ცეცხლ-ი

I. ერთ-ერთი ოთხ ელემენტთაგანი – πῦρ τό – ცეცხლი ერთი არს ოთხთა ნივთთაგანი, სუბუქი და უზეაღმავალესი სხუათაჲ, მწუველობითი და განმანათლებელობითი, პირველსა დღესა დაბადებული შემოქმედისა მიერ (დამასკ., გარდ., არს., 86); არს უკუე უსუბუქესი და უზეაღმავალესი ნივთთაჲ ცეცხლი, რომლისასა მეყსეულად შემდგომად ცისა დაწესებასა იტყჳან და მას უწოდენ ეთერად (დამასკ., გარდ., არს., 82); ხოლო მდებარეთაგანნი რომელნიმე ბუნებით მდებარე არიან თჳსთა ადგილთა, ვითარ-იგი არიან ნივთნი: ქუეყანა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი და სხუანი ესევითარნი (დამასკ., დიალ., ეფრ., 40,2); იქნების აირისაგან წყალი და წყლისაგან – აირი და აირისაგან – ცეცხლი, ვითარმედ ერთი აქუს ქუემდებარე – ნივთი (ამონ., ტარიჭ., 81,38); ცეცხლი და წყალი წინააღმდგომ არიან ყოვლითურთ (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463 135v); [ძე] მამისაგან იშვა უვნებელად თჳნიერ დინებისა და წარდინებისა, ესე იგი არს შერევნისა, ვითარცა ნათელი – ცეცხლისაგან (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463 31v);