საღვთო დასაბამი
- ერთობითა უფლებისაჲთა ერთსა ღმერთმთავრობითისა სამებისა არსებასა და მეუფებასა შემამეცნებენ (დამასკ., გარდ., 171, არს.);
- ღმერთმთავრობითი ჴელოვნება – θεαρχικὴ ἐπιστήμη ἡ – განწმედა არს და განათლება და სრულება თჳთ ღმერთმთავრობითისა მის ჴელოვნებისა იგი მიმღებელობაჲ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 7.3); ღმერთმთავრობითსა მას ჴელოვნებასა და მეცნიერებასა ჯეროვნებით მიმღებელ ქმნულ არს (არეოპ., ზეც., ეფრ., 7.4);
- ღმერთმთავრობითი ცნობა – θεαρχικὴ γνῶσις ἡ – მათი ღმერთმთავრობითთაგან ცნობათა და უცნაურებისა, რომელთაჲ არღა ჰქონებოდა ჴელოვნებაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.III.6);
- ღმერთმთავრობითი გონება – θεαρχικώτατος νοῦς – და თჳთ იესუცა, ღმერთმთავრობითი იგი გონებაჲ და ზეშთაარსებისა ყოვლისავე მღდელთ-მთავრობისა სიწმიდისა და ღმერთ-მოქმედებისა დასაბამი და არსებაჲ და ღმერთ-მთავრობითი ძალი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.1);
- ღმერთმთავრობითი გამობრწყინვებაჲ – τῆς θεαρχίας ἔλλαμψις ἡ – არავინ არს სხუაჲ უღმრთისმხილველესი და პირველთა მათ ღმერთმთავრობითთა გამობრწყინვებათა უსაშუვლოდ უმახლობელესი (არეოპ., ზეც., ეფრ., 6.2); რამეთუ პირველ მათდა (ზეცისა არსებათა) მიმართ მიიწევის ღმერთმთავრობითი გამობრწყინვებაჲ და მათ მიერ ჩუენდა მომართ წიაღ-მოვალს ზეშთა ჩუენისა იგი საჩინოებაჲ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 4.2); ზეცისათა მათ გონებათა მღდელთ-მთავრობაჲ... განწმდების და განათლდების და სრულ იქმნების მითვე ზემოთქუმულითა სახითა ღმერთმთავრობითთაგან გამობრწყინვებათა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 8.1);
- ღმერთმთავრობითი განწმედა – θεαρχικὴ ἀφιέρωσις ἡ – ღმერთმთავრობითი იგი განწმედაჲ საღმრთოთა გონებათაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 4.III.12);
- ღმერთმთავრობითი კაცთმოყუარებაჲ – θεαρχικὴ φιλανθρωπία ἡ – ესრეთ რაჲ სამღდელოდ იგალობოს ღმერთმთავრობითი კაცთ-მოყუარებაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.8);
- ღმერთმთავრობითი მესაიდუმლოებაჲ – θεαρχικὴ κρυφιότης ἡ – დაღაცათუ ღმერთმთავრობითი იგი მესაიდუმლოებაჲ – უზეშთაეს ყოველთა არსებათა ზეშთაამაღლებული და ზეშთადამყარებული (არეოპ., ზეც., ეფრ., 12.3);
- ღმერთმთავრობითი მობერვა – ἱεραρχικὴ ἐπίπνοια ἡ – ესენი ჩუენცა ვთქუნეთ... ღმერთმთავრობითისა მის მობერვისა შემწედ მოწოდებითა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.11);
- ღმერთმთავრობითი მოქმედება – θεαρχικὴ ἐνέργεια ἡ – ყოვლისავე ღმერთმთავრობითისა მოქმედებისაჲ უპირველესთა მათ არსებათა მიერ გამობრწყინვებაჲ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 13.4); და მრავალნი, ვინ რაჲმე პოვნეს თჳსნი თჳთებანი ცეცხლისანი, ვითარცა გრძნობადთა მიერ სახე ყოფად ღმერთმთავრობითისა მოქმედებისა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 15.2); რამეთუ ამასცა ღმერთმთავრობითისა მოქმედებისა სახე და ხატი აქუს (არეოპ., ზეც., ეფრ., 15.6);
- ღმერთმთავრობითი ნათელი – θεαρχικὸν φῶς τό – ყოველთა მიმართ განმზადებულად მიმცემელ ვხედავთ ღმერთმთავრობითისა ნათლისა განუზომელსა და უშურველსა უფსკრულსა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 9.3);
