I. ფიზიკური ცა – οὐρανός ὁ – სამყაროჲ იგი, რომელსა ცად სახელ-ედვა, საზღვარი არს ხილულთა ამათ დაბადებულთაჲ (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., IV, 1); რომელმან ცაჲ და ქუჱყანაჲ და მათ შორისნი ყოველნი აღაგნა (სვიმ. მეტ., ბარბ. წამ., ანონ., H 1347, 135v); რაჲთა იყვნენ ესრეთ... [ქუეყანასა] ზედაჲთ ყოვლით კერძო, ვითარცა სამოსელი რაჲმე, ჰაერი; და გარემოჲს ჰაერისა ყოვლით-კერძო – ეთერი, ხოლო გარეგნით ყოველთასა გარემოჲს – ცაჲ (დამასკ., გარდ., არს., 83);
II. სულიერი ცა – ცათა სასუფეველი // სამეფო – βασιλεία τῶν οὐρανῶν – ჩუენმან გამოჩინებულმან იესუ განუღო კეთილმთნობსა ერსა სამეფოჲ ცათაჲ (თტე., ისუ. შესავალი, გელ., A 1108, 150r); კეთილმსახური ერი ყოვლადწმიდისა ნათლისღებისა მიერ სასუფეველსა ცათასა შევიდა (თტე., ისუ. 2, გელ., A 1108, 151v);
ცაჲ ცისაჲ // ცათაჲ – οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ // τῶν οὐρανῶν – არს უკუე ცა ცათა პირველი ცაჲ, რომელი-იგი არს ზედა-კერძო სამყაროჲსა (დამასკ., გარდ., 84, ეფრ.) // არს ვიდრემე ცაჲ ცისაჲ პირველი ცაჲ, ზენა-კერძოჲ სამყაროჲსაჲ (არს.)
to main page 
top of page