(ქც 4: 418,8). იხსენიება შემდეგ წერილობით წყაროებში: ვახუშტი ბაგრატიონის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (ქც 4: 326,26; 418,8), ბერი ეგნატაშვილის „ახალი ქართლის ცხოვრება“ (ქც 2: 379,15, 536,2), XVII-XVIII სს-ის ისტორიული საბუთები (მასალანი საქ. სტატ. 1907: 112, 114, 120; საქ. სიძ. 1909: 305; 1920: 427, 431), იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის აღწერა“ (ბაგრატიონი 1986: 50).
მდებარეობს თეთრიწყაროს მუნიც-ში, ალგეთის ხეობაში, საღირაშენის ხევის მარცხენა ნაპირზე, თანამედროვე სოფ. საღირაშენის მიმდებარე ტერიტორიაზე.
XVII-XVIII სს-ში სოფ. საღირაშენი ბარათაშვილების სამფლობელოში შედიოდა (ლორთქიფანიძე 1935: 345).
საღირაშენი არქეოლოგიურად შეუსწავლელია.
1948-1950 წწ. ისტორიის ინსტიტუტის ქვემო ქართლის ისტორიულ-არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღ. ნ.ბერძენიშვილი) დაზვერა სოფ. საღირაშენის მიმდებარე ტერიტორია. სოფლის ჩრდილოეთით 3 კმ-ის დაშორებით აღმოჩნდა ნასოფლარი. სოფელში იდგა სამი ეკლესია (ციციშვილი 1980: 10, 11).
- ბიბლიოგრაფია: ბაგრატიონი 1986: 50; ლორთქიფანიძე 1935: 345; საქ. სიძ. 1909: 305; 1920: 427, 431; მასალანი საქ. სტატ. 1907: 112, 114, 120; ქც 2: 379,15, 536,2; ქც 4: 326,26; 418,8; ციციშვილი 1980: 8-14.
Source: „ქართლის ცხოვრების ტოპოარქეოლოგიური ლექსიკონი“, გ. გამყრელიძე, დ. მინდორაშვილი, ზ. ბრაგვაძე, მ. კვაჭაძე და სხვ. (740გვ.), რედ. და პროექტის ხელმძღვ. გელა გამყრელიძე. საქ. ეროვნ. მუზეუმი, არქეოლ. ცენტრი. – I-ლი გამოცემა. – თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2013. – 739 გვ.