- ღმერთმთავრობითი ნეტარება – θεαρχικώτατη μακαριότης ἡ – ესე უკუე ყოველთა მიერ კერძოჲ ღმერთმთავრობითი ნეტარებაჲ, სამობითი ერთობაჲ, ნამდჳლვე არსი ყოფითა ჩუენდა მიუწდომელითა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.3);
- ღმერთმთავრობითი ნიჭი – θεαρχικὸν δῶρον τό – რამეთუ…. სიტყუანი წერილთანი წილ უწოდენ ღმერთ-მთავრობითსა რასმე ნიჭსა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.III.5);
- ღმერთმთავრობითი საიდუმლო – θεαρχικὸν μυστήριον τό – რამეთუ ვინაჲთგან დასასრულ და თავ ყოვლისა არს ღმერთმთავრობითთა საიდუმლოთა ჩუენთა მიცემაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.I); და სხუათავე თანა სამღდელოთა კაცთა, რომელნი იყვნენ მუნ, ამბორს-უყოფს მას და ზიარ ჰყოფს ღმერთმთავრობითთა საიდუმლოთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.II); და კუალად მარიამის მიმართ, ვითარმედ მის შორის ყოფად არს ღმერთმთავრობითი საიდუმლოჲ უთქუმელისა ღმრთის საქმისაჲ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 4.4);
- ღმერთმთავრობითი საიდუმლოობა – θεαρχικὴ κρυφιότης ἡ – პირველად და მრავალწილად წარმომაჩინებელ და მომთხრობელ ღმერთმთავრობითსა საიდუმლოობასა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 4.2);
- ღმერთმთავრობითი სახიერება – θεαρχικὴ ἀγαθότης ἡ – ხოლო ღმერთ-მთავრობითისა სახიერებისა განუზომელმან კაცთ-მოყუარებამან არა უგულებელს-ყო თჳთშემოქმედი იგი წინაგანგებაჲ ჩუენი სახიერების შუენიერებით (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.11);
- ღმერთმთავრობითი სიტყუა – θεαρχικώτατος λόγος ὁ – რამეთუ ერთი და მარტივი და საიდუმლოჲ იესუჲსი ღმერთმთავრობითისა სიტყჳსა ჩუენდა მომართ განკაცებაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.12);
- ღმერთმთავრობითი სული – θεαρχικὸν πνεῦμα τό – საღმრთოთაგან საღმრთოთავე შეემშჭუალვის და მარადის ღმერთმთავრობითისა სულისა მიერ მიმოიცვალების (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.8); რამეთუ წმიდაჲ იგი ღმრთივ შობილებისა სრულება შეაერთებს სრულ-ქმნილთა მათ სულითა ღმერთმთავრობითითა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.III.8); ხოლო თჳთ მღდელთ-მთავარი ღმერთმთავრობითითა სულითა წმიდითა წმიდათა მიმართ სრულ-ქმნილთ დასაბამობათა ნეტარითა და საცნაურითა ხედვითა მღდელთ-მთავრობით აღიყვანების სიწმიდითა ღმრთის სახისა გუარისაჲთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.II);
- ღმერთმთავრობითი ქებისმეტყუელება – θεαρχικὴ ὑμνῳδία ἡ – არამედ ღმერთმთავრობითსა მასცა და მრავალ პატივის-საცემელსა ქების-მეტყუელებასა მესაიდუმლოე იქმნებოდა მის შორის დამსახველისა მისგან ხილვისა მის ანგელოზისა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 13.4);
- ღმერთმთავრობითი ძალი – θεαρχικὴ δύναμις ἡ – ღმერთმთავრობითი ძალი ყოველთავე ზედა მისლვით მიიწევის და ზოგად ყოველთაგან შეუცავად დაადგრების (არეოპ., ზეც., ეფრ., 13.3);
- ღმერთმთავრობითი ზიარება – θεαρχικὴ κοινωνία ἡ – ხოლო დასასრულსა ყოველთასა მღდელი ღმერთმთავრობითად ზიარებად მიუწოდს სრულ-ქმნილსა მას (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.III.5); ხოლო ჴორცთა – საღმრთოჲთა ხატებითა, ვითარ-იგი არს ცხებაჲ მიჰრონისაჲ და მიღებაჲ ღმერთმთავრობითისა ზიარებისა წმიდათა საიდუმლოთაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.III.9)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page