გამოხატულება
- სადა ხატოვნებაჲ ერთ იყოს, მუნ სადა არს უმსგავსოებაჲ? (ბას., ექუს., გ. ათ., 113, 35-36); არა შემდგომითი-შემდგომად ყოველთაჲვე წმიდათა სიტყუებისა შინა წერილთაჲ მოგჳჴსენებიეს ანგელოზებრთა ძალთა გინა მოქმედებათა ანუ ხატოვნებათაჲ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 15.9); – σχῆμα τό – განუმზადებელ იყო იგი ბუნებით და უმსგავსო თჳსსა შინა საზღვარსა და უვითარო და უცხო ყოვლისა მსგავსებისა და ხატოვნებისაგან (ბას., ექუს., გ. ათ., 16, 4-5); – σχηματισμός ὁ – მერმეცა თანად მცნობელთა და საცნაურთა ანგელოზთა ღმრთის სახენი შემკობილებანი თითო-სახითა ხატითა (μορφαῖς) დაიწერებიან და მრავალ სახითა და ცეცხლებრივითა ხატოვნებითა (არეოპ., ეპ., ეფრ., 9.2); – χαρακτήρ ὁ – და მცენარენი იგი საგჳრგჳნოსნენი, ...მყისსა არსებად მოვიდეს… განყოფილნი ურთიერთარს განთჳსებულითა და საჩინოჲთ განყოფითა, და თჳსითა ხატოვნებითა ცნობილი თჳთოეული მათი (ბას., ექუს., გ. ათ., 56, 14-18); – μορφή ἡ – სახე, ფორმა – წმიდათა მამათა... საზოგადოსა უკუე და მრავალთად სათქუმელსა არსებად და ბუნებად და ხატოვნებად უწოდეს (დამასკ., დიალ., არს. 13,4); ხატოვნებაჲ არს არსებითთა განყოფილებათაგან რეცა ხატოანქმნილი და სახედადებული არსებაჲ (დამასკ., დიალ., არს. 27,1); ხატოვნებაჲცა და სახე (ἔιδος) მასვე დაჰნიშნავენ ბუნებასა (დამასკ., დიალ., არს. 13,4); იგივედ იტყჳან არსებასა და ბუნებასა და ხატოვნებასა და სახოანსა სახესა (εἰδικώτατον εἴδος) (დამასკ., დიალ., არს. 27,2); რანი არიან საღმრთონი ხატოვნებანი (არეოპ., საიდ., ეფრ., 3); – μόρφωσις ἡ – და რაოდენნი რაჲ სხუანი არიან სახის-შემოღებითისა (συμβολικῆς) ღმრთისსახეებისა სიწმიდით მაზმნობელნი ხატოვნებანი (არეოპ., საიდ., ეფრ., 3); – ვითარ ზეცისათა მათ გონებათა ხატოვნებასა შინა თითოეული სახის-შემოღებაჲ (μορφώσεσιν) ფრიად ჯეროვნად წინა-მოიგონა ორ-კერძოვე (არეოპ., ზეც., ეფრ., 2.2); – μορφωτικῶς – არათუ სახეებითა წმიდათ-მაზმნობელთა ხატოვნებათაჲთა გამოისახვენ ღმერთ-მყოფელსა მსგავსებასა (ὁμοίωσιν) (არეოპ., ზეც., ეფრ., 7.2); – μορφωτικός – პირველ თქუმულნი იგი უნივთონი მღდელთ-მთავრობანი ნივთიერებითა სახეებითა (σχήμασι) და ხატოვნებითითა შეზავებითა თითო-ფერ ყვნა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 1.3)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page