შემეცნების, შეცნობის, განსჯის ობიექტი
- სხუაჲ არს ცნობილი (γνωστός) და სხუაჲ არს გამოთქუმული (დამასკ., გარდ., ეფრ., 34); – ἐγνωσμένων – რამეთუ მეცნიერებაჲ (ἡ γνῶσις) შემაერთებელ არს მცნობელთა (τῶν ἐγνωσκότων) და ცნობილთა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 7.4); – γινωσκόμενον – ღმერთი ძნიად შესასაზღვრებელ არს არა ყოვლითურთ, არამედ კერძოობით ცნობილი (ანასტ. სინ., არს., II, 49-53); რომელმან იცნის თჳსნი და ცნობილ არს თჳსთაგან (ნაზიანზ., ჰომ., 19. IX ეფრ.) შდრ. მეცნიერ არს თჳსთაგან (ნაზიანზ. ჰომ. ეფთ.); – γνωριζόμενος – და მცენარენი იგი საგჳრგჳნოსნენი... არსებად მოვიდეს თჳსითა ხატოვნებითა ცნობილი თჳთოეული მათი (ბას., ექუს., გ. ათ., 56, 14-18); და ძე უკუე საკუთრებით არს მეორებაჲ გუამოვნებისაჲ იგივეობასა შინა ბუნებისა ანუ აღორძინებასა პირისა თანამონათესავისასა ანუ გზავნაჲ ბუნებისაჲ ერთნათესავობით ცნობილი (ანასტ. სინ., არს. II, 97-99); – φρόνιμος – რამეთუ არაუცნობო ცნობილ [არს] (მქს., პიროს., გელ. 29,29); – ἔμφρονος – უჴმს მას... ამას თანა ყოფაჲ მამაც, ცნობილ (ამონ., ტარიჭ., 101,40); – κρινόμενος (κρίνω) – რაჲსამემიმართთაგანნი რომელნიმე უკუე აღმატებითად ითქუმიან, ვითარ-იგი უფროჲსი უმცროჲსისა უფროჲსი. ხოლო რომელნიმე მცნობელობისაებრ (κρῖνον) და ცნობილისა, ვითარ-იგი მიწთომილობაჲ მისაწთომელისა მიწთომილობაჲ, რამეთუ მიწთომილობაჲ სცნობს (κρίνει) და განარჩევს მისაწთომელსა (დამასკ., დიალ., არს. 37,4);
- θεωρουμένος (θεωρέω) – ცხად-ჰყოფს... არცა ზოგადობასა გუამთასა, არამედ ზოგადსა ბუნებასა ერთსა გუამთანსა შინა ცნობილსა და აღსაარებულსა (დამასკ., გარდ., არს., 173); იგივე არს თქუმად ბუნებაჲ სიტყჳსაჲ და განუკუეთელისაშინაჲ ბუნებაჲ, რამეთუ არცა განუკუეთელისაშინაჲ ბუნებაჲ, რამეთუ არცა განუკუეთელსა, რომელ არს გუამი, საკუთრად და მარტოდ ცხად-ჰყოფს, არცა ზოგადობასა გუამთასა, არამედ ზოგადსა ბუნებასა ერთსა გუამთანსა შინა ცნობილსა და აღსაარებულსა (დამასკ., გარდ., არს., 173)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page