოზაშვილი, ოზბუთეშვილი, ოთარაშვილი, ონანოვი, ოჩიარი, პავლიაშვილი, პაპაშვილი, პაპოაშვილი, პაპუაშვილი, პატატაშვილი, პატაშური, პოლიკაშვილი, პოპიაშვილი, პეტრიაშვილი, რამაზანიშვილი, რობიტაშვილი, საბიაშვილი, სამადაშვილი, სანაკაშვილი, სარალიძე, სეფიაშვილი, სეხნიაშვილი, სიმონიშვილი, სიმონიძე, სინჯიაშვილი, სუარიშვილი, სულაშვილი, სულხანიშვილი, სუხიტაშვილი, ტალიაშვილი, ტარუაშვილი, ტატუნაშვილი, ტეტელოშვილი, ტიგინაშვილი, ტოკლიშვილი, ტუსაშვილი, ტუხაშვილი, უზუნაშვილი, უთრუთაშვილი, უთურგაული, ფავლენიშვილი, ფაშალიშვილი, ფილიშვილი, ფიროსმანიშვილი, ფიცხელაური, ფოლადაშვილი, ფოცხვერაშვილი, ფროდონიშვილი, ფხოველიშვილი, ქადაგიშვილი, ქადაგიძე, ქავთარაძე, ქანთარია, ქართველიშვილი, ქევხიშვილი, ქემაშვილი, ქენქაძე, ქერელაშვილი, ქვრივიშვილი, ქიზიყურაშვილი, ქისტაური, ქიტიაშვილი, ქოქიაშვილი, ქურციკიძე, ქუსიკაშვილი, ქუფარაშვილი, ქშუტაშვილი, ღარიბაშვილი, ღვედაშვილი, ღვინიაშვილი, ღორაშვილი, ღუდუშაური, ყაბანაშვილი, ყავრულიშვილი, ყამარაული, ყანდაშვილი, ყანჩაშვილი, ყარაგოზაშვილი, ყატაშვილი, ყაჭაშვილი, ყაჭეიშვილი, ყველაშვილი, ყოჩიაშვილი, ყუშიტაშვილი, შაბიაშვილი, შაიშმელაშვილი, შანშაშვილი, შანშიაშვილი, შარმაზანაშვილი, შეითნიშვილი, შიუკაშვილი, შოშიაშვილი, ჩალაბაშვილი, ჩალახეხაშვილი, ჩაფიაშვილი, ჩემია, ჩეპელოვი, ჩერქეზიშვილი, ჩილამბარაშვილი, ჩიტიშვილი, ჩიქოვანი, ჩოქური, ჩუთლაშვილი, ჩხაიძე, ცაბაურაშვილი, ცაბუტაშვილი, ცათიშვილი, ცალუღელაშვილი, ცარუკიანი, ცისკარაული, ცორიკიშვილი, ცხვარაძე, ძირკველაშვილი, ძმანაშვილი, ძნელაშვილი, წიკლაური, წიკლაშვილი, წოწკოლაური, ჭანიშვილი, ჭაბაშვილი, ჭანიშვილი, ჭაჭიაშვილი, ჭაილაშვილი, ჭიკაიძე, ჭინჭარაული, ჭიღიტაშვილი, ჭიჭიაშვილი, ჭიჭინაძე, ჭრელაშვილი, ჭუაძე, ჭუჭულაშვილი, ხანდროშვილი, ხარაშვილი, ხარჩილაძე, ხატიაშვილი, ხაჭაშნელი, ხელაშვილი, ხიზანიშვილი, ხითარაშვილი, ხირხელი, ხიხარაძე, ხმიადაშვილი, ხომიზური, ხოსროშვილი, ხულელიძე, ხუმარაშვილი, ხუნაშვილი, ხუციშვილი, ხუხიაშვილი, ჯაბანაშვილი, ჯაგაშვილი, ჯავახიშვილი, ჯალიაშვილი, ჯამასპიშვილი, ჯანაშვილი, ჯანიაშვილი, ჯანიკაშვილი, ჯანყარაშვილი, ჯებირაშვილი, ჯეთერიშვილი, ჯიბღაშვილი, ჯინაშვილი, ჯიყაშვილი, ჯორკოშვილი